Bhiệc bhan xoè chiêng âng đhanuôr Thái coh đâu căh mưy zư lêy râu ma bhưy chr’năp văn hoá Thái, năc dzợ vaih đhị gr’hoot lêy chô pa zưm đh’rưah vêêl đông, p’căh râu liêm choom du lịch lâng bh’nơơn pr’đươi chr’năp lalay coh vêêl đông

Tơợ ta rựp brương, zr’lụ pr’đhiêr đac Nà Khương liêm chr’năp đợ pr’hoọm n’đoo a’dooh ty ahay. Bêl xa nưl chiing tr’nơợp tơợp xưl đhị m’pâng crâng k’coong, vòng xoè ting bhrợ t’bhưah, p’têêt pa zưm apêê t’cooh, p’niên k’tứi, ta mooi chô pa zưm đhị râu t’nơơt đoàn kết. Lâng đhanuôr Thái, xoè năc râu ma bhưuy chr’năp âng vêêl mường. Zâp cơnh p’gơt têy dzung zêng vêy pa gơi moon cr’noọ cr’niêng ooy pr’ăt tr’mung k’bhộ zâp, têêm ngăn. Amoó Hoàng Thị Lợi, acoon coh Thái, coh vêêl Hua Sẳn, chr’van Bản Bo, tỉnh Lai Châu moon:

“Acu năc mưy manưih coh c’bhuh pr’hat xa nưl âng vêêl Hua Sẳn. Acu hâng hơnh lâng bhui har bêl vêy ting pâh bhiệc bhan nâu. Acu rơơm kiêng zâp c’moo chr’val bhrợ bhiệc bhan, đoọng zư lêy đợ râu chr’năp liêm ahay âng đhanuôr Thái, cung cơnh p’căh râu văn hoá liêm pr’hay âng acoon coh Thái tươc ta mooi coh cr’loọng k’tiêc k’ruung lâng k’tiêc k’ruung lơơng”.

Bản Bo năc vêêl đông vêy pa zưm k’noong k’tiêc hành chính âng bơr chr’val Bản Bo lâng Nà Tăm, chr’hoong Tam Đường ty, tỉnh Lai Châu. Đhị đâu vêy bâc đhanuôr Thái, Lào lâng A’duôn ăt ma mung. Xang bêl chô pa zưm, bhiệc lêy bhrợ bhiệc bhan nâu đoọng chrooi pa xoọng zư lêy đợ râu văn hoá liêm chr’năp âng đhanuôr, lâng năc g’luh đoọng đhanuôr ting ăt pa zưm đh’rưah liêm, tr’cơnh loom bhrợ pa dưr vêêl bhươl.

Căh mưy bhrợ j’niêng bh’rợ nâu lâng múa xoè, bhiệc bhan c’moo đâu dzợ bhrợ pr’hay chr’năp lâng bâc bh’rợ chr’ơh pa zưm lâng pr’ăt tr’mung âng đhanuôr coh vêêl đông, cơnh giải ha luông “Hương chè Bản Bo”, thi taanh dzặc zâp pr’đươi tơợ cram, cr’đêê; giao lưu pr’hát xa nưl âng zâp vêêl đông; chi ơh p’căh xa nập xập ty chr’năp lâng chr’ơh bh’lêê bh’la ahay. Coh cr’loọng bha nậ thuỷ điện, g’luh thi ra cit vêy bhrợ pr’hay, t’pâh bâc ơl đha đhâm c’moor coh vêêl đông ting pâh chi ơh. Đởâu g’rooh, n’tạp têy hơnh deh bhrợ chr’va zêng đhị zr’lụ crâng nâu. Cr’chăl đhị tâm Nà Khương, ta mooi cung kiêng bêl xiêr dzang đhị tâm, bơơn a’xiu lâng đhanuôr. Đợ tr’pang têy bhriêl ta bach liêm đơơh t’moot a’xiu ooy tọ, bhrợ pr’hay, tr’đăn lâh mơ. Amoó Nguyễn Thu Thuỷ, ta mooi tươc đăh thủ đô Hà Nội moon:

“Acu bhui har vêy ting pâh chi ơh coh Tây Bắc. Acu kiêng bhlâng vêy bhrợ bhiệc bhan nâu, lâh mơ năc đợ râu liêm chr’năp âng đhanuôr acoon coh Tây Bắc. Lâng nâu đoo cung năc râu bhrợ ha cu lêy chô chi ơh đhị bhiệc bhan xoè chiêng. Bêl đhanuôr vêy bhiệc bhan cơnh đâu, zâp ngai năc liêm ta nih, bhrợ đoọng ha cu xơợng bâc râu pr’hay chr’năp”.

T’cooh Nguyễn Văn Chiến, Phó Chủ tịch UBND chr’val Bản Bo, tỉnh Lai Châu moon: Râu chr’năp liêm âng bhiệc bhan c’moo đâu năc đhị lêy đợc p’căh, xay moon đợ bh’nơơn pr’đươi OCOP, pr’đươi pr’dua coh vêêl đông cơnh chè, cha nêêh, đac a’mat, n’đooh a’dooh, taanh dzặc... Ooy đâu, vêêl đông rơơm kiêng vêy p’căh đợ râi liêm choom đoọng pa dưr du lịch vêêl bhươl pa zưm lâng zư lêy đợ râu văn hoá liêm chr’năp. Chính quyền moon đợc bhiệc bhan nâu năc vaih mưy bhiệc bhan bhrợ zâp c’moo, chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr c’năl bh’rợ đăh văn hoá - du lịch âng chr’val Bản Bo, tỉnh Lai Châu:

“Bhiệc bhan xoè chiêng năc mưy bhiệc bhan chr’năp lalay âng đhanuôr acoon coh Thái. Ooy bhiệc bhan nâu đhanuôr rơơm kiêng mưy c’moo t’mêê boo đhí liêm crêê, bơơn bhrợ bâc, pr’loọng đông zâp ngai k’bhộ ngăn. Ooy bhiệc bhrợ bhiệc bhan nâu, azi rơơm zâp c’moo vêy pa xoọng k’dâng 10% đợ mơ ta mooi chô coh chr’val Bản Bo. Ooy zâp bh’rợ nâu năc bhrợ đoọng bhiệc bhrợ lâng zên bơơn bhrợ ha đhanuôr coh vêêl đông cung cơnh ha chr’val”.

Bêl măt t’ngay xiêr lơớp đhị pr’đhiêr đac Nà Khương, xa nưl chiing cung dzợ chr’va xưl đanh coh crâng k’coong, vòng xoè cung dzợ p’têêt bhrợ đh’rưah, căh châc moon manưih Thái, manưih Lào căh cậ A’duôn. Bhiệc bhan bhrợ liêm xang, ha dợ đợ râu liêm pr’hay dzợ ăt vaih, cơnh râu moon p’too ooy đăh trách nhiệm zư lêy râu ma bhưy chr’năp âng acoon coh lâng đh’rưah bhrợ pa dưr mưy Bản Bo đoàn kết, liêm chr’năp, nhâm mâng truih c’lâng pa dưr pa xơc t’mêê./.

LỄ HỘI XÒE CHIÊNG – NƠI KẾT NỐI SẮC MÀU VĂN HÓA Ở LAI CHÂU

Giữa không gian bản du lịch cộng đồng Nà Khương, xã Bản Bo, tỉnh Lai Châu, tiếng chiêng ngân vang hòa cùng vòng xòe của hội xuân càng trở nên rộn ràng. Lễ hội xòe chiêng của đồng bào Thái nơi đây không chỉ gìn giữ hồn văn hóa Thái, mà còn trở thành điểm hẹn gắn kết cộng đồng, quảng bá tiềm năng du lịch và sản vật địa phương

Từ sáng sớm, khu vực cọn nước Nà Khương đã rực rỡ sắc màu váy áo truyền thống. Khi tiếng chiêng đầu tiên vang lên giữa núi rừng, vòng xòe dần mở rộng, kết nối người già, trẻ nhỏ, du khách gần xa trong nhịp điệu đoàn kết. Với đồng bào Thái, xòe là linh hồn của bản mường. Mỗi động tác đưa tay, nhún chân đều gửi gắm ước mong về cuộc sống no đủ, bình yên. Chị Hoàng Thị Lợi, dân tộc Thái, ở bản Hua Sẳn, xã Bản Bo, tỉnh Lai Châu chia sẻ:

“Tôi là thành viên trong đội văn nghệ của bản Hua Sẳn. Tôi rất là vinh dự và phấn khởi khi được tham dự lễ hội này. Tôi mong muốn là hàng năm xã tổ chức lễ hội, để giữ gìn nét đẹp truyền thống của dân tộc Thái, cũng như quảng bá nét đẹp văn hóa của dân tộc Thái tới du khách trong và ngoài nước”.

Bản Bo là địa phương được sáp nhập trên cơ sở địa giới hành chính của hai xã Bản Bo và Nà Tăm, thuộc huyện Tam Đường cũ, tỉnh Lai Châu. Nơi đây chủ yếu đồng bào Thái, Lào và Kinh sinh sống. Sau sáp nhập, việc tổ chức lễ hội nhằm góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời là dịp để cộng đồng thêm gắn bó, đồng lòng xây dựng quê hương.

Không chỉ có phần nghi lễ và múa xòe, lễ hội năm nay còn sôi động với nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với đời sống người dân địa phương, như giải chạy “Hương chè Bản Bo”, thi đan lát các sản phẩm từ tre, nứa; giao lưu văn nghệ giữa các bản; trình diễn trang phục truyền thống và trò chơi dân gian. Trên lòng hồ thủy điện, cuộc thi đua bè diễn ra hào hứng, thu hút đông đảo thanh niên các bản tham gia. Tiếng hò reo cổ vũ vang vọng cả một góc rừng. Bên suối Nà Khương, du khách cũng thích thú khi được xắn quần lội suối, trải nghiệm bắt cá suối cùng người dân. Những chiếc nơm tre, những bàn tay khéo léo đưa cá vào giỏ, tạo nên khung cảnh mộc mạc, gần gũi. Chị Nguyễn Thu Thủy, du khách đến từ thủ đô Hà Nội chia sẻ:

“Tôi rất là vui khi được tham quan và du lịch ở Tây Bắc. Tôi rất là thích không khi lễ hội, nhất là bản sắc dân tộc ở Tây Bắc. Và đây là lý do tôi chọn tham quan, du lịch trải nghiệm tại lễ hội xòe chiêng. Khi đồng bào có lễ hội vui như thế này, đông người và mọi người rất là thân thiện, mang lại cho tôi rất nhiều cảm xúc”.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Chủ tịch UBND xã Bản Bo, tỉnh Lai Châu cho biết: Điểm nhấn của lễ hội năm nay là không gian văn hóa trưng bày, giới thiệu các sản phẩm OCOP, sản vật địa phương như chè, gạo, mật ong, sản phẩm thổ cẩm, đan lát… Qua đó, địa phương mong muốn quảng bá tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa. Chính quyền định hướng lễ hội sẽ trở thành sự kiện thường niên, góp phần xây dựng thương hiệu văn hóa – du lịch của xã Bản Bo, tỉnh Lai Châu.

“Lễ hội xòe chiêng là một lễ hội rất đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái. Thông qua lễ hội bà con mong muốn cầu cho một năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình người người ấm no, hạnh phúc. Thông qua việc tổ chức lễ hội này, chúng tôi kỳ vọng mỗi năm sẽ tăng được khoảng 10% lượng khách đến với xã Bản Bo. Qua các hoạt động đó sẽ tạo việc làm và thu nhập cho nhân dân trên địa bàn cũng như cho xã”.

Khi hoàng hôn buông xuống bên những vòng quay cọn nước Nà Khương, tiếng chiêng vẫn ngân dài giữa núi rừng, vòng xòe vẫn nối những bàn tay, không phân biệt người Thái, người Lào hay người Kinh. Lễ hội khép lại, nhưng dư âm còn đọng mãi, như lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ hồn cốt dân tộc và cùng nhau xây dựng một Bản Bo đoàn kết, giàu bản sắc, vững bước trên chặng đường phát triển mới./.