Tỉnh Đắc Nông xoọc nắc đhị bhrơợng n’đắh đhr’năng pa dưr tơơm a moọt bấc ơl, cr’đơơng tước cắh liêm bh’nơơn, c’rơ tr’zêêng cóh thị trường đhur. Đhị đhr’năng n’nắc, chính quyền lâng  ngành chức năng tỉnh Đắc Nông xoọc p’too moon bhrợ t’bhứah pr’đhang hợp tác xã p’têệt lâng doanh nghiệp, đong khoa học, bhrợ têng lâng a moót liêm. Nâu đoo công nắc cr’liêng xa nay bha lâng âng Hội nghị xay bbrợ bh’rợ xa nay p’têệt pa dưr c’bhúh chr’nắp a moót âng UBND tỉnh Đắc Nông t’mêê ta bhrợ đhị chr’hoong Đăc Song.

    Chr’hoong Đăc Song nắc zr’lụ chóh a moọt bha lâng ang tỉnh Đắc Nông, cơnh lâng  pa zêng đhăm k’tiếc lâh 7.000 ha. Đhị đâu, âi dưr víah muy bơr pr’đhang tổ hợp tác lâng hợp tác xã chóh bhrợ  bhrợ a moọt liêm, cơnh lâng râu ting pấh âng k’ha riêng cha nắc đha nuôr. Tr’nơợp, đha nuôr âi xơợng bhrợ quy trình chóh bhrợ a moót nhâm mâng, cơnh lâng đươi dua phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, pa xiêr đợ mơ dzợ mặ phân hóa học. n’đhơ cơnh đêếc,  râu k’đháp bhlâng âng apêê hợp tác xã nắc đợ pr’đơợ zên k’rong bhrợ lâng thị trường đươi dua bh’nơơn. T’coóh Ninh Văn Được- Chủ tịch Hội Nông dân chr’val Thuận Hà đoọng năl, cơnh lâng k’noọ 1.200 ha, chr’val vêy đhăm chóh a moót ga mắc bhlâng chr’hoong Đắc Song. Tơợ m’pâng c’moo ahay, chr’val Thuận Hà âi bhrợ t’váih Hợp tác xã chóh bhrợ a bóc a moót liêm, n’đhơ cơnh đêếc công dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp: “Tước nâu câi đha nuôr xoọc ting pấh chóh a moọt liêm. N’đhơ cơnh đêếc ooy tài chính nắc đha nuôr lum bấc râu zr’năhs k’đháp, tu bơơn vặ zên ting quy trình hiện đại nắc cắh âi zấp pr’đơợ. Rơơm kiêng nhà nước, doanh nghiệp đh’rứah lâng đha nuôr chóh bhrợ tơợp moọt bhrợ têng. Doanh nghiệp p’têệt nắc công kiêng vêy râu k’rong bhrợ máy móc đoọng ha dha nuôr, pa choom đoọng ha đha nuôr xang n’nắc pay câl bh’nơơn bơơn nhâm mâng.”

    Ting Nghị quyết âng Đảng bộ chr’hoong Đắc Song, tước c’moo 2020 pa dưr 12.000 ha a moọt, cóh đêếc 1/4 đhăm chóh bhrợ ting c’lâng nhâm mâng, 50 ha chóh bhrợ cr’noọ xa nay VietGap, 800 ha a moọt đươi dua công nghệ sinh học. t’coóh Lê Viết Xuân- Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Đăc Song đoọng năl, t’mêê đâu, nhãn hiệu “ A moọt Đắc Song” âi bơơn Cục đươi dua bhriêl g’lăng, Bộ Khoa học lâng Công nghệ xay moon lâng pay đoọng lô-gô đoọng lêệt cóh ch’đhung bh’nơơn bêl pa câl ooy thị trường. Nắc đoo muy râu pr’đơợ liêm ga mắc ha ngành a moọt vel đong.“ L’lăm nắc ng’cơnh choom đọong đha nuôr bơơn c’năl bh’nơơn a moọt liêm nắc k’đhơợng bhrợ pa dưr bh’rợ chóh a moọt. Lâng apêê đoo bơơn c’năl bhrợ têng hàng hóa nắc choom vêy râu p’têệt pa zum, ting c’lâng thị trường. Apêê doanh nghiệp nắc choom lướt dhd’rứah lâng đha nuôr chóh bhrợ cóh cr’chăl k’rong brhợ âng apêê.”

    A moót xoọc nắc  đoo tơơm chr’nóh bha lâng âng tỉnh Đắc Nông, n’dhơ cơnh đêếc ặt đhị đhr’năng pa dưr ha rưưng ha grực, cắh vêy nhâm mâng. Prnag tỉnh Đăc Nông veye lấh 27.500 ha a moọt, z’lấh 4 chu t’piing lâng quy hoạch. Pa zêng đhăm a moọt nắc âng đha nuôr zêng bhrợ t’bhứah, bón la lấh bấc phân hóa học, tưới đác cắh crêê cơnh, pa zum lâng râu tr’xăl âng plêêng k’tiếc, xoọc vêy dâng 500 ha a moọt crêê pr’lúh lâng răng chêệt. Hân noo chóh bhrợ n’nâu, bh’nơơn a moọt cóh tỉnh Đắc Nông dâng 36.000 tấn, n’đhơ cơnh đêếc zên pa câl ta luôn xiêr, nắc đhêêng mơ muy pâng t’piing lâng c’moo ahay, bhrợ ha đha nuôr k’rang k’uôl.

    Hội nghị Xay bhrợ bh’rợ xa nay p’têệt pa dưr c’bhúh chr’nắp a moọt cóh vel đong chr’hoong Đăc Song, âng UBND tỉnh Đắc Nông bhrợ t’mêê đâu, âi t’đang t’pấh lấh 200 đha nuôr chóh bhrợ, 20 doanh nghiệp ting pấh, đh’rứah lâng apêê sở , ngành crêê tước k’rong xay prá ooy cr’liêng xa nay, c’lâng bh’rợ p’têệt pa zum cóh c’bhúh chr’nắp a moọt cóh vel đong cóh cr’chăl ha y. Đhị đâu, âi vêy 3 doanh nghiệp ký gr’hoót bhrợ têng dh’rứah lâng bấc hợp tác xã chóh bhrợ a moọt cóh vel đong, cơnh lâng apêê cr’liêng xa nay cơnh zooi đoọng k’rong bhrợ, pa choom đoọng khoa học kỹ thuật chóh bhrợ a moọt liêm, pay câl pa zêng bh’nơơn a moọt âng đha nuôr chóh bhrợ. T’coóh Trương Thanh Tùng- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đăc Nông moon ghít: “Bh’rợ pa dưr a moọt nhâm mâng l’lăm ahay nắc choom bhrợ t’váih bh’nơơn a moọt liêm, mặ bơơn cr’noọ xa nay VietGap cắh cậ GlobalGap. Kiêng cơnh đêếc, a zi cắh đớc đha nuôr ma chơớc lêy bhrợ têng, nắc choom k’rong bhrợ vêy râu t’đang moon apêê doanh nghiệp, apêê đong khoa học đh’rứah lướt lâng đha nuôr. Cóh pr’đơợ cơnh đêếc, tỉnh k’đhơợng xay bhrơợng cắh đớc bhrợ t’bhứah đhăm chóh dzợ, nắc muy k’rong moọt ooy chất lượng. A zi xoọc bhrợ t’váih râu p’têệt pa zum bhlưa doanh nghiệp lâng đha nuôr đhị bh’rợ tổ hợp tác lâng hợp tác xã./.”

Đắk Nông:

Cần có “bà đỡ” cho hợp tác xã sản xuất hồ tiêu sạch

                                                                                  PV TTTN

     Tỉnh Đắk Nông đang là “điểm nóng” về  tình trạng phát triển cây hồ tiêu ồ ạt, ảnh hưởng chất lượng sản phẩm, sức cạnh tranh trên thị trường yếu. Trước tình hình đó, chính quyền và ngành chức năng tỉnh Đắk Nông đang khuyến khích nhân rộng mô hình hợp tác xã liên kết với doanh nghiệp, nhà khoa học, sản xuất và tiêu thụ hồ tiêu sạch. Đây là cũng nội dung trọng tâm của Hội nghị triển khai chương trình liên kết phát triển chuỗi giá trị hồ tiêu do UBND tỉnh Đắk Nông vừa diễn ra tại huyện Đắk Song.

     Huyện Đắk Song là vùng trồng hồ tiêu trọng điểm của tỉnh Đắk Nông, với tổng diện tích trên 7.000 ha. Tại đây, đã hình thành một số mô hình tổ hợp tác và hợp tác xã sản xuất hồ tiêu sạch, với sự tham gia của hàng trăm nông dân. Bước đầu, bà con đã tuân thủ quy trình canh tác hồ tiêu bền vững, bằng cách sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, hạn chế tối đa phân hóa học. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất của các hợp tác xã là nguồn vốn đầu tư và thị trường tiêu thụ sản phẩm. Ông Ninh Văn Được – Chủ tịch Hội Nông dân xã Thuận Hà cho hay, với gần 1.200 ha, xã có diện tích hồ tiêu lớn nhất huyện Đắk Song. Từ giữa năm ngoái, xã Thuận Hà đã hình thành Hợp tác xã sản xuất hồ tiêu sạch, nhưng vẫn còn nhiều trở ngại. “Đến bây giờ bà con đang đi vào làm hồ tiêu sạch. Nhưng về tài chính thì bà con gặp nhiều khó khăn, vì tiếp cận nguồn vốn theo quy trình hiện đại thì chưa đủ khả năng. Mong rằng, nhà nước, doanh nghiệp cùng với nhà nông bắt tay vào để thực hiện. Doanh nghiệp kết nối thì cũng cần sự đầu tư máy móc cho bà con, hướng dẫn cho bà con rồi thu mua sản phẩm được bền vững”.

    Theo Nghị quyết của Đảng bộ huyện Đắk Song, đến năm 2020 phát triển 12.000 ha hồ tiêu, trong đó ¼ diện tích sản xuất theo hướng bền vững, 50 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap, 800 ha hồ tiêu sử dụng công nghệ sinh học. Ông Lê Viết Xuân – Phó Chủ tịch UBND huyện Đắk Song cho biết, mới đây, nhãn hiệu “Hồ tiêu Đắk Song” đã được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ công nhận và cấp lô-gô để gián trên bao bì sản phẩm khi bán ra thị trường. Đó là một lợi thế rất lớn cho ngành hồ tiêu địa phương. “Trước mắt là phải làm sao cho người dân ý thức được sản xuất tiêu sạch là sự sống còn trong canh tác hồ tiêu. Và họ phải ý thức được sản xuất ra hàng hóa là phải có sự liên kết, theo định hướng thị trường. Các doanh nghiệp thì phải đồng hành nông dân trong quá trình đầu tư của họ”

     Hồ tiêu hiện là cây trồng chủ lực của tỉnh Đắk Nông, nhưng lâm vào thực trạng phát triển ồ ạt, thiếu tính bền vững. Toàn tỉnh Đắk Nông có trên 27.500 ha hồ tiêu, vượt 4 lần so với quy hoạch. Hầu hết diện tích hồ tiêu do người dân tự nhân giống, bón quá nhiều phân hóa học, tưới nước không đúng cách, cộng với sự biến đổi khí hậu, hiện có khoảng 500 hồ tiêu nhiễm bệnh và chết. Niên vụ này, sản lượng hồ tiêu ở tỉnh Đắk Nông khoảng 36.000 tấn, nhưng giá bán liên tục sụt giảm, chỉ bằng một nửa so với năm ngoái, khiến nông dân lo lắng.

    Hội nghị Triển khai chương trình liên kết phát triển chuỗi giá trị hồ tiêu trên địa bàn huyện Đắk Song, do UBND tỉnh Đắk Nông tổ chức mới đây, đã thu hút hơn 200 nông dân, 20 doanh nghiệp tham gia, cùng với các sở, ngành liên quan tập trung trao đổi về nội dung, hình thức liên kết trong chuỗi giá trị hồ tiêu ở địa phương trong thời gian tới. Tại đây, đã có 3 doanh nghiệp ký kết hợp tác với nhiều hợp xã sản xuất hồ tiêu trên địa bàn, với các nội dung như hỗ trợ vật tư đầu vào, chuyển giao khoa học kỹ thuật canh tác hồ tiêu sạch, thu mua toàn bộ sản phẩm hồ tiêu do nông dân sản xuất. Ông Trương Thanh Tùng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông nhấn mạnh: “Việc phát triển hồ tiêu bền vững trước hết là phải tạo ra sản phẩm tiêu sạch, đạt tiêu chuẩn VietGAP hoặc GlobalGap. Muốn vậy, chúng tôi không để cho nông dân tự bơi nữa, mà phải tập trung có sự kêu gọi các nhà doanh nghiệp, các nhà khoa học đồng hành nông dân. Trên tinh thần như vậy, tỉnh chỉ đạo cương quyết không để mở rộng diện tích nữa, mà chỉ tập trung vào chất lượng. Chúng tôi đang tạo sự liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân thông qua tổ hợp tác và hợp tác xã”./.