Bộ luật Dân sự 2015 bơơn Quốc hội khoá 13 xay moon đhị g’lúh pr’họp 10 nắc vêy tơợp đươi bhrợ tơợ t’ngay 1/1/2017. Bộ luật vêy bấc râu t’mêê, liêm choom, chrooi pa’xoọng xay bhrợ zâp cr’noọ bh’rợ âng Đảng, lấh mơ nắc bhrợ p’cắh tinh thần âng Hiến pháp c’moo 2013, zâp râu gr’hoót moon quốc tế âng Việt Nam đắh bhiệc lêy chắp, độp đươi, zư lêy lâng têêm ngăn quyền acoon manứih, quyền công dân.

    Bộ luật Dân sự nắc bộ luật vêy ta bhrợ bhr’lậ paliêm pậ bhứah, zêng lêy zâp đắh bhiệc dưr váih hadợ pháp luật paliêm pa’crêê ooy pr’ắt tr’mung. Hân đhơ cơnh đêếc, zâp t’ngay, zâp đắh bhiệc dưr váih ooy pr’ắt bh’rợ Dân sự ting váih zâp cơnh, k’đươi moon vêy râu paliêm pa’crêê liêm glặp lấh mơ lâng ooy pr’ắt tr’mung lalua. Ting đêếc, Bộ luật dân sự 2015 nắc ơy bơơn bhr’lậ, pa’xoọng p’cắh bấc râu cr’liêng xa’nay t’mêê lâng râu liêm chr’nắp ooy đắh cr’noọ bh’rợ pháp lý, đắh bhrợ padưr cơ chế pháp lý liêm ma mơ, pazưm đh’rứah lâng paliêm pa crêê pr’ắt bh’rợ dân sự, đắh đhị ắt pháp lý, liêm ma mơ pháp lý đắh ứng xử âng cha’nặc ma nứih, pháp nhân ooy pr’ắt tr’mung dân sự, lêy cha’mêết, xay moon zư lêy liêm choom lấh mơ quyền lâng bh’rợ ooy đắh nhân thân, pr’đươi cr’van âng đhanuôr. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc moon: “Bộ luật Dân sự nắc đoo pr’đươi pháp lý đoọng ha bhiệc công nhận, lêy chắp, zư lêy lâng têêm ngăn zâp quyền dân sự âng cha’nặc manứih, pháp nhân, lấh mơ nắc bhiệc zư lêy quyền lâng râu liêm chr’nắp âng zâp đắh đhưr, zâp đắh liêm chr’nắp ooy pr’ắt bh’rợ dân sự. lâng nâu đoo cung nặc pr’đươi bh’rợ padưr bhrợ têng pa’câl, đươi dua liêm choom zâp đắh bh’rợ xã hội, têêm ngăn liêm ma mơ, têêm ngăn ooy zâp đắh bh’rợ giao lưu dân sự.”

    Bộ luật dân sự 2015 bhr’lậ, pa’xoọng bấc quy định ooy đắh quyền nhân thân crêê tước hộ tịch, năl gít cr’noọ bh’rợ bha’lâng âng cha’nặc manứih ooy pr’ắt bh’rợ dân sự lâng liêm gít cơ chế công nhận, lêy chắp, bhrợ têng lâng zư lêy quyền công dân. Ooy đâu, nắc ơy quy định liêm gít ooy zâp quyền vêy tô, a’chặc, quyền tr’xăl tô, quyền bơơn khai sinh, khai tử lâng lấh mơ nắc Bộ luật vêy cơnh dưr lướt liêm choom bêl pa’xoọng zâp quy định đắh quyền năl gít giới tính. Cung tu râu lêy pay nâu, đợ apêê xang bêl xăl giới tính nắc t’bil bấc râu quyền lợi âng đay. Tu cơnh đâu, Bộ luật dân sự 2015 nắc ơy ghi nhận quyền nâu. T’coóh Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ pháp luật dân sự-kinh tế, Bộ tư Pháp đoọng năl: “Điều 37 âng Bộ luật Dân sự c’moo 2015 nắc mưy râu liêm choom Việt Nam moót ooy c’bhúh k’dâng 20 k’tiếc k’ruung cóh bha’lang k’tiếc vêy quy định zư lêy quyền âng c’bhúh manứih, ooy đâu vêy xăl giới tính. Cơnh đêếc nắc lêy pa’glúh Luật đắh tr’xăl giới tính đoọng bhrợ têng liêm choom quyền nâu âng đhanuôr. Đoọng bhrợ padưr Luật nâu vêy 2 cr’liêng xa’nay bhlâng, tr’nơợp nắc pr’đơợ đoọng xăl giới tính, bhrợ têng zâp c’lâng bh’rợ giải phẫu giới tính lâng râu 2 nắc zư lêy quyền âng manứih xăl giới tính.”

    Bộ Luật Dân sự 2015 cung vêy bấc râu t’mêê quy định đắh lãi suất cơnh gr’hoót moon, lâng mức cắh vêy zi’lấh 20% đhị 1 c’moo âng zên vặ. cr’liêng xa’nay bhrợ têng liêm ma mơ bêl tr’xăl cung nặc mưy râu t’mêê k’rang lêy âng Bộ luật nâu. Bộ luật dân sự cung moon pa’glúh 5 pr’đơợ bh’rợ liêm crêê đoọng tr’xăl zâp đắh bhrợ cha’mêết cơnh quy định.

    Luật sư Trương Thị Hoà, Hội Liên hiệp pân’đil thành phố Hồ Chí Minh moon, đoọng têêm ngăn ooy đắh c’năl bh’rợ, đươi bhrợ cơnh pháp luật lâng têêm ngăn râu ma mơ âng hệ thống pháp luật nắc cr’chăl Bộ luật dân sự, zâp văn bản quy phạm pháp luật n’lơơng crêê tước cung lêy bơơn bhr’lậ tr’xăl đoọng liêm glặp cắh cậ vêy c’lâng moon pachoom liêm gít lâng bơr pêê cr’liêng xa’nay t’mêê âng Bộ luật dân sự c’moo 2015. Luật sư Trương Thị Hoà moon: “Pa’đhang moon quyền nhân thân nắc 1 đắh bh’rợ pậ bhứah lâng quyền nhân thân pazưm lâng tinh thần lâng râu liêm chr’nắp đắh pr’đươi cr’van. Lấh mơ quyền nhân thân cắh mưy p’têết pazyưm âng cha’nặc manứih lâng cha’nặc manứih pazưm lâng nhà nước, công dân, p’têết pazưm âng nhà nước lâng đợ apêê ắt cóh k’tiếc k’ruung hadợ cắh vêy quốc tịch Việt Nam cắh cậ nắc vêy quốc tịch k’tiếc k’ruung lơơng. Nắc azi k’noọ lêy cha’mêết văn bản pháp luật đoọng têêm ngăn zư lêy quyền nhân thân đoọng liêm zâp.”

    Bộ Luật Dân sự 2015 nắc mưy ooy đợ đạo luật chr’năp âng hệ thống pháp luật Việt Nam lâng bấc quy định t’mêê. k’noọ tước đâu, chính phủ lâng zâp bộ, ngành nắc lêy cha’mêết đoọng bhr’lậ, pa’xoọng cắh cậ pa’glúh t’mêê văn bản pháp luật đoọng têêm ngăn zâp quy định tiến bộ âng Bộ luật Dân sự bơơn bhrợ têng ooy lalua./.

NHỮNG ĐIỂM MỚI CƠ BẢN CỦA BỘ LUẬT DÂN SỰ 2015

Minh Châm

       Bộ luật Dân sự 2015 được Quốc hội khóa 13 thông qua tại kỳ họp thứ 10 sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2017 tới đây. Bộ luật có nhiều điểm mới, mang tính đột phá, góp phần triển khai các quan điểm đường lối của Đảng, đặc biệt là thể hiện tinh thần của Hiến pháp 2013, các cam kết quốc tế của Việt Nam trong việc tôn trọng, công nhận, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

      Bộ luật Dân sự là bộ luật có phạm vi điều chỉnh rộng, bao quát hầu hết các vấn đề phát sinh mà pháp luật điều chỉnh trong đời sống. Tuy nhiên, hàng ngày, các vấn đề phát sinh trong quan hệ dân sự ngày càng phức tạp, đòi hỏi có sự điều chỉnh, phù hợp hơn với thực tiễn. Bộ luật Dân sự năm 2015 đã được sửa đổi, bổ sung thể hiện rất nhiều nội dung mới và sự đột phá trong tư duy pháp lý, trong tạo lập cơ chế pháp lý đồng bộ, thống nhất và điều chỉnh quan hệ dân sự, về địa vị pháp lý, chuẩn mực pháp lý về cách ứng xử của cá nhân, pháp nhân trong đời sống dân sự; ghi nhận và bảo vệ tốt hơn quyền, nghĩa vụ về nhân thân, tài sản của người dân…Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc cho rằng: “Bộ luật Dân sự là công cụ pháp lý cho việc công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm các quyền dân sự của cá nhân, pháp nhân, đặc biệt là trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên yếu thế, các bên có thiện chí trong quan hệ dân sự. Đồng thời, đây cũng là công cụ thúc đẩy sản xuất kinh doanh, sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội, bảo đảm sự thông thoáng, ổn định trong các quan hệ giao lưu dân sự”

     Bộ luật Dân sự 2015 sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về quyền nhân thân liên quan đến hộ tịch, xác định tư cách chủ thể của cá nhân trong quan hệ dân sự và cụ thể hóa cơ chế công nhận, tôn trọng, thực hiện và bảo vệ quyền công dân. Trong đó, đã quy định cụ thể về các quyền có họ, tên; quyền thay đổi họ; quyền được khai sinh, khai tử. Đặc biệt Bộ luật có bước tiến vượt bậc khi bổ sung các quy định về quyền xác định lại giới tính. Cũng chính vì sự lựa chọn này, những người sau khi chuyển đổi giới tính đã đánh mất nhiều quyền lợi cơ bản của mình. Do vậy, Bộ luật dân sự 2015 đã ghi nhận quyền này. Ông Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự- kinh tế, Bộ Tư pháp cho biết: “Điều 37 của Bộ luật Dân sự năm 2015 là một đột phá đưa Việt Nam vào nhóm khoảng 20 quốc gia trên thế giới có quy định bảo vệ quyền của nhóm người LGBT, trong đó có người chuyển đổi giới tính. Như vậy cần phải ban hành Luật về chuyển đổi giới tính để cụ thể hóa quyền này của người dân. Để xây dựng Luật này có 2 nội dung chính, thứ nhất là điều kiện để được chuyển đổi giới tính, thực thi các giải phẫu giới tính và thứ hai là bảo vệ quyền của người chuyển đổi giới tính.”

     Bộ luật Dân sự 2015 cũng có nhiều điểm mới quy định về lãi suất theo thỏa thuận, với mức không được vượt quá 20%/ năm của khoản tiền vay. Nội dung thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cũng là một trong những điểm mới đáng chú ý của Bộ luật này. Bộ luật dân sự cũng chỉ ra 5 điều kiện cơ bản để chứng tỏ hoàn cảnh thay đổi để các bên làm căn cứ áp dụng quy định.

     Luật sư Trương Thị Hòa, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, để bảo đảm thống nhất trong nhận thức, áp dụng pháp luật và bảo đảm sự đồng bộ của hệ thống pháp luật thì bên cạnh Bộ luật Dân sự, các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan cũng cần được sửa đổi cho phù hợp hoặc có hướng dẫn chi tiết đối với một số nội dung mới của Bộ luật dân sự năm 2015. Luật sư Trương Thị Hòa nói: “Ví dụ, quyền nhân thân là 1 lĩnh vực rộng và quyền nhân thân gắn với tinh thần và gắn với những lợi ích về tài sản. Đặc biệt quyền nhân thân không chỉ gắn giữa cá nhân với cá nhân mà gắn giữa nhà nước và công dân, gắn giữa nhà nước và những người cư ngụ trên đất nước mà không có quốc tịch Việt Nam hoặc là có quốc tịch nước ngoài. Cho nên chúng tôi nghĩ rằng nên rà soát văn bản pháp luật để bảo vệ quyền nhân thân cho đầy đủ.”

     Bộ Luật Dân sự 2015 là một trong những đạo luật quan trọng, rường cột của hệ thống pháp luật Việt Nam với nhiều quy định mới. Tới đây, Chính phủ và các bộ, ngành cần rà soát để sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới văn bản pháp luật, để bảo đảm các quy định tiến bộ của Bộ luật Dân sự được thực thi trong thực tiễn./.