Đhanuôr lâng pr’zơc nắc đh’rưah tước vel Chăm đhị tỉnh Lâm Đồng đh’rưah bhui har lâng đhanuôr coh đâu ớ

Đhị tỉnh Lâm Đồng, đhanuôr Chăm ặt ma mông k’rong đhị apêê chr’val: Tuy Phong, Liên Hương, Bắc Bình, Hồng Thái, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận, Tân Thành, Sơn Mỹ lâng Tánh Linh (âng Bình Thuận lalăm a hay).

Coh pazêng t’ngay đâu, bh’rợ ra văng đoọng ha bhiệc bhan Katê ting bhui har r’rộ r’răm coh zập vel bhươl đhanuôr Chăm. Zập ngai năc pa sạch đong xang, tang c’riing, pa chăm lâng băng rôn, khẩu hiểu pa căh ooy bhiệc bhan. C’bhuh múa năc xoọc pr’hân pa choom đoọng biểu diễn liêm pr’hay lâh. Loa truyền thanh năc ơy dưr chr’va lâng pr’hat Chăm xay moon ooy cr’chăl bhrợ bhiệc bhan lâng pazêng bh’rợ lơơng đhị bhiệc bhan Katê, zập ngai cung hâng hơnh đương t’pâh. T’cooh Đào Ngọc Vỹ, Trưởng vel Phan Hiệp, chr’val Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng đoọng năl:

“Xoọc đâu, vel cung ơy bhrợ bh’rợ xay moon bhiệc bhan Katê 2026 đhị đền thờ Pô Nit. Coh đêêc, k’đươi đhanuôr bhrợ pa sạch tang c’riing; ra văng pr’múa, dông băng rôn, khẩu hiệu lâng ta luôn pa xưl nhạc, xay moon coh loa phát thanh đoọng đhanuôr Chăm ting pâh bhrợ zập bh’rợ Katê, k’bơch”.

Coh zập pr’loọng ma nưih Chăm, bh’rợ ra văng Katê cung năc ơy tơợp bhrợ. Anoo Lâm Bảo Minh, ặt vel Cảnh Diễn (vel Tịnh Mỹ ty), chr’val Hồng Thái, tỉnh Lâm Đồng (zr’lụ Bắc Bình, Bình Thuận ty) xay moon:

“Zập đoo c’moo cung cơnh đêêc, tước t’ngay Katê pr’loọng đong cung cơnh đhanuôr vel  bhươl năc crih prih pa sạch đong xang, tang c’riing. Bêl xang bhiệc bhan Katê coh đền tháp, tước Katê vel, xang đêêc năc tước Katê đhị vel đong. C’moo đâu, pr’loọng đong zi năc bhrợ t’ngay thứ 7 đoọng cha Katê, tu đhị noo coh đong zêng bhrợ cha ch’ngai, năc bhrợ đhị t’ngay đhêy đoọng chô zập”.

C’kir tháp Pô Sah Inư đhị phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng (zr’lụ TP. Phan Thiết, Bình Thuận ty) zr’lụ tước âng đhanuôr lâng t’mooi coh bhiệc bhan Katê xoọc bơơn pa liêm c’bhuh pr’đươi bắt ang lâng pa chăm đoọng ha bhiệc bhan liêm pr’hay.

“Ban k’đhơợng lêy c’kir cung ơy k’đươi ma nưih tước ziic bhơi, tal pa sạch coh tang đền tháp đoọng ha đhanuôr Chăm đấc bhrợ lễ liêm chr’năp”.

Bhiệc bhan Katê c’moo đâu âng ma nưih Chăm tỉnh Lâm Đồng ta bhrợ coh 4 t’ngay, năc tơợ tơợp t’ngay 9/10 tước t’ngay 12/10. Coh đêêc t’ngay 10/10 (t’ngay bhiệc bhan bha lầng) năc tơợ bhrợ bhiệc bhan Katê đhị C’kir tháp Pô Sah Inư.

T’cooh Trần Đức Dũng, Trưởng Ban k’đhơợng lêy tháp Pô Sah I nư đoọng năl, bhiệc bhrợ Katê đhị c’kir Pô Sah Inư năc pa zưm liêm choom coh c’nặt bhuôih lâng c’nặt bhiệc bhan. Coh đêêc, c’nặt bhuôih ta bhrợ crêê cơnh j’niêng bhiệc bhan, j’niêng ty đanh âng đhanuôr Chăm tỉnh Lâm Đồng.

“Cơnh lâng bhiệc bhan Katê c’moo 2026 năc zập quy trình cung cơnh bhrợ bhiệc bhan năc đui cơnh pazêng c’moo lalăm. Đhơ cơnh đêêc, c’moo đâu năc vêy pzêng rau t’mêê năc đoo a zi pa zưm lâng Bảo tàng Cổ vật Mũi Né đh’rưah bhrợ pa căh, triển lãm ooy c’kir văn hóa Chăm, pa căh đoọng ha đhanuôr lêy pazêng pr’đươi tr’haanh đăh văn hóa Chăm đhị Lâm Đồng”.

Tơợ xang bhiệc bhan Katê đhị Pô Sah Inư, đhanuôr Chăm đhị chr’val Hàm Thuận (Bình Thuận lalăm a hay) năc t’pâh Katê đhị đền Pô Dam đhị 2 tuần tước đâu. Đoọng bhrợ liêm cơnh  j’niêng âng ma nưih Chăm coh đâu, c’moo đâu đền Pô Dam bơơn k’rong lâh 5,85 tỷ đồng đoọng pa mâng, pa liêm lâng ơy bhrợ pa xang, pa đớp coh c’xêê 5.

Bhiệc bhan Katê căh muy năc bêl hay tước abhô dang, zươc đoọng rau tệêm ngăn coh pr’ặt tr’mông, chr’noh chr’bêệt bịng zơng bịng zá, pr’loọng đong k’bhộ ngăn đơơng chr’năp đoàn kết âng đhanuôr vel  bhươl. T’cooh Thông Minh Lợi, Trưởng Ban k’đhơợng lêy đền thờ Pô Dam đoọng năl, bêl zr’lụ tín ngưỡng bơơn zư lêy, đhanuôr vêy pa xoọng pr’đơợ bhrợ têng, pa dưr văn hóa, pa têệt pa choom đoọng ha lang t’tun ooy tơơm riah năc bhiệc bhan Chăm ting chr’năp lâh mơ:

“Đhanuôr zi chăp hơnh Đảng lâng Nhà nước ơy k’rong bhrợ pa dưr đền thờ Pô Dam liêm cra. Katê c’moo 2026 nâu năc muy đhị liêm pr’hay, đhanuôr tơợ ch’ngai đăn k’rong chô ooy đền Pô Dam pâh bhiệc bhan Katê bấc. Azi năc ơy ra văng liêm xang zập  bh’rợ”.

Đoọng pa dưr chr’năp âng bhiệc bhan Katê, lalăm đêêc, tơợ t’ngay 22/9-27/9, đhị chr’val Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng, Cục Văn hóa cơ sở, pr’loọng đong lâng thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch) ơy bhrợ “Lớp tập huấn pa dưr bhiệc bhan Katê liêm ta nih, zư chr’năp văn hóa ty đanh pa têệt lâng pa dưr du lịch biển đảo c’moo 2026”.

Bhiệc bhan Katê âng ma nưih Chăm ơy vaih zr’lụ tr’đương âng pazêng ma nưih chăp kiêng văn hóa Chăm lâng cung nắc đhị zr’lụ tước âng k’rơ bhầu t’mooi coh k’tiếc k’ruung hêê lâng prang bha lang k’tiếc. Tơợ zập hân noo Katê, pazêng xa nay đăh văn hóa ty chr’năp bơơn pa têệt pa dưr đhị zập bhiệc bhan, chroi k’rong đoọng ha lang t’tun năl ghit lâh mơ ooy chr’năp ty đanh lâng vêy c’năl zư lêy văn hóa âng ma nưih đay./.

LÀNG CHĂM LÂM ĐỒNG RỘN RÀNG ĐÓN LỄ KATÊ

Đồng bào Chăm và du khách đang chuẩn bị đón Lễ hội Katê năm 2026

Tại tỉnh Lâm Đồng, đồng bào Chăm sống tập trung tại các xã: Tuy Phong, Liên Hương, Bắc Bình, Hồng Thái, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận, Tân Thành, Sơn Mỹ và Tánh Linh (thuộc Bình Thuận trước đây).

Trong những ngày này, không khí chuẩn bị cho Lễ hội Katê bắt đầu nhộn nhịp ở các làng Chăm. Mọi người bắt tay vào dọn dẹp sạch sẽ từ đầu làng ngõ xóm, rồi trang trí băng rôn, khẩu hiệu giới thiệu về lễ hội. Các đội múa đang gấp rút luyện tập để sẵn sàng cho các buổi biểu diễn. Loa truyền thanh vang lên cùng với tiếng nhạc Chăm tuyên truyền về thời gian tổ chức và những hoạt động của Lễ hội Katê khiến ai nấy đều háo hức chờ đón. Ông Đào Ngọc Vỹ, Trưởng thôn Phan Hiệp, xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng, cho biết:

"Hiện tại, ban thôn cũng đã tổ chức tuyên truyền công tác tổ chức Katê 2026 tại đền thờ Pô Nit. Trong đó, vận động bà con làm vệ sinh môi trường xanh, sạch, đẹp; chuẩn bị đội múa, rồi treo khẩu hiệu, băng rôn và thường xuyên mở nhạc, tuyên truyền trên loa phát thanh để bà con Chăm hưởng ứng đón Katê vui tươi, tiết kiệm".

Trong các gia đình người Chăm, không khí chuẩn bị đón Katê cũng đã bắt đầu. Anh Lâm Bảo Minh, ở thôn Cảnh Diễn (thôn Tịnh Mỹ cũ), xã Hồng Thái, tỉnh Lâm Đồng (khu vực Bắc Bình, Bình Thuận cũ) chia sẻ:

"Năm nào cũng vậy, gần đến ngày Katê gia đình tổ chức don dẹp nhà cửa, cùng với bà con trong làng quét dọn đường làng ngõ xóm cho sạch đẹp. Khi kết thúc Lễ hội hội Katê trên đền tháp, đến Katê làng, sau đó tới Katê tại gia đình. Năm nay, gia đình em chọn ngày thứ 7 để tổ chức ăn Katê, vì các anh em trong nhà ai cũng đi làm xa, nên chọn ngày nghỉ cho đông đủ anh em".

Di tích tháp Pô Sah Inư ở phường Phú Thuỷ, tỉnh Lâm Đồng (khu vực TP. Phan Thiết, Bình Thuận cũ), điểm đến của người dân và du khách trong dịp Katê đang được sửa chữa hệ thống chiếu sáng và trang hoàng chuẩn bị cho mùa Lễ hội.

“Ban quản lý di tích cũng đã cho người lên cắt cỏ, phát quang bụi rậm để tạo cảnh quan xanh, sạch trong khuôn viên đền tháp cho bà con Chăm mình lên hành lễ cho đàng hoàng”.

Lễ hội Katê năm nay của người Chăm tỉnh Lâm Đồng diễn ra trong 4 ngày, bắt đầu từ ngày 9/10 đến ngày 12/10. Trong đó ngày 10/10 (ngày đại lễ) sẽ khai mạc Lễ hội Katê tại Di tích tháp Pô Sah Inư.

Ông Trần Đức Dũng, Trưởng Ban Quản lý di tích tháp Pô Sah Inư cho biết, việc tổ chức Lễ hội Katê tại Di tích tháp Pô Sah Inư là kết hợp hài hòa giữa phần lễ và phần hội. Trong đó, phần lễ diễn ra theo đúng nghi lễ, phong tục tập quán truyền thống của người Chăm tỉnh Lâm Đồng.

“Đối với Lễ hội Katê năm 2026 thì các quy trình cũng như việc tổ chức lễ hội cơ bản giống như các năm trước. Tuy nhiên năm nay sẽ có những điểm mới và điểm nhấn đó là chúng tôi sẽ phối hợp với Bảo tàng Cổ vật Mũi Né tổ chức trưng bày, triển lãm về di sản văn hóa Chăm, giới thiệu đến công chúng những hiện vật tiêu biểu về văn hóa Chăm ở Lâm Đồng”.

Sau Lễ hội Katê tại tháp Pô Sah Inư, đồng bào Chăm ở xã Hàm Thuận (Bình Thuận trước đây) sẽ tiếp tục đón Katê tại đền Pô Dam vào 2 tuần tới. Để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người Chăm nơi đây, năm nay, đền Pô Dam được đầu tư hơn 5,85 tỷ đồng để trùng tu, tôn tạo và đã hoàn thành, bàn giao trong tháng 5.   

Lễ hội Katê không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên, cầu bình an, mùa màng thuận lợi, gia đình no ấm mà còn mang đậm tính kết nối cộng đồng. Ông Thông Minh Lợi, Trưởng Ban Quản lý đền thờ Pô Dam cho biết, khi không gian tín ngưỡng được gìn giữ, cộng đồng có thêm điều kiện thực hành văn hóa, trao truyền phong tục và giáo dục thế hệ trẻ về nguồn cội thì lễ hội Chăm càng có ý nghĩa hơn:

 “Bà con chúng tôi cảm ơn Đảng và Nhà nước đã đầu tư xây dựng đền thờ Pô Dam khang trang, đẹp đẽ, chắc chắn. Katê năm 2026 này chắc có lẽ là một điểm nhấn, tức là bà con xa gần hội tụ về đền thờ Pô Dam dự lễ Katê chắc có lẽ là đông lắm, vui vẻ lắm. Về mặt chuẩn bị thì chúng tôi đã chuẩn bị xong”.

Nhằm phát huy giá trị của Lễ hội Katê, trước đó, từ ngày 22/9 – 27/9, tại xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng, Cục Văn hoá cơ sở, gia đình và thư viện (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức “Lớp tập huấn xây dựng mô hình tổ chức Lễ hội Katê văn minh, gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch biển đảo năm 2026”.   

Lễ hội Katê của người Chăm đã trở thành điểm hẹn của những người yêu văn hóa Chăm và cũng là điểm đến của hàng ngàn du khách trong và ngoài nước. Qua mỗi mùa Katê, những câu chuyện về văn hoá truyền thống được trao truyền trong không gian lễ hội, góp phần giúp lớp trẻ hiểu hơn về truyền thống và có ý thức gìn giữ văn hoá của dân tộc mình./.