Chóh bhrợ cà phê ting c’lâng đanh mâng nắc ơy âng chô bh’nơơn đoọng ha bấc pr’loọng đong đhanuôr đhị chr’hoong Cư M’Gar, tỉnh Đắc Lắc. Prang chr’hoong ơy bhrợ t’váih lấh 30 hợp tác xã, tổ hợp tác, câu lạc bộ bhrợ têng cà phê đanh mâng ting cơnh apêê pr’đợơ bha lang k’tiếc cơnh 4C, UTZ… Bhiệc bhrợ têng cà phê ting c’lâng đanh mâng ơy r’dợ xăl j’niêng bhrợ têng cà phê ty đanh, zúp đoọng ha đhanuôr bơơn pa đăn lâng khoa học kỹ thuật, k’bớch zên bạc xoọc tr’nợơp, pa dưr dal chr’nắp pr’đươi, pa dưr dal bh’nơơn đoọng ha pr’loọng đong chroi k’rong pa dưr tr’mung tr’méh cóh vel đong. Xay moon âng Hương Lý phóng viên Đài p’rá Việt Nam:

            Pr’loọng đong t’coóh Ngô Văn Bình, ắt đhị tổ dân phố 7, thị xã Quảng Phú, chr’hoong Cư M’gar vêy lấh 1,8ha cà phê kinh doanh. Lalăm ahay, đhr’năng bha ruy lâng cắh zập đác tưới bhrợ ha bh’nơơn bhươn cà phê âng pr’loọng đong nắc xiêr bấc. Tợơ bêl ting pấh câu lạc bộ pa dưr cà phê đanh mâng t’coóh Bình nắc ơy bơơn pa choom kinh nghiệm chóh, k’rang cà phê lâng apêê bh’rợ khoa học kỹ thuật cơnh: Tưới đác k’bớch 350-400 lít/t’nơơm, đươi râu acoon nạ đoọng k’chệêt bha ruy pa hư, g’bur phân liêm ma mơ, bơơn 4 tước 5 tấn nhân/hecta:

            Ting pấh bhrợ cà phê đanh mâng bơơn apêê chô pa choom đoọng cơnh bhrợ têng, bhrợ cơnh đếêc muy c’moo pa câl pêê puôn ha riêng đồng.

            Prang chr’hoong Cư M’gar ơy bhrợ t’váih lấh 30 hợp tác xã, tổ hợp tác, câu lạc bộ bhrợ têng cà phê đanh mâng ting cơnh apêê pr’đợơ 4C, UTZ … Ting pấh apêê hợp tác xã, tổ hợp tác lâng apêê câu lạc bộ cà phê đanh mâng zúp đoọng ma nuýh chóh cà phê bơơn pác râu kinh nghịêm liêm choom, xay moon đắh đhr’năng pleng k’tiếc cóh hân noo chóh bhrợ, đhr’năng pr’lúh cr’ay pa hư cà phê, chr’nắp lấh mơ nắc cr’noọ bh’rợ nâu ơy pa tệêt liêm choom 4 đong cóh bhiệc pa zưm bhrợ têng cà phê ting cơnh c’lâng đanh mâng. Đươi vêy tập huấn ch’mệêt lêy nắc apêê pr’loọng đong vêy chóh cà phê vêy chứng nhận nắc năl ghít lấh mơ đắh bhiệc zư lêy tu đác lâng k’đhợơng lêy n’đóh n’nóh, t’bhlầng bhiệc chóh n’loong t’váih gâm mát lâng bơr pêê râu t’nơơm zư ngăn lâng pa liêm k’tiếc, r’dợ nắc lơi bhiệc dua za nươi k’chệêt bhơi k’tang. Tợơ apêê hội nâu nắc vêy râu pa tệêt tợơ đhr’năng kỹ thuật, đhr’năng bơơn pếêh, bhrợ têng đoọng bhrợ váih pr’đươi vêy bh’nơơn liêm dal lấh. T’coóh Nguyễn Văn Phúc, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ Công bằng Ea Kiết, chr’val Ea Kiết, chr’hoong Cư M’gar đoọng năl:

            Zập c’moo lâng bh’rợ cà phê đanh mâng nắc Hợp tác xã bhrợ têng 3 tước 4 g’lúh đoọng ha đhanuôr đắh khoa học kỹ thuật, tệêm ngăn pr’đươi, tệêm ngăn đhị pa bhrợ ta têng đoọng ha pêê năl ghít. Pa bhlầng nắc lâng zập pr’loọng đong nắc đhị zập c’xêê vêy c’lâng bh’rợ ghít liêm đắh bh’rợ pa dưr cà phê đanh mâng, tệêm ngăn bh’nơơn liêm dal lấh mơ.

            Chr’hoong Cư M’gar vêy lấh 35.500ha cà phê, cóh đếêc vêy lấh 15 r’bhầu hecta cà phê bhrợ têng vêy chứng nhận lâng k’nặ 10.000 pr’loọng ting pấh bhrợ têng, zập c’moo âng chô lấh 37.000 tấn cà phê ting bộ quy tắc 4C, UTZ. Pa dưr cà phê đanh mâng ơy zúp đoọng ha đhanuôr bơơn pa đăn lâng khoa học kỹ thuật, chr’nắp cà phê bơơn ha dưr  liêm, môi trường sinh thái bơơn zư lêy muy cơnh đanh mâng. T’coóh Nguyễn Văn Minh, Phó chủ tịch UBND chr’hoong Cư M’gar đoọng năl:

            Đắh chr’hoong xoọc vêy c’lâng xa nay xay bhrợ cớ đoọng pa dưr bấc apêê hội viên ting pấh ooy hội ha dưr cà phê đanh mâng. Nắc lêy pa choom cớ apêê chr’val đoọng bhrợ váih bấc hợp tác xã nông nghiệp vêy râu pa tệêt pa zưm đoọng bhrợ têng cà phê, zúp đoọng ha đhanuôr cung cơnh zập đhanuôr vêy pr’đợơ bơơn pa đăn lâng c’lâng bh’rợ t’mêê, pa dưr dal bh’nơơn âng t’nơơm chr’nóh bha lầng âng chr’hoong. Lâng c’lâng bh’rợ nắc đoo, cóh đhr’năng thị trường xoọc đâu, chr’hoong năc lêy pa dưr, zư nhâm mâng đhăm chóh mơ 30.000ha đhị pazêng zr’lụ vêy pr’đợơ lâng bhrợ têng ting cơnh c’lâng vêy bh’nơơn đoọng bhrợ têng liêm cơnh c’lâng bhrợ têng cà phê./.

Đắk Lắk:

Phát triển cà phê bền vững ở huyện Cư M’Gar

PV Hương Lý 

              Sản xuất cà phê theo hướng bền vững đã mang lại hiệu quả cho nhiều nông hộ ở huyện Cư Mgar, tỉnh Đắc Lắc. Toàn huyện đã thành lập được hơn 30 hợp tác xã, tổ hợp tác, câu lạc bộ sản xuất cà phê bền vững theo các chuẩn tiêu chuẩn quốc tế như 4C, UTZ…. Việc sản xuất cà phê theo hướng bền vững đã từng bước thay đổi tập quán sản xuất cà phê cũ, giúp nông dân tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật, tiết kiệm chi phí đầu vào, nâng cao giá trị sản phẩm nâng cao thu nhập cho gia đình góp phần phát triển kinh tế địa phương. Phản ánh của Hương Lý, phóng viên Đài TNVN:

            Gia đình ông Ngô Văn Bình, ở tổ dân phố 7, thị xã Quảng Phú, huyện Cư Mgar có hơn 1,8 héc ta cà phê kinh doanh. Trước kia tình trạng sâu bệnh và thiếu nước tưới khiến vườn cà phê của gia đình bị giảm năng suất nghiêm trọng. Từ khi tham gia câu lạc bộ phát triển cà phê bền vững  ông Bình đã được hướng dẫn chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc  cà phê bằng các biện pháp khoa học kỹ thuật như: Tưới nước tiết kiệm 350- 400 lít/ gốc, dùng thiên địch để phòng trừ sâu bệnh hại, bón phân cân đối, hợp lý, đúng thời điểm, năng suất vườn cà phê được cải thiện rõ rệt, đạt 4 đến 5 tấn nhân/ hec ta:

             Tham gia cà phê bền vững được ở trên về hướng dẫn kỹ thuật, làm theo như thế một năm bán được thêm mấy trăm đồng

              Toàn huyện Cư M’Gar đã thành lập được hơn 30 hợp tác xã, tổ hợp tác, câu lạc bộ sản xuất cà phê bền vững theo các chuẩn tiêu chuẩn 4C, UTZ… Tham gia các hợp tác các, tổ hợp tác và các câu lạc bộ cà phê bền vững giúp người trồng cà phê chia sẻ, cập nhật thông tin về thời tiết nông vụ, tình hình dịch hại trên cây cà phê, quan trọng hơn là mô hình này đã kết nối thành công 4 nhà trong việc phối hợp sản xuất cà phê theo hướng bền vững. Nhờ được tập huấn kiểm soát nên các hộ tham gia cà phê có chứng nhận đã có ý thực hơn trong bảo vệ nguồn nước và quản lý rác thải, tăng cường trồng cây che bóng và một số loại cây giữ ẩm và cải tạo đất, dần dần loại bỏ thói quen lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật. Thông qua các hội này có sự kết nối liên kết từ quá trình kỹ thuật, quá trình thu hái, chế biến để làm ra những sản phẩm có chất lượng cao hơn. Ông Nguyễn Văn Phúc, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Dịch vụ Công bằng Ea Kiết, xã Ea Kiết, huyện Cư Mgar cho biết:

                     Hàng năm đối với chương trình cà phê bền vững thì Hợp tác xã tổ chức 3 đến 4 đợt cho bà con xã viên về khoa học kỹ thuật, an toàn vệ sinh thực phẩm, an toàn lao động để họ nhận thức được. Đặc biệt đối với từng hộ thì từng tháng có chương trình kế hoạch cụ thể cho từng tổ đội sản xuất, tuyên truyền cho bà con nhận thức về chương trình phát triển cà phê bền vững đảm bảo chất lượng tốt hơn. 

                       Huyện Cư Mgar có hơn 35.500 hec ta cà phê, trong đó có hơn 15 ngàn héc ta cà phê sản xuất có chứng nhận với gần 10.000 hộ tham gia, hàng năm cung cấp trên 37000 tấn cà phê theo bộ quy tắc 4C, UTZ. Phát triển cà phê bền vững đã giúp người dân tiếp cận được khoa học kỹ thuật, giá trị cà phê được nâng lên, môi trường sinh thái được bảo vệ một cách bền vững.  Ông Nguyễn Văn Minh, phó chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Cư Mgar cho biết:

                     Về phía huyện đang có chủ trương tiếp tục tuyên trền để kết nạp đông đảo các hội viên tham gia vào hội phát triển cà phê bền vững. Tiếp tục hướng dẫn cho các xã để hình thành thêm một số hợp tác xã nông nghiệp có sự liên kết để sản xuất cà phê để giúp cho đồng bào cũng như mọi người dân có điều kiện tiếp cận phương thức sản xuất mới nâng cao được chất lượng của của cây trồng chủ lực này của huyện. Với phương châm đó, trong xu thế thị trường hiện nay huyện chủ trương phải đẩy mạnh giữ vững diện tích cà phê khoảng 30.000 hec ta ở những vùng có điều kiện và sản xuất theo hướng có chất lượng để đáp ưng nhu cầu sản xuất cà phê ./.