Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr! Pa dưr du lịch bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng nắc muy cóh pazêng c’lâng bh’rợ nắc vêy ngành du lịch xay moon bhrợ têng tơợ đanh lâng xoọc nắc vêy apêê doanh nghiệp bhrợ têng liêm choom. Bấc bh’rợ vêy ta xay p’cắh, cóh đêếc vêy trách nhiệm âng zập cấp k’đhơợng xay lâng âng apêê bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng. Lâng đợ rau chr’nắp ooy lịch sử, văn hoá, mỹ thuật, tr’câl tr’bhlêy, bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh âng Việt Nam nắc choom dưr váih zr’lụ du lịch pr’hay ha dang vêy ta k’rong bhrợ crêê cơnh.

    Ting cơnh t’coóh Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng Việt Nam, đoọng pa dưr du lịch bhươn cr’noon bh’rợ tr’nêng dưr váih k’rơ nắc apêê bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng vêy đợ rau k’rong bhrợ crêê cơnh tơợ pazêng rau pr’đươi tước ooy manuýh xay bhrợ. Tr’nơớp, muy cha nắc thợ thủ công nắc vêy c’năl ooy lịch sử bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng đoọng xay truíh tước ooy ta mooi, nắc choom bhrợ têng đoọng bhrợ t’váih đợ bh’nơơn bh’rợ liêm choom bhlâng, bơơn ta mooi tước la lêy kiêng pa bhlâng. Pazêng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng nắc bhrợ t’váih đợ rau xa nay bh’rợ văn hoá la liêm pr’hay, bhrợ têng đhị zr’lụ la lêy, ting bhrợ têng bh’rợ tr’nêng đoọng ta mooi ting bhrợ têng lêy bh’rợ pa bhrợ: “Bh’rợ pa dưr du lịch bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh Việt Nam bhrợ t’vaíh đợ rau crêê bhlâng âng Nhà nước, ooy bhươl cr’noon, ooy bh’rợ tr’nêng lâng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh âng Việt Nam lâng âng acoon manuýh Việt nam. Đợ bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng cơnh Bát Tràng, Vạn Phúc lâng bấc bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng n’lơơng âng Quảng Nam, Thừa Thiên Huế ơy lâng xoọc dưr váih zr’lụ tước du lịch la liêm pr’hay. Đợ bh’nơơn bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng âng pazêng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh cắh muy nắc pr’hêl, pr’đươi c’cir âng du lịch ting n’nắc nắc nắc dzợ xay p’cắh văn hoá acoon manuýh Việt Nam lâng bha lang k’tiếc lâng pr’zớc cóh bha lang k’tiếc.”

    Đhị Hà Nội, zr’lụ vêy bấc bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng pa bhlâng âng k’tiếc k’ruung hêê, thành phố xoọc bhrợ têng lêy bấc dự án k’rong bhrợ, zư lêy, pa dưr bh’rợ tr’nêng ty đanh đh’rứah lâng bh’rợ pa dưr du lịch đhị bhươl cr’noon gốm sứ Bát Trà lâng taanh bhai Vạn Phúc, bhrợ pr’đơợ đoọng bhrợ têng t’bhứah bh’rợ n’nâu ooy apêê bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh n’lơơng. Sở Du lịch Hà Nội ơy bhrợ têng bấc lớp pa choom, pa dưr rau liêm choom âng manuýh bhrợ têng bh’rợ du lịch đhị bơr bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng n’nâu. T’coóh Đỗ Đình Hồng, Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội xay moon gít: cóh pazêng t’ngay c’xêê ha y, Sở k’dua apêê chuyên gia cóh k’tiếc k’ruung lâng tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng tước pa chắp ch’mêết lêy đợ bh’nơơn bh’rợ âng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng đoọng bhrợ têng ting cơnh cr’noọ âng ta mooi du lịch: “Rau xa nay chr’nắp bhlâng nắc manuýh pa bhrợ, cơnh đêếc nắc Nhà nước, manuýh bhrợ têng bh’rợ lâng ta mooi tước ooy pazêng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng gốm sứ Bát Tràng lâng Vạn Phúc công nắc rau c’rơ âng manuýh xay bhrợ. Bêl kiêng pa dưr muy bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng. Ahêê nắc vêy đợ rau xa nay zazum lâng lêy gít trách nhiệm âng pazêng manuýh crêê tước ooy bhươl r’noon, nắc ahêê vêy đợ rau cr’noọ bh’rợ liêm choom lấh mơ. Azi gít manuýh, gít bh’rợ tr’nêng, gít zr’lụ bhrợ têng, gít bh’nơơn bh’rợ lâng vêy đợ t’ngay c’xêê xay bhrợ gít lâng lâng bh’rợ tr’nêng gít lấh mơ; xay bhrợ tơợ bh’rợ ba buôn pa bhlâng, nắc tơợ boóp p’rá prá xay.”

    Đoọng crêê cơnh cr’noọ lướt la lêy âng ta mooi, pazêng bhươl cr’noon liêm choom cóh k’tiếc k’ruung nắc vêy apêê doanh nghiệp đơơng âng ta mooi đoọng mót ooy tuor xay p’cắh lâng ta mooi, k’rong bhrợ, pa têết đợ chr’nắp văn hoá ty đanh âng pazêng bhươl cr’noon lâng bh’rợ du lịch, bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ âng ta mooi tước la lêy, câl bhlêy hàng c’cir. Đhị Hội chợ Du lịch bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng Hà Nội t’mêê đâu, k’nặ 40 doanh nghiệp du lịch đơơng âng ta mooi ơy ting bhrợ têng bấc bh’rợ pa têết lâng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng, bhrợ têng bấc bh’rợ đơơng âng ta mooi du lịch tước la lêy, câl bhlêy hàng c’cir đhị pazêng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh… t’coóh Nguyễn Trung Quân, Giám đốc Công ty du lịch Avitour xay moon: Zập c’moo, bh’rợ tuor: Chêếc lêy n’năl Hà Nội, tuor bhươl cr’noon ty đang Đường Lâm, City tuors lướt lêy phố ty lâng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng gốm sứ Bát Tràng… nắc vêy bấc ta mooi tước lêy, pa bhlâng nắc ta mooi bha lang k’tiếc kiêng pa bhlâng: “Tơợ pazêng tour du lịch pa têết lâng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng, azi kiêng xay p’cắh xa nay ooy văn hoá, bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng đoọng dưr váih nhâm mâng bhlưa pazêng bh’nơơn bh’rợ du lịch đh’rứah lâng chr’nắp âng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng. Cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay, azi ơy pa têết bhrợ pa dưr đh’rứah lâng muy bơr bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh cơnh bhươl cr’noon taanh bhrợ bhai Vạn Phúc cắh cậ gốm Bát Tràng. Cóh pazêng t’ngay c’xêê ha y, azi pazum đh’rứah đợ bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ooy khảm trai đoọng bhrợ t’bhứah bh’rợ tuor du lịch ting t’ngay đhậu lấh mơ nắc đợ tour du lịch ooy bhươl cr’noon dưr váih bấc lấh mơ cóh ha y chroo.”

    Pa dưr du lịch pa têết lâng bh’rợ pa dưr bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh xoọc ting t’ngay k’đơơng bấc ta mooi. Zập c’moo, vêy lấh 10 r’bhâu chu ta mooi bha lang k’tiếc lâng lấh 50 r’bhâu ta mooi du lịch cóh k’tiếc k’ruung tước ooy Bát Tràng; pazêng bhươl cr’noon bh’rợ gốm Phù Lãng, Tranh Đông Hồ ( Bắc Ninh), đhâl Mỹ nghệ Non Nước ( Đà Nẵng), bhươl cr’noon bhrợ đèn lồng ( Hội An), bhươl cr’noon taanh bhrợ bhai Vạn Phúc, bhrợ vàng bạc Châu Khê, Chạm bạc Đồng Xâm, bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng Sơn Đồng ( Hà Nội), gốm sứ Bình Dương… nắc dưr váih đhị zr’lụ tước la lêy pr’hay pa bhlâng âng ta mooi cóh k’tiếc k’ruung lâng ta mooi tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng. Bh’rợ du lịch công nắc bh’rợ xay p’cắh bh’nơơn bh’rợ thủ công mỹ nghệ, chrooi đoọng pa dưr dal rau liêm choom âng bh’nơơn bh’rợ, bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ âng ta mooi. T’coóh Đức Khoa, Phó Chủ tịch Hội íh bhrợ rèn thành phố Hà Nội prá: “Azi dzợ zư đớc đợ rau chr’nắp cơnh ty ahay âng bh’rợ i íh ty đanh. L’lăm ahay chr’nắp ty đang nắc vêy ta bhrợ lâng bh’nơpưn bh’rợ apêê a bhướp a dếch ahay đớc đoọng, bấc bhlâng nắc j’nuum, tr’ơới.. lâng đợ bh’nơơn bh’rợ chr’nắp n’lơơng. Nắc nâu cơy, azi ơy pa dưr dưr váih đợ bh’nơơn bh’rợ chr’nắp ooy nghệ thuật. Nâu đoo nắc ting cơnh đhr’năng dưr váih âng c’xêê c’moo t’mêê nắc đợ apêê thợ cơnh azi nắc t’bhlâng zư lêy lâng bhrợ pa dưr k’rơ lấh mơ.”

    Hân đhơ dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp nắc ha dang chêếc lêy c’lâng xay bhrợ crêê cơnh, du lịch bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng nắc choom dưr váih k’rơ cóh ha y chroo. Bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng choom váih nắc đươi ooy du lịch lâng văl cớ du lịch dưr váih k’rơ lấh mơ nắc đươi ooy bh’rợ đươi dua chr’nắp văn hoám – lịch sử tơợ pazêng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh. Đh’rứah lâng rau liêm choom ooy kinh tế, xã hội, bh’rợ du lịch n’nâu nắc dzợ chrooi đoọng zư lêy, pa dưr chr’nắp văn hoá lâng zư đớc rau chr’nắp pr’hay âng acoon manuýh./.

TÌM HƯỚNG THÚC ĐẨY DU LỊCH LÀNG NGHỀ

     Phát triển du lịch làng nghề là một trong những hướng đi được ngành du lịch đặt ra từ lâu và đang được các doanh nghiệp khai thác đạt hiệu quả bước đầu. Nhiều giải pháp được đặt ra, trong đó có cả trách nhiệm của các cấp quản lý và cả những làng nghề. Với các giá trị lịch sử, văn hóa, mỹ thuật, thương mại, làng nghề truyền thống của Việt Nam có thể trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nếu được đầu tư đúng hướng.

    Theo ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Việt Nam, để thúc đẩy du lịch làng nghề phát triển thì các làng nghề cần đầu tư bài bản từ cơ sở hạ tầng đến nguồn nhân lực. Trước hết, mỗi người thợ thủ công phải có kiến thức về lịch sử làng nghề để giới thiệu tới khách tham quan có tay nghề vững vàng để tạo nên những sản phẩm tinh xảo, được du khách ưa thích. Các làng nghề cần tạo một không gian văn hóa hấp dẫn, tổ chức khu vực trải nghiệm làm nghề để khách tham gia vào một công đoạn sản xuất: “Việc phát triển du lịch làng nghề truyền thống Việt Nam tạo nên một cái nhìn đúng đắn của Nhà nước, về làng, về nghề và làng nghề truyền thống của Việt Nam của dân tộc Việt Nam. Những làng nghề truyền thống như Bát Tràng, Vạn Phúc và nhiều làng nghề khác của Quảng Nam, Thừa Thiên Huế đã và đang trở thành những điểm du lịch hấp dẫn. Các sản phẩm xuất khẩu của các làng nghề truyền thống không chỉ là quà tặng, hàng lưu niệm của du lịch mà còn quảng bá nền văn hoá dân tộc Việt Nam đối với Thế giới và bạn bè quốc tế.”

    Tại Hà Nội, nơi tập trung làng nghề nhiều nhất cả nước, thành phố đang triển khai thí điểm dự án đầu tư, bảo tồn, phát triển nghề truyền thống kết hợp phát triển du lịch tạo làng gốm sứ Bát Tràng và dệt lụa Vạn Phúc làm cơ sở nhân rộng mô hình đối với các làng nghề truyền thống tiêu biểu khác. Sở Du lịch Hà Nội đã tổ chức nhiều lớp đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ du lịch tại hai làng nghề này. Ông Đỗ Đình Hồng, Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội khẳng định: thời gian tới, Sở sẽ mời chuyên gia trong và ngoài nước nghiên cứu mẫu sản phẩm làng nghề để sản xuất theo nhu cầu thị hiếu của khách du lịch: “Vấn đề quan trọng nhất là nguồn nhân lực, tức là Nhà nước, người làm nghề và du khách đến các làng nghề gốm sứ Bát Tràng và Vạn Phúc cũng là nguồn nhân lực. Khi muốn phát triển một làng nghề. Chúng ta phải có cái nhìn tổng thể và nhận rõ được trách nhiệm của từng đối tượng liên quan đến làng nghề, thì chúng ta mới có lời giải căn cơ chặt chẽ. Chúng tôi rất rõ việc, rõ người, rõ địa chỉ, rõ sản phẩm và có thời gian tiến độ rất cụ thể bằng việc làm cụ thể; làm từ những việc giản đơn nhất, ngày từ lời ăn tiếng nói.”

    Để đáp ứng nhu cầu tham quan của du khách, các làng nghề tiêu biểu trong nước được các doanh nghiệp lữ hành đưa vào tour giới thiệu với du khách, đầu tư, gắn kết giá trị văn hóa truyền thống của các làng nghề với dịch vụ du lịch, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của du khách đến tham quan, khám phá mua sắm hàng lưu niệm. Tại Hội chợ Du lịch làng nghề Hà Nội mới đây, gần 40 doanh nghiệp du lịch lữ hành tham gia đã tổ chức nhiều chương trình kết nối với làng nghề, xây dựng nhiều tour du lịch tham quan mua sắm hàng lưu niệm tại các làng nghề truyền thống...Ông Nguyễn Trung Quân, Giám đốc Công ty du lịch Avitour cho biết, hàng năm, chùm tour “Cảm xúc Hà Nội”, tour Làng cổ Đường Lâm, City tours thăm phố cổ và làng nghề gốm sứ Bát Tràng…được nhiều du khách, nhất là khách quốc tế rất thích thú: “Qua các tour du lịch gắn với làng nghề, chúng tôi muốn truyền tải các thông điệp về văn hoá, làng nghề để phát triển bền vững giữa các sản phẩm du lịch cùng với giá trị của làng nghề. Thời gian qua, chúng tôi đã kết hợp phát triển cùng một số các làng nghề truyền thống như là Lụa Vạn Phúc hay gốm Bát Tràng. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ kết hợp những làng nghề về khảm trai để mở rộng sản phẩm tour du lịch ngày càng đi sâu thì lượng tour du lịch về làng nghề sẽ phát triển nhiều hơn trong tương lai.”

    Phát triển du lịch gắn với phát triển làng nghề truyền thống đang thu hút ngày càng nhiều du khách. Hằng năm, có trên 10.000 lượt khách quốc tế và trên 50.000 khách du lịch trong nước đến Bát Tràng; các làng nghề gốm Phù Lãng, Tranh Đông Hồ (Bắc Ninh), Đá Mỹ nghệ Non Nước (Đà Nẵng), Làng nghề làm đèn lồng ( Hội An), Lụa Vạn Phúc, vàng bạc Châu Khê, Chạm bạc Đồng Xâm, Làng nghề Sơn Đồng ( Hà Nội), gốm sứ Bình Dương v.v…đã trở thành những điểm tham quan lý thú của du khách trong và ngoài nước. Hoạt động du lịch cũng là một hình thức quảng bá sản phẩm thủ công mỹ nghệ, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của du khách. Ông Đức Khoa, Phó Chủ tịch Hội Thêu Ren thành phố Hà Nội cho biết: “Chúng tôi vẫn giữ giá trị chân truyền của nghề thêu truyền thống. Trước đây giá trị truyền thống làm bằng các sản phẩm của các cụ để lại chủ yếu là chăn, ga, gối, đệm và những sản phẩm tả thực. Nhưng bây giờ chúng tôi nâng cấp lên thành những sản phẩm giá trị nghệ thuật. Đây là theo xu thế phát triển của thời đại mà những người thợ như chúng tôi cần tâm huyết gìn giữ và làm cho phát triển.”

    Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng nếu tìm ra những hướng đi đúng, du lịch làng nghề hoàn toàn có thể phát triển mạnh trong tương lai. Làng nghề “sống” được nhờ du lịch và ngược lại du lịch phát triển hơn nhờ khai thác giá trị văn hóa-lịch sử từ mỗi làng nghề truyền thống. Bên cạnh những lợi ích về kinh tế, xã hội, loại hình du lịch này còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và giữ gìn bản sắc dân tộc./.