.... Cóh bấc zr’lụ, đhanuôr lâng chính quyền vel đong ơy xay bhrợ bh’rợ zâl cha groong rau cắh liêm crêê tu đhí boo, túh bhlong bhrợ t’váih. Bha ar xrặ âng phóng viên Vinh Thông, đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah đương xơợng.

                Nắc tơợ tr’nơớp hân noo boo c’moo đâu, pr’loọng đong a ngắh A lăng Thị Ka ắt cóh cr’noon Tà Vàng, chr’val A Tiêng, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam ơy ha âu đớc k’nặ 100 kg ch’néh cóh đong. Lấh ooy ha roo, ch’néh, pr’loọng đong a ngắh nắc dzợ ha âu đớc p’xoỌng mắm, bhoóh, dầu cha… a ngắh Ka xay moon, prang cr’noon Tà Vàng vêy 55 pr’loọng đong lâng lấh 240 cha nắc manuýh. Bơr pêê c’moo đăn đâu, bêl k’nặ tước hân noo boo, pr’loỌng đong hân đoo công đơớh loon ha âu đớc ch’néh ch’na. Ch’néh, ha roo, a bhoo, a rong nắc vêy đhanuôr đớc lơi coh dal; đớc cóh đong zơng cắh cậ cóh gươl âng cr’noon. Hân đhơ pleng boo ngân boo ooy, đác k’ruung nong ga mắc mơ ooy, c’lâng chr’lắh cắh choom lướt chô, nắc đhanuôr cóh cr’noon doọ k’pân ha ul cha:

               Đoo bêl tước ooy hân noo đhí boo, túh bhlong, cán bộ chr’val, cr’noon ta đang moon đhanuôr ha âu đớc chr’néh, ch’na, óih cóh đong đoọng k’coon ch’chau vêy rau cha, doọ k’pân ha ul. Bêl đác boo nong ga mắc, đhanuôr cắh lướt ooy ha reê, lướt ooy crâng; cắh đoọng học sinh lướt vốch, đoọng zâl đhr’năng hr’lêệng đác.

            T’coóh Bh’riu Quân, Bí thư Đảng uỷ chr’val A Tiêng, chr’hoong Tây Giang xay moon, cóh pazêng c’moo ahay, tơợ zên bác zúp zooi âng chr’hoong, vel đong câl ha roo chô đớc cóh pazêng bhươl cr’noon đoọng đhanuôr ha âu đớc cóh zơng âng bhươl cr’noon. Bơr pêê c’moo đăn đâu, đoọng g’đéch đhr’năng crêê ha muúc lâng liêm buôn cóh bh’rợ pác đoọng ha đhanuôr, chr’val ơy đơớh loon xay moon ooy apêê pr’loọng đong pa câl tạp hoá câl k’zệt tấn ch’néh đớc lơi lâng loon đơớh pác đoọng ha đhanuôr ha dang dưr váih rau cắh liêm crêê ngân pa bhlâng…

             Đảng bộ, chính quyền vel đong câl ch’néh pazao đoọng ooy apêê quán tạp hoá zư đớc. Bêl đhanuôr vêy cr’noọ kiêng câl nắc tước câl, lâng đoo bêl chr’val vêy xa nay ta đang moon nắc apêê c’la pa câl tạp hoá pay đoọng zập đợ ch’néh ooy chr’val, đoọng ch’val pác đoọng ha đhanuôr.

               Đhị pazêng bhươl cr’noon, đhr’năng c’lâng p’rang lướt chô zr’nắh k’đháp, đhanuôr nắc đơớh loon chrooi ha roo ch’néh, ch’néh xây dựng lâng bhrợ têng ta luôn: grăng ha roo cr’er. Tơợ rau ha âu đớc chr’néh đhị đâu, bấc bhươl cr’noon ơy loon đơớh zâl ha ul cha ha đhanuôr đoo bêl dưr váih túh, hr’lang hr’cậ c’lâng p’rang. T’coóh Nguyễn Văn Phú, Trưởng phòng Nông nghiệp pa dưr pa xớc bhươl cr’noon chr’hoong Tây Giang xay moon: bh’rợ pa tơơi, ra pặ đhanuôr ắt mamông đhị đhăm ắt mamông t’mêê ta luôn vêy chính quyền chr’hoong k’rang bhrợ. Chr’nắp bhlâng, vel đong ta luôn bhrợ têng bh’rợ pa tơơi đhanuôr đhị apêê buôn váih rau cắh liêm crêê chô ooy zr’lụ liêm crêê ha đhanuôr.

           Xa nay 4 đhị đêếc, chr’hoong ta luôn p’too moon cóh pazêng bh’rợ pr’họp k’rong xay âng Ban k’đhơợng xay zâl cha groong đhí boo túh bhlong lâng chêếc lêy trôông dzấc manuýh bhrêy tắh cóh hân noo boo túh. Cóh pazêng bh’rợ pr’họp cóh zập c’xêê, crêê tước ooy bh’rợ zâl cha groong đhí boo túh bhlong, chr’hoong nắc lứch xay bhrợ lâng xa nay bh’rợ 4 đhị đêếc. Ha dang ahêê xay bhrợ liêm choom xa nay bh’rợ n’nâu nắc bhrợ đoọng ha đhanuôr liêm choom lấh mơ lâng đơớh loon lấh mơ.

              Ting cơnh t’coóh Chơ Rum Nhiên, Bí thư Huyện uỷ Nam Giang, prang chr’hoong vêy k’zệt zr’lụ hr’lang hr’cấh. Vel đong ơy bhrợ têng Ban k’đhơợng xay zâl cha groong đhí boo túh bhlong lâng chêếc lêy manuýh bhrêy tắh cóh apêê chr’val, thị trấn. Tơợ đêếc n’năl gít đợ pr’loỌng đong ắt cóh zr’lụ cắh liêm crêê đoọng bhrợ têng bh’rợ pa tơơi đhanuôr bêl vêy xa nay vêy đhí boo, túh bhlong, hr’lang hr’cấh k’tiếc. Đh’rứah lâng bh’rợ lướt xay moon, ta đang moon đhanuôr đơớh loon zâl cha groong đhị đêếc, chính quyền vel dong công xay bhrợ bh’rợ pa tơơi đhanuôr l’lăm, đoọng g’đéch đhr’năng dưr váih rau cắh liêm crêê. Cóh đêếc, ch’mêết lêy pazêng zr’lụ gươl âng bhươl cr’noon, trường học, đong bhrợ bhiệc âng uỷ ban, đong nhâm mâng bhrợ zr’lụ ắt g’đéch ha đhanuôr.

               Pazêng zr’lụ vêy đhr’năng nong lít, hr’lang hr’cấh, azi ơy đoọng apêê lực lượng xung kích âng chr’val, thị trấn chô k’rong đhị đêếc. Pazêng zr’lụ bha lâng cơnh thị trấn Thạnh Mỹ, chr’val Cà Dy, c’lâng bhlâng, nắc đơớh loon xa nay bh’rợ. Ha dang đhí boo, túh bhrợ tr’pác tr’clắh, pazêng rau pr’đươi lướt chô đhị zr’lụ, đhanuôr lướt ch’ngai nắc zúp zooi đoọng ha đhanuôr, zúp zooi đhanuôr bêl lum đhí boo túh bhlong.

           Đhị đhr’năng dưr váih bấc cơnh âng đhí boo túh bhlong, tỉnh Quảng Nam công ơy p’too moon pazêng đơn vị, vel đong t’bhlâng bhrợ têng bh’rợ k’đhơợng xay, nhâm mâng rau liêm crêê cóh pazêng bha nậ đác cóh hân noo đhí boo túh bhlong c’moo đâu. Cóh đêếc, t’bhlâng ch’mêết lêy zr’lụ thuỷ điện, a bóc đác; ta luôn ch’mêết lêy đhr’năng âng pleng k’tiếc, bhrợ têng bh’rợ trực ban, ch’mêết lêy công trình l’lăm, bêl đhí boo túh bhlong lâng xang đhí boo túh bhlong  đoọng đơớh loon bơơn lêy đợ rau cắh liêm crêê lâng đơớh bh’rợ xay bhrợ loon đơớh, g’đéch đhr’năng dưr váih rau cắh liêm crêê./.

MIỀN NÚI QUẢNG NAM CHỦ ĐỘNG ỨNG PHÓ MƯA LŨ

                   Trước những diễn biến khó lường của thời tiết, ngay từ giữa năm nay, các huyện miền núi Quảng Nam đã chủ động triển khai phương án phòng chống mưa, lũ. Tại nhiều nơi, bà con và chính quyền địa phương đã chủ động hơn trong việc đối phó với những tình huống bất trắc do thiên tai gây ra. Bài viết của PV Vinh Thông, mời bà con và các bạn cùng nghe.

            Ngay từ đầu mùa mưa năm nay, gia đình bà A Lăng Thị Ka ở thôn Tà Vàng, xã A Tiêng, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đã dự trữ gần 1 tạ gạo trong nhà. Ngoài lúa, gạo, gia đình bà còn tích trữ thêm mắm, muối, dầu ăn… Bà Ka cho biết, cả thôn Tà Vàng có 55 hộ với hơn 240 nhân khẩu. Mấy năm gần đây, trước khi đến mùa mưa, nhà nào cũng chủ động dự trữ, lương thực, thực phẩm. Gạo, thóc, ngô, sắn được bà con đưa lên nơi cao ráo trong nhà; cất trữ trong kho thóc hoặc gươl của làng. Dù cho ông trời có đổ mưa to, nước sông suối dâng cao, đường sá bị ách tắc, bà con trong làng cũng không lo đói cái bụng.

             Mỗi khi đến mùa mưa, lũ, cán bộ xã, thôn vận động bà con dự trữ lương thực, thực phẩm, củi trong nhà để con cháu có cái ăn, không lo đói. Khi nước sông suối lên cao, bà con không nên đi rẫy, đi rừng; không cho học sinh đi lại, đề phòng tai nạn đuối nước.

              Ông Bh’riu Quân, Bí thư Đảng ủy xã A Tiêng, huyện Tây Giang cho biết, những năm trước, từ nguồn hỗ trợ kinh phí của huyện, địa phương mua thóc phân bổ về các thôn để người dân dự trữ trong kho thóc của làng. Mấy năm gần đây, để tránh tình trạng ẩm, mốc và tiện lợi phân phát cho dân, xã đã chủ động liên hệ với các hộ buôn bán tạp hóa mua hàng tấn gạo tích trữ và kịp thời cung ứng cho dân trong những tình huống nguy cấp…

             Đảng bộ, chính quyền địa phương mua gạo giao cho các quán tạp hóa trực tiếp, bảo quản, quản lý. Khi người dân có nhu cầu đến mua trực tiếp, và khi nào xã có yêu cầu thì các chủ hiệu tạp hóa xuất đủ số lượng cho xã, cung cấp cho người dân.

             Tại các thôn, bản, điều kiện giao thông còn cách trở, bà con đã chủ động góp thóc, gạo xây dựng và duy trì “kho thóc tình thương”. Từ nguồn dự trữ lương thực tại chỗ này, nhiều thôn đã kịp thời cứu đói cho bà con mỗi khi xảy ra lũ lụt, sạt lở gây tắc đường. Ông Nguyễn Văn Phú, Trưởng phòng Nông nghiệp- Phát triển Nông thôn huyện Tây Giang cho hay: công tác di dời, bố trí đưa người dân sống tập trung ở các khu tái định cư luôn được chính quyền huyện quan tâm, đặc biệt, là chú trọng xây dựng phương án di dân tại các vùng xung yếu, vùng nguy hiểm nhằm đảm bảo an toàn cho bà con.

              Phương châm “4 tại chỗ”, huyện luôn luôn tập trung chỉ đạo trong các cuộc họp tổng kết của Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn trước màu mưa. Trong các cuộc họp hàng tháng, liên quan đến công tác phòng chống thiên tai, huyện đều chú trọng đến việc chỉ huy với phương châm “ 4 tại chỗ”. Nếu chúng ta duy trì được phương châm này thì việc giúp đỡ dân được hoàn thiện và kịp thời hơn.

            Theo ông Chơ Rum Nhiên, Bí thư Huyện ủy Nam Giang, cả huyện có hàng chục điểm nguy cơ sạt lở, lũ quét. Địa phương kiện toàn Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tại các xã, thị trấn. Qua đó nắm kỹ số hộ dân nằm trong vùng nguy hiểm để triển khai phương án di dời dân trước khi có thông tin bão, lũ, sạt lở đất. Song song với công tác tuyên truyền, vận động người dân chủ động ứng phó tại chỗ, chính quyền địa phương cũng lên phương án cụ thể di dân tạm thời, đề phòng những tình huống bất trắc xảy ra. Trong đó, chú trọng kiểm tra các điểm gươl làng, trường học, trụ sở ủy ban, nhà kiên cố làm nơi trú ẩn an toàn cho người dân. Ông Chơ Rum Nhiên, Bí thư Huyện ủy Nam Giang nói:

             Tất cả các vùng có nguy cơ ngập lụt, sạt lở, chúng tôi bố trí trước các lực lượng xung kích của các xã, thị trấn tập trung tại chỗ. Các vùng trọng điểm nư Thị trấn thạnh Mỹ, xã Cà Dy, quốc lộ, thì phải chủ động phương án. Nếu bão, lũ chia cắt, các phương tiện lưu thông trên địa bàn, bà con đi đường dài thì phải hỗ trợ cho bà con nởi ẩn trú, hỗ trợ bà con khi gặp bão, lũ.

             Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, tỉnh Quảng Nam cũng đã chỉ đạo các đơn vị, địa phương  tăng cường công tác quản lý, đảm bảo an toàn các công trình thủy lợi trong mùa mưa bão năm nay. Trong đó, tập trung kiểm tra công trình thủy điện, hồ chứa; thường xuyên theo dõi tình hình thời tiết, tổ chức trực ban, kiểm tra công trình trong và sau mưa lũ nhằm sớm phát hiện những nguy cơ gây mất an toàn công trình và có biện pháp xử lý kịp thời, tránh để xảy ra những sự cố đáng tiếc./.