. Minh Hường, phóng viên Đài P’rá Việt Nam xay trúih:

         Ting Quy chế tuyển sinh đại học cao đẳng hệ chính quy c’moo 2017, apêê thí sinh bơơn xay moon bấc cr’noọ cr’niêng n’đhơ cơnh đêếc nắc đhêêng vêy 1 cr’noọ cr’niêng crêê moọt. tu cơnh đêếc, pr’đơợ bơơn moọt ooy p’loọng đại học ting cơnh âng đay kiêng nắc bh’nhăn k’đháp lấh ha dang ngành n’nắc vêy bấc ngai zước moọt. Cr’chăl n’nâu, ca conh ca căn lâng học sinh k’rang k’pân chơớih pay ngành xoọc glặp lâng pr’đơợ âng đay lâng lêy bhứah nắc choom pa chắp crêê cr’noọ âng thị trường pa bhrợ xang bêl tốt nghiệp. A moó Nguyễn Thu Hà cóh quận Đống Đa, Hà Nội đoọng năl, ca coon a moó xoọc học apêê moon ting khối A1 lâng D, tu cơnh đêếc nắc muy chơớih pay apêê ngành vêy tổ hợp môn ch’mêệt lêy ting 2 khối n’nâu đoọng zước  moọt, xoọc đâu âi bơơn chơớih k’noọ 10 ngành học âng apêê trường đại học âng 3 khối ngành Quản trị kinh doanh, Kỹ thuật, Nông nghiệp. A moó Nguyễn Thu Hà moon:

         Xa nay nặc pa bhlâng bấc n’đhơ cơnh đêếc acu lêy cóh mạng nắc bha lâng. Mị coon căn zêng chơớih pay ngành za nươr ooy pr’đơợ âng ca coon, za nươr cóh pr’đơợ học lâng pr’đơợ bh’rợ tr’nêng brương tr’nu âng xã hội cớ. tr’nơợp nắc chơớc năl ooy ngành nghề n’nắc bhrợ bh’rợ n’hâu nắc ngành nghề n’nắc vêy cóh apêê trường n’đoo lâng bêl đêếc nắc vêy chơớih pay cóh apêê trường n’đoo liêm glăp cóh lâng pr’đơợ âng ca coon. Bêl a chau học lớp 11 nắc acu âi tơợp chơớc năl lâng cóh cr’chăl chơớc lêy n’nắc nắc đương ch’mêệt lêy cớ xa nay, cắh vêy muy chu nắc bơơn năl ghít xa nay.

         Ting cơnh Hoàng Minh Quang, học lớp 12, trường THPT Lương Thế Vinh, apêê trường âi xay trúih đề án ch’mêệt lêy lâng bhrợ bấc g’lúh pa choom đoọng tuyển sinh n’dhơ cơnh đêếc nắc đhêêng vêy cr’noọ xa nay tuyển sinh, apêê ngành nghề đào tạo, tổ hợp môn xét tuyển… ha dợ xa nay xay moon ooy apêê ngành, n’đhơ cơnh đêếc apêê a đhi cắh âi năl ghít ooy apêê ngành n’nắc vêy đào tạo ng’cơnh ooy, vêy u liêm glặp lâng âng c’la đay cắh. Hoàng Minh Quang moon:

          Acu chơớih pay tr’nơợp nắc âng cu kiêng, bơr cớ nắc pr’đơợ choom pa dưr, pêê nắc pr’đơợ z’hai âng cu, n’đhơ cơnh đêếc pr’đơợ z’hai âng cu nắc cắh âi u glặp bhlâng. Acu công moọt ooy mạng lêy, n’đhơ cơnh đêếc xa nay cóh mạng công cắh moon ghít ooy apêê ngành n’nắc, cắh vêy bha ar pa tơ ghít liêm đoọng acu chơớih pay, nắc muy moon vêy muy bơr ngành nghề cớnh quản trị kinh doanh, quản trị nhân lực… Acu pa bhlâng k’đháp loom, cắh âi năl chơớih pay ngành nghề n’hâu, liêm glặp, dưr váih râu chắp kiêng âng đay

            C’moo đâu, học sinh n’jứah xay moon xét tuyển đại học đh’rưah lâng cr’chăl xay moon pấh thi THPT k’tiếc k’ruung. Apêê a đhi thi bài thi tổ hợp lâng bấc môn lấh, môn Toán, Ngoại ngữ lâng 2 bài thi tổ hợp zêng ting bh’rợ thi trắc nghiệm, tu cơnh đêếc cắh âi năl bh’nơơn thi nắc ng’cơnh. Tu cơnh đêếc, bấc học sinh vêy học lực trung bình pa bhlâng k’đháp choom chơớih pay trường liêm glặp lâng bh’nơơn thi âng đay tu cắh âi vêy c’lâng pa choom bh’rợ ghít t’lăng. A noo Phạm Trường Sơn, cóh phường Thạch Bàn, quận Long Biên, Hà Nội, vêy ca coon xoọc học lớp 12, Trường THPT Thạch Bàn đoọng năl:

          Apêê a chau zước moon cr’noọ cr’niêng l’lăm, brương tr’nu vêy bh’nơơn nắc choom xăl crnoọ cr’niêng, c’moo tr’nơợp công vêy bấc râu cắh năl ghít. Apêê a chau cắh âi năl thi trường n’đoo, a chau công đhơ vơ bhlâng, nắc a cu công chơớc lêy ca coon kiêng trường n’đoo nắc acu ting chơớc lêy đh’rưah. Acu công cắh năl học lực âng apêê ca coon ng’cơnh, apêê đoo ma năl k’dâng lêy đhr’năng âng đay, thi trường n’đoo liêm glặp nắc ting trường n’nắc, cắh vêy choom ch’ol moon đoọng ha ca coon.

           Ghít alua, tước nâu câi, ca conh ca căn lâng nhà trường vêy bh’rợ chr’nắp cóh bh’rợ ch’ol moon nghề nghiệp ha brương tr’nu đoọng ha thí sinh, cóh đêếc rơớt đhr’năng k’đươi ca coon học nghành nghề âng a đoo cắh u kiêng. Xoọc đâu, muy bơr trường đại học, cao đẳng âi xay trúih đợ sinh viên tốt nghiệp cắh vêy bh’rợ tr’nêng cóh c’lâng bh’rợ tuyển sinh n’dhơ cơnh đêếc đợ apêê n’nâu k’dâng lêy cắh âi bơơn ch’mêệt lêy tu cơnh đêếc râu la lua nắc cắh vêy u dal. Muy bơr ngành nghề xã hội xoọc cắh zấp ma nứih pa bhrợ, n’đhơ cơnh đêếc ha dang apêê trường đại học, cao đẳng đào tạo bấc nắc pa bhlâng vêy đhr’năng xang 4 tước 5 c’moo cớ nắc dưr váih u xưa ma nứih pa bhrợ./.

Xét tuyển đại học, cao đẳng 2017:

Phụ huynh và thí sinh vẫn bối rối khi chọn ngành

                                                                                                                        (Minh Hường)

           Từ ngày 1/4 đến ngày 20/4 tới, học sinh lớp 12 trên cả nước sẽ nộp phiếu đăng ký dự thi THPT quốc gia và xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2017. Đến thời điểm này, nhiều học sinh, phụ huynh còn bối rối chưa biết chọn ngành nào, trường nào cho phù hợp với năng lực và sở thích.

             Theo Quy chế xét tuyển sinh đại học cao đẳng hệ chính quy năm 2017, các thí sinh được đăng ký nhiều nguyện vọng nhưng sẽ chỉ có 1 nguyện vọng trúng tuyển. Vì vậy, cơ hội bước vào cánh cửa đại học theo sở thích của mình sẽ càng khó hơn nếu ngành đó có nhiều thí sinh đăng ký xét tuyển. Thời điểm này, phụ huynh và học sinh lo lắng chọn ngành vừa phù hợp với học lực, sở trường và nhìn rộng ra có thể tính toán được nhu cầu thị trường lao động sau khi tốt nghiệp. Chị Nguyễn Thu Hà ở quận Đống Đa, Hà Nội cho biết, con chị đang học các môn theo khối A1 và D, nên chỉ chọn những ngành có tổ hợp môn xét tuyển theo 2 khối này để đăng ký xét tuyển, hiện đã chọn được gần 10 ngành học của các trường đại học thuộc 3 khối ngành Quản trị kinh doanh, Kỹ thuật, Nông nghiệp. Chị Nguyễn Thu Hà nói:

            Thông tin thì rất nhiều nhưng tôi xem trên mạng là chính. Cả mẹ lẫn con đều chọn ngành dựa trên năng lực sở trường của con, dựa trên lực học và cơ hội việc làm sau này của xã hội nữa. Đầu tiên là tìm hiểu về ngành nghề đấy làm về lĩnh vực gì sau đó thì ngành nghề đấy sẽ có ở những trường nào và khi đó mình sẽ lựa chọn là trong những trường nào phù hợp năng lực của con. Khi cháu học lớp 11 thì tôi đã bắt đầu tìm hiểu và trong quá trình tìm hiểu ấy thì mình cập nhật thông tin tiếp, chứ không phải đùng một cái mình mới đi tìm hiểu thông tin.

         Theo Hoàng Minh Quang, học lớp 12, trường THPT Lương Thế Vinh, các trường đã công bố đề án xét tuyển và tổ chức các đợt tư vấn tuyển sinh nhưng chỉ có chỉ tiêu tuyển sinh, các ngành nghề đào tạo, tổ hợp môn xét tuyển... còn thông tin về các ngành nghề đào tạo giới thiệu sơ sài. Vì vậy, dù đã chọn được ngành, nhưng các em chưa hiểu rõ về những ngành đó sẽ đào tạo như thế nào, có phù hợp với sở thích của bản thân hay không. Hoàng Minh Quang nói:

          Em lựa chọn nhất là sở thích, thứ 2 là khả năng phát triển, 3 là sở trường nữa, nhưng sở trường thì chưa hợp lắm. Em cũng lên mạng xem, nhưng thông tin trên mạng cũng không nói kỹ hẳn về các ngành đấy, không có tài liệu chi tiết để mình chọn, chỉ nói là có một số ngành nghề như quản trị kinh doanh, quản trị nhân lực... Em rất bối rối, chưa biết chọn gì cho chuẩn ngành nghề, phù hợp, thành đam mê của mình.)

            Năm nay, học sinh vừa phải đăng ký xét tuyển đại học cùng với thời điểm đăng ký dự thi THPT quốc gia. Các em thi bài thi tổ hợp với nhiều môn hơn, môn Toán, Ngoại ngữ và 2 bài thi tổ hợp đều theo hình thức thi trắc nghiệm, nên cũng chưa biết kết quả thi sẽ như thế nào. Vì vậy, nhiều học sinh có học lực trung bình rất khó lựa chọn được trường phù hợp với kết quả điểm thi do chưa có định hướng nghề nghiệp rõ ràng. Anh Phạm Trường Sơn, ở phường Thạch Bàn, quận Long Biên, Hà Nội, có con đang học lớp 12, Trường THPT Thạch Bàn cho biết:

           Các cháu đăng ký nguyện vọng trước, sau này có kết quả có thể thay đổi được nguyện vọng, năm đầu tiên cũng có nhiều bỡ ngỡ. Các cháu chưa biết thi trường nào, cháu cũng mông lung thì mình cũng tìm hiểu xem con thích trường nào thì mình tìm hiểu cùng. Mình cũng không biết học lực của các con như thế nào, tự con biết học lực của mình, thi trường nào hợp lý là mình theo chứ không hướng được cho con.

               Rõ ràng, đến thời điểm này, phụ huynh và nhà trường có vai trò quan trọng trong định hướng nghề nghiệp tương lai cho thí sinh, trong đó tránh tình trạng ép buộc con học ngành nghề không yêu thích. Hiện nay, một số trường đại học, cao đẳng đã công bố tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm trong phương án tuyển sinh nhưng số liệu này hầu như chưa được kiểm định nên độ tin cậy không cao. Một số ngành nghề xã hội đang thiếu nhân lực, nhưng nếu các trường đại học, cao đẳng đào tạo nhiều thì rất có thể sau 4 đến 5 năm nữa sẽ lại dư thừa nhân lực./.