Hợp tác xã bhơi ra véh tệêm ngăn Trà Tân nắc đơn vị kinh tế ting k’bhúh tr’nợơp bhrợ têng bhơi ra véh liêm sạch a năm cóh vel đong tỉnh Bình Thuận. Tợơ cr’nọo  bh’rợ bhrợ têng laléh, âng ngai nắc ma nuýh đếêc bhrợ têng, xoọc đâu đhanuôr chr’val Trà Tân đh’rứah lâng hợp tác xã đoọng pa tệêt pa zưm bhrợ pa dưr chr’nắp bhơi ra véh tệêm ngăn, liêm sạch âng vel đong. Nâu đoo nắc c’lâng lướt t’mêê đoọng pa dưr dal chr’nắp chr’nóh chr’bệêt, pa dưr đanh mâng zr’lụ chóh bhrợ bhơi ra véh đhị chr’hoong Đức Linh, tỉnh Bình Thuận.

     A noo Chu Quang Nhiên ặt đhị vel 1B, chr’val Trà Tân chóh bhrợ bhơi ra véh lấh 15 c’moo nâu ơy. Zr’lụ bhươn bhứah lấh 1.5000m2 chóh a bhêy, xà lách, bhơi muống lâng bấc râu bhơi ra véh zr’ma lơơng, zập c’xêê âng chô lấh 15 ức đồng. K’tiếc bhươn dzợ bấc ha dợ a noo nắc cắh pân bhrợ ta bhứah tu đhị pa câl cắh ơy tệêm ngăn.T’mêê đâu, a noo đh’rứah lâng 24 pr’loọng đong chóh bhrợ bhơi ra véh cóh chr’val nắc ơy ting pấh Hợp tác xã bhơi ra véh tệêm ngăn Trà Tân âng Hội Nông dân lâng Ủy ban nhân dân chr’val  bhrợ t’váih. A noo Nhiên đoọng năl:“Đhanuôr tợơ đanh a hay pa câl la léh cóh chợ a năm, chr’nắp vêy bêl nắc cắh ơy tệêm ngăn. Tu cơnh đếêc, đhanuôr cung kiêng bhrợ pa dưr muy hợp tác xã đoọng tệêm ngăn đhị pa câl. Bhơi ra véh pa câl cóh thị trường vêy chr’nắp, apêê đươi dua liêm choom lấh nắc bhrợ ta bhứah đhăm chóh bhrợ.”

       Hợp tác xã bhơi ra véh tệêm ngăn Trà Tân bơơn ta bhrợ t’váih mọot c’xêê 6 c’moo 2017 lâng 25 cha nắc. Hợp tác xã bhrợ têng bơr c’nặt bh’rợ, nhắc đoo âng đơơng pr’đươi dua nông nghiệp lâng pa tệêt pa zưm lâng doanh nghiệp k’rong câl pr’đươi  đoọng ha đhanuôr chóh bhrợ lâng chr’nắp zăng tệêm ngăn. Cóh đhr’năng bhrợ têng, apêê cóh hợp tác xã đơơng m’ma, phân bón, za nươu zư lêy lâng cơnh bhrợ têng bhơi ra véh tệêm ngăn đắh apêê lớp tập huấn. Lâng t’đui đoọng nắc chếêc lêy đhị pa câl đoọng tệêm ngăn. T’coóh Phạm Ngọc Hạnh, muy cha nắc  ting pấh chóh bhrợ bhơi ra véh tệêm ngăn moon:“Lalăm nắc lêy vêy đhị pa câl. A cu cung vêy tớt xợơng hội thảo bấc chu, nắc zêng đắh chính quyền lâng Chủ tịch Hội nông dân t’pấh bhrợ têng bhơi ra véh tệêm ngăn. A cu vêy k’đươi moon đhị pa câl, oó đoọng váih đhr’năng chr’nóh a đay chóh bhrợ dưr váih zập đhị tr’lúc tr’lâm lâng bhơi ra véh lơơng, váih đhr’năng a zi bil bal.”

     Chr’val Trà Tân nắc vêy pr’đợơ k’tiếc k’bunh lâng pleng k’tiếc liêm buôn bhlầng đoọng bhrợ têng bhơi ra véh, p’lêê p’coo tệêm ngăn. Mơ 20 c’moo chô ooy đâu, đhị Trà Tân ơy dưr váih zr’lụ buôn r’pặ pr’đươi chr’nóh đhị apêê chợ la léh cóh chr’hoong Đức Linh lâng muy đắh âng chr’hoong Xuân Lộc âng tỉnh Đồng Nai. Chr’nắp bhlầng, bhơi ra véh, xà lách lâng bhơi muốn Trà Tân tr’hânh bhlầng đăh râu t’mêê yêm, đhơ cơnh đếêc, cơnh chóh bhrợ âng apêê pr’loọng đong đhanuôr dzợ đơơng chr’nắp la léh, cắh ơy vêy râu pa tệêt pa zưm cóh c’nặt pa câl. Hợp tác xã bhơi ra véh tệêm ngăn cắh ơy váih nắc pr’đợơ liêm buôn zooi đoọng ha đhanuôr bhrợ pa dưr chr’nóh chr’bệêt lâng ta bhứah thị trường.

    T’coóh Phan Xuân Thông,Phó Chủ tịch Hội nông dân chr’val, Giám đoóc Hợp tác xã bhơi ra véh tệêm ngăn Trà Tân, chr’hoong Đức Linh đoọng năl, n’đhơ t’mêê mọot bhrợ têng mơ 2 c’xêê, ha dợ bấc đơn vị đươi dua bhơi ra véh tệêm ngăn tước zước câl. Nắc đoo n’léh râu liêm choom bhlầng. T’coóh Thông moon:“T’mêê đâu nắc vêy apêê doanh nghiệp đhị Đồng Nai lâng Thành phố Hồ Chí Minh moon pa zưm lâng Hợp tác xã, a zi pa câl bhơi ra véh tệêm ngăn lâng đợ bấc mơ 20 tấn zập t’ngay. Ha dợ xoọc đâu a zi nắc a zi cắh ơy zập mơ đếêc, tu cơnh đếêc ha y nắc a zi ta bhứah đhăm chóh bhrợ đoọng đơơng zập mơ apêê zước câl.”

     Đọong tệêm ngăn chr’nóh chr’bệêt, zập cha nắc cóh hợp tác xã nắc zêng vêy bha ar gr’họot moon brợ têng crêê cơnh kỹ thuật âng Phòng Nông nghịêp chr’hoong pa choom. Bấc bhlầng nắc đươi dua phân bón hữu cơ lâng zập râu pr’đươi sinh học lâng vêy cr’chăl cách nhâm liêm tệêm ngăn c’rơ tr’mông đoọng ha ma nuýh đươi dua. T’coóh Đỗ Đức Anh, Phó Chủ tịch UBND chr’val Trà Tân đoọng năl:“Vel đong Trà Tân liêm buôn bhlầng đoọng bhrợ pa dưr bhơi ra véh. Xoọc đâu bhơi ra véh âng zi ơy bhứah tước 30ha đhị vel 1B, vel 4 lâng vel 5. Cóh cr’chăl t’mêê đâu, đhanuôr ơy bơơn zập cấp ngành chô pa choom khoa học, pa choom bhrợ têng cơnh ooy đoọng nhâm liêm cơnh pr’đợơ VietGAP.”

     Prang chr’val Trà Tân vêy 25 pr’loọng đong chóh bhơi ra véh lâng đhăm bhứah nắc 30ha, tước nâu kêi pazêng đhanuôr ơy mọot ooy hợp tác xã chóh bhơi ra véh tệêm ngăn. Lấh mơ, vel bhươl nâu dzợ vêy 35 pr’loọng chóh a ciêr, k’đấc, cha đhá, mướp… lâng đhăm bhứah 50ha. Tước đâu, apêê pr’loọng đong nâu nắc cung t’moọt ooy hợp tác xã bhơi ra véh tệêm ngăn đoọng bhrợ váih zr’lụ chóh bhrợ bhơi ra véh liêm sạch âng đơơng chr’nắp Trà Tân, chroi k’rong pa dưr pr’ặt tr’mông –xã hội âng chr’val bhrợ têng ha rêê đhuốch nâu./.

Bình Thuận - Nông dân xây dựng thương hiệu rau an toàn

( PV Việt Quốc)

     Hợp tác xã rau an toàn Trà Tân là đơn vị kinh tế tập thể đầu tiên chuyên sản xuất rau an toàn trên địa bàn tỉnh Bình Thuận. Từ hình thức sản xuất đơn lẻ, mạnh ai nấy làm, hiện nay nông dân xã Trà Tân cùng nhau vào hợp tác xã để liên kết xây dựng thương hiệu rau an toàn của địa phương. Đây là hướng đi mới nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển bền vững vùng chuyên canh cây rau ở huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận.

    Anh Chu Quang Nhiên ở thôn 1B, xã Trà Tân theo nghề trồng rau truyền thống từ 15 năm qua. Khu vườn rộng hơn 1.500m2 trồng cải, xà lách, rau muống và một số loại rau vị khác, mỗi tháng cho thu nhập trên 15 triệu đồng. Đất vườn còn nhiều, nhưng anh chưa thể mở rộng thêm diện tích do còn hạn chế đầu ra. Mới đây, anh cùng 24 hộ dân trồng rau trong xã đã mạnh dạn tham gia Hợp tác xã rau an toàn Trà Tân do Hội nông dân và Ủy ban nhân dân xã thành lập. Anh Nhiên cho biết: “Bà con lâu nay làm rau chủ yếu bán nhỏ lẻ ở chợ, giá cả đôi khi còn bấp bênh lắm. Do vậy, bà con cũng muốn lập một cái hợp tác xã để có đầu ra an tâm hơn. Rau mình đi ra thị trường có thương hiệu, nhu cầu đầu ra tốt hơn sẽ mở rộng thêm diện tích” .

    Hợp tác xã rau an toàn Trà Tân được thành lập vào tháng 6 năm 2017 với 25 thành viên. Hợp tác xã thực hiện hai khâu chiến lược, đó là cung ứng vật tư nông nghiệp và liên kết với doanh nghiệp thu mua sản phẩm cho xã viên với mức giá ổn định. Trong quá trình sản xuất, các thành viên của hợp tác xã được cung cấp giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và kỹ thuật sản xuất rau an toàn thông qua các lớp tập huấn. Và ưu tiên hàng đầu là tìm kiếm đầu ra ổn định. Ông Phạm Ngọc Hạnh, một xã viên trồng rau an toàn nói: “Trước mắt là phải có đầu ra. Tôi cũng có ngồi hội thảo nhiều lần rồi, thì tất cả bên chính quyền và Chủ tịch hội nông dân khuyến khích vào rau an toàn. Tôi có yêu cầu là phải có đầu ra, chứ đừng để hàng trôi nổi vàng thau lẫn lộn, thì nhiều lúc chúng tôi bị thua thiệt.”

     Xã Trà Tân là nơi có điều kiện thổ nhưỡng và thời tiết thuận lợi để sản xuất mặt hàng rau, củ, quả. Khoảng 20 năm trở lại đây, ở Trà Tân đã hình thành nên vùng chuyên canh cây rau phân phối khắp các chợ lẻ trong huyện Đức Linh và một phần huyện Xuân Lộc của tỉnh Đồng Nai. Đặc biệt, rau cải, xà lách và rau muống Trà Tân có tiếng về độ tươi ngon, tuy nhiên, hình thức sản xuất của các hộ dân còn mang tính đơn lẻ, chưa có mối liên kết chặt chẽ trong khâu tiêu thụ. Hợp tác xã rau an toàn ra đời là điều kiện thuận lợi giúp nông dân liên kết phát triển sản xuất và mở rộng thị trường.

     Ông Phan Xuân Thông, Phó Chủ tịch Hội nông dân xã, Giám đốc Hợp tác xã rau an toàn Trà Tân, huyện Đức Linh cho biết mặc dù chỉ mới hoạt động khoảng 2 tháng, nhưng nhiều đơn vị đã tìm đến đặt hàng với hợp tác xã: “Vừa rồi có các doanh nghiệp ở Đồng Nai và thành phố Hồ Chí Minh đặt vấn đề với hợp tác xã rau an toàn chúng tôi cung cấp rau với sản lượng khoảng 20 tấn một ngày. Nhưng hiện tại chúng tôi mới cung cấp được một phần nào đó số lượng đặt ra, do vậy tới đây chúng tôi sẽ mở rộng thêm diện tích để cung cấp đủ số lượng đó.”

      Để đảm bảo sản phẩm làm ra thực sự an toàn, mỗi thành viên trong hợp tác xã đều có bản cam kết thực hiện đúng quy trình kỹ thuật của Phòng Nông nghiệp huyện hướng dẫn. Phần lớn sử dụng phân bón hữu cơ và các loại chế phẩm sinh học và có thời gian cách ly hợp lý nhằm đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Ông Đỗ Đức Anh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trà Tân cho biết thêm:“Địa phương Trà Tân chúng tôi rất thuận lợi phát triển cây rau. Hiện nay cây rau chúng tôi đã có diện tích 30 héc-ta mở rộng tại thôn 1B, thôn 4 và thôn 5. Trong thời gian vừa qua, bà con nông dân đã được các cấp các ngành về chuyển giao khoa học, tập huấn làm sao để đi đúng hướng quy trình an toàn VietGAP.”

     Hiện nay, xã Trà Tân có 25 hộ trồng rau với tổng diện tích 30 héc-ta, tất cả bà con đã vào hợp tác xã rau an toàn. Ngoài rau, địa phương này còn có 35 hộ trồng củ quả như dưa leo, bí đao, mướp đắng... với tổng diện tích 50 héc-ta. Tới đây, các hộ này cũng sẽ kết nạp vào hợp tác xã rau an toàn để hình thành nên vùng sản xuất rau củ quả mang thương hiệu chung Trà Tân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của xã thuần nông này./.