T’ngay 15/7, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam bhrợ bhiệc bhan pa lứih cr’chăl 1 Zr’lụ Chắp hay tước chiến sĩ Gạc Ma, đhị bán đảo Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Lấh 300 ma nứih đong âng apêê anh hùng liệt sỹ lấh chêệt bil zư lêy bha nụ đhêl Gạc Ma, Len Đao lâng Côn Lin chô pấh zấp ngai công ha der loom luônh. Xay trúih âng Thái Bình, phóng viên Đài P’rá Việt Nam:

          Zr’lụ chắp hay tước chiến sĩ Gạc ma, âng Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam t’đang moon bhrợ têng tơợ c’xêê 3/2015, chắp hơnh, hay tước 64 liệt sĩ lấh chêệt bil t’ngay 14/3/1988 cóh g’lúh gung dưr zư lêy đảo Gạc Ma, Tước nâu câi, bh’rợ n’nâu âi bơơn bhrợ ang cr’chăl 1. Zr’lụ chưps hay tước bơơn bhrợ têng dhdị đhăm k’tếc bhứah lấh 45.000mét vuông, âng Zr’lụ du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh, n’đắh Tây đăn lâng c’lâng bhlâng Nguyến Tất Thành, n’đắh Đông nắc đăn lâng Biển Đông. Bh’rợ vêy 5 bh’rợ bha lâng pa cắh “ Bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng” chắp kiêng têêm ngăn lâng chắp lêy c’lâng xa nay âng acoon ma nứih Việt Nam. Muy bảo tàng ngầm hình tròn toor a bóc đác cơnh lâng 64 pô muống biển ga ving ta la cờ K’tiếc k’ruung, pa cắh ha 64 chiến sĩ âi lấh chêệt bil moọt t’ngay 14/3/1988. Nâu đoo nắc đhị pa cắh apêê c’léh pháp lý lâng lịch sử ooy quyền bhrợ c’la apêe quần đảo Hoàng Sa lâng Trường Sa lâng đảo Gạc Ma moon la lay âng hêê. Đhị đâu dzợ zư đớc đợ pr’đươi pr’dua crêê tước lang ma nứih lâng pr’loọng đong apêê liệt sĩ Gạc Ma. Quảng trường Hòa Bình z’móh chô n’đắh Biển Đông dh’rứah lâng zr’lụ “ Ping đhí” âng 64 liệt sĩ Gạc Ma cơnh lâng zấp đh’nớc tô, dh’nớc a chắc, vel đong…

           Bấc apêê a mế, k’điêl, ma nứih ca coon cắh mặ k’đhơợng đác mắt bêl chô tước lâng Zr’lụ chắp hay tước chiến sĩ Gạc Ma. P’căn Đỗ Thị Hà, k’điêl liệt sĩ Đinh Ngọc Doanh, đong ặt cóh phường Cam Nghĩa, thành phố Cam Ranh đoọng năl, bấc c’moo ha nua tơợ bh’rợ tơợp bhrợ, a đoo ta luôn lêy nâu đhị đhêy ặt âng k’díc đay. Ta la cha nụp bêl xay a nhi đoo ty rít, c’kir chr’nắp âng pr’loọng đong bơơn a đoo đoọng ha Zr’lụ chắp hay tước. A đoo trúih, đhị đâu 30 c’moo, xang t’ngay xay, k’díc đoo zước lướt ooy đảo, xang nắc bil mặt bêl ca coon n’đil đhiệp 3 c’xêê a dợ. k’díc cắh dzợ, zấp t’ngay a đoo nắc lướt phụ hồ, t’bơơn zên băn ca coon dưr pậ. Vêy mặt dhdị Zr’lụ chắp hay tước cóh t’ngay pa lứih n’nâu, Hà rêên:

           “Bhrợ đài chắp hay tước đhị đâu đoọng ha pêê pr’loọng đong ma nứih đong tước bặt hương, công xơợng bơơn k’rêêm loom m’bứi. A cu tước đâu bặt hương đoọng ha k’díc cu, lêy nắc xơợng ngăn loom, âi ặ vêy đhị đoọng bặt hương ha k’díc. Lêy nâu đoo nắc đhị đhêy ặt âng k’díc cu. Bêl a đoo lướt, ca coon đhêêng 3 c’xêê ha dợ, acu ặt ma mông cơnh đêếc tước nâu câi, phụ hồ băn ca coon tước đại học.”

          Cóh  apêê ma nứih ca căn, ma nứih na noo âng apêê anh hùng liệt sĩ, bấc ngai ha der loom ru hay ma nứih đong đay. A mế Võ Thị Á, 75 c’moo, ca căn liệt sỹ Phạm Hữu Tý, vel đong cóh chr’val Phong Thủy, chr’hoong Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình hay cớ, liệt sĩ Phạm Hữu Tý nắc ca coon n’jứih t’lach cóh pr’loọng đong 5 đhi noo. C’moo 18 c’moo, a noo Tý zước lướt bộ đội moọt Hải quân. Bêl Tết c’moo 1988, bêl moọt ooy ch’nang Cam Ranh đớp bhuông, Phạm Hữu Tý âi pa gơi thư ôy đong cơnh lâng boóp gr’hoót moon nâu đoo g’lúh x’ría, xang n’nắc vêy chô n’đắh bộ đội rạch chô lâng pr’loọng đong. Cơnh đêếc nặ, bh;rợ 14/3/1988 dưr váih, a noo âi ặt bệch cóh m’pâng biển ga mắc lấh. P’căn Võ Thị Á ha der k’poóc ooy cha nụp âng ca coon đay:

          “Cắh ngai năl, a đoo xay trúih lâng zi nắc nâu câi a đoo xoọc đớp bhuông. A mế a ma cóh đong oó k’rang, a đoo lướt đảo g’lúh n’nâu hơớ ặ nắc chô lâng amế a ma. A mế lướt ooy đâu lâng đoo muy chu x’ría. Ha dang brương tr’nu dzợ vêy c’rơ, zấp c’moo, Nhà nước đoọng a mế lướt nắc a mế công t’bhlâng lướt moọt lâng đoo. A mế p’rơơm vêy choom lướt ooy bhuông, choom bơơn đớp pay n’hang n’gloọng âng đoo chô đơơng”.

             Zr’lụ chắp hay chiến sĩ Gạc Ma công nắc bh’rợ âng c’bhúh đoàn viên công đoàn, dhd’rứah lâng bấc doanh nghiệp lâng đha nuôr prang k’tiếc chroi đoọng bhrợ têng. T’coóh Nguyễn Hòa, Chủ tịch Liên đoàn lao động tỉnh Khánh Hòa đoọn năl:

              “Xay bhrợ âng cr’chăl 1, nắc âi ặ u xang, k’đhơợng crêê cơnh xrắ bhrợ tr’nơợp. Liêm mâng. Xang bêl bhrợ xang cr’chăl 1, nắc vêy pa chắp tước pa dưr đhăm k’tiếc nlơơng, đoọng ha zr’lụ chăp hay tước n’nâu vêy cơnh ga mắc lấh, chr’nắp lấh. a zi công âi đương hơnh bấc c’bhúh t’mooi, công nhân viên chức, lao động tước đâu lum lêy bặt hương.”

           Zr’lụ chắp hay tước chiến sỹ Gạc Ma cr’chăl 1 bhrợ têng xang âi dưr váih đhị chắp hay tước apêê chiến sĩ Gạc Ma âi lấh lơi mặt tu độc lập tự do âng k’tiếc k’ruung./.

NƠI TƯỞNG NHỚ NHỮNG CHIẾN SĨ GẠC MA

         Mới đây, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Lễ khánh thành giai đoạn 1 Khu Tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma, tại bán đảo Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Hơn 300 thân nhân của các anh hùng liệt sỹ hy sinh bảo vệ bãi đá Gạc Ma, Len Đao và Cô Lin  về dự lễ  ai cũng ngập tràn cảm xúc. Ghi nhận  của Thái Bình, PV Đài TNVN.

         Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma, do Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam phát động khởi công xây dựng từ tháng 3/2015,  ghi công, tưởng nhớ 64 liệt sĩ đã hy sinh ngày 14/3/1988 trong trận chiến bảo vệ đảo Gạc Ma. Đến nay, công trình này đã hoàn thành giai đoạn 1. Khu tưởng niệm được xây dựng trên khu đất rộng hơn 45.000m2, thuộc Khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh, phía Tây giáp Đại lộ Nguyễn Tất Thành, phía Đông giáp Biển Đông. Công trình có 5 hạng mục chính thể hiện “Hành trình khát vọng” yêu hòa bình và tôn trọng chân lý của dân tộc Việt Nam. Một bảo tàng ngầm hình tròn quanh hồ nước với 64 bông hoa muống biển bao quanh lá cờ Tổ quốc, biểu tượng cho 64 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh vào ngày 14/3/1988. Đây là nơi trưng bày các bằng chứng pháp lý và lịch sử về chủ quyền của các Quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và đảo Gạc Ma nói riêng. Tại đây còn  bảo quản, lưu giữ những hiện vật liên quan đến cuộc đời và gia đình các liệt sĩ Gạc Ma. Quảng trường Hòa Bình hướng về phía Biển Đông cùng với khu “mộ gió” của 64 liệt sĩ Gạc Ma với đầy đủ họ, tên, địa chỉ…

           Những người mẹ, người vợ, người con không cầm được nước mắt khi về với Khu tưởng niệm chiến sỹ Gạc Ma. Bà Đỗ Thị Hà, vợ liệt sĩ Đinh Ngọc Doanh, nhà ở  phường Cam Nghĩa, thành phố Cam Ranh cho biết, mấy năm qua từ khi công trình khởi công, bà luôn coi đây là nơi an nghỉ của chồng mình. Tấm ảnh cưới cũ, sờn, kỷ vật vô giá của gia đình đã được bà tặng Khu tưởng niệm. Bà kể, cách đây 30 năm, sau ngày cưới, chồng bà tình nguyện ra đảo, rồi hy sinh khi con gái mới 3 tháng tuổi. Chồng hy sinh, hàng ngày bà phải đi phụ hồ, kiếm tiền nuôi con khôn lớn. Có mặt tại Khu tưởng niệm trong ngày khánh thành này bà Hà bật khóc:

        Xây cái đài tưởng niệm nơi đây để cho các gia đình thân nhân đến thắp một nén hương, cũng thấy an ủi được phần nào. Mình tới đây thắp hương cho chồng mình, thấy rất là ấm áp, có nơi có chỗ mình thắp hương cho chồng mình rồi. Coi nơi đây là nơi an nghỉ của chồng mình. Lúc anh ra đi, con mới 13 tháng thôi, tôi sống miết tới giờ, phụ hồ nuôi con lên đến đại học.

             Trong số những người mẹ, người chị của các anh hùng liệt sỹ, nhiều người thổn thức nỗi nhớ người thân. Mẹ Võ Thị Á, 75 tuổi, mẹ liệt sỹ Phạm Hữu Tý, quê ở xã Phong Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình nhớ lại, liệt sỹ Phạm Hữu Tý là con trai út trong gia đình 5 anh em. Năm 18 tuổi, anh Tý tình nguyện đi bộ đội vào Hải quân. Dịp Tết năm 1988, khi vào quân cảng Cam Ranh nhận tàu, Phạm Hữu Tý đã gửi thư về nhà với lời hẹn đây là đợt cuối, sau đó sẽ ra quân trở về với gia đình. Thế rồi, sự kiện ngày 14/3/1988 xảy ra, anh mãi mãi nằm lại giữa biển khơi. Bà Võ Thị Á run run sờ lên di ảnh của con trai mình:

         Không ngờ, nó báo tin cho mẹ là giờ con đang còn nhận tàu. Bố mẹ ở nhà an tâm, con đi đảo lần này nữa thì con ra quân về với mẹ. Mẹ đi đây với con một lần cuối cùng. Nếu sau này còn sức khỏe, hằng năm, Nhà nước cho mẹ đi thì mẹ cũng cố gắng đi vô với con. Mẹ mơ có thể ra ngoài tàu, có thể nhận được cốt của con về nữa.

         Khu tưởng niệm chiến sỹ Gạc Ma là công trình do đoàn viên công đoàn, cùng nhiều doanh nghiệp và người dân cả nước đóng góp xây dựng. Ông Nguyễn Hòa, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Khánh Hòa cho biết:

          Thiết kế của giai đoạn 1, cơ bản hoàn thành, đảm bảo theo thiết kế. Đẹp, chất lượng. Sau khi hoàn thành giai đoạn 1, tính tiếp phát triển quỹ đất còn lại, để cho khu tưởng niệm này có tầm vóc lớn hơn, ý nghĩa lớn hơn. Chúng tôi cũng đã đón rất nhiều đoàn khách, công nhân viên chức, lao động đến đây thăm viếng, dâng hương.

         Khu tưởng niệm chiến sỹ Gạc Ma giai đoạn 1 hoàn thành trở thành nơi tưởng nhớ những chiến sỹ Gạc Ma đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc./.