Pa dưr dal cr’noọ xa nay: t’coóh ta ha – nắc ta níh đha nâng, manuýh t’coóh ta ha cóh prang k’tiếc k’ruung ơy lâng xoọc vêy đợ rau chrooi đoọng ga mắc pa bhlâng ooy pazêng bh’rợ thi đua, pa bhrợ ta têng lâng ơy choom pa dưr rau chr’nắp nắc manuýh l’lăm, ta níh đha nâng xay bhrợ  ooy bấc rau xa nay bh’rợ cóh pr’ắt tr’mông xã hội. Tu cơnh đêếc, đh’rứah lâng bh’rợ bhrợ têng liêm choom bh’rợ zư lêy đoọng ha manuýh t’coóh ta ha nắc t’bhlâng bhrợ t’váih rau liêm buôn đoọng manuýh t’coóh ta ha ting cher đoọng c’rơ, tr’béch g’lăng ha bh’rợ dưr váih âng k’tiếc k’ruung. Đhalum bêl haanh déh 62 c’moo t’ngay bha lang k’tiếc manuýh t’coóh ta ha, đhanuôr lâng pr’zớc đương xơợng bha ar xrặ:  Cắh choom ta uáh rau chr’nắp âng manúyh t’coóh ta ha.

            K’năh 70 c’moo, a dếch Nguyễn Thị Bích Liên ắt cóh phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội nắc dzợ t’bhlâng bhrợ têng 10 rau bh’rợ âng t’coÓh xa nay phường pazao đoọng cơnh: Chủ tịch Hội Cựu ta đhâm c’môr xung phong, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ phường, Phó đoàn nghệ thuật Hội Cựu ta đhâm c’mor xung phong Hà Nội… Bh’rợ hân đoo a dếch công t’bhlâng xay bhrợ. Nắc lâng bh’rợ Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ, a dếch bhrợ têng lâng cr’noọ bh’rợ nắc bhrợ đoọng, cắh vêy ta chroót zên, hân đhơ cơnh đêếc nắc dzợ t’bhlâng bhrợ têng. Tu tơợ k’tứi a dếch rơơm kiêng bơơn ting tr’pác, zúp zooi đợ manuýh lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp cóh xã hội. Cóh pazêng c’moo ahay, a dếch k’miáh zên, ta đang moon k’coon ch’chau, pr’zớc đh’rứah bhrợ têng bh’rợ khám pa dứah đh’réh cr’ăy, đoọng z’nươu k’goóh ha k’ha riêng manuýh t’coóh ta ha, pa nar, manuýh khúch goo, p’niên đharứt, apêê bêl ahay nắc ta đhâm c’mor xung phong, đợ manuýh lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp… Lâng a dếch Nguyễn Thị Bích Liên, hân đhơ t’coóh ta ha nắc a dếch dzợ t’bhlâng tước ooy manuýh đharứt.

            Bêl acu dzợ vêy c’rơ acu kiêng ting xay bhrợ nắc mơ a tốh đoọng ha xã hội. Acu k’noọ ng’đoọng nắc doọ rau u bil nắc vêy u chô ha đay, chô ooy tinh thần, pr’ắt tr’mông âng đay l’thai ooy cr’noọ. Acu bơơn bhrợ têng bh’rợ liêm loom đoọng lang đay nắc rau đêếc nắc rau âng đay ơy choom bơơn.  Acu rơơm kiêng bhrợ têng cơnh ooy bơơn bhrợ t’bhứah  bh’rợ liêm loom, ta đang moon bấc pr’loọng đong liêm loom nắc hội âng đay nhâm mâng lấh mơ, vêy pr’đơợ đoọng zúp zooi bấc lấh mơ dzợ đợ pr’loọng đong lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp cóh pr’ắt tr’mông.

             Cóh pazêng lấh 10 ức manuýh t’coóh ta ha Việt Nam, vêy k’bhan manuýh cắh lêy pay ha đay ooy pr’ắt tr’mông doọ trơ vâng, bhui har ắt mamông đh’rứah lâng k’coon ch’chau nắc dzợ t’bhlâng bhrợ têng bh’rợ tr’nêng cơnh a dếch Nguyễn Thị Bích Liên. Manuýh t’coóh ta ha prang k’tiếc k’ruung ơy lâng xoọc liêm choom cóh bh’rợ pa dưr kinh tế, chrooi đoọng ooy bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đharứt; bhrợ pa dưr pr’loọng đong văn hoá, pr’loọng đong zay học… Lâng 5 ức manuýh t’coóh ta ha xoọc mơ tơợ 60- 70 c’moo, k’ức manuýh vêy trình độ đại học, lấh đại học, dzợ vêy c’rơ, dzợ vêy cr’noọ kiêng ting xay bhrợ, trách nhiệm lâng bh’rợ xã hội. Bấc ngai nắc xoọc cán bộ bha lâng cóh apêê đoàn thể xã hội, vêy kinh nghiệm cóh bh’rợ k’đhơợng xay, xay moon p’too pa choom đhanuôr, pa chắp ch’mêết lêy khoa học, prá xay chính sách… Rau đêếc nắc c’rơ âng manuýh t’coóh ta. Ha dang vêy Đảng, Nhà nước, zập cấp, zập ngành k’rang, apêê đoo nắc bơơn ting chrooi đoọng đợ rau t’béch g’lăng đoọng ha vel đong, k’tiếc k’ruung. Hân đhơ cơnh đêếc, ting cơnh pr’căn Phạm Tuyết Nhung, phó Trưởng Ban đối ngoại, Trung ương Hội manuýh t’coóh ta ha Việt Nam nắc chính sách lâng bh’rợ zư lêy, pa dưr rau chr’nắp âng manuýh t’coóh ta ha cóh xoọc đâu cắh ơy zập.

             Ooy c’năl, vêy muy bơr rau cr’noọ xa nay nắc 60 c’moo tếh ooy piing nắc cắh dzợ mặ bhrợ têng. Xang n’nắc nắc manuýh t’coóh ta cắh bơơn đươi ooy rau t’đui đoọng vặ zên bhrợ cha, pa choom đoọng pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông. Ooy bh’rợ zư lêy c’rơ nắc zr’lụ pa dứah đh’réh cr’ăy đoọng ha manuýh t’coóh ta ha dzợ m’bứi, bảo hiểm y tế dzợ m’bứi lâng pazêng rau dịch vụ nắc xiêr. Xoọc đâu, ahêê công ta bhúch chính sách đoọng ha manuýh t’coóh ta ha. Ting cơnh azi nắc choom vêy bấc xa nay bh’rợ lấh mơ dzợ, pa bhlâng nắc cóh đhr’năng ngân sách âng k’tiếc k’ruung đoọng ha manuýh t’coóh ta ha dzợ m’bứi.

                      Đoọng choom pa dưr rau chr’nắp âng manuýh t’coóh ta ha cóh pr’ắt tr’mông xã hội, Trung ương Hội manuýh t’coóh ta ha Việt Nam ơy đơớh loon xay moon xa  nay bh’rợ lâng Đảng, Nhà nước đợ c’lâng xa nay, chính sách crêê tước ha manuýh t’coóh ta ha. Đhị đêếc cậ, apêê xa nay bh’rợ âng Hội ta đang moon nắc lứch vêy zập cấp, zập ngành lâng prang xã hội ting xay bhrợ, cơnh: Muy ức xa nấp ngăn; t’bil đhr’nong đong zir xrắh ha manuýh t’coÓh ta ha. Chr’nắp bhlâng nắc xa nay bh’rợ: Mắt tr’ang đoọng ha manuýh t’coóh ta ha lâng bh’rợ: Manuýh t’coóh ta ha ting zư lêy môi trường, bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, xang k’nặ 3 c’moo xay bhrợ, ơy vêy 3,6 ức manuýh t’coóh ta ha vêy ta pa choom, khám pa dứah k’goóh đh’réh cr’ăy mắt, bhrợ t’váih rau tr’ang đoọng ha lấh 500 r’bhâu manuýh. Manuýh t’coóh ta ha ơy ta đang moon k’coon ch’chau, pr’loọng đong, tô gộ chrooi đoọng k’r’bhâu tỷ đồng, lấh 15 ức m2 k’tiếc, lấh 6 ức t’ngay công bhrợ têng c’lâng lướt lâng pazêng rau pr’đươi bh’rợ cóh bhươl cr’noon. T’coóh Đàm Hữu Đắc, Phó Chủ tịch thường trực Trung ương Hội manuýh t’coóh ta ha Việt Nam moon gít:

                   Manuýh t’coóh ta ha nắc dzợ mặ bhrợ bấc pa bhlâng. Tơợ rau la lua cóh bh’rợ tr’nêng âng Hội manuýh t’coóh ta ha ơy bhrợ t’váih rau chr’nắp liêm ha manuýh t’coóh ta ha t’bhlâng xay bhrợ. Nắc choom xay moon đhậu bhứah lấh mơ ooy rau chr’nắp âng manuýh t’coóh ta ha cóh xã hội. Vêy k’ha riêng r’bhâu manuýh t’coóh ta ha xoọc bhrợ c’la pa bhrợ ta têng, tr’câl tr’bhlêy, chrooi đoọng k’bhâu tỷ đồng ha ngân sách. Nâu đoo nắc bh’nơơn bh’rợ, rau chrooi đoọng âng manuýh t’coóh ta ha. Acu k’noọ lâng k’tiếc k’ruung hêê, manuýh t’coóh ta ha nắc dzợ bấc rau chrooi đoọng ha bh’rợ dưr váih âng k’tiếc k’ruung.

                           Bhrợ têng liêm choom bh’rợ zư lêy c’rơ đoọng ha manuýh t’coóh ta ha nắc muy cơnh xay p’cắh xa nay: ộm đác ng’hay tu tọm âng acoon manuýh hêê lâng p’too pa choom truyền thống ha lang t’tun. Ting n’nắc, lâng đhr’năng t’coóh đhur dân số ting t’ngay đơớh lấh mơ cơnh xoọc đâu, nắc đơớh vêy đợ rau xay moon crêê cơnh ooy rau chr’nắp âng manuýh t’coóh ta ha, cắh choom đớc ta uáh c’rơ n’nâu cóh xã hội t’mêê nâu cơy./.

KHÔNG ĐỂ LÃNG PHÍ NGUỒN LỰC NGƯỜI CAO TUỔI

                        Nêu cao tinh thần “Tuổi cao – Gương sáng”, người cao tuổi trong cả nước đã và đang có những đóng góp không nhỏ vào các phong trào thi đua, sản xuất và phát huy được vai trò đầu tàu gương mẫu trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Vì vậy, cùng với việc làm tốt công tác chăm sóc cho người cao tuổi cần tiếp tục tạo điều kiện để người cao tuổi cống hiến công sức, trí tuệ cho sự phát triển của đất nước. Nhân kỷ niệm lần thứ 26 ngày Quốc tế người cao tuổi, mời quý và các bạn nghe bài viết "Không để lãng phí nguồn lực người cao tuổi".

                  Gần 70 tuổi, bà Nguyễn Thị Bích Liên ở phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội vẫn miệt mài với gần 10 “đầu việc” mà lãnh đạo địa phương giao cho như: Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ phường, Phó đoàn nghệ thuật Hội Cựu thanh niên xung phong Hà Nội, … Việc nào bà cũng tận tụy, hết lòng. Chỉ tính riêng với vai trò Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ, bà làm việc một cách tự nguyện, không thù lao nhưng vẫn hăng say. Bởi từ nhỏ bà đã có mong muốn được chia sẻ, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn trong xã hội. Nhiều năm qua, bà chắt chiu, dành dụm tiền, vận động con cháu, bạn bè cùng tổ chức khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho hàng trăm người già cô đơn, người tàn tật, trẻ em nghèo, các cựu thanh niên xung phong, những người có hoàn cảnh khó khăn... Với bà Nguyễn Thị Bích Liên, dù tuổi cao nhưng không ngăn nổi những bước chân bà đến với người nghèo:

                            "Khi mình còn sức khỏe mình muốn cống hiến một chút gì đấy cho xã hội. Tôi nghĩ rằng cho đi không phải là mất mà là được lại, về tinh thần, cuộc sống của mình thỏai mái tư tưởng. Mình làm được việc thiện cho đời thì đó là những cái mình được. Tôi cứ muốn làm sao được nhân rộng ra công việc từ thiện, vận động được càng nhiều gia đình có lòng hảo tâm thì hội của mình càng vững chắc, có điều kiện giúp đỡ nhiều hơn nữa những gia đình có hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống”.

                      Trong số hơn 10 triệu người cao tuổi Việt Nam, có hàng vạn người không chọn cho mình cách sống an nhàn, vui hưởng tuổi già bên con cháu mà vẫn tâm huyết, nhiệt tình với công việc như bà Nguyễn Thị Bích Liên. Người cao tuổi khắp cả nước đã và đang nêu gương sáng trong phát triển kinh tế, góp phần xóa đói giảm nghèo; xây dựng gia đình văn hóa, gia đình hiếu học... Với 5 triệu người cao tuổi đang ở độ tuổi từ 60-70, hàng triệu người có trình độ đại học, sau đại học, còn sức khỏe, nhiệt huyết, trách nhiệm với công tác xã hội. Nhiều người đang là cán bộ chủ chốt trong các tổ chức đoàn thể xã hội, có kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo, điều hành, tuyên truyền vận động nhân dân, nghiên cứu khoa học, phản biện chính sách… Đây chính là thế mạnh của người cao tuổi. Nếu được Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành quan tâm, tạo điều kiện, họ sẽ có cơ hội tiếp tục đóng góp cho quê hương đất nước. Tuy nhiên, theo bà Phạm Tuyết Nhung, phó Trưởng Ban đối ngoại, Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam thì chính sách với công tác chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi hiện nay chưa đầy đủ:

                    “Về nhận thức, có một số quan niệm coi cứ 60 tuổi trở lên là không có khả năng gì. Tiếp đó là người cao tuổi không được hưởng ưu đãi vay vốn, tập huấn để cải thiện chất lượng cuộc sống. Về chăm sóc thì lão khoa còn thiếu, bảo hiểm y tế còn ít và các dịch vụ đều giảm. Hiện nay chúng ta cũng thiếu chính sách chương trình người cao tuổi. Chúng tôi nghĩ cần có nhiều chương trình hơn, nhất là trong bối cảnh ngân sách quốc gia cho người cao tuổi vẫn còn hạn chế”.

                         Để tiếp tục phát huy vai trò người cao tuổi trong đời sống xã hội, Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam đã chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước về chủ trương, chính sách liên quan đến người cao tuổi. Bên cạnh đó, các phong trào, chương trình do Hội phát động đều nhận được sự hưởng ứng tích cực của các ngành, các cấp và toàn xã hội như: Một triệu áo ấm; Xóa nhà dột nát cho người cao tuổi. Đặc biệt chương trình “Mắt sáng cho người cao tuổi” và phong trào “Người cao tuổi tham gia bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới”, sau gần 3 năm triển khai, đã có 3,6 triệu người cao tuổi được tư vấn, khám miễn phí các bệnh về mắt, đem lại ánh sáng cho hơn 500 ngàn người. Người cao tuổi đã vận động con cháu, gia đình, dòng họ đóng góp hàng nghìn tỷ đồng, hơn 15 triệu m2 đất, hơn 6 triệu ngày công làm đường giao thông và các công trình phúc lợi ở nông thôn. Ông Đàm Hữu Đắc, Phó Chủ tịch thường trực Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam khẳng định:

                        “Người cao tuổi còn cống hiến được rất nhiều. Qua thực tiễn hoạt động của Hội người cao tuổi đã tạo ra sân chơi, môi trường cho người cao tuổi tiếp tục cống hiến. Cần tuyên truyền sâu rộng hơn nữa về vị trí, vai trò của người cao tuổi trong xã hội. Có hàng trăm ngàn người cao tuổi đang làm chủ cơ sở sản xuất kinh doanh, đóng góp hàng ngàn tỷ đồng cho ngân sách. Đây là thành quả, cống hiến của người cao tuổi. Tôi nghĩ đối với nước ta, người cao tuổi còn rất nhiều đóng góp cho sự nghiệp phát triển đất nước”.

                                Thực hiện tốt công tác chăm sóc người cao tuổi là một cách thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc và giáo dục truyền thống cho thế hệ mai sau. Đồng thời, với xu thế già hóa dân số ngày càng nhanh như hiện nay, cần có sự nhìn nhận, đánh giá đúng đắn về vị trí, vai trò của người cao tuổi để không lãng phí nguồn lực này trong xã hội hiện đại./.