Đha  nuôr lâng pr’zớc da dêr! Xoọc đâu, cóh mạng xã hội xoọc dưr váih bh’rợ cắh tộ tiêm vắc xin lâng dưr váih bấc xa nay t’đang moon apêê ca conh ca căn oó đoọng ca coon đha đhi tiêm vắc xin. Apêê chuyên gia p’rơớt: ha dang apêê ca conh ca căn ting cơnh râu xay moon n’nâu nắc bhrợ cr’pân cắh mặ k’dâng đớc ha c’la ca coon đay.

    Xoọc vêy muy c’bhúh cóh bhrợ cóh mạng xã hội Facebook đh’nớc nắc “ vắc xin: choom hay cắh?” xoọc vêy k’noọ 9 r’bhâu 500 cha nắc ting pấh ( a pêê n’nâu dáp tước t’ngay 7/7). Công đhị đâu âi vêy bấc g’lúh prá xay bhrơợng ooy bh’rợ choom đoọng ca coon lướt tiêm vắc xin hay cắh. Bấc g’lúh prá xay n’nâu t’đang t’pấh k’ha riêng cha nức ting pấh xay prá, cóh đêếc cắh hắt ca conh ca căn veye ca coon tứi. xay moon âng bấc ca conh căn công pa cắh râu pang ra bêl năl đợ xa nay crêê tước muy bơr ngai la lay cơnh, đợ râu cắh pr’đoọng xang bêl tiêm vắc xin. Bấc ca conh ca căn n’lơơng xoọc crêê ha zúuc moon tu: liêm bhlâng nắc cắh tiêm vắc xin ha p’niên, đớc nắc cơnh ting cơnh plêêng băn.

     N’đhơ cơnh đêếc, ting apêê bác sĩ chuyên khoa nhi, ha dang cắh vêy vắc xin nắc đợ p’niên chêệt tu pr’lúh cr’ay nắc bấc lấh cắh cậ apêê a đhi ma mông n’đhang khúch goo toọt lang. Bấc cr’ay xoọc bơơn tiêm vắc xin cha groong xoọc đâu cơnh: viên a bốc Nhật Bản, k’oóh đanh, a duucs, bạch hầu… zêng nắc đợ cr’ay cr’pân bhlâng cơnh lâng apêê p’niên k’tứi. apêê bác sĩ âi bấc chu cắh mặ trông dấc lâng đợ cr’ngay ngân nắc tu cắh tiêm văc xin, cắh cậ tiêm cắh zấp.

     Bác sĩ Trương Hữu Khanh, trưởng khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 1, thành phố Hồ Chí Minh đoọng năl: vêy lấh 80% apêê ngai ca ay zư pa dứah đhị khoa nắc đợ p’niên cắh bơơn tiêm chủng. Ting bác sĩ Khanh, bh’rợ “moon cắh lâng vắc xin” nắc đhêêng choom dưr víah lâng dưr bấc bêl đhr’năng pr’lúh cr’ay xoọc ặt đhị đệ. Ha dang dưr víah cóh cr’chăl xoọc vêy bấc p’niên crêê a dúuc, k’oóh đanh, k’hir bạch hầu… nắc buôn cắh mặ ma mông. Bác sĩ Khanh moon: “Pa tước nâu câi, xoọc đâu nắc đợ vắc xin đơơng âng ooy thị trường dưr váih râu cắh pr’đoọng nắc đheêng đơơng cơnh la lêếh, pr’đơợ a chắc a rang. Choom năl nắc a chắc a rang n’nắc t’mêê k’hir. Dưr váih đợ râu cắh pr’đoọng, râu cắh pr’đoọng n’nắc doó lấh buôn vêy, cắh vêy tu cơnh đêếc nắc ahêê cắh dzợ tộ tiêm vắc xin n’nắc.”

     Ting cơnh Phó Giáo sư – Tiến sĩ Phan Trọng Lân, Viện Trưởng Viện Pasteur zấp râu vắc xin zêng vêy c’bhúh xay trúih ooy apêê k’tiếc k’ruung, cắh choom đớc apêê bh’nơơn vêy bấc râu cắh liêm crêê nắc công đươi dua ha ma nứih, pa bhlâng nắc p’niên k’tứi. Tiến sĩ Lân năl loom luônh đợ apêê ca căn đơơng âng ca coon tiêm vắc xin nắc ca coon vêy đợ c’léh la lay cơnh ooy c’rơ nắc buôn kiêng năl hâu tu. Xang nắc bêl cắh âi chơớc lêy hâ tu nắc chơớc lêy muy tu đoọng doó lấh k’rang k’pân ooy bh’rợ tiêm vắc xin. Apêê ca conh ca căn choom đươi dua khoa học, đươi ooy Tổ chức Y tế bha lang k’tiếc. Phó Giáo sư – tiến sĩ Phan Trọng Lân moon: “Muy cha nắc ca căn, apêê đoo vêy ca coon nắc zư x’mir đoọng bấc bhlâng. Apêê đoo xơợng xa nay la lay cơnh nắc crêê lệt cắh năl, n’đhơ cơnh đêếc a pêê đoo pang ra pa đhêy cắh tiêm ha p’niên k’tứi. n’đhơ cơnh đêếc nắc tu pa đhêy nắc đoo cr’chăl cr’pân bhlâng, nắc ca coon đay cắh bơơn cha groong cr’ay chrnắp bhlâng. Acu pa đhang cơnh cr’ay k’oóh đanh, n’dúp 6 c;’xêê vêy đợ apêê chêệt nắc tước 84%.”

     T’mêê bêl đâu cóh g’lúh bhrợ bhiệc lâng Bệnh viện đhị thành phố Hồ Chí Minh n’đắh bh’rợ zêl lâng cha grông pr’lúh cr’ay, đương lêy bấc đhr’năng p’niên k’tứi crêê ca ay ngân tu cắh tiêm văn xin, t’coóh Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng  - Bộ Y tế đoọng năl: Bh’rợ moon cắh lâng tiêm vắc xin âi bhrợ bh’rợ ha lêêng, nắc tu dưr víah âng bấc cr’ay k’oóh đanh cóh Bắc, pr’lúh a dúuc cóh p’niên n’dúp 9 c’xêê, bạch hầu cóh Quảng Nam, Bình Phước… Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng moon ghít, kiêng vêy râu moọt bhrợ âng apêê bác sĩ âng apêê ma nứih vêy ca coon a đhi k’rơ bhréh xang bêl tiêm vắc xin, âng apêê ngai vêy bh’rợ cắh liêm crêê tơợ bh’rợ cắh tiêm chủng, đoọng cha groong bh’rợ lướt tatoọn lâng khoa học n’nâu./.

Chống tiêm vắc xin– Hiểm họa khôn lường

                                                      Kim Dung

      Hiện nay, trên mạng xã hội đang hình thành trào lưu chống tiêm vắc xin và lan truyền những thông tin kêu gọi các bậc phụ huynh không nên cho con em đi viêm vắc xin. Các chuyên gia đầu ngành cảnh báo: Nếu các bậc phụ huynh theo trào lưu này thì gây hiểm họa khôn lường cho chính con em mình. 

     Hiện có một nhóm mở trên mạng xã hội Facebook tên là “Vắc xin: Nên hay không?” đang có gần 9 ngàn 500 thành viên tham gia (con số tính đến ngày 7/7). Cũng trên diễn đàn này đã có nhiều nhiều cuộc tranh cãi nảy lửa về việc có nên cho trẻ tiêm vắc xin hay không. Những cuộc tranh cãi này thu hút hàng trăm người tham gia bình luận, trong đó có không ít bậc cha mẹ có con nhỏ. Bình luận của nhiều phụ huynh cũng bày tỏ sự hoang mang khi đọc những thông tin liên quan đến một số trường hợp khác thường, những tác dụng không mong muốn sau khi tiêm vắc xin. Nhiều phụ huynh khác đang bị dẫn dắt bởi lý lẽ: tốt nhất không tiêm vắc xin cho trẻ mà cứ cho phát triển theo lẽ tự nhiên.

    Tuy nhiên, theo các bác sĩ chuyên khoa nhi, nếu không có vắc xin thì tỷ lệ trẻ em tử vong vì bệnh dịch sẽ cao hơn hoặc các em sống sót nhưng tàn tật cả đời. Những bệnh đang được tiêm vắc xin phòng bệnh hiện nay như: bệnh viêm não Nhật Bản, ho gà, sởi, bạch hầu... đều là những bệnh nguy hiểm đối với tính mạng của trẻ. Các bác sĩ đã nhiều lần bất lực trước những ca bệnh nặng không thể cứu chữa mà nguyên nhân chính là do không tiêm vắc xin, hoặc tiêm không đủ liều.

    Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 1, Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: có hơn 80% các ca bệnh điều trị tại khoa là những trẻ không được tiêm chủng. Theo bác sĩ Khanh, hiện tượng “nói không với vắc xin” chỉ có thể xuất hiện và dâng cao khi tình hình dịch bệnh đang ở mức thấp. Còn nếu xuất hiện trong thời điểm đang có nhiều trẻ em bị mắc sởi, ho gà, sốt bạch hầu … thì sẽ không tồn tại được. Bác sỹ Khanh nói: “Cho tới hiện nay thì những vắc xin đưa ra ngoài thị trường phản ứng không mong muốn là mang tính cá thể, tính cơ địa. Có nghĩa là cơ địa đó mới sốt như vậy. Thành ra những tác dụng phụ, tác dụng không mong muốn đó người ta sẽ giảm tới mức thấp nhất chứ không phải vì thế mà người ta bỏ vắc xin đó đi.”

     Theo Phó Giáo sư – Tiến sĩ Phan Trọng Lân, Viện Trưởng Viện Pasteur, các loại vắc xin đều có hệ thống báo cáo về các quốc gia, không thể để các sản phẩm có nhiều tác hại mà vẫn lưu dùng cho người dân, đặc biệt là trẻ em. Tiến sĩ Lân hiểu và cảm thông cho những người mẹ đưa con tiêm vắc xin mà con có những biểu hiện khác thường về sức khỏe thì luôn muốn biết nguyên nhân.  Rồi khi chưa tìm ra nguyên nhân thì tìm một lý do để giải tỏa bớt vấn đề tâm lý và có sự nghi ngờ đối với việc tiêm vắc xin. Các phụ huynh nên có niềm tin vào khoa học, tin vào Tổ chức Y tế thế giới. Phó Giáo sư- Tiến sỹ Phan Trọng Lân  nói: “Một người mẹ, họ đẻ đứa con thì chăm lo cho rất nhiều. Họ nghe thông tin trái chiều thì đúng sai chưa biết, nhưng họ do dự cho dừng lại không tiêm cho trẻ. Nhưng chính dừng lại đó chính là thời điểm nguy hiểm nhất, là con mình mất cơ hội phòng bệnh quan trọng nhất. Tôi ví dụ như bệnh ho gà, dưới 6 tháng có tỉ lệ tử vong đến 84%.”

     Mới đây, trong buổi làm việc với các  bệnh viện tại Thành phố Hồ Chí Minh về công tác phòng chống dịch bệnh, chứng kiến cảnh nhiều bệnh nhi bị bệnh nặng do không tiêm vắc xin, ông Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng – Bộ Y tế - cho biết: trào lưu nói không với tiêm vắc xin đã gây ra hậu quả nghiêm trọng, là nguyên nhân xuất hiện của những căn bệnh bệnh ho gà ở phía Bắc, dịch sởi ở trẻ dưới 9 tháng, bạch hầu ở Quảng Nam, Bình Phước… Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng nhấn mạnh, cần sự vào cuộc của các bác sĩ, của những người có con em khỏe mạnh sau khi tiêm vắc xin, của những người có hậu quả từ việc không tiêm chủng, để ngăn chặn trào lưu đi ngược khoa học này./.