Đhị Trung tâm Phát thanh Quốc gia 58 Qúan Sứ, Hà Nội, Đài p’rá Việt Nam pazưm lâng Hội đồng acoon cóh âng Quốc hội, Ủy ban acoon cóh, Viện Ngôn ngữ học bhrợ têng hội thảo “ C’lâng bhrợ padưr pa’xớc p’rá acoon cóh cóh sóng Đài p’rá Việt Nam.

    Đhị hội thảo, zâp đại biểu moon gít đợ mơ chr’nắp liêm âng bh’rợ acoon cóh, k’coong ch’ngai, têêm ngăn quyền liêm ma mơ, đh’rứah padưr pa’xớc âng 54 acoon cóh đhi noo cóh pr’loọng đông zâp acoon cóh Việt Nam, lêy chắp, khuyến khích lâng zooi zúp zâp acoon cóh padưr pr’hoọm văn hoá acoon cóh đay, lấh mơ nắc p’rá, chữ xrặ, j’niêng cr’bưn, padưr paliêm oó đoọng cắh năl liêm gít cr’liêng xa’nay, lêy padưr dal c’nắt bh’riêl, padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung, padưr quốc phòng an ninh đoọng ha zr’lụ k’coong ch’ngai, acoon cóh. Lâng pazưm bhrợ gít đợ c’lâng bh’rợ pậ chr’nắp, lêy xăl t’mêê padưr dal zâp xa’nay t’ruíh pa’xưl p’rá acoon cóh cóh sóng Đài p’rá Việt Nam.

    Xoọc đâu, Đài p’rá Việt Nam pa’xưl 12 p’rá acoon cóh nắc Mông, Thái, Dao, Ê Đê, Ba Na, Gia Rai, K’ho, M’nông, Xơ Đăng, Chăm, Khơ me, Cơ Tu, lâng đợ mơ đenh ta pa’xưl zâp t’ngay k’noọ 30 tiếng. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc bhrợ têng âng hệ thống pa’xưl p’rá acoon cóh đhị Đài p’rá Việt Nam cung cơnh zâp đài cóh vel đông dzợ vêy 2, 3 râu cắh liêm choom, cơnh bh’rợ bhrợ têng cắh liêm glặp, cr’liêng xa’nay cắh vêy cơnh lalay, kết cấu zâp xa’nay t’ruíh pa’xưl p’rá acoon cóh cắh liêm crêê cơnh cr’noọ k’đươi, kỹ thuật truyền dẫn pa’xưl tước ooy đợ đhị zr’nắh k’đhạp cắh liêm tước…

    Ting cơnh Giáo sư Trần Trí Dõi, Đại học Khoa học xã hội lâng Nhân văn-Đại học Quốc gia Hà Nội moon, zâp t’ruíh phát thanh nắc lêy bhrợ padưr crêê cơnh cr’noọ, c’năl âng đhanuôr acoon cóh… cr’liêng xa’nay cắh mưy xay moon c’lâng xa’nay, pr’ắt tr’mung âng Đảng, chính sách, pháp luật âng Nhà nước, nắc dzợ p’gít lêy zư paliêm pr’hoọm văn hoá âng zâp acoon cóh: “Xoọc đâu lalua lêy manứih acoon cóh cắh vêy kiêng ting cơnh phát thanh la lấh xay moon ooy đắh bhiệc moon p’too đắh c’lâng xa’nay. Acu cung đươi cơnh bhiệc xơợng đươi ahêê lêy năl cơnh âng râu xay moon lâng báo chí lâng truyền thông. Azi moon gít bhiệc truyền thông, nắc c’la apêê acoon cóh nắc lêy moót pấh bhrợ cóh đêếc. đắh cr’liêng xa’nay ahêê lêy t’moót acoon cóh pấh bhrợ ooy truyền thông âng apêê.”

    Zâp đại biểu moon, l’lăm nắc lêy pazưm xăl t’mêê, padưr dal chất lượng zâp xa’nay t’ruíh phát thanh lâng 12 p’rá acoon cóh xoọc pa’xưl cóh Đài p’rá Việt Nam, t’bhlâng bhrợ têng t’ruíh ting c’lâng truyền thông cộng đồng, cr’liêng xa’nay lâng đợ mơ đenh pa’xưl liêm glặp, buôn k’rong pazưm, zư đợc cóh mạng internet lâng điện thoại di động. Hệ phát thanh p’rá acoon cóh VOV4, Đài p’rá Việt Nam nắc lêy xăl t’mêê k’rơ bh’rợ bhrợ têng bộ máy, cơ cấu lâng chất lượng manứih bhrợ, bhiệc bhrợ têng zâp xa’nay t’ruíh, pa’dzoọc đợ mơ đenh pa’xưl, cr’liêng t’ruíh pr’hay chr’nắp lấh, chất lượng dal lấh, vêy khung giờ pa’xưl liêm glặp lâng pr’ắt tr’mung đhanuôr acoon cóh, lâng vêy râu pazưm lâng zâp cơ quan âng Đài p’rá Việt Nam cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng cóh k’tiếc k’ruung lơơng, lâng zâp Đài p’rá-truyền hinh vel đông…

Đhị hội thảo, zâp cr’noọ bh’rợ lêy pay mưy boọp p’rá acoon cóh đoọng bhrợ padưr t’ruíh pa’xưl cóh sóng quốc gia nắc mưy ooy đợ cr’liêng xa’nay bơơn pazưm xay moon. Đắh bhiệc nâu, Tổng Giám đốc Đài p’rá Việt Nam Nguyễn Thế Kỷ moon: “Ooy cr’chăl xoọc đâu, bêl manứih bhrợ lâng zâp đắh pr’đươi bh’rợ âng hêê cắh liêm zâp, nắc bhiệc chấc lêy mưy cr’noọ bh’rợ đoọng lêy pay 1 boọp p’rá đoọng pa’xưl cóh sóng quốc gia nắc đoo chr’nắp, nâu đoo cung nắc đoo bhiệc zr’nắh k’đhạp. ooy đâu, đợ mơ cr’noọ bh’rợ âng zâp đại biểu moon pa’glúh nắc đắh liêm zâp p’rá xa’nay, âng acoon cóh, c’rơ bh’rợ âng acoon cóh n’nắc, p’rá xa’nay ting zr’lụ k’tiếc, ting manứih, pr’ắt tr’mung âng acoon cóh ắt truíh k’noong k’tiếc, c’rơ p’têết padưr pậ bhứah… azi k’noọ nắc cắh năl cóh sóng Đài Quốc gia pazưm k’dâng 5-6 p’rá xa’nay têêm ngăn zâp cr’noọ bh’rợ chr’nắp.”

   Xoọc đâu Đài p’rá Việt Nam xoọc pazưm t’đui đoọng manứih bhrợ lâng đấh hân ra’văng đoọng zâp pr’đơợ chr’nắp đoọng lêy pa’xưl kênh phát thanh acoon cóh Quốc gia. Zâp boọp p’rá xay moon đhị hội thảo nắc bơơn Đài p’rá Việt Nam lêy xơợng, đươi dua mưy cơnh liêm choom ooy cr’chăl padưr pa’xớc đắh bh’rợ lâng cr’liêng xa’nay pa’xưl p’rá acoon cóh cóh sóng phát thanh quốc gia./.

ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN TIẾNG DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN SÓNG ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM

                                                                                     (Lưu Huyền)

     Tại Trung tâm Phát thanh Quốc gia 58 Quán Sứ, Hà Nội, Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp với Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Ủy ban Dân tộc, Viện Ngôn ngữ học tổ chức hội thảo “Định hướng phát triển tiếng dân tộc thiểu số trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam”.

    Tại hội thảo, các đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác dân tộc, miền núi, bảo đảm quyền bình đẳng, cùng phát triển của 54 dân tộc anh em trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam; Tôn trọng, khuyến khích và giúp đỡ các dân tộc thiểu số phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mình, nhất là tiếng nói, chữ viết, phong tục tập quán; Khắc phục tình trạng “đói” thông tin, nâng cao dân trí, phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng an ninh cho vùng miền núi, dân tộc. Đồng thời, tập trung làm rõ những định hướng lớn, cơ bản về đổi mới, nâng cao chất lượng các chương trình phát thanh dân tộc thiểu số trên Đài TNVN.

    Hiện nay, Đài TNVN phát sóng 12 thứ tiếng dân tộc thiểu số là Mông, Thái, Dao, Ê đê, Ba na, Gia rai, K’ho, M’nông, Xơ đăng, Chăm, Khơ me, Cơ tu, với thời lượng phát sóng gần 30 giờ hàng ngày. Tuy nhiên, cách thức tổ chức sản xuất và vận hành của hệ thống phát thanh dân tộc tại Đài TNVN cũng như các đài địa phương còn một số hạn chế, như mô hình tổ chức chưa phù hợp; nội dung thiếu tính chuyên biệt, kết cấu các chương trình phát thanh tiếng dân tộc nhìn chung còn đơn điệu; nhân lực cho phát thanh dân tộc chưa đáp ứng yêu cầu; kỹ thuật truyền dẫn phát sóng đến những vùng đặc biệt khó khăn còn nhiều bất cập… 

    Theo Giáo sư Trần Trí Dõi, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, các chương trình phát thanh cần xây dựng phù hợp với nhu cầu, trình độ nhận thức, dân trí của bà con dân tộc thiểu số... Nội dung chương trình không chỉ tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, mà còn chú trọng giữ gìn, bảo tồn bản sắc văn hóa của từng dân tộc: “Hiện nay sự thực là người dân tộc thiểu số không thích kiểu phát thanh quá nhấn mạnh vào vấn đề tuyên truyền về đường lối. Tôi đồng ý cách tiếp cận là chúng ta phải phân biệt giữa tuyên truyền với báo chí và truyền thông. Chúng tôi nhấn mạnh về vấn đề truyền thông, chính là yếu tố bản thân người dân tộc phải tham gia vào đó. Về mặt nội dung, chúng ta cần đưa người dân tộc thiểu số tham gia vào truyền thông của người ta”

    Các đại biểu cho rằng, trước mắt cần tập trung đổi mới, nâng cao chất lượng các chương trình phát thanh bằng 12 thứ tiếng dân tộc thiểu số đang phát sóng trên Đài TNVN, tăng cường sản xuất chương trình theo hướng truyền thông cộng đồng, thông tin với thời lượng phù hợp, dễ dàng tích hợp, lưu trữ trên mạng internet và điện thoại di động. Hệ Phát thanh dân tộc VOV4, Đài TNVN cần đổi mới mạnh mẽ mô hình tổ chức bộ máy, cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực, cách thức tổ chức các chương trình, tăng thời lượng phát sóng, nội dung phong phú hơn, chất lượng cao hơn, có khung giờ phù hợp hơn với sinh hoạt của bà con dân tộc thiểu số, đồng thời có sự phối hợp với các cơ quan của Đài TNVN trong và ngoài nước, với các Đài phát thanh – truyền hình địa phương…

    Tại hội thảo, các tiêu chí lựa chọn một thứ tiếng dân tộc thiểu số để xây dựng chương trình phát thanh trên sóng quốc gia là một trong những nội dung được tập trung thảo luận. Về vấn đề này, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam Nguyễn Thế Kỷ cho rằng:“Ở giai đoạn hiện nay, khi nguồn nhân lực và các nguồn lực của chúng ta còn hạn chế, thì việc tìm ra một bộ tiêu chí khả dĩ để chọn 1 số thứ tiếng để phát trên sóng quốc gia là cần thiết, đương nhiên đây là việc rất khó khăn. Ở đây bộ tiêu chí mà các đại biểu nêu ra là độ phổ rộng của ngôn ngữ, của dân tộc thiểu số, sức ảnh hưởng của của tộc người, của ngôn ngữ tộc người, và là ngôn ngữ của vùng, cư dân của tộc người xuyên biên giới, sức mạnh gắn với sự lan tỏa… Chúng tôi nghĩ rằng nên chăng trên sóng Đài Quốc gia tập trung khoảng 5-6 ngôn ngữ đảm bảo các tiêu chí cơ bản”

    Hiện Đài TNVN đang tập trung ưu tiên nguồn lực và khẩn trương chuẩn bị các điều kiện cần thiết để vận hành Kênh phát thanh dân tộc Quốc gia. Các ý kiến, tham luận tại hội thảo sẽ được Đài TNVN tham khảo, sử dụng một cách thiết thực, hiệu quả nhất trong quá trình phát triển về mô hình và nội dung phát thanh tiếng dân tộc trên sóng phát thanh quốc gia./.