Đhị chr’val c’noong k’tiếc Mô Rai, chr’hoong Sa  Thầy, tỉnh Kon Tum veye muy đhr’nong trường đơơng âng đh’nớc Đại tướng Võ Nguyên Giáp, âng Binh đoàn 15 ( Bộ Quốc phòng) bhrợ têng. Đh’rứah lâng đhr’nong trường n’nâu, Binh đoàn 15 công âi k’rong bhrợ k’ha riêng đhr’nong đong trường n’lơơng  trúih c’noong k’tiếc Bắc Tây Nguyên, bhrợ t’váih pr’đơợ đoọng ha coon a đhi acoon cóh vêy pr’đơợ tước trường.

    Cóh m’pâng bha lang  crâng t’viêng ngọt cóh zr’lụ c’noong k’tiếc Mô Rai, tỉnh Kon Tum, Trưởng Tiểu học lâng Trung học Cơ sở Võ Nguyên Giáp nắc râu tân léh ghít. G’lúh đhêy giải lao, k’ha riêng học sinh lúh ooy tang, đh’riêng cha ớh chr’lêê bhrợ t’bil lơi râu ngoóp ngáp âng zr’lụ đhăm k’tiếc nắc muy crâng ca coong. A đhi Tống Khánh Linh, ma  nứih Mường học sinh lớp 9 đoọng năl: ca conh ca căn a dhdi nắc công nhân cao su, âng Binh đoàn 15; cóh bấc c’moo ha nua, a đhi zêng bơơn học sinhbhriêl g’lăng: “Bơơn học cóh trường đơơng đh’nớc Đại tướng Võ Nguyên Giáp nắc râu bhui har hâng hơnh âng cu. Acu vêy t’bhlâng học t’bhriêl đoọng brương tr’nu chroi đoọng m’bứi c’rơ âng cu, ting lêy tấm gương âng Đại tướng đoọng bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung.”

    Trường tiểu học lâng Trung học Cơ sở Võ Nguyên Giáp vêy k’noọ 350 học sinh, zêng nắc acoon a đhi âng công nhân cao su âng Đoàn Kinh tế Quốc phòng 78, Binh đoàn 15 đhị chr’val Mô Rai, chr’hoong Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Thầy giáo Nguyễn Trung Hưng, Phó hiệu trường nhà trường đoọng năl, bêl ahây, bh’rợ dạy lâng học lum bấc râu zr’nắh k’đháp. Học sinh nắc lướt học pa bhlâng ch’ngai, thầy cô tước zấp đong p’too moon, n’đhơ cơnh đêếc đợ học sinh tước ooy lớp công cắh veye bấc. Tu cơnh đêếc, đhr’nong trường bán trú âng Binh đoàn 15 zooi đoọng bhrợ têng âi zooi bh’rợ dạy lâng học liêm buôn lấh: “Pa bhlâng hâng hơnh bêl nhà trường bơơn đơơng dhd’nớc Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nâu đoo nắc râu hâng hơnh cơnh lâng zấp ngai thầy lâng trò nhà trường. Pa dưr đợ râu liêm crêê n’nắc, nhà trường veye ting bhr’dzang bhrợ bhr’lậ đợ râu zr’năhs k’đháp, đoọng tr’xin ha dưr dal chất lượng giáo dục. n’đhơ zr’nắh k’đháp tước mơ công t’bhlâng p’too pa choom liêm.”

   Mô Rai nắc chr’val c’noong k’tiếc âng chr’hoong Sa Thầy, đhị trung tâm tỉnh Kon Tum ch’ngai dâng 80 km. Cóh đâu đha nuôr ặt ma mông chr’ngai, c’lâng c’tốch k’đháp k’ra, pr’đơợ kinh tế xã hội dzợ bấc zr’nắh k’đháp, pa bhlâng nắc pr’đơợ vật chất âng ngành giáo dục ta bhúch bấc. Đhị đâu 2 c’moo, Đoàn Kinh tế Quốc phòng 78, Binh đoàn 15 âi zooi đoọng zên lâng k’rong ma nứih đoọng bhrợ pa dưr Trường Tiểu học lâng Trung học Võ Nguyên Giáp đhị chr’val Mô Rai. Đại tá Nguyễn Thăng Thanh, Bí thư Đảng ủy Đoàn Kinh tế Quốc phòng 78 đoọng năl, trường đơơng âng đh’nớc Đại tướng Võ Nguyên Giáp nắc đoọng đợ apêê ma nứih lính âng đơn vị tri ân, hay tước Đại tướng. Đh’rứah lâng n’nắc, đoọng acoon a đhi apêê đha nuôr lâng công nhân âng đơn vị học tập lâng ting lêy tấm gương âng Đại tướng, chroi đoọng bhrợ pa dưr, zư lêy nhâm mâng c’noong k’tiếc âng K’tiếc k’ruung: “Bêl vêy đhr’nong trường cóh đăn zr’lụ đha nuôr ặt ma mông, nắc apêê a chau nắc âi bơơn  moọt tước ooy đâu đoọng ting pấh học tập cóh trường đơơng dhd’nớc Đại tướng. Tơợ đêếc, bhrợ t’váih râu k’rêệm loom,  ặt ma mông cóh vel đong c’noong k’tiếc tơợ ahây zr’nắh k’đháp. Công nhân p’zay bhrợ têng lấh âi chroi đoọng ooy bhrợ pa dưr zr’lụ đha nuôr ặt ma mông bơơn k’đhơợng nhâm, tơợ đêếc, chroi đoọng bhrợ pa dưr công ty muy cơnh nhâm mâng.”

    Đh’rứah lâng đhr’nong trường đơơng âng đh’nớc Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trúih c’noong k’tiếc âng bơr tỉnh Kon Tum lâng Gia Lai, Binh đoàn 15 âi k’rong bhrợ têng k’ha riêng trường mẫu giáo, đong pa ặt p’niên; k’zệt đhr’nong trường phổ thông. Thiếu tướng Đặng Anh Dũng, Tư lệnh Binh đoàn 15 moon ghít, k’rong bhrợ pa dưr p’too pa choom nắc bh’rợ bha lâng, mâng đanh âng Binh đoàn. Bấc c’moo ha nua, zêên dzêệt cao su xiêr đệ, kinh doanh lum zr’nắh k’đháp, n’đhơ cơnh đêếc pr’đơợ k’rong bhrợ pa dưr p’too pa choom công bơơn Binh đoàn k’dhơợng bhrợ. Thiếu tướng Đặng Anh Dũng moon: “T’rúih ooy pa đhép pa dưr ma nuih cóh c’noong k’tiếc nắc đoọng k’đhơợng công nhân cóh đâu. Choom vêy trường, vêy p’too pa choom ha ca coon đha đhi cán bộ, nhân viên lâng đha nuôr acoon cóh đhị đêếc. Nâu trường tiểu học nội trú, tước bêl apêê a chau dưr pậ nắc cớ trường trung học, azi choom bhrợ pa dưr. Đương ooy ngân sách nahf nước, đương ngánách vel đong nắc pa bhlâng k’đháp. Bh’rợ  đơơng âng apêê achau tước trường, apêê achau bơơn học hành, apêê achau xơợng bơơn râu k’rang lêy, zư x’mỉ rlêy âng công ty, âng Binh đoàn. Apêê achau dưr xrông pậ, bơơn năl văn hóa cóh đêếc nắc ặt ma mông liêm dhd’rứah, lướt ha ooy nắc công rạch chô ooy đâu bhrợ pa dưr. Nắc đợ apêê ma nứih n’nắc vêy nắc đợ apêê zư k’đhơợng c’noong k’tiếc.  Azi bhrợ cơnh đâu nắc crêê lâng râu p’too moon âng Đảng, Nhà nước nắc đơơng âng đha nuôr đấc k’đhơợng zư c’noong k’tiếc.”

    Trúih c’noong k’tiếc Bắc Tây Nguyên, bh’rợ chóhpa dưr n’loong lâng pa dưr acoon ma nưuíh k’zệt c’moo ha nua âng apêê ma nứih lính Binh đoàn 15 âi chroi đoọng brhợ t’váih đợ bha lang crâng cao su liêm t’viêng, đợ vel bhươl ca bhố ngăn lâng đợ lang ma nứih bấc râu p’rơơm. Muy “vành đai t’viêng”, muy “vành đai ma mông” âi la lua dưr váih cóh đâu đoọng zư nhâm mâng c’noong k’tiếc âng k’tiêc k’ruung./.

NGÔI TRƯỜNG MANG TÊN ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

VÀ CÂU CHUYỆN “TRỒNG NGƯỜI” Ở BIÊN GIỚI BẮC TÂY NGUYÊN

Công Bắc

     Tại xã biên giới Mô Rai, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum có một ngôi trường mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp, do Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) xây dựng. Cùng với ngôi trường này, Binh đoàn 15 cũng đã đầu tư xây dựng hàng trăm ngôi trường khác dọc tuyến biên giới Bắc Tây Nguyên, tạo điều kiện cho con em các dân tộc có điều kiện đến trường.  

    Giữa những cánh rừng ngút ngàn ở vùng biên giới Mô Rai, tỉnh Kon Tum, Trường Tiểu học và Trung học Cơ sở Võ Nguyên Giáp là hình ảnh nổi bật. Giờ giải lao, hàng trăm học sinh ùa ra sân, tiếng vui đùa rộn rã làm tan đi sự im ắng của vùng đất chỉ toàn rừng và núi. Em Tống Khánh Linh, dân tộc Mường, học sinh lớp 9 cho biết: bố mẹ em là công nhân cao su, thuộc Binh đoàn 15; trong nhiều năm qua em đều đạt danh hiệu học sinh giỏi: “Được học trong ngôi trường mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một niềm tự hào rất lớn trong em. Em sẽ cố gắng học thật giỏi để sau này góp một phần nhỏ sức của mình, noi theo tấm gương của Đại tướng để xây dựng đất nước.”

    Trường Tiểu học và Trung học Cơ sở Võ Nguyên Giáp có gần 350 học sinh, đều là con em của công nhân cao su của Đoàn Kinh tế Quốc phòng 78, Binh đoàn 15 tại xã Mô Rai, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Thầy giáo Nguyễn Trung Hưng, Phó hiệu trưởng nhà trường cho biết, trước đây, công tác dạy và học gặp rất nhiều khó khăn. Học sinh phải đi rất xa, thầy cô phải đến tận nhà vận động, nhưng sĩ số học sinh đến lớp vẫn thấp. Do đó, ngôi trường bán trú do Binh đoàn 15 hỗ trợ xây dựng đã giúp việc dạy và học thuận lợi hơn rất nhiều: “Rất vinh dự khi nhà trường được mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đây là niềm tự hào với tất cả thầy và trò nhà trường. Phát huy những điều tốt đẹp đó, nhà trường sẽ từng bước khắc phục những khó khăn, để từng bước nâng cao chất lượng giáo dục. Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt.”

    Mô Rai là xã biên giới của huyện Sa Thầy, cách trung tâm tỉnh Kon Tum khoảng 80km. Ở đây dân cư thưa thớt, giao thông cách trở, điều kiện kinh tế -xã hội còn nhiều khó khăn, đặc biệt là cơ sở vật chất của ngành giáo dục thiếu thốn. Cách đây 2 năm, Đoàn Kinh tế Quốc phòng 78, Binh đoàn 15 đã hỗ trợ kinh phí và huy động nhân lực để xây dựng Trường Tiểu học và Trung học Võ Nguyên Giáp tại xã Mô Rai. Đại tá Nguyễn Thăng Thanh, Bí thư Đảng ủy Đoàn Kinh tế Quốc phòng 78 cho biết, trường mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp là để những người lính của đơn vị tri ân, tưởng nhớ Đại tướng. Đồng thời, để con em các đồng bào và công nhân của đơn vị học tập và noi theo tấm gương của Đại tướng, góp phần xây dựng, bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc: “Khi có ngôi trường ở gần khu dân cư rồi thì các cháu lần lượt được đưa vào trong này để tham gia học tập trong mái trường mang tên Đại tướng. Từ đó, tạo ra sự yên tâm, gắn bó của công nhân trên địa bàn biên giới vốn rất khó khăn. Công nhân hăng say lao động hơn đã góp phần vào xây dựng khu dân cư được bảo đảm, từ đó, góp phần xây dựng công ty một cách bền vững.”

    Cùng với ngôi trường mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp, dọc theo biên giới của hai tỉnh Kon Tum và Gia Lai, Binh đoàn 15 đã đầu tư xây dựng hàng trăm trường mẫu giáo, nhà trẻ; hàng chục ngôi trường phổ thông. Thiếu tướng Đặng Anh Dũng, Tư lệnh Binh đoàn 15 khẳng định, đầu tư cho giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược của Binh đoàn. Những năm qua, giá mủ cao su xuống thấp, kinh doanh gặp khó khăn nhưng nguồn lực đầu tư cho giáo dục vẫn được Binh đoàn duy trì. Thiếu tướng Đặng Anh Dũng, nói: “Câu chuyện trồng người ở trên biên giới là để giữ công nhân ở đây. Phải có trường, phải dạy cho con em cán bộ, nhân viên và đồng bào dân tộc thiểu số trên đấy. Nào là trường tiểu học nội trú, đến khi các cháu lớn lên thì lại trường trung học, chúng tôi phải xây. Chờ vào ngân sách nhà nước, chờ ngân sách địa phương thì rất khó. Việc đưa các cháu đến trường, các cháu được học hành, các cháu cảm thấy được sự quan tâm, chăm lo của công ty, của Binh đoàn. Các cháu trưởng thành, lớn lên, thấm đậm văn hóa ở đó thì sẽ gắn bó, đi đâu rồi cũng quay về đây xây dựng. Chính những người đó mới là những người giữ biên giữ biên giới. Mà mình làm thế này là đúng với quan điểm của Đảng, Nhà nước là đưa dân lên giữ biên giới.”

    Dọc tuyến biên giới Bắc Tây Nguyên, sự nghiệp trồng cây và trồng người mấy chục năm qua của những người lính Binh đoàn 15 đã góp phần tạo nên những cánh rừng cao su trù phú, những buôn làng ấm no và những thế hệ tương lai đầy triển vọng. Một “vành đai xanh”, một “vành đai sống” đã thực sự hình thành ở nơi đây để bảo vững chắc biên cương của Tổ quốc./.