Đhanuôr lâng pr’zơc năc tước Lâm Đồng, chấc lêy zập zr’lụ du lịch lâng chấc năl chr’năp văn hóa âng đhanuôr Chăm coh đâu

Zr’lụ du lịch Bàu Trắng đhị vel Hồng Lâm, chr’val Hòa Thắng bơơn lêy năc cơnh “sa mạc Sahara k’tứi” đhị Lâm Đồng.

Zr’lụ Bàu Trắng vêy bơr abóc đác (Bàu Ông, Bàu Bà), bôl chuôh Trinh Nữ đăh Đông Bắc âng Bàu Bà lâng crâng gaving đhiêr bơr abóc đác nâu. Lâng chr’năp liêm âng abhuy t’vaih, pazêng c’moo hay, Bàu Trắng nắc vaih zr’lụ bấc t’mooi coh k’tiếc k’ruung hêê lâng tơợ k’tiếc k’ruung lơơng tước cha ơh.

Pa bhlầng, tơợ bêl Tết Bính Ngọ 2026 tước nâu kêi, Zr’lụ du lịch Bàu Trắng U&Me năc ơy pa zưm lâng apêê nghệ nhân, diễn viên căh chuyên ma nưih Chăm đhị chr’val Bắc Bình bhrợ xa nay biểu diễn hat, t’nơơt. Đhơ muy tơợp bhrợ bêl x’rịa tuần lâng bêl t’mooi k’đươi, ha dợ xa nay biểu diễn hát t’nơơt âng ma nưih Chăm vaih rau liêm pr’hay bhlầng coh loom t’mooi.

Pr’căn Nguyễn Thị Hạnh, t’mooi blo tơợ tỉnh Đồng Nai kiêng lêy bhlầng xa nay nghệ thuật ty chr’năp đơơng văn hóa âng ma nưih Chăm.

“Xa nay nâu pr’hay pa bhlầng, a cu lêy leh pa căh lưch pr’ặt tr’mông âng đhanuôr coh zr’lụ nâu. Xa nay nghệ thuật pr’hay bhlầng”.

Lalăm chấc lêy bôl chuôh bhooch Bàu Trắng, t’mooi tơợp lêy múa Apsara âng ma nưih Chăm. Pazêng pr’múa, pr’hat tr’luuc lâng x’nưl zập tr’coọ x’nưl cơnh: cha gâr Ghi-năng, Paranưng, Kèn Saranai… zập ngai zêng kiêng lêy.

T’cooh Phạm Văn Trọng, pa căh mặt Zr’lụ du lịch Bàu Trắng U&Me đoọng năl, lâh mơ t’vaih rau liêm pr’hay đoọng ha t’mooi chấc lêy văn hóa Chăm, zr’lụ du lịch dzợ kiêng pa căh văn hóa âng manưih Chăm coh đâu.

“Bấc t’mooi tơợ k’tiếc k’ruung lơơng kiêng bhlầng văn hóa âng hêê, ha dợ ma nưih hêê năc căh lâh k’rang tước. Tu cơnh đêêc, a cu kiêng pa zưm lâng apêê ađhi amoó coh đâu đơơng chr’năp văn hóa âng ma nưih đay, vel bh’rợ tr’nêng âng đay pa căh đoọng apêê bơơn lêy chr’năp liêm năc đoo, chroi k’rong t’pâh t’mooi bấc lâh coh zập cr’chăl lễ, Tết”.

Ặt ma mông đhị đhăm k’tiếc zêng p’răng, đhí nâu tơợ đanh, đhanuôr Chăm đh’rưah lâng zập c’bhuh acoon coh đhi noo lơơng ơy chroi k’rong đoọng ha văn hóa Lâm Đồng moon lalay, Việt Nam moon za zưm bấc c’kir chr’năp liêm bhlầng. Năc đoo pazêng chr’năp cơnh múa Apsara, múa chr’đhí đh’rưah lâng x’nưl âng cha gâr Ghi-năng, Panranưng, kèn Saranai… zập ngai zêng kiêng; C’bhuh đền tháp Chăm ty đanh đhơ ơy z’lâh năc mơ c’xêê c’moo lâng rau k’đhap k’ra ha dợ dzợ zư liêm chr’năp ma bhuy, grăng thơ ca, bhiệc bhan, bh’rợ ty chr’năp…

T’cooh Trần Đức Dũng, Trưởng Ban k’đhơợng lêy c’kir tháp Pô Sah Inư đoọng năl, tước đâu, lâh mơ lêy zập pr’đhang bh’rợ tòa tháp Pô Sah Inư, t’mooi dzợ bơơn lêy apêê tiết mục âng ca sĩ, nghệ sĩ căh chuyên năc ma nưih Chăm biểu diễn.

“Cr’chăl ahay, a zi pa zưm lâng công ty lữ hành bhrợ zập tuor tuyến cung cơnh t’vaih pr’đươi du lịch cơnh biểu diễn văn nghệ ty âng ma nưih Chăm, bh’rợ t’taanh, bh’rợ k’ool. Tơợ đêêc, ơy vaih c’leh liêm chr’năp đoọng ha t’mooi lêy bêl ha dưm đhị c’kir tháp Pô Sah Inư”.

Tỉnh Lâm Đồng xoọc vêy lâh 42.000 ma nưih Chăm, ặt ma mông k’rong đhị zr’lụ tỉnh Bình Thuận lalăm ahay. Cr’chăl đăn đâu, nghệ thuật ty chr’năp âng ma nưih Chăm năc rau bha lầng coh t’bấc chr’năp pr’đươi du lịch. Bhiệc t’vaih zập chr’năp c’kir nâu vaih nắc rau đoọng chấc năl căh muy t’pâh t’mooi coh k’tiếc k’ruung hêê lâng tơợ k’tiếc k’ruung lơơng tước lêy năc dzợ pr’đươi n’kir chr’năp đoọng zư pa dưr, t’vaih c’rơ t’pâh lâng ta bhrợ đanh mâng cơnh lâng ngành du lịch tỉnh Lâm Đồng coh cr’chăl tước đâu./.

NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG CHĂM NÍU CHÂN DU KHÁCH

Cùng với cảnh sắc thiên nhiên của núi rừng và biển đảo, bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở phía Đông tỉnh Lâm Đồng đang làm đa dạng hoá các sản phẩm du lịch và ngày càng níu chân du khách trong và ngoài nước. Mời bà con cùng đến Lâm Đồng, tham quan các điểm du lịch và thưởng thức những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Chăm nơi đây

Tọa lạc ở thôn Hồng Lâm, xã Hòa Thắng, quần thể khu du lịch Bàu Trắng được ví như là “tiểu sa mạc Sahara” ở Lâm Đồng.

Quần thể thắng cảnh Bàu Trắng gồm hai hồ nước (Bàu Ông, Bàu Bà), đồi cát (đồi Trinh Nữ) nằm ở phía Đông Bắc của Bàu Bà và hệ sinh thái rừng bao quanh hai bàu nước. Với vẻ đẹp hoang sơ đầy sức lôi cuốn, trong những năm qua, Bàu Trắng trở thành điểm đến thu hút rất đông lượng khách du lịch trong và ngoài nước.

Đặc biệt, từ dịp Tết Bính Ngọ 2026 đến nay, Khu du lịch Bàu Trắng U&Me đã kết nối với các nghệ nhân, diễn viên không chuyên người Chăm ở xã Bắc Bình tổ chức chương trình biểu diễn dân ca, dân vũ dân tộc Chăm. Tuy chỉ mới đưa vào khai thác dịp cuối tuần, cũng như khi khách đoàn có yêu cầu, nhưng chương trình biểu diễn dân ca, dân vũ dân tộc Chăm đã tạo được dấu ấn trong mỗi du khách.

Bà Nguyễn Thị Hạnh, du khách đến từ tỉnh Đồng Nai rất ấn tượng với chương trình nghệ thuật truyền thống mang đậm bản sắc văn hoá của người Chăm.

 “Chương trình đó rất là hay, em thấy nó lột tả được cuộc sống của người dân ở khu vực này. Chương trình nghệ thuật khá là hay, hấp dẫn”.

Trước khi trải nghiệm đồi cát Bàu Trắng, du khách còn được thả hồn vào điệu múa Apsara của người Chăm. Những điệu múa cùng lời ca, hòa trong âm hưởng của các loại nhạc cụ như: Trống Ghi-năng, trống Paranưng, Kèn Saranai… làm say đắm lòng người.

Ông Phạm Văn Trọng, đại diện Khu du lịch Bàu Trắng U&Me cho biết, ngoài việc tạo cho du khách thưởng thức và trải nghiệm văn hóa Chăm, Khu du lịch còn muốn quảng bá văn hoá của người Chăm nơi đây.

“Đa số khách nước ngoài họ rất là thích văn hóa của mình, còn khách Việt Nam thì chưa quan tâm lắm. Chính vì vậy mà tôi muốn kết hợp với lại các anh chị ở đây, đem văn hóa của địa phương, làng nghề của địa phương vào trình diễn, để truyền bá văn hóa của mình, để mình giữ được cái văn hóa, góp phần tăng thêm phần hấp dẫn cho du khách trong những ngày lễ, Tết”.

Gắn bó với vùng đất đầy nắng và gió qua nhiều thế kỷ, đồng bào Chăm cùng với các dân tộc anh em đã đóng góp cho văn hóa Lâm Đồng nói riêng, Việt Nam nói chung nhiều di sản quý giá. Đó là những điệu múa Apsara, điệu múa quạt hòa cùng âm hưởng của trống Ghi-năng, trống Paranưng, kèn Saranai… say đắm lòng người; các đền tháp Chăm phong rêu cổ kính, dù trải qua nhiều thăng trầm, biến cố của thời gian nhưng vẫn vẹn nguyên giá trị; kho tàng thơ ca, lễ hội, nghề truyền thống… rất độc đáo…

Ông Trần Đức Dũng, Trưởng Ban Quản lý di tích tháp Pô Sah Inư cho biết, đến đây, ngoài  ngắm các công trình kiến trúc độc đáo về các tòa tháp Po Sah Inư, du khách còn được thưởng thức các tiết mục do các ca sĩ, nghệ sĩ không chuyên người Chăm trình diễn.

“Thời gian qua, chúng tôi phối hợp với các công ty lữ hành xây dựng các tua tuyến cũng như tạo ra các sản phẩm du lịch để phục vụ du khách. Trong đó có hoạt động tham quan, trải nghiệm và thưởng thức các hoạt động như là biểu diễn văn nghệ dân gian Chăm, nghề thủ công truyền thống dệt, nghề gốm. Qua đó, đã tạo  được ấn tượng sâu sắc khi mà du khách được thưởng thức sản phẩm du lịch này vào ban đêm tại di tích tháp Pô Sah Inư”.

Tỉnh Lâm Đồng hiện có trên 42.000 người dân tộc Chăm, sinh sống tập trung ở khu vực tỉnh Bình Thuận trước đây. Thời gian gần đây, nghệ thuật truyền thống Chăm đóng vai trò then chốt trong việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch. Việc biến các di sản này thành trải nghiệm thực tế không chỉ thu hút du khách trong và ngoài nước mà còn tạo ra các sản phẩm lưu niệm đặc trưng, nâng cao sức hấp dẫn và bền vững cho ngành du lịch tỉnh Lâm Đồng trong thời gian tới./.