Nghị quyết âng Tỉnh ủy Yên Bái âi vêy ha lỵ lêy “ Đề án tr’xăl đhr’niêng bh’rợ cắh liêm crêê”. Bh’rợ xay brhợ cóh đhr’năng la lua âi chô đơơng đợ râu tr’xăl ooy c’năl âng đha nuôr zr’lụ da ding ca coong cóh bh’rợ xay xơ, bh’rợ pấh a bhuy tỵ ahay âi dưr váih bấc đhr’niêng bh’rợ cắh liêm crêê, ặt váih cóh bấc lang. đha nuôr lâng pr’zơcs dhd’rứah xơợng bha ar xrắ xay moon ooy râu đâu âng phóng viên Đài P’rá Việt Nam:

            Bêl vêy ngai cắh dzợ, đha nuôr Mông cóh da ding ca coong Văn Chấn công dzợ vêy muy bơr bh’rợ tr;nêng cắh liêm crêê lâng pr’ặt tr’mông văn minh cơnh: Cắh đơơng âng ma nứih cắh dzợ t’moọt cóh t’rang, apeê bh’rợ cóh pấh a bhuy bhrợ đanh  tơợ 03 tước 04 t’ngay… N’đhơ đợ bh’rợ tr’nêng n’nắc âi bơơn lơi jợ pa bhlâng đơớh tơợ bêl apêê chr’val cóh vel đong chr’hoong Văn Chấn k’rong bhrợ têng Đề án “ P’too moon đha nuôr Mông xơợng bhrợ pr’ặt tr’mông văn minh cóh bh’rợ xay xơ, pấh a bhuy”. P’căn Mùa Thị Bla, 80 c’moo, muy cha nắc vêy bấc ngai chắp cóh vel Pang Cáng, chr’val Suối Giàng, chr’hoong Văn Chấn đoọng năl:

              Bêl ahây pấh a bhuy bhrợ têng bấc cơnh, nâu câi âi bấc râu tr’xăl, công hơnh lêy tu doó lấh k’rang bhrợ cơnh ahây.

               Cóh bh’rợ xay xơ âng ma nứih Mông bêl ahây công pa bhlâng bấc  râu. Zấp bêl xay xơ buôn bhrợ đanh tơợ 2-3 t’ngay, cút bh’zi bấc acoon bh’năn… Xang bêl xơợng bhrợ Đề án, bấc bh’rợ tr’nêng xay xơ cắh liêm glặp n’nâu âi bơơn lơi jợ, bh’rợ xay xơ dưr váih văn minh, lịch sự cóh muy t’ngay. T’coóh Giàng A Đằng, Bí thư chr’val Suối Giàng, chr’hoong Văn Chấn đoọng năl: Đoọng tr’xăl cơnh pa chắp âng đha nuôr Mông cóh bh’rợ xay xơ, pấh a bhuy, chr’val âi xay bhrợ muy cơnh bhrơợng za nươr đhị râu mr’cơnh loom âng đha nuôr:

              Azi âi họp lâng trưởng tô c’bhúh, bấc ngai vêy bấc ngai chắp. xang bêl họp mr’cơnh xay moon apêê cr’liêng xa nay nắc azi vêy ha dợ xay bhrợ k’đươi moon cán bộ Đảng ủy lâng UBND chr’val xiêr tước apêê vel bhươl đoọng xay bhrợ, pa zum lâng apêê ma nứih vêy bấc ngai chắp cóh vel bhươl. Đợ tước nâu câi, nắc azi  lêy đha nuôr xợơng bhrợ lâng zooi bhrợ Đề án công cơnh apêê quy định âng chr’val.

            Đhị chr’val Suối Bu, muy chr’val da ding ca coong n’lơơng âng chr’hoong Văn Chấn, bh’rợ xay xơ, bh’rợ pấh a bhuy ting bh’rợ pr’ặt văn minh công bơơn chính quyền t’bhlâng xơợng bhrợ. T’coóh Vàng Sáy Tùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân chr’val bha lâng nắc ma nứih bhrợ gương mẫu lướt l’lăm, xơợng bhrợ l’lăm, cóh đhị pr’loọng đong đay, đoọng đha nuôr vel đong ting bhrợ:

                Bêl họp apêê t’coóh vel, apêê tô c’bhúh nắc vêy muy bơr ngai t’ơơi đoọng, muy bơr ngai cắh tộ. N’đhơ cơnh đêếc xang bêl p’too moon, xay trúih nắc zấp ngai đha nuôr zêng xơợng bhrợ. Cóh cr’chăl ha y nắc cớ xơợng bhrợ, cóh bh’rợ pấh a bhuy nắc cắh đớc đanh lấh 3 t’ngay, pa bhlâng nắc cắh cút bh’zi bấc t’rí, c’roóc; cóh bh’rợ xay xơ nắc p’too moon apêê díc điêl p’niên tr’pay crêê c’moo, bêl bhrợ xay xơ nắc muy bhrợ têng cóh t’ngay, cắh bhrợ ta uốh ta ruông.

             T’coóh Trịnh Khắc Nghĩa, trưởng phòng Văn hóa- Thông tin chr’hoong Văn Chấn đoọng năl: Đoọng xơợng bhrợ liêm choom Đề án “ P’too moon đha nuôr Mông xơợng bhrợ pr’ặt tr’mông văn minh cóh bh’rợ pấh a bhuy, xay xơ” cóh prang 3 c’moo ha nua, bh’cộ chr’hoong âi k’đươi moon bh’rợ ha ting cha nắc cóh Ban k’đhơợng xay pa zum lâng Bí thư Đảng ủy apêê chr’val bhrợ k’rơ bh’rợ xay trúih, p’too moon tước apêê vel bhươl lâng ting pr’loọng đong. Pa zum lâng bh’rợ xay trúih lâng boóp, xay trúih lâng bơr râu p’rá ( a đhuốch lâng Mông) cóh c’bhúh đài truyền thanh vel đong. Đhị đêếc, âi vêy 100% đha nuôr acoon cóh Mông bơơn xay trúih lâng ký gr’hoót xơợng bhrợ apêê cr’liêng xa nay âng đề án. T’coóh Nghĩa đoọng năl p’xoọng:

               Azi nắc t’bhlâng xay moon cớ lâng Ủy ban nhân dân chr’hoong nắc t’bhlâng xay bhrợ cớ đề án “ P’too moon đha nuôr Mông xơợng bhrợ pr’ặt tr’mông văn minh cóh bh’rợ pấh a bhuy, xay xơ” cr’chăl tơợ đâu tước c’moo 2020. Đh’rứah lâng ting xay moon k’đhơợng xay bhrợ bhr’lậ đợ quy ước, hương ước vel bhươl liêm glặp lâng cr’chăl xoọc đâu, dhdị đêếc chroi đoọng pa xiêr đợ đhr’niêng bh’rợ cắh liêm crêê , ha dưr dal pr’ặt tr’mông tinh thần đoọng ha đha nuôr

                   Bhriêl g’lăng xay bhrợ apêê Chỉ thị, Nghị quyết âng Đảng moọt tước pr’ặt tr’mông, apêê vel đong zr’lụ da ding ca coong Yên Bái xoọc tr’xăl ting t’ngay. Râu choom hơnh bhlâng nắc muy bh’rợ xa nay bêl xơợng bhrợ âi ta pun đăn lâng đhr’năng la lua ang vel đong, bơơn đớp râu zooi đoọng, mr’cơnh loom âng đha nuôr apêê acoon cóh cóh vel đong./.

ĐỀ ÁN THAY ĐỔI TẬP TỤC LẠC HẬU

            Nghị quyết của Tỉnh ủy Yên Bái có thông qua "Đề án thay đổi tập tục lạc hậu". Việc triển khai trong thực tế đã đem lại những thay đổi về nhận thức của đồng bào vùng cao trong việc cưới, việc tang vốn tồn tại nhiều tập tục lạc hậu, ăn sâu qua bao thế hệ. Mời bà con và các bạn cùng nghe bài phản ánh về vấn đề này của Phóng viên Đài TNVN:

              Khi có người qua đời, đồng bào Mông ở vùng cao Văn Chấn vẫn có một số thủ tục không phù hợp với nếp sống văn minh như: không đưa người chết vào quan tài, các nghi thức trong tổ chức đám tang kéo dài từ 03 đến 04 ngày… Tuy nhiên những thủ tục ấy đã được loại bỏ rất nhanh từ khi các xã trên địa bàn huyện Văn Chấn tập trung thực hiện Đề án "Vận động đồng bào Mông thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang". Bà Mùa Thị BLa, 80 tuổi, một người có uy tín ở thôn Pang Cáng, xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn cho biết:

           Trước ma chay phức tạp lắm, giờ thây đổi nhiều, cũng thấy mừng vì đỡ phải lo toan như trước.

           Trong việc cưới xin của người Mông trước đây cũng rất nhiều thủ tục rườm rà. Mỗi đám cưới thường kéo dài từ 2-3 ngày, giết mổ rất nhiều gia súc, gia cầm… Sau khi thực hiện Đề án, những thủ tục cưới xin không phù hợp này đã được hạn chế, lễ cưới diễn ra văn minh, lịch sự trong 1 buổi. Ông Giàng A Đằng, Bí thư xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn cho biết: Để thay đổi cách nghĩ của đồng bào Mông trong việc cưới, việc tang, xã đã triển khai một cách quyết liệt dựa trên sự đồng thuận cao của người dân:

                         Chúng tôi đã họp với trưởng các dòng họ, những người có uy tín. Sau khi họp thống nhất các nội dung rồi chúng tôi mới triển khai phân công cho cán bộ Đảng ủy và UBND xã xuống các thôn bản để triển khia, kết hợp với những người có uy tín trong cộng đồng. Cho đến nay thì chúng tôi thấy nhân dân thực hiện và ủng hộ Đề án cũng như các quy định của xã.

             Tại xã Suối Bu, một xã vùng cao khác của huyện Văn Chấn, việc cưới, việc tang theo nếp sống văn minh cũng được chính quyền quyết tâm thực hiện. Ông Vàng Sáy Tùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã chính là người gương mẫu đi đầu, thực hiện trước, ở ngay chính gia đình mình, để người dân địa phương làm theo:

             Khi họp các già làng, các dòng họ thì có một số đồng sý, một số lại không đồng ý. Tuy nhiên sau khi vận động, tuyên truyền thì tất cả người dân đều thực hiện. Trong thời gian tới thì tiếp tục thực hiện, trong việc tang thì để không quá 36 tiếng, đặc biệt là không giết mổ nhiều trâu bò;  trong việc cưới thì vận động các cặp vợ chồng trẻ cưới đủ tuổi, khi tổ chức cưới thì chỉ tổ chức trong ngày, không tổ chức quá linh đình.

                 Ông Trịnh Khắc Nghĩa, trưởng phòng Văn hóa – Thông tin huyện Văn Chấn cho biết:  Để thực hiện hiệu quả Đề án “Vận động đồng bào dân tộc Mông thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang, việc cưới” trong suốt 3 năm qua, lãnh đạo huyện đã phân công nhiệm vụ cho từng thành viên Ban chỉ đạo phối hợp với Bí thư Đảng ủy các xã đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền đến tận các thôn bản và từng hộ gia đình. Kết hợp giữa việc tuyên tuyền miệng với việc tuyên tuyền bằng bằng hai thứ tiếng phát (tiếng phổ thông và tiếng Mông) trên hệ thống đài truyền thanh cơ sở. Qua đó, đã có 100% đồng bào dân tộc Mông được tuyên truyền và ký cam kết thực hiện các nội dung của đề án. Ông Nghĩa cho biết thêm:

          Chúng tôi tiếp tục tham mưu Ủy ban nhân dân huyện tiếp tục triển khai đề án “Vận động đồng bào dân tộc Mông thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang, việc cưới” giai đoạn từ nay đến năm 2010. Đồng thời tham mưu chỉ đạo sửa đổi những quy ước, hương ước thôn bản phù hợp với thời điểm hiện tại, qua đó góp phần giảm các hủ tục lạc hậu, nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

                 Sáng tạo và linh hoạt triển khai các Chỉ thị, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, các địa phương vùng cao Yên Bái đang thay đổi từng ngày. Điều đáng mừng nhất là mỗi chương trình khi thực hiện đã bám sát vào thực tế của địa phương, nhận được sự ủng hộ, đồng tình cao của đồng bào các dân tộc trên địa bàn.