Pazêng t’ngay tợơp c’moo 2017, đhanuôr acoon cóh Sê-Đăng, ắt đhị vel Kon Hring, chr’val Ea Hđing, chr’hoong Cư M’ga, tỉnh Đăk Lăk, xoọc bhrợ têng bhiệc bhan hơnh déh ha roo t’mêê, rơơm đoọng hân noo chr’nóh chr’bệêt liêm, c’moo t’mêê bhui har. C’nặt t’ruíh lướt l’lêy cóh sóng phát thanh tuần nâu, đhanuôr lâng pr’zợc tước Đăk Lăl, đh’rứah năl pr’ắt tr’nợt hơnh déh bhiệc bhan tợơp c’moo t’mêê âng đhanuôr acoon cóh Sê-Đăng.

      MoỌt ha bu t’ngay 1/1 ( Dương lịch) zập c’moo, ma nuýh Xê Đăng âng vel bhươl Kon H’ring chr’val Ea H’đing, chr’hoong Cư M’gar, Đăk Lăk nắc r’rộ r’răm bhrợ têng bhiệc bhan hơnh déh ha roo t’mêê đoọng k’rong pazêng muy c’moo pa bhrợ ta têng cóh clung ha rêê lâng đoọng bhuốih a bhô dang zước đoọng muy c’moo k’bhộ ngăn, bhui har, boo liêm cr’đơơng, đhí liêm c’lâng.

     Đh’rứah lâng x’nưl chiing goong r’rộ r’răm, đhanuôr vel Kom Hring lâng t’mooi ch’ngai đăn ơy ting pấh bhiệc bhan hơnh deh ha roo t’mêê. Nâu đoo nắc bhiệc bhan bơơn đhanuôr  bhrợ têng moọt t’ngay tr’nợơp âng c’moo dương lịch, lâng bơơn zư tợơ c’moo 1994 tước nâu kêi. Râu bha lầng âng bhiệc bhan nắc bhiệc bhuối cáih lâng cr’liêng boóp p’rá bhuốih âng t’coóh bhươl A Sơn bơơn prá đh’lúc lâng đh’riêng chiing goong lâng apêê đha đhâm c’mor múa t’nớơt. T’coóh A Chá, Bí thư Chi bộ vel Kon Hring, chr’val Ea Hđing đoọng năl chr’nắp âng bhiệc bhan: “Tợơ ơy bơơn chr’nóh chr’bệêt xang nắc đhanuôr k’rong pra xay, xang nắc bhrợ a lắc bhrợ chr’na pr’dzăm, k’đươi t’pấh đhanuôr cóh vel tước bhuối Yàng, cảm ơn a bhô dang ơy chrooi đoọng hân noo chr’nóh chr’bệêt bịng zơng lâng đoọng ha đhanuôr c’rơ liêm, bhrợ cha choom. Xang đếêc nắc zước tợơ dang đoọng c’moo t’tun bhrợ cha choom lấh mơ dzợ, chr’nóh chr’bệêt bấc lấh, lâng đoọng ha đhanuôr vel bhươl, acoon cha châu c’rơ liêm.”

      Đọong bhrợ têng bhiệc bhan cha ha roo t’mêê, tợơ đấh ra diu đhị đong âng zập ngai đhanuôr Xê Đăng zêng zệê a vị hor, lệê a’ọc, địa  amó, z’rặ trọong a tăng… nâuu đoo nắc chr’na pr’dzăm cắh choom cắh vêy âng đhanuôr Kon H’ring cóh bhiệc bhan chr’nắp bhlầng nâu.

    Tước đhâng, k’ra bhầu đhanuôr Xê Đăng k’rong đhị t’nơơm x’nur pa đhâng đhị đong văn hoá cộng đồng đoọng bơơn ta coóh bhươl bhuốih đoọng ha dang ơy đoọng bh’nơơn tợơ lấh muy c’moo pa bhrợ cóh ha rêê. T’coóh bhươl pa cắh mặt đhanuôr nắc pa gơi tước a bhô dang  pazêng râu pr’chắp đoọng ha c’moo t’tun hân noo chr’nóh chr’bệêt bơơn boo liêm cr’đơơng, đhí liêm c’lâng, chr’nóh chr’bệêt bịng zơng bịng đong lâng đhanuôr vel bhươl c’rơ liêm, bơơn dang k’rang lêy.

    Tợơ ơy xang c’nặt bhiệc bha lầng, n’đil n’jứih âng vel bhươl cung tâm goong, n’toong chiing lâng múa t’nớơt cóh đhiêr t’nơơm xa nur đoọng hay tước c’rơ g’lếêh âng a bhô dang. Xang đếêc, đhanuôr cóh vel Kom Hring nắc đơơng chr’na pr’dzăm đớc đhị apêê pa pan, zập đong đơơng muy bới, váih jmuy muy pướih chr’na a yêm bhlầng đoọng ha bhươl cr’noo đh’rứah âm cha, đh’rứah hát t’nớơt, chr’ớh chr’lê… pa tệêt pa nhâm loom luônh đoàn kết, hơnh déh muy c’moo t’mêê, muy hân noo bhrợ têng k’bhộ ngăn.

     Pazêng đhanuôr âng vel Kon H’ring chắp t’mooi, đấh loon hơnh déh lâng t’pấh liêm chr’nắp pazêng apêê t’mooi tước lâng bhiệc bhan liêm chr’nắp nâu./.

Đăk Lăk:  Hội mừng lúa mới của người Sê Đăng đầu năm mới

     Những ngày đầu năm mới 2017, bà con dân tộc Sê Đăng, ở buôn Kon Hring, xã Ea Hđing, huyện Cư M’ga, tỉnh Đắk Lắk, đang hân hoan tổ chức lễ hội Mừng lúa mới, cầu mong mùa màng tốt tươi, năm mới hạnh phúc.

    Vào chiều ngày 1/1 (Dương lịch) hằng năm, người dân Xê Đăng của buôn làng Kon H’ring xã Ea H’đing, huyện Cư M’gar, Đắk Lắk lại nô nức tổ chức Lễ Mừng lúa mới để tổng kết một năm lao động trên nương đồng và để cảm tạ thần linh, trời đất cầu cho một năm mới mưa thuận, gió hòa.

    Hòa chung nhịp cồng chiêng rộn rã, bà con buôn Kon Hring và khách quý buôn xa buôn gần đã sôi động trong vòng xoang lễ hội mừng lúa mới.  Đây là lễ hội được bà con tổ chức vào ngày đầu tiên của năm dương lịch, và được duy trì đều đặn từ năm 1994 đến nay.  Trọng tâm của lễ hội là phần lễ chính, với bài cúng của già làng A Sơn được hòa quyện nhịp nhàng với diễn tấu cồng chiêng và dân vũ của các chàng trai, cô gái.  Ông A Chá, Bí thư Chi bộ buôn Kon Hring, xã Ea Hđing, cho biết ý nghĩa của lễ hội: “Sau khi thu hoạch xong thì bà con tập trung nhau lại bàn bạc, rồi làm rượu làm đồ ăn, mời bà con buôn làng đến cúng Yàng, là cảm ơn thần linh đã phù hộ cho mùa màng và người dân có sức khỏe làm ăn.  Sau đó là cũng cầu xin các thần cho sang năm làm ăn phát đạt hơn nữa, mùa màng bội thu hơn nữa, và cho buôn làng con cháu khỏe mạnh chăm ngoan.”

    Để tổ chức lễ Mừng lúa mới, ngay từ sáng sớm tại nhà của mỗi người dân Xê đăng đều tiến hành nấu cơm lam, nướng thịt heo, nướng thịt chuột đồng, làm món cà đắng… đây là những món ăn không thể thiếu của dân làng Kon H’ring trong dịp lễ đặc biệt quan trọng này.

     Khoảng xế trưa, hàng ngàn người dân Xê Đăng tập trung trước cây nêu dựng trước nhà văn hóa cộng đồng để được già làng cảm tạ thần linh đã cho những thành quả sau một năm lao động miệt mài trên nương, rẫy. Già làng cũng thay mặt người dân gửi đến thần linh những ý nguyện cho năm sau mùa vụ sẽ được mưa thuận, gió hòa mùa vụ bôi thu và người dân của làng luôn được mạnh khỏe, được thần linh che chở.

     Sau phần lễ chính, trai, gái của buôn làng cũng đánh cồng chiêng và nhảy múa xung quanh cây nêu để cảm tạ thần linh. Sau đó, người dân buôn Kon H’ring sẽ bưng thức ăn ra bày biện ra các bàn xung quanh, mỗi nhà góp một ít tạo thành một mâm cỗ thịnh soạn cho cả buôn làng cùng thưởng thức bên ché rượu cần cay nồng, thưởng thức những món ăn truyền thống,  trình diễn dân ca, dân vũ,  chơi các trò chơi dân gian… thắt chặt thêm tình đoàn kết, đón mừng một năm mới, một mùa sản xuất mới ấm no.

     Những người dân của buôn Kon H’ring vô cùng hiếu khách, sẵn sàng mời và tiếp đón chu đáo những vị khách đến với lễ hội độc đáo này./.