T’mêê đâu, tợơ lấh bêl Hội Tiêu chuẩn lâng zư lêy a nuýh đươi dua Việt Nam (Vinastas) xay moon bh’nơơn lêy ch’mệêt đác mắm cóh prang k’tiếc k’ruung, bấc ngai đươi dua nắc xoọc k’rang k’pân tu lấh 100 mẫu bơơn lêy ch’mệêt zên vêy chất asen, muy râu độc tố bhrợ cắh liêm tước c’rơ tr’mông âng manuýh đươi dua. Lâng đhr’năng bấc cơnh xa nay p’rá cắh ghít liêm, apêê chuyên gia cóh ngành nắc ơy xay moon lâng ma nuýh đươi dua oó lấh k’rang tu nâu đoo nắc pazêng xa nay p’rá cắh vêy lalua ta níh.

        N’đhơ ơy xay moon bh’nơơn lêy ch’mệêt, pa cắh mặt âng Hội tiêu chuẩn lâng zư lêy ma nuýh đươi dua xay moon, Asen bơơn lêy cóh đác mắm nắc Asen hữu cơ doó độc hại tước c’rơ tr’mông âng ma nuýh đươi dua, đác mắm doó váih râu cắh liêm, ma nuýh đươi dua oó lấh k’rang k’pân. Đhơ cơnh đếêc, đhanuôr cung dzợ k’rang k’uôl, boóp p’rá nắc đoo nắc bhrợ cắh liêm tước uy tín, chr’nắp âng ngành đác mắm ty đanh lâng cắh lấh tin đươi  cơnh lêy ch’mệêt âng Hội. A moÓ Trần Thị Hồng, muy ch’nắc za zệê ắt đhị phố Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy xay moon, pr’loọng đong a moó nắc buôn đươi dua đác mắm Nam Ngư, bele ơy bơơn năl xa nay chr’nắp mắm Nam Ngư nắc muy cóh 100 râu đác mắm vêy chất Asen bhrợ cắh liêm tước c’rơ âng coon ma nuýh, a moó nắc xợơng k’rang bhlầng lâng căh năl đươi dua đác mắm n’đoo  đoọng xăl đác mắm ơy lóih đươi tợơ a hay: “Acu vêy đươi dua đác mắm Nam Ngư bấc bhlầng cắh cợ nắc bấc râu đác mắm cóh thị trường. Vêy bêl nắc cu pa ghít tơơm ría bhrợ têng, ha dang căh ghít tơơm ríah, nâu kêi xợơng pazêng xa nay cơnh đâu dzợ nắc cu cung k’rang bhlầng. A cu xăl đác mắm râu lơơng đoọng đươi dua, tu a cu cắh năl n’đoo la lau, n’đoo g’lớc.”

        Bh’nơơn xay moon t’mêê đâu âng Hội Tiêu chuẩn lâng zư lêy ma nuýh đươi dua nắc ma nuýh đươi dua cắh lấh tin đươi doanh nghiệp lâng apêê chuyên gia cóh ngành chr’na đh’nắh. Tu lêy đắh nguyên tắc, cóh đác mắm  đạm bấc nắc thạch tín ting bấc nắc tu bhrợ tợơ tinh chất cốt a xiu ha dợ cóh a xiu nắc vêy a sen hữu cơ lâng asen hữu cơ doó bhrợ cắh liêm tước c’rơ âng ma nuýh đươi dua. Tu cơnh đếêc, bhiệc xay moon 67% đác mắm vêy thạch tín lalấh bấc cắh crêê liêm nắc bhrợ ha ma nuýh đươi dua k’rang bhlầng, bhrợ bil bal bấc pa bhlầng đoọng ha doanh nghiệp lâng ngành bhrợ têng đác mắm ty đanh.

      Phó Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Duy Thịnh, bêl a hay nắc giảng viên Viện công nghệ sinh học lâng công nghệ chr’na đh’nắh, Đại học Bách khoa Hà Nội đoọng năl, cóh thiên nhiên asen vêy đhị bơr cơnh đâu: asen vô cơ lâng asen hữu cơ. Cóh đếêc, asen vô cơ nắc râu chất độc pa bhlầng, crêê cha m’bứi hớơ nắc cung choom bhrợ chệêt ma nuýh. Ha dang zập t’ngay, vêy m’bứi chất asen moọt a chắc ting c’lâng chr’na, n’đhơ doó bhrợ độc cấp tính ha dợ nắc bhrợ cung bhrợ váih cr’ay. Cóh đếêc, asen hữu cơ nắc vêy cóh bh’năn cóh đác, độc doó lấh bấc, doó bhrợ căh liêm tước c’rơ âng ma nuýh đươi dua.

       Phó Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Duy Thịnh xay moon ghít, bêl xay moon cơ quan chức năng lêy xay moon đoọng ghít liêm lâng khoa học lấh, vêy trách nhiệm lấh; Cơ quan k’đhơợng lêy đắh bh’nơơn, quy trình bhrợ têng nắc lêy xay moon đấh lấh mơ dzợ bh’nơơn lêy ch’mệêt đoọng tệêm ngăn uy tín âng doanh nghiệp lâng quyền lợi đoọng ha ma nuýh đươi dua: “Đáng lẽ nắc hội muy xay moon ghít đắh asen vô cơ, oó xay moon tước asen hữu cơ, ha dợ apêê moon hàm lượng bấc, cóh đếêc đhơ đhơ ngai chuyên gia thuỷ sản zêng năl ghít asen hữu cơ zêng vêy cóh a chắc a xiu lâng hàm lượng bấc bhlâng, doó bhrợ độc… Cơnh đếêc apêê pa xoọng lúc chất cắh tệêm ngăn lâng muy chất tệêm ngăn đoọng pa dzoọc râu cắh tệêm ngăn bấc, bhrợ ha đhanuôr đươi dua k’pân k’rang đắh bhiệc nâu. Râu đâu nắc ơy bhrợ cắh liêm tước pazêng ngai đươi dua lâng bhrợ cắh liêm tước k’rơ tin đươi bhrợ ha zập ngai k’rang.”

      T’coóh Nguyễn Huy Quang- Vụ trưởng Vụ pháp chế (Bộ Y tế) cung moon, bhiệc Vinastas pa căh số liệu lêy ch’mệêt crêê tước bh’nơơn đác mắm đhị Việt Nam cắh ơy lêy ghít đhị x’rịa. Đhị bêl cơ quan lêy ch’mệêt âng Bộ Y tế pay mẫu mắm đơơng lêy ch’mệêt đắh hàm lượng đạm vêy chất bhrợ cắh liêm đoọng ha c’rơ tr’mông nắc kim loại nặng, vi sinh nắc bêl đếêc bh’nơơn xay moon vêy choom tin đươi. “Luật doó căh đoọng đác mắm bhrợ têng cơnh ty đanh cắh cợ đác mắm bhrợ têng ting cơnh công nghịêp. Tu cơnh đếêc a hêê nắc bơơn phép tự do kinh doanh, tr’zệêng pa câl liêm nhâm. Xay moon đhị đâu nắc đác mắm nắc đoo cơnh bhrợ têng nắc pa cắh đoọng zập ngai ting năl, tệêm ngăn bh’nơơn, bhrợ têng ting cơnh quy chuẩn kỹ thuật âng Bộ Y tế.”

      Lâng pazêng xa nay bấc cơnh bhrợ đhanuôr k’rang k’uôl, bhrợ têng cơnh k’đươi moon âng Thủ tướng, t’ngay 12/10, Bộ Y tế ơy bhrợ t’váih k’bhúh lêy ch’mệêt pazưm apêê ngành lêy đắh đhr’năng ting bhrợ têng cơnh pháp luật đắh tệêm ngăn chr’na đh’nắh lâng bhiệc bhrợ têng, kinh doanh đác mắm đhị 5 tỉnh, thành phố. Đh’rứah pay 247 mẫu ngẫu nghiên lâng 210 nhãn hiệu đác mắm lalay âng 82 zr’lụ bhrợ têng zêng cơnh bhrợ têng ty đanh lâng bhrợ têng cơnh công nghiệp, cóh thị trường lâng bơr pêê siêu thị đoọng lêy ch’mệêt. DoÓ bơơn lêy n’đoo đác mắm vêy ta bhrợ têng tợơ đác lâng hoá chất. Apêê zr’lụ bhrợ têng đác mắm nắc zêng bhrợ têng tợấc xiu lâng bhoóh cắh cợ đác mắm cốt bơơn pay tợơ a xiu lâng bhoóh lâng zr’ma pr’dzăm. Bh’nơơn lêy ch’mệêt 247/247 apêê mẫu đác mắm bơơn lêy ch’mệêt doó bơơn lêy asen vô cơ lấh mơ ta đoọng dua… Cơnh đếêc, apêê xa nay đác mắm nắc pha lâng za nươi, đác mắm vêy thạch tín bhrợ cắh liêm tước c’rơ âng ma nuýh đươi dua nắc cắh lalua ta níh, bhrợ đhanuôr k’rang lâng bhrợ cắh liêm tước đhr’năng bhrợ têng, kinh doanh đác mắm zêng lâng đác mắm bhrợ têng ting cơnh ty đanh lâng công nghịêp./.

NƯỚC MẮM CHỨA ASEN

NGƯỜI TIÊU DÙNG KHÔNG NÊN QUÁ LO LẮNG

     Mới đây, sau khi Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) công bố kết quả khảo sát nước mắm trên toàn quốc, nhiều người tiêu dùng hoang mang vì hơn 100 mẫu được khảo sát đều chứa thành phần asen, một độc tố gây hại cho sức khỏe của người sử dụng. Trước nhiều thông tin mập mờ, chưa rõ ràng, các chuyên gia trong ngành thực phẩm trấn an người tiêu dung và  tiểu thương không nên quá lo lắng bởi đây là những thông tin chưa chính xác.

        Mặc dù ngay sau khi công bố kết quả khảo sát, đại diện của Hội tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng giải thích, Asen phát hiện trong nước mắm là Asen hữu cơ không độc hại với sức khỏe người tiêu dùng, nước mắm vẫn an toàn, người tiêu dùng không nên quá lo lắng. Tuy vậy, dư luận vẫn hết sức hoang mang, nhiều ý kiến cho rằng, thông tin đó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thương hiệu của ngành nước mắm truyền thống và nghi ngờ kết quả khảo sát của Hội. Chị Trần Thị Hồng, một người nội trợ ở phố Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy chia sẻ, gia đình chị thường dùng nước mắm Nam Ngư cho các bữa ăn hàng ngày. Khi biết được thông tin thương hiệu Nam Ngư là một trong số hơn 100 loại nước mắm có chứa chất Asen gây độc hại cho sức khỏe của người sử dụng, chị rất lo lắng và lúng túng chưa biết lựa chọn sản phẩm nước mắm nào để thay thế cho loại nước mắm cũ mà gia đình hay dùng: “Tôi cũng dùng nhiều nước mắm Nam Ngư hay các loại nước mắm trên thị trường. Nhiều khi tôi cũng phải xem lại nguồn gốc xuất xứ, nếu không rõ nguồn gốc, bây giờ lại nghe được những thông tin thất thiệt như vậy tôi cảm thấy rất ái ngại và lo lắng. Có thể tôi sẽ tìm hiểu và chuyển sang những loại nước mắm khác, vì tôi không biết đâu là thật đâu là giả…”

     Kết quả công bố vừa rồi của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ Người tiêu dùng đã không thuyết phục người tiêu dùng, doanh nghiệp và các chuyên gia trong ngành thực phẩm. Bởi xét về nguyên tắc, nước mắm đạm càng cao thì thạch tín càng nhiều là do làm từ tinh chất cốt cá mà trong cá có asen hữu cơ và bản chất asen hữu cơ không gây độc hại cho người sử dụng.  Do đó, việc thông tin 67% nước mắm chứa hàm lượng thạch tín vượt ngưỡng không đúng bản chất sẽ khiến người tiêu dùng lo lắng, gây thiệt hại cho doanh nghiệp và ngành sản xuất nước mắm truyền thống.

    Phó Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện công nghệ sinh học và công nghệ thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, trong thiên nhiên asen được tồn tại ở hai dạng đó là asen vô cơ và asen hữu cơ. Trong đó, asen vô cơ là chất rất độc, chỉ cần một lượng nhỏ là gây ra ngộ độc cấp tính nguy hiểm, có thể làm chết người. Nếu mỗi ngày, một lượng nhỏ asen theo thức ăn vào cơ thể, tuy không gây ra ngộ độc cấp tính nhưng lâu ngày sẽ sinh bệnh. Trong khi đó, asen hữu cơ có trong nhiều loại hải sản, có tính độc rất thấp, không làm tổn hại đến sức khỏe của người tiêu dùng.

    Phó Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Duy Thịnh cho rằng, khi công bố, cơ quan chức năng cần thông tin minh bạch và khoa học hơn, có trách nhiệm hơn; Cơ quan quản lý kiểm tra về chất lượng, quy trình sản xuất cần sớm công bố kết quả kiểm tra, xử lý nhằm đảm bảo uy tín của doanh nghiệp và quyền lợi cho người tiêu dùng: “Đáng nhẽ ra hội chỉ phân tích asen vô cơ, ko cần phân tích arsen hữu cơ nhưng lại cứ đưa vào để hàm lượng cao lên, trong khi đó bất cứ chuyên gia thủy sản nào đều hiểu rằng arsen hữu cơ đương nhiên có trong thủy sản và hàm lượng thường lớn, không gây độc…. Vô hình chung họ đã cộng một chất không an toàn với một chất an toàn vào với nhau để nâng mức không an toàn lên rất cao để cho người tiêu dùng kinh hãi về chuyện đấy. Điều này gây nên tác hại rất lớn, thứ nhất người tiêu dùng nghi ngại bởi hội bảo vệ nhân danh những người bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì khả năng tin cậy cao hơn, do đó có khả năng tin, bị hoang mang.”

Ông Nguyễn Huy Quang- Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cũng cho rằng, việc Vinastas đưa ra số liệu khảo sát liên quan đến chất lượng nước mắm ở Việt Nam là kết quả chưa được giám định, kiểm định. Chỉ khi cơ quan kiểm nghiệm của Bộ Y tế lấy mẫu mắm kiểu tra về hàm lượng đạm có các chất gây hại cho sức khỏe là kim loại nặng, vi sinh thì khi đó kết quả công bố mới đáng tin cậy.  “Luật không cấm nước mắm sản xuất theo phương pháp truyền thống hay nước mắm sản xuất theo phương pháp công nghiệp. Cho nên chúng ta được phép tự do kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh. Vấn đề cơ bản là các sản phẩm ấy đưa ra thì phải được công khai minh bạch, bảo đảm chất lượng trong giới hạn cho phép, theo quy chuẩn kỹ thuật của bộ Y tế.”

       Trước những thông tin nhiễu loạn gây hoang mang trong dư luận, hực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, ngày 12/10, Bộ Y tế đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật về an toàn thực phẩm đối với việc sản xuất, kinh doanh nước mắm tại 5 tỉnh, thành phố. Đồng thời lấy 247 mẫu ngẫu nhiên với 210 nhãn hiệu sản phẩm nước mắm khác nhau của 82 cơ sở sản xuất (cả theo phương pháp truyền thống và công nghiệp), trên thị trường và một số siêu thị để kiểm nghiệm. Không phát hiện mẫu nước mắm nào chỉ được sản xuất từ nước và hóa chất. Các cơ sở được kiểm tra đều sản xuất nước mắm từ nguyên liệu là cá và muối hoặc nước mắm cốt (được sản xuất từ cá và muối) và phụ gia thực phẩm với các tỷ lệ khác nhau. Kết quả kiểm nghiệm asen: 247/247 (100%) các mẫu nước mắm được kiểm nghiệm không phát hiện asen vô cơ vượt ngưỡng giới hạn tối đa cho phép…. Như vậy, các thông tin nước mắm là nước pha hóa chất, nước mắm có nhiễm thạch tín (thạch tín chỉ được gọi cho asen vô cơ) ảnh hưởng đến sức khỏe con người là không chính xác gây tâm lý hoang mang cho người dân và ảnh hưởng đến việc sản xuất, kinh doanh nước mắm kể cả nước mắm sản xuất theo phương pháp truyền thống và công nghiệp./.