Vêy ta bhrợ têng lâng bơơn pay pa chô rau chr’nắp pr’hay cóh muy cr’chăl cắh mơ đanh, Cách mạng c’xêê t’cool c’moo 1945 ơy đớc bấc rau pr’học chr’nắp đoọng ha Đảng lâng đhanuôr hêê, cóh đêếc vêy pr’học đoàn kết, lêy pay đhanuôr nắc rau bha lâng. Pr’học n’nâu nắc vêy cớ ta đươi cóh xa nay bh’rợ zâl arọp Pháp, zâl arọp Mỹ lâng bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung cóh c’xêê c’moo tr’xăl t’mêê lâng ting ắt đh’rứah lâng bha lang k’tiếc.

     Háy cớ cóh pazêng t’ngay n’nâu, t’coóh Hoàng Ngọc, c’moo đâu lấh 80 c’moo, ắt cóh chr’val Tân Trào, chr’hoong Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang xay truíh: Cóh 72 c’moo ahay, Ava Hồ tơợ Cao Bằng chô ooy Tuyên Quang đoọng p’too moon xay bhrợ xa nay bhơ’rợ cách mạng cóh prang k’tiếc k’ruung. T’ngay n’nắc, Ava ơy đươi ooy đhanuôr, đh’rứah lâng đhanuôr bhrợ cách mạng. Xoọc đêếc, cán bộ chô pấh Quốc dân Đại hội nắc ắt cóh đong đoo lâng cóh muy bơr pr’loọng đong n’lơơng. Cóh bêl đêếc, pazêng đhanuôr nắc lứch muy loom zúp zooi cách mạng. Apêê t’coóh ta ha p’too pa choom k’coon ch’chau bhrợ cách mạng, ta đhâm c’mor mót ooy tự vệ bhrôông, pân đil tấp ha roo, zêệ ch’na đoọng ha bộ đội. C’la t’coóh Ngọc xoọc đêếc nắc muy cha nắc p’niên mơ 10 c’moo vêy ta k’dua lướt pa tang t’rí lâng bơơn lêy manúyh đơ chríh mót ooy bhươl cr’noon đoọng xay moon ooy bộ đội n’năl. Hay cớ ooy xa nay bh’rợ cách mạng ha rưng ha grực ahay, ađoo truíh: “Acu hay, bêl ra văng Hội nghị Trung ương lâng Quốc dân Đại hội, cóh đâu manuýh cóh m’pâng cắh choom glúh lướt ooy lơơng, manuýh tơợ lơơng cắh choom mót, cán bộ lướt mót nắc lứch vêy manuýh k’đơơng đoọng mót. Ooy apêê cán bộ nắc k’rong chô ắt ooy đong zi. Pazêng đhanuôr nắc bhui har ra văng, zập rau nắc lứch cher đoọng ha cách mạng. Tước ooy đong bhươl cr’noon, Ava Hồ moon bhrợ n’hau nắc đhanuôr bhrợ rau đêếc, cơnh đong pr’noong, zêệ ch’na đoọng ha Quốc dân Đại hội. Xang n’nắc Quốc dân Đại hội vêy ta bhrợ têng vêy apêê đại biểu haanh déh đại hội, apêê n’nắc đơơng âng ch’néh, a tứch lâng 1 p’nong c’roóc đoỌng haanh déh Đại hội. Ava Hồ cóh piing xiêr chắp hơnh rau zúp zooi âng đhanuôr ha cách mạng.”

     Đươi vêy tr’đăn lâng đhanuôr, đươi ooy đhanuôr, pa dưr c’rơ âng đhanuôr, Đảng ơy k’đhơợng xay đhanuôr hêê bhrợ Cách mạng c’xêê t’coóh c’moo 1945 liêm choom. T’coóh Vũ Oanh- bêl ahay bhrợ Trưởng c’bhúh đại biểu cách mạng Hà Nội tước pấh “Quốc dân Đại hội” đhị Tân Trào, bêl ahay bhrợ Uỷ viên Bộ Chính trị, bêl ahay bhrợ Bí thư Trung ương Đảng xay truíh cớ: Cách mạng c’xêê t’cool, bêl Đảng cắh ơy xay p’cắh xa nay bh’rợ k’đhơợng xay, nắc đhiệp vêy 5 r’bhâu đảng viên, đươi dua tơợ Mặt trận Việt Minh ơy k’rong lấh 20 ức đhanuôr bhrợ cách mạng, nắc cắh ơy u váih cóh lịch sử. T’coóh Vũ Oanh xay moon ghít: Nắc đhanuôr ơy bhrợ pa dưr cách mạng tước ooy rau thắng lợi ga mắc chr’nắp: “Đại hội Quốc dân Tân Trào nắc Đại hội âng đoàn kết, đại đoàn kết prang acoon manuýh. Ava Hồ chô k’rong, xay moon xa nay đoàn kết đoọng bơơn pa chô rau chr’nắp ga mắc. Xa nay: “Đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công” lâng đươi ooy đhanuôr, pa dưr c’rơ âng đhanuôr đoọng pa chô thắng lợi lâng vêy đhanuôr nắc zập rau công vêy. Đhanuôr bhrợ c’la cách mạng lâng đhanuôr pa dưr cách mạng tước ooy thắng lợi ga mắc chr’nắp.”

     Lêy pay đhanuôr nắc bha lâng, đoàn kết, k’rong đhanuôr lâng pay c’rơ âng hêê giải phóng đoọng ha hêê, Cách mạng c’xêê T’cool ơy bhrợ t’váih cách mạng dưr váih cóh prang zập ooy, k’rơ pa bhlâng lâng bấc ơl apêê lực lượng ting bhrợ têng, cắh ng’xay acoon manuýh hân đoo, tôn giáo hân đoo, giai cấp, pazêng zập ngai cóh prang k’tiếc k’ruung. Bh’rợ gung dưr n’nắc nắc rau chr’nắp xay p’cắh c’rơ âng pazêng acoon manuýh. Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn xay moon: “Xang bêl Nhật zâl Pháp nắc xa nay bh’rợ âng Cách mạng dưr váih k’rơ pa bhlâng. Ava Hồ đương ch’mêết lêy ghít pa bhlâng bh’rợ ta đang moon đhanuôr hêê ting xay bhrợ. Bele ta đang moon đhanuôr đoàn kết pazêng acoon manuýh n’nắc, đhị rau rau k’đhơợng xay âng Mặt trận Việt Minh, âng Đảng cộng sản, tơợ đêếc xay moon xa nay cách mạng nắc ta đang moon pazêng đhanuôr, pa dưr rau chr’nắp âng acoon manuýh, k’rong pazêng c’rơ âng pazêng đhanuôr, hân đhơ đhơ ngai cơnh công nhân, đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch, trí thức, apêê tiểu tư sản… ngai vêy cr’noọ xa nay chắp hơnh k’tiếc k’ruung nắc lứch vêy ta k’dua ting bhrợ têng bh’rợ trôông dzấc k’tiếc k’ruung âng Việt Minh.”

     Pr’học chr’nắp pa bhlâng ooy xa nay bh’rợ đoàn kết, lêy pay đhanuôr nắc bha lâng âng Cách mạng c’xêê T’cool ơy vêy ta pa têết đươi lâng pa dưr xang bêl k’tiếc k’ruung têêm ngăn lâng chr’nắp bhlâng cóh 30 c’moo bhrợ têng bh’rợ tr’xăl t’mêê ting cơnh cr’noọ xa nay: Buôn k’ha riêng chu cắh vêy ta đhanuôr ting xay bhrợ nắc công cắh liêm choom, k’đháp k’bhan chu đhanuôr ting xay bhrợ nắc đhơ đhơ cơnh công liêm xang. Ha dzợ, cóh c’xêê c’moo tr’xăl t’mêê, bấc cán bộ cắh ơy lêy chắp rau pr’học chr’nắp n’nâu. Đhị Đại hội 12 âng Đảng ơy xay moon muy rua la lua cóh xoọc đâu nắc đhr’năng ch’ngai đhanuôr cóh bác zr’lụ, bấc xa nay bh’rợ dzợ bhrợ lất. Tu cơnh đêếc, Đại hội 12 xay moon ghít: T’bhlâng pa dưr dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhâm mâng pazêng quyền lực nhà nước nắc chô ooy đhanuôr. Dân chủ nắc vêy ng’bhrợ têng zập liêm, ta níh đha nâng cóh pazêng rau xa nay bh’rợ âng pr’ắt tr’mông xã hội. Nhâm mâng đoọng đhanuôr ting xay bhrợ cóh pazêng rau xa nay bh’rợ bêl xay moon đợ xa nay crêê tước ooy lợi ích, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. T’coóh Phạm Thế Duyệt, bêl ahay bhrợ Uỷ viên Bộ Chính trị, bêl ahay bhrợ Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xay moon: “Rau chr’nắp nắc bhrợ têng cơnh ooy đoọng pa dưr dân chủ, Đảng k’đhơợng xay nắc pa dưr dân chủ. Nắc đhiệp muy choom pa dưr dân chủ nắc vêy choom xay moon ghít bh’rợ Đảng xay moon, bêl bhrợ têng crêê cắh cậ cắh crêê. Cắh bool acu k’noọ cắh choom, nắc ting cơnh acu nắc vêy xa nay bh’rợ t’bhlâng bhrợ k’rơ lấh mơ cóh xa nay k’đhơợng xay âng Đảng nắc pa dưr dân chủ, rau đêếc nắc đoọng ch’mêết lêy, xay moon đợ xa nay âng Đảng xay moon vêy ta xay bhrợ cắh.”

     72 c’moo ahay, rau chr’nắp ga mắc âng Cách mạng c’xêê T’cool lâng pr’học đoàn kết, lêy pay đhanuôr nắc rau bha lâng vêy chr’nắp pa bhlâng. Riáh vêy choom nhâm, bha lâng n’loong nắc công nhâm. Xoọc đâu xa nay đơớh hân bhlâng lâng zập cấp uỷ Đảng, prang hệ thống chính trị nắc t’bhlâng xay bhrợ liêm choom xa nay bh’rợ dân chủ cóh vel đong; bhrợ têng liêm xang xa nay bh’rợ pháp luật, chắp, nhâm mâng, zư lêy quyền acoon manuýh, quyền lâng bh’rợ tr’nêng âng đhanuôr./.

Cách mạng Tháng Tám- Bài học lấy dân làm gốc

                                                                                                                            Lại Hoa

      Diễn ra và giành thắng lợi trong một thời gian ngắn,  Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã để lại nhiều bài học quý báu cho Đảng và nhân dân ta, trong đó có bài học đoàn kết, lấy dân làm gốc. Bài học này tiếp tục được vận dụng trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và xây dựng đất nước thời kỳ đổi mới và hội nhập.

     Nhớ lại những ngày này, ông Hoàng Ngọc, năm nay đã ngoài 80 tuổi, ở xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang kể: Cách đây 72 năm, Bác Hồ từ Cao Bằng trở về Tuyên Quang để chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước. Ngày đó, Bác đã dựa vào dân, cùng nhân dân làm cách mạng. Khi đó, cán bộ về dự Quốc dân Đại hội đã ở nhà ông và một số gia đình khác. Ngày đó, tất cả dân làng đều hết lòng ủng hộ cách mạng. Các cụ lão thành giáo dục con cháu làm cách mạng, thanh niên vào tự vệ đỏ, phụ nữ giã gạo, nấu cơm phục vụ bộ đội. Bản thân ông Ngọc khi đó là cậu bé 10 tuổi nhận nhiệm vụ đi chăn trâu và phát hiện người lạ mặt vào làng để báo cho bộ đội biết. Nhớ lại không khí cách mạng sôi sục ngày ấy, ông nói: “Tôi nhớ, trong lúc chuẩn bị Hội nghị Trung ương và Quốc dân Đại hội, ở đây, nội bất xuất, ngoại bất nhập, cán bộ về đều có người đưa vào. Về cán bộ tập trung nhà tôi. Tất cả nhân dân nhộn nhịp chuẩn bị, cái gì cũng ủng hộ cho cách mạng. Ra ngoài đình, Bác bảo làm gì thì nhân dân làm cái đó như vệ sinh, nấu cơm cho Quốc dân Đại hội. Sau đó Quốc dân Đại hội khai mạc có đoàn đại biểu chào mừng đại đại hội, đoàn đó mang theo gạo, gà và 1 con bò chúc mừng Đại hội. Bác Hồ trên bục đi xuống cảm ơn nhân dân ủng hộ cách mạng”.

     Nhờ gắn bó mật thiết với nhân dân, dựa vào dân, phát huy sức mạnh của dân, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta làm Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công. Ông Vũ Oanh- nguyên Trưởng đoàn đại biểu cách mạng Hà Nội đi dự “Quốc dân Đại hội” tại Tân Trào, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Trung ương Đảng kể lại: Cách mạng tháng tám, khi Đảng chưa đứng ra công khai lãnh đạo, mới chỉ có 5 nghìn đảng viên, thông qua Mặt trận Việt Minh đã tập hợp trên 20 triệu đồng bào làm cuộc cách mạng chưa từng có trong lịch sử. Ông Vũ Oanh khẳng định: Chính nhân dân đã đẩy cách mạng đi tới thắng lợi: “Đại hội Quốc dân Tân Trào là Đại hội của đoàn kết, đại đoàn kết cả dân tộc. Bác Hồ quy tụ, đặt vấn đề đại đoàn kết để giành thắng lợi. Khẩu hiệu "Đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công” và phải dựa vào dân, phát huy sức dân để giành thắng lợi và có dân là có tất cả. Dân làm chủ cách mạng và dân đẩy cách mạng đi tới thắng lợi”.

     Lấy dân làm gốc, đoàn kết, tập hợp nhân dân và “lấy sức ta giải phóng cho ta”, Cách mạng Tháng Tám đã tạo nên một cao trào cách mạng rộng khắp, mạnh mẽ chưa từng thấy với đông đảo lực lượng tham gia, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giai cấp, tầng lớp trong cả nước. Cuộc tổng khởi nghĩa đó tiêu biểu cho sức mạnh toàn dân tộc. Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn cho rằng: "Ngay sau khi Nhật đảo chính Pháp thì cao trào Cách mạng lên. Cụ Hồ theo dõi sát sao cuộc vận động dân tộc chúng ta. Trong quá trình vận động đoàn kết dân tộc đó, dưới ngọn cờ Mặt trận Việt Minh, của Đảng cộng sản, từ đó đặt ra vấn đề cách mạng phải phát động toàn dân, nêu cao ngọn cờ dân tộc, huy động sức mạnh toàn dân, bất cứ công nhân, nông dân, trí thức, tiểu tư sản...ai có tinh thần yêu nước đều được động viên tham gia các hoạt động cứu quốc của Việt Minh".

    Bài học sâu sắc về tinh thần đoàn kết, lấy dân làm gốc của Cách mạng tháng Tám đã được kế thừa và phát huy sau khi đất nước hòa bình và đặc biệt trong 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới theo tinh thần " Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”.Vậy nhưng, thời kỳ đổi mới, nhiều cán bộ đã không coi trọng bài học quý này.  Tại Đại hội 12 của Đảng đã chỉ ra một thực tế hiện nay là tình trạng xa dân của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên. Quyền làm chủ của nhân dân ở nhiều nơi, nhiều lĩnh vực còn bị vi phạm. Vì vậy, Đại hội 12 xác định: “Tiếp tục phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Dân chủ phải được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Bảo đảm để nhân dân tham gia ở tất cả các khâu của quá trình đưa ra những quyết định liên quan đến lợi ích, cuộc sống của nhân dân”. Ông Phạm Thế Duyệt, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng:"Quan trọng là việc làm sao phát huy dân chủ, Đảng lãnh đạo nhưng phải phát huy dân chủ. Chỉ có phát huy dân chủ mới khẳng định việc Đảng đề ra, khi thực hiện đúng hay không đúng. Không bao giờ tôi hoài nghi, nhưng tôi cho rằng phải có quyết trong chỉ đạo của Đảng mà phát huy dân chủ là "chìa khóa" để kiểm tra, xác định những vấn đề Đảng đề ra có được thực hiện".

    72 năm trôi qua, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám với bài học đoàn kết, lấy dân làm gốc có ý nghĩa sâu sắc. Gốc có vững, cây mới bền. Hiện nay vấn đề cấp thiết đặt ra với các cấp ủy Đảng, toàn hệ thống chính trị là phải tiếp tục thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở; hoàn thiện hệ thống pháp luật, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân./.