Lâng rau kiêng bhrợ têng, zay, đa đơớh cóh bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, bấc đhanuôr cóh tỉnh Quảng Nam nắc ơy choom bhrợ t’váih cr’van cr’bhố đhị đhăm k’tiếc âng vel đong đay tơợ bh’rợ kinh tế liêm choom.

           Cựu chiến binh Huỳnh Công Phượng ắt cóh cr’noon Tú Cẩm, chr’val Bình Tú, Thăng Bình vêy ta đớc nắc bhua tri, tu ađoo lấh muy zệt c’moo chóh tri bhoóc, tri cóh n’jăng lâng đăn đâu nắc tri câng. Muy c’moo, bh’rợ âng t’coóh Phượng chóh bhrợ lấh 17 tấn tri, pay pa chô tước k’tỷ đồng. A đoo k’rong bhrợ k’nặ 200 ức đồng câl pazêng rau pr’đươi đoọng bhrợ têng crêê cơnh, liêm choom, k’miáh manuýh pa bhrợ. Xoọc đâu bơr đhr’nong đong chóh trị (muy đong bhứah k’dâng 500m2), vêy máy t’bil vi trùng, vêy đợ đác đoỌng zư ẩm đoọng ha đong chóh tri, xe đơơng âng pr’đươi công cơnh đợ tri vêy ta pêếh, bhrợ đoọng ha đoo dzợ lấh đanh cóh bh’rợ đơơng âng.

          Tơợ bêl chóh bhrợ tri bhoóc, t’coóh Phượng xăl chóh tri bhrậu, vêy bấc ngai đươi dua bấc cóh xoọc đâu, chr’nắp công dal lấh mơ. Xoọc đâu muy g’lúh chóh tri bhrậu, ađoo ươm bhrợ lấh 20 r’bhâu a bhụ chóh. Muy bêệ a bhụ chóh, ha dang pleng k’tiếc liêm nắc chắt váih tơợ 4- 5 lạng tri bhrậu. Pr’đươi đoọng chóh bhrợ tri nắc m’bắh cưa, m’bắh t’nơơm cao su vêy a đoo chô đơơng tơợ Gia Lai. Pr’đươi xang bêl chóh tri bhrậu nắc vêy cớ ta đươi đoọng chóh n’jăng đoọng pa dưr thu nhập, ađoo đơơng pa câl ooy thị trường 17 tấn, đơơng đoọng ooy apêê cợ đầu mối, lâng apêê pa câl đhị đêếc. Hân noo tri bhrậu liêm nắc hân noo boo lâng bêl pleng k’tiếc liêm, tơợ c’xêê 8 tước c’xêê 3 c’moo t’tun.

         Cựu chíên binh Huỳnh Công Phượng bơơn n’năl bh’rợ chóh tri câng nắc tơợ c’moo 2013 bêl k’coon âng đoo, Huỳnh Bá Thuần (n’niên c’moo 1988) xoọc học cóh chuyên ngành chóh tri đhị Trường Cao đẳng Lương thực- thực phẩm Đà Nẵng. Đọc tài liệu âng k’coon chô đơơng, t’coóh Phượng chêếc pa chắp ch’mêết lêy bh’rợ chóh tri câng lâng mót ooy mạng đọc tài liệu crêê tước đoọng pa choom p’xoọng. Đợ rau cắh ơy n’năl, a đoo lướt ooy Đà Nẵng lum giảng viên âng k’coon đoọng prá xay. Xang n’nắc zr’lụ chóh tri câng âng đoo vêy ta bhrợ t’váih, bhứah lấh 500m2, bấc bhlâng nắc tước k’zệt bêệ a bhụ chóh cóh pazêng g’lúh chóh. T’piing lâng tri bhrậu, tri câng vêy bh’rợ chóh công k’nặ mr’cơnh lâng tri bhrậu, hân đhơ cơnh đêếc la lay đhị ủ bột nắc ng’bhrợ ghít lấh mơ, đớc dinh dương bấc lấh mơ lâng tri bhrậu, xay moon ooy nhiệt độ, độ ẩm công ghít lấh mơ. Muy hân noo, a đoo chóh tơợ 7 r’bhâu tước 8 r’bhâu a bhụ chóh tri, pay pa chô bơr chu cóh muy c’moo, tơợ 3- 4 tạ tri. Lâng đợ zên pa câl tơợ 650- 800 r’bhâu đồng cóh muy c’moo, muy hân noo ađoo pa câl tri câng cóh muy c’moo k’dâng 300 ức đồng. bh’rợ chóh tri bhrậu, tri n’jăng lâng tri câng zập c’moo a đoo pay pa chô lấh 1 tỷ đồng.

        Ha dzợ lâng t’coóh Trần Đình Hà ắt cóh cr’noon Trung Phước, chr’val Quế Trung, chr’hoong Nông Sơn nắc chóh crâng tơợ c’moo 1993- 1994. Cóh xoọc đêếc cắh vêy bấc ngai lơi zên, cr’van, g’lêếh c’rơ đoọng chóh tri câng, nắc ađoo đh’rứah lâng pr’loọng đong t’bhlâng chóh a rong, chóh a mót, xang n’nắc nắc chóh t’nơơm bạch đàn, t’nơơm keo axậ tràm. Xang rúh n’nâu tước ooy rúh a tốh, cr’hậu chêếc prứah bhrợ k’tiếc, ha rêê đhuốch, xoọc đâu, cr’van đoo nắc 75 hecta crâng. Tu đhăm pa bhlâng ga mắc, t’coóh Hà lâng k’coon col n’loong keo ting cơnh bh’rợ xang pay pa chô nắc prứah chóh cớ, bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng tước ha k’zệt cha nắc cóh bh’rợ zư lêy, pay pa chô crâng. K’coon âng đoo nắc câl xe ga mắc đoọng chở keo, tu cơnh đêếc doọ crêê apêê câl pa xiêr chr’nắp. M’bứi bhlâng zập c’moo thu nhập tơợ keo đoọng ha pr’loọng đong đoo lấh 500 ức đồng. T’coóh Hà lâng pr’loọng đong groong đhăm crâng keo đoọng băn c’roóc tước k’zệt p’nong, chóh bhơi. Bh’rợ b’băn n’nâu công chô đơơng ha đoo thu nhập công z’zăng bấc.

          Bh’rợ chóh pô đhị đong lái, đong kính âng a noo Ngô Văn Hiền ắt cóh cr’noon Khánh Tây, chr’val Tam Dân vêy ta lêy nắc bh’rợ liêm choom bhlâng âng manuýh chóh pô, t’nơơm cha năm cóh chr’hoong Phú Ninh. Mơ 3 c’moo bhrợ têng, a noo Hiền ơy bơơn pay pa chô bh’nơơn tơợ m’ma pô t’mêê, chr’nắp nắc mơ glặp, chớh váih cóh prang c’moo cơnh mai dạ thảo, mai địa thảo, câm nhung, sao băng, triệu chuông, vạn thọ… vêy zr’lụ pa câl nhâm mâng.  A noo Hiền t’mêê pa câl đoọng ha zr’lụ du lịch Bà Na Hils k’rbhâu bêệ t’nơơm n’loong cha năm. Bhươn ươm, chóh pô coh đong lái, dong kính âng a noo bhứah 1,5 hecta, cr’chăl hân noo pôn công chớh cóh bhươn. Tổ hợp tác pô, t’nơơm cha năm Hiền Thương âng a noo vêy đợ zên pay pa chô cóh zập c’moo tước k’tỷ đồng. Lấh pa câl ooy zr’lụ ơy loóih, a noo Hiền nắc dzợ chêếc ooy thị trường n’lơơng, apêê nhăn câl./.

Làm giàu bằng nghề nông

                                                                                                  Theo Quảng Nam online

;         Với niềm say mê, cần cù, năng động trong sản xuất kinh doanh, nhiều nông dân tỉnh Quảng Nam đã làm giàu trên chính mảnh đất quê hương từ những mô hình kinh tế hiệu quả.

          Cựu chiến binh Huỳnh Công Phượng ở thôn Tú Cẩm, xã Bình Tú, Thăng Bình được gọi là “vua” nấm, bởi ông đã có thâm niên gần chục năm gắn với nghề trồng nấm sò trắng, sò tím, nấm rơm và gần đây là nấm linh chi. Mỗi năm, mô hình của ông Phượng sản xuất ra hơn 17 tấn nấm các loại, thu về cả tỷ đồng. Ông đầu tư gần 200 triệu đồng sắm sửa trang thiết bị để việc sản xuất an toàn, hiệu quả, tiết kiệm nhân công. Hiện hai nhà nuôi trồng nấm mỗi cơ sở chừng 500m², có máy hấp tiệt trùng, có hệ thống nước giữ ẩm cho nhà nuôi trồng, xe vận chuyển nguyên liệu cũng như sản phẩm thu hoạch giúp ông rút ngắn thời gian vận chuyển.

        Từ sản xuất dòng nấm sò trắng, ông Phượng chuyển sang chủng loại nấm sò tím vốn được ưa chuộng hiện nay, giá cũng cao hơn. Hiện mỗi đợt làm sò tím, cơ sở ông ươm, nuôi trồng hơn 20.000 bịch phôi giống. Mỗi bịch phôi giống nếu thời tiết thuận lợi cho ra chừng 4 - 5 lạng nấm sò. Nguyên liệu sản xuất nấm là mùn cưa, mùn cây cao su được ông nhập về từ Gia Lai với số lượng lớn. Nguyên liệu sau khi trồng sò tím được tái sử dụng để sản xuất nấm rơm nhằm tăng thu nhập, giảm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Mỗi năm, chỉ với nấm ăn, cơ sở ông cung ứng ra thị trường 17 tấn, phần cung ứng cho thương lái ở các chợ đầu mối, phần cung ứng cho tư thương tại chỗ. Mùa nấm sò thuận lợi nhất là mùa mưa và thời điểm khí trời mát mẻ, từ tháng 8 tới tháng 3 năm sau.

        Cựu chiến binh Huỳnh Công Phượng tình cờ biết đến nghề trồng nấm linh chi từ năm 2013 khi con ông, Huỳnh Bá Thuần (SN 1988) đang theo học chuyên ngành trồng nấm tại Trường Cao đẳng Lương thực - thực phẩm Đà Nẵng. Đọc tài liệu con trai mang về, ông Phượng mày mò nghiên cứu kỹ thuật trồng nấm linh chi và lên mạng đọc các tài liệu liên quan để học hỏi thêm. Những điều chưa hiểu, ông ra tận Đà Nẵng gặp giảng viên của con để trao đổi. Rồi cơ sở trồng nấm linh chi của ông ra đời, rộng 500m2, có quy mô sản xuất hàng chục bịch phôi nấm mỗi đợt. So với nấm sò tím, nấm linh chi có quy trình sản xuất không khác nấm sò là mấy, song khác ở chỗ quy trình ủ bột đòi hỏi kỹ hơn, phối trộn dinh dưỡng nhiều hơn nấm sò, yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm cũng khắt khe hơn. Mỗi vụ, ông sản xuất chừng 7.000 - 8.000 bịch nấm, thu hoạch hai đợt trong năm, cho ra 3 - 4 tạ nấm. Với giá bán dao động 650 - 800 nghìn đồng/năm, mỗi vụ nấm linh chi trong năm cho thu nhập khoảng 300 triệu đồng. Nghề sản xuất nấm sò tím, nấm rơm và linh chi mỗi năm giúp cơ sở ông thu nhập trên dưới 1 tỷ đồng.

        Còn ông Trần Đình Hà ở thôn Trung Phước, xã Quế Trung, huyện Nông Sơn gắn bó với rừng từ những năm 1993 - 1994. Thời đó ít ai bỏ ra nhiều tiền của, công sức đầu tư trồng rừng, nhưng ông cùng gia đình cứ miệt mài trồng sắn, trồng tiêu, rồi chuyển sang trồng cây bạch đàn cao sản, cây keo lá tràm. Hết lứa này tới lứa khác, mồ hôi khai phá thấm đẫm trên rẫy nương, hiện nay, cơ ngơi quý giá mà ông có được là 75ha rừng. Vì diện tích quá lớn, ông Hà và các con khai thác gỗ keo theo kiểu cuốn chiếu, tạo công ăn việc làm cho cả chục nhân công trong việc chăm sóc, khai thác rừng. Các con của ông còn trang bị xe tải chở keo khai thác đi nhập tận gốc nên không bị tư thương ép giá. Bình quân mỗi năm nguồn thu nhập từ cây keo đem lại cho gia đình ông hơn 500 triệu đồng. Ông Hà và gia đình còn khoanh diện tích rừng cả héc ta đầu tư chuồng trại nuôi bò với tổng đàn vài chục con, nuôi theo hướng thâm canh, trồng thêm 2ha cỏ. Mô hình chăn nuôi này mỗi năm cũng đem lại cho ông nguồn thu nhập đáng kể.

         Mô hình trồng hoa trong nhà lưới, nhà kính của anh Ngô Văn Hiền ở thôn Khánh Tây, xã Tam Dân được xem là bước đột phá của người trồng hoa, cây kiểng ở huyện Phú Ninh. Chỉ 3 năm gây dựng, anh Hiền đã có quả ngọt khi những giống hoa mới, giá cả phải chăng, khoe sắc thắm quanh năm như mai dạ thảo, mai địa thảo, cẩm nhung, sao băng, triệu chuông, vạn thọ… có đầu ra ổn định. Anh Hiền khoe vừa xuất bán cho khu du lịch Bà Nà Hils cả nghìn chậu hoa kiểng. Vườn ươm, trồng hoa trong nhà lưới, nhà kính của anh rộng 1,5ha, thời điểm nào hoa trong vườn cũng khoe sắc thắm. Tổ hợp tác Hoa kiểng Hiền Thương của anh có doanh thu mỗi năm cả tỷ đồng. Ngoài các mối quen, anh Hiền còn năng động tìm kiếm thị trường, đơn đặt hàng…./.

Mô hình vườn hoa trong nhà kính của ông Hiền tạo việc làm cho nhiều lao động nhàn rỗi. Ảnh: Hoàng Liên