Ặt g’đách a đay đhị c’nặt c’lâng 611, quán mì Bà Cúc ặt mr’móh lâng UBND thị trấn Đông Phú, chr’hoong Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Quán đh’nớc Cúc n’đhang c’la quán nắc đh’nớc Huỳnh Thị Hương ( 56 c’moo). Bêl tước đâu, nắc đhêêng lâng 5 r’bhâu đồng, t’mooi choom cha xơợng muy za hương mỳ a tứch yêm đha hưm, đơơng âng loom luônh vel đong k’tiếc Quảng. Công dzợ zư đớc crêê pr’đươi âng muy tô mì a tứch ty ahay, quán mì k’noọ 50 c’moo n’nâu nắc đhị âng loóih âng apêê ngai kiêng cha ch’na vel bhươl cắh cậ ma nứih pa brhợ đha rựt chơớc tước g’lúh cha ca bhố. Néh đh’rứah lâng Bích Nhật lâng Quốc Thông- CTV Đài P’rá Việt Nam chơớc t’bơơn năl râu chr’nắp pr’hay âng quán mì quảng vêy muy cắh vêy bơr n’nâu đhị bha ar xrắ nâu câi:

               Ting boóp xay trúih âng a ngắh Hương- c’la quán nặc, quán n’nâu bơơn ca căn đoo ( nắc a dích A ) bhrợ t’váih tơợ apêê c’moo 70. bêl đêếc, bấc ngai cóh zr’lụ n’dúp, m’piing k’rong ặt dhị chợ đăn đong a dích đoọng pa câl đh’râu đh’rí t’mông. Cóh đông âi vêy zấp râu đoọng zêệ bhrợ mỳ tu cơnh đêếc ca căn a ngắh quyết định bhrợ quán cha cha đoọng ha ngai tước pa câl cha. Ca căn a ngắh moon, apêê pa câl bêl đêếc ga lêếh ga lêêng, da dong bhlâng, guy đơơng k’zệt cây số c’lâng đhr’đấc đhr’luônh tu cơnh đêếc a dích pay pa bhlâng đệ, nắc đhêêng 5 hào/1 za hương. Ch’mêệt lêy chr’nắp zên nắc 5 hào ma mơ lâng 5 r’bhâu nâu câi. Cơnh đêếc, n’đhơ âi lấh 50 c’moo đanh n’đhơ cơnh đêếc muy tô mỳ công cắh tr’xăl, công dzợ đhêêng muy pâng t’piing lâng chr’nắp thị trường. tu cơnh đêếc nâu câi zấp ngai công moon quán lâng đh’nớc chr’nắp liêm “ quán mỳ 5 r’bhâu”.

            Quán Bà Cúc zấp bêl công bấc t’mooi tơợ đha nuôr pa bhlâng đha rựt, học sinh, sinh viên pa tước ma nứih lướt c’lâng cắh cậ t’mooi du lịch. Cơnh lâng đợ apêê ngai đha rựt cắh cậ học sinh, sinh viên; apêê chơớc tước đâu đoọng vêy muy g’lúh cha ca bhố n’đhang yêm, ha dợ doó bấc zên. Ha cơnh lâng t’mooi du lịch cắh cậ apêê lướt c’lâng, apêê đoo chơớc tước quán cắh muy đoọng chơớc muy g’lúh cha ca bhố, nắc dzợ chơớc năl râu đha hum yêm âng za hương mỳ Quảng.

            T’coóh Đoàn Văn Vừa- vel Gia Cát Tây, chr’val Quế Phong tước cha mỳ đhị đâu moon:

           Bêl ooy vêy g’lúh lướt z’lấh đhị đâu zêng booi moọt cha. Bêl ahay đha nuôr cóh đâu apêê đoo lướt chợ zêng booi quán a dích A n’nâu cha bấc bhlâng. Tơợ bêl acu dzợ pa bhlâng tứi. Quán nắc muy pa câl bấc ha công nhân cha. Pa câl pa bhlâng m’bứi zên, nắc cớ yêm, tu cơnh đêếc apêê đoo k’rong cha bấc bhlâng.

            Đoọng bhrợ t’váih muy thương hiệu “ mỳ 5 r’bhâu” angăh Hương nắc bệch z’lưa, dưr đơớh đoọng ra văng zấp râu tơợ mỳ, đác nhưn pa tước bhơi ma mông. Zấp t’ngay, díc điêl a ngắh Hương dưr tơợ 1 giờ ra diu đoọng ra văng zấp râu, cơnh: chong ch’nêếh, g’lị ch’nêếh, cút bh’zi a tứch, úh nhưn, ra băl bhơi ma mông… cơnh lâng pr’chắp đoọng ha đha nuôr pa bhrợ công cơnh học sinh, sinh viên vêy muy g’lúh cha cha m’bứi zên n’đhang ca bhố lâng yêm. Cơnh a ngắh Hương moon, ha dang zấp râu công câl nắc ng’cơnh choom vêy 5 r’bhâu a năm.

              Đươi dua cr’chăl k’tiếc n’đắh hoọng đong, a ngắh Hương n’jứah chóh zấp râu bhơi cơnh xà lách, giá, ngò… n’jứah băn a tứch đoọng bhrợ nhưn mỳ. lấh n’nắc, a ngắh dzợ chóh p’xoọng prí đoọng pay bha lâng bhrợ bhơi ma mông. Râu xêệp âng bha lâng prí bhrợ ha za hương mỳ bh’nhăn yêm.

G’lúh tr’nơợp cha mỳ dhị quán, a đhi Lương Ngọc Hòa dhd’rứah lâng apêê pr’zớc học sinh âng đay cóh Đà Nẵng moọt, xay moon:

                 T’ngay đâu, pr’zớc cu k’đươi chô cha ớh ooy vel đong đay cha ớh lâng bơơn xay moon quán mỳ 5 r’bhâu, tu cơnh đeếc acu booi cha xơợng. T’mêê cha 1 za hương nắc xơợng yêm pa bhlâng. Đác nhưn pa bhlâng đha hum yêm, lêệ a tưch yêm đha hưm. Yêm lâng m’bứi zên cắh bhr’nêy!

               Quán mỳ 5 r’bhâu âng a ngắh Hương cắh muy t’đang t’pấh zấp ngai tu doó bấc zên nắc dzợ tu đha hum yêm, crêê cơnh mỳ Quảng. Ting a ngắh Hương nắc mì Quảng vêy bấc cơnh, n’đhang crêê bhlâng nắc đác nhưn choom bhrợ đhị lêệ a tứch, a tứch nắc a tứch hêê. Bấc bêl bấc t’mooi, đong cắh zấp a tứch đoọng nhưn pa câl nắc a ngắh Hương chơớc câl a tứch đhị apêê pr’loọng đha nuôr đăn đêếc đoọng crêê a tứch lêệ yêm. Công tu cơnh đêếc, n’đhơ đợ n’nâu ahay, apêê đoo bhrợ mì Quảng la lay cơnh n’đhang yêm bhlâng công nắc nhưn a tứch.

           Cắh vêy tu pa câl muy za hương m’bứi zên nắc a ngắh Hương lêy n’hil bh’rợ zêệ bhrợ. A ngắh nắc ma nứih n’niên lâng dưr pậ đhị đhăm k’tiếc Quảng tu cơnh đêếc năl ghít ch’na Quảng nắc vêy u yêm hay cắh nắc đươi ooy đác nhưn, tu cơnh đêếc a ngắh pa bhlâng p’ghít đhị bh’rợ úh zêệ. Ng’cơnh úh zêệ đác nhưn yêm, a ngắh Hương moon:

          Đoọng đác nhưn yêm, đha hun nắc a tứch cha choóh pa k’tứi lúc zr’ma dâng 30 phút. Xang n’nắc, toong dầu xang nắc úh pa ghít. Kiêng lêệ a tứch đha hưm yêm nắc choom úh lâng đác dừa nhum. Um cơnh đêếc lêệ a tứch vêy y tănh, ca dzrăm lâng đha hưm.

              Cơnh lâng a ngắh Hương nắc cắh ha mơ a ngắh pa chắp tước bh’rợ pa dzoóc zên. A ngắh moon za hương mì 5 r’bhâu cắh vêy u yêm cóh zên câl, cắh vêy u yêm cóh đha hum nắc u yêm cóh loom luônh, cóh râu pr’chắp bhrợ têng ha t’mooi. Tu cơnh đêếc nắc quán mỳ âi dưr víah đhị lúh moọt loóih âng apêê ngai đha rựt, học sinh lâng n’đhơ t’mooi lướt c’lâng…. Tu cơnh đêếc bêl tước t’moóh  n’đắh k’đhơợng bhrợ quán cóh đanh đươnh, a ngắh Hương moon:

               Acu vêy pêê p’nong ca coon n’jứih nắc apêê công zêng lướt pa brhợ, tu cơnh đêếc pa bhlâng k’đháp cóh bh’rợ k’đhơợng zư quán mỳ n’nâu. Tu cơnh đêếc công t’bhlâng bhrợ cóh cr’chăl dzợ vêy mặ đợ tước bêl cắh dzợ mặ. ha dang brương tr’nu acu t’coóh nắc vêy đoọng ha ngai vặ quán n’đhang nắc pa câl lâng zên 5 r’bhâu đồng nắc acu vêy đoọng vặ.

                Nâu câi “ mì Quảng 5 r’bhâu” âi dưr víah thương hiệu la lay. N’đhơ quán nắc đhêêng ta la t’nil k’tứi lâng bơr pêê bêệ tr’nợt, pa pan âi ty rít ting c’moo c’xêê n’đhơ cơnh đêếc zấp t’ngay a ngắh Hương công dzợ xu blu ma nưih lúh moọt. muy quán mỳ nắc zấp ngai âi cha muy chu, nắc công dzợ kiêng rạch cha cớ tu râu đha hum yêm âng vel bhươl; tu râu đha hum yêm âng loom luônh liêm ta níh cóh đâu./.

ĐỘC ĐÁO QUÁN MÌ QUẢNG 5 NGÀN

                                                                                     Bích Nhật – Quốc Thông

                                                                                              (Sinh viên thực tập)

          Có những vùng quê nếu du khách đến một lần nhớ mãi. Đôi khi chỉ một món ẩm thực bình dân thôi nhưng đem lại ấn tượng khó phai.

        Nép mình trên tuyến đường 611, quán mì Bà Cúc nằm đối diện với UBND thị trấn Đông Phú (Quế Sơn, Quảng Nam). Quán tên Cúc nhưng chủ quán lại là bà Huỳnh Thị Hương (56 tuổi). Khi đến đây, chỉ với 5 nghìn đồng, khách có thể thưởng thức ngay một tô mỳ gà thơm ngon, mang đậm tình quê xứ Quảng. Vẫn giữ đúng nguyên liệu của một tô mì gà truyền thống, quán mì gần 50 năm tuổi này là địa chỉ quen thuộc đối với những ai muốn thưởng thức vị quê hoặc người lao động nghèo tìm một bữa no. Hãy cùng Bích Nhật và Quốc Thông- CTV Đài TNVN khám phá điều thú vị ở quán mì Quảng có một không hay này qua bài viết sau:

                 Theo lời kể của bà Hương - chủ quán thì quán này được mẹ bà (là bà A) mở từ những năm 70. Thời đó, nhiều người ở miền xuôi miền ngược tập trung tại chợ gần nhà bà để bán hàng rong mưu sinh. Sẵn trong nhà có đầy đủ nguyên liệu chế biến mỳ nên mẹ bà quyết định mở quán cho những người bán hàng rong ăn. Mẹ bà cho rằng những người bán hàng rong thời đó rất vất vả, phải gánh hàng đi bộ hàng chục cây số đường đèo dốc nên bà lấy giá rất rẻ, chỉ 5 hào / 1 tô. Xét về giá trị đồng tiền thì 5 hào tương đương với 5 nghìn bây giờ. Như vậy, dù đã hơn 50 năm trôi qua nhưng giá một tô mỳ vẫn không thay đổi, vẫn chỉ bằng một nửa so với giá thị thường. Chính vì vậy mà bây giờ ai ai cũng gọi quán bằng cái tên thật độc đáo - “quán mỳ 5 nghìn”.

            Quán bà A lúc nào cũng đông khách từ người dân lao động nghèo, học sinh, sinh viên cho đến người đi đường hay khách du lịch. Với những người lao động nghèo hay học sinh, sinh viên; họ tìm đến đây để có một bữa ăn vừa no vừa ngon nhưng lại rất rẻ. Còn đối với khách du lịch hay người đi đường, họ tìm đến quán không chỉ để tìm một bữa no mà còn tìm lại hương vị dân dã, đậm đà của tô mỳ Quảng.

            Ông Đoàn Văn Vừa - thôn Gia Cát Tây, xã Quế Phong đến ăn mỳ tại quán cho biết:

             Khi nào có dịp đi ngang qua đây đều ghé vô ăn. Hồi xưa dân ở đây họ đi chợ đều ghé quán bà A ni ăn rất nhiều. Từ hồi tôi còn nhỏ xíu. Quán chủ yếu bán cho công nhân họ ăn nửa buổi. Bán rất rẻ mà lại ngon nên họ tập trung ăn nhiều lắm.

             Để làm nên thương hiệu “mỳ 5 nghìn” bà Hương phải thức khuya dậy sớm để tự tay mình chuẩn bị tất cả nguyên liệu từ mỳ, nước nhưn cho đến rau sống. Hằng ngày, vợ chồng bà thức dậy từ 1 giờ sáng  để chuẩn bị tất cả mọi thứ như: ngâm gạo, xay bột, tráng mỳ, làm gà, nấu nhưn, lặt rau sống… Với tâm niệm để cho người dân lao động cũng như học sinh, sinh viên có một bữa ăn rẻ nhưng vẫn đảm bảo chất lượng. Như bà Hương nói nếu thứ gì cũng mua thì làm gì có giá 5 nghìn.

               Tận dụng khoảng sân trống sau nhà, bà Hương vừa trồng đủ loại rau như xà lách, giá, ngò… vừa nuôi gà để làm nhưn mỳ. Ngoài ra, bà còn trồng thêm chuối để lấy thân cây làm rau sống. Vị chan chát của rau chuối làm cho tô mỳ thêm đậm đà.

             Lần đầu tiên ăn mỳ tại quán, em Lương Ngọc Hòa cùng với những người bạn học sinh của mình ở Đà Nẵng vào nhận xét:

            Hôm nay, bạn em dẫn về quê bạn em chơi và được giới thiệu quán mỳ 5 nghìn nên em ghé ăn thử. Mới vừa ăn xong 1 tô thì em thấy mỳ ở đây rất ngon. Nước nhưn rất đậm đà, thịt gà thì rất chắc. Ngon và rẻ không ngờ!

               Quán mỳ 5 nghìn của bà Hương không chỉ thu hút mọi người bởi giá rẻ mà còn ở hương vị đậm đà, đúng điệu của mỳ Quảng. Theo bà Hương thì mỳ Quảng có nhiều loại nhưng đúng điệu nhất thì nước nhưn phải làm từ gà mà phải là gà ta. Nhiều lúc quán đông khách nhà không có đủ gà để làm nhưn bán thì bà Hương tìm mua gà tại các hộ dân trong xóm để đảm bảo thịt gà ngon. Cũng chính vì thế mà dù sau này, người ta biến tấu mì Quảng với nhiều loại khác nhau nhưng hợp vị nhất vẫn là nhưn gà.

             Không phải vì bán một tô mỳ rẻ mà bà Hương xem nhẹ cách chế biến. Bà là người sinh ra và lớn lên trên đất Quảng nên hiểu rõ rằng món mỳ Quảng có ngon hay không là nhờ vào nước nhưn nên bà rất tỉ mỉ trong cách nấu. Về bí quyết nấu nước nhưn sao cho đậm đà, bà Hương cho biết:

                Để cho nước nhưn ngon, đậm đà thì gà chặt nhỏ ra ướp gia vị khoảng 30 phút. Sau đó, cho dầu vào rồi um thật kỹ. Muốn miếng thịt gà thêm đậm đà thì phải um với nước dừa non. Um như vậy miếng thịt gà săn lại mới giòn và thơm.

                   Đối với bà Hương thì chưa bao giờ bà nghĩ đến việc tăng giá. Bà cho rằng tô mì 5 nghìn  không phải ngon ở giá cả, không phải ngon ở hương vị mà là ngon ở tấm lòng, ở cái cốt cách phục vụ khách. Vì vậy mà quán mỳ đã trở thành nơi lui tới quen thuộc của những người lao động, học sinh và cả khách đi đường… nên khi được hỏi về vấn đề duy trì quán sau này, bà Hương thổ lộ:

                Tôi có ba đứa con trai mà chúng nó cũng đi làm hết rồi nên rất khó trong việc tiếp tục duy trì quán mỳ sau này. Nên tôi cũng cố gắng làm trong thời gian mà mình còn sức khỏe cho đến khi nào không còn cố được nữa. Nếu sau này tôi già đi thì sẽ cho ai đó thuê lại quán nhưng phải bán với giá 5 ngàn thì tôi mới cho thuê.

               Giờ đây “mì Quảng 5 nghìn” đã trở thành thương hiệu đặc trưng. Mặc dù quán chỉ với tấm biển hiệu nho nhỏ và vài ba bộ bàn ghế đã cũ theo thời gian nhưng hằng ngày quán bà Hương vẫn tấp nập người ra vào. Một quán mỳ mà bất cứ ai đã ăn một lần thì chắc chắn sẽ quay lại vì sự nồng nàn, ấm áp của hương vị quê; bị mê hoặc bởi vị ngon của tấm lòng đầy nghĩa tình nơi đây./.

(Bài hát Quế Sơn Đất mẹ ân tình)