Tước chr’hoong ca coong da ding a Lưới, tỉnh Thừa Thuên Huế, tước zấp đoo prloọng đong ngai âng đha nuôr acoon cóh Tà Ôi, Pa Cô, Cơtu, Pa Hy,… apêê zêng bhrợ pa pan bhuốih Chủ tịch HCM. Cóh bấc c’moo c’xêê zêl prúh a rập a bhuy, đha nuôr nắc muy loom ting Đảng, ting A va Hồ. tước nâu câi, đha nuôr nắc dzợ  ting bhrợ têng cơnh Ava tơợ apêê bh’rợ k’tứi bhlâng đoọng pa dưr tr’mông tr’mêếh, t’bil ha ul pa xiêr đha rựt. nắc tu apêê t’coóh vel, lâng đợ ngai vêy bấc ngai chắp cóh chr’hoong da ding ca coong n’nâu âi zooi đha nuôr chắp đươi ooy Đảng, ooy Ava Hò. C’nặt t’rúih đoọng ha ma nứih t’coóh t’ha t’ngay đâu, apêê a dích a bhướp, đha nuôr lâng pr’zớc tr’lum lâng muy bơr t’coóh ve; tr’hânh bhlâng cóh chr’hoong zr’lụ da ding A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Muy cóh bấc apêê t’coóh vel vêy bấc ngai chắp đhị g’lúh t’đang moon “ Học tập lâng bhrợ têng ting cơnh pr’ặt bh’rợ Ava Hồ” cóh A Lưới nắc t’coóh Hồ Thanh Xoa, ặt cóh vel Quảng Mai, chr’val A Ngo, bêl ahay nắc bhrợ trưởng ban p’too moon đha nuôr âng Huyện uỷ A Lưới lâng nâu câi nắc Uỷ viên Uỷ ban Tw MTTQVN, Chủ tịch c’bhúh ma nứih t’coóh t’ha âng chr’val A Ngo. T’coÓh bơơn đha nuôr chắp đươi ting xơợng tu t’coóh nắc ma nứih năl ghít apêê chính sách âng Đảng, Nhà nước đoọng p’too moon apêê đha nuôr xơợng bhrợ. Bh’rợ âng t’coóh nắc đoo đọc bấc tài liệu, bấc bài báo xay moon ooy râu liêm ta níh, zay, c’bơớch, ooy râu đoàn kết âng Ava đoọng p’too moon đha nuôr ting bhrợ. T’coóh xay moon ng’cơnh p’too moon záp t’ngay âng đay bơơn crêê loom đha nuôr: bêl ahay Ava Hồ moon n’hâu nắc pa bhlâng liêm ghít, nắc cơnh đâu, nắc cơnh tốh… đha nuôr hêê choom đươi dua đoọng xay bhrợ pa liêm. Nắc tu cơnh p’too moon la lua, crêê lâng pr’ặt tr’mông lâng loom chắp hơnh âng đha nuôr cơnh lâng Ava, tu cơnh đêếc ting t’ngay ting vêy bấc đha nuôr pay đoọng k’tiếc bhrợ c’lâng, đợ đhr’niêng cr’bưn n’đắh lơi a bhuy, xay xơ âi bơơn k’zệ lơi. Zấp ngai âi xơợng đươi liêm ta níh đợ chủ trương t’bil ha ul, pa xiêr đha rựt công cơnh c’lâng xa nay âng Đảng, chính sách pháp luật âng Nhà nước.

Đợ râu t’bhlâng âng apêê t’coóh vel cơnh t’coóh  Xoa âi bhrợ đoọng ha pr’ặt tr’mông văn hoá âng đha nuôr acoon cóh cóh A Lưới ting t’ngay ting bơơn ha dưr dal. Bêl ahay apêê đoo nắc muy năl lướt bhrợ ha rêê, lướt crâng nâu câi âi bơơn pa choom cr’liêng chữ, pa choom apêê bh’rợ t’mêê đoọng t’mông, ca coon n’đil bơơn pa choom bh’rợ ơ’íh, pân jứih nắc pa choom bh’rợ bhr’lậ xe máy. Đợ đhr’niêng cr’bưn cắh dzợ liêm crêê bơơn lơi jợ. xăl ooy đêếc nắc mạng lưới y tế âi ga lóp prang apêêvel bhươl cơnh lâng 100 % đợ trạm y tế chr’val vêy bác sĩ, chroi đoọng zư x’mir lêy c’rơ tr’mung ha đha nuôr. Chất lượng pr’ặt tr’mông âng ma nứih Pa Cô, Tà Ôi… ting t’ngay ting bơơn ha dưr dal.

Ha dang cơnh t’coóh Vel Cu Xoa đươi dua đợ t’rúih zấp t’ngay âng Ava đhị bh’rợ p’too moon đha nuôr, nắc t’coóh vel Quỳnh Nhất ặt cóh vel A Bung, chr’val Nhâm, muy  chr’val c’noong k’tiếc âng A Lưới nắc pay boóp p’rá âng Ava ooy đoàn kết âng đha nuôr záp acoon cóh đoọng tr’zooi tr’zúp cơnh đhi noo mr’đoo pun xoóh bhrợ c’lâng chr’nắp ha bh’rợ âng đay. Bêl ahay, vel âng t’coóh Quỳnh Nhất ặt đăn c’noong k’tiếc Việt _ Lào. C’moo 1995, xang bêl Việt Nam lâng Lào ký Hiệp định c’noong k’tiếc, t’coóh vel Quỳnh Nhất p’too moon đha nuôr tước ặt đhị lơơng. Chủ trương âng tỉnh đơơng âng đha nuôr tước ặt ma mông đhị vel A Bung n’đhơ cơnh đêếc zấp ngai zêng k’rang k’uôl. N’đhơ cơnh đêếc, t’coóh vel Quỳnh Nhất âi ha lỵ lêy lâng xay moon nâu đoo nắc đhị đhăm k’tiếc liêm đoọng ha đha nuôr bhrợ cha. Lêy t’coóh vel t’bhlâng,  xrắ đhị k’tiếc đoọng đha nuôr năl pr’đhang âng vel t’mêê, vêy giếng đác, trường học, acoon c’lâng, đong c’roóc ch’ngai đhị đong…., lấh mơ dzợ nắc t’coóh vel Quỳnh Nhất lướt chóh bhrợ đong, tal ha rêê l’lăm bhrợ đoọng zấp ngai xơợng đươi ting bhrợ têng. Bêl đêếc, t’coóh vel Quỳnh Nhất  choọng a ngoọn, pơợng t’noọl đoọng pác c’lâng, đong n’nâu đăn đong n’tốh đoọng bhrợ muy vel t’mêê bấc rúp.

 T’ngay pa zêng vel chô ooy A Bung, đha nuôr bặt hương đhị pa pan bhuốih A va, xay trúih nắc vêy chô ặt đhị đhăm t’mêê. Alua crêê cơnh t’coóh Quỳnh Nhất k’dâng moon, cắh mơ đanh đhị đhăm k’tiếc A Bung âi dưr váih bhứah bai nang chr’nóh chr’bêệt ha roo ruông liêm t’viêng. Năl đha nuôr âi zấp cha, n’đhơ cơnh đêếc t’coóh vel Quỳnh Nhất công cắh âi đhêệng mơ loom, nắc cớ dưr lướt tước apêê vel âng ma nứih a đhuốch đoọng chơớc lêy ng’cơnh chóh prí. Tơơm prí buôn dưr chấc váih, p’lêê liêm, c’nung dal chặt váih prang ha rêê đhuốch, toor đong. Cắh âi loon hơnh déh nắc ặt zâng lâng zr’nắh k’đháp, vel A Bung cắh vêy c’lâng đoọng xe ô tô moọt pay câl tu cơnh đêếc prí pa câl cắh loon zêng u xrắ. T’coóh vel Quỳnh Nhất nắc pa họp đha nuôr đoọng xay moon bhrợ c’lâng. T’coóh p’too moon, bêl âi vêy c’lâng, ôtô nắc vêy choom moọt câl bh’nơơn âng ma nứih Tà Ôi hêê. T’coóh vel Quỳnh Nhất bhrợ l’lăm, xang n’nắc chiến binh lâng đha đhâm c’mâr ting bhrợ. Acoon c’lâng moọt ooy vel A Bung n’juối lấh 5 km, doó bil bal râu rí nắc ôtô âi choom moọt ooy vel. Pa zêng vel zêng bhui har, tơợ đêếc zấp ngai my loom ting xơợng cơnh t’coóh vel Quỳnh Nhất tơợ bh’rợ k’tứi tước bh’rợ ga mắc.

Cóh đhr’năng đha nuôr acoon cóh cóh Thừa Thiên Huế dzợ cắh hắt zr’nắh k’đháp cơnh xoọc đâu, vêy đhị công dzợ zư đớc pr’ặt tr’mông, đhr’niêng cr’bưn  cắh dzợ liêm crêê, nắc ha dợ bơơn lêy bh’rợ chr’nắp âng apêê t’coóh vel, trưởng vel. T’coóh  vel A Viết Rải ( chr’val A Đớt, A Lưới) công nắc muy cóh bấc  “ tơơm n’loong ga mắc đanh” cóh crâng ca coong Trường Sơn bơơn zấp ngai chắp lêy. T’coóh ta luôn pa chắp “ Acu âi ting nắc muy ngai pa nar bêl ca conh ca căn đơớh mị bil mặt tu cơnh đêếc tơợ dzợ tứi âi ting pấh du kích xang nắc dưr váih “ Bộ đội Ava Hồ” chiến đấu cóh  Alưới. acu cắh ha mơ ha vil ơn Đảng, Ava Hồ âi k’đơơng k’âng tu cơnh đêếc, n’đhơ c’rơ cắh dzợ lấh liêm a cu công t’bhlâng chroi đoọng c’rơ cu đoọng ha đha nuôr.

Đhị vel đong âng apêê ngai đơơng tô Ava Hồ nâu câi, xang chiến tranh, râu ha ul, đha rựt, râu cắh crêê liêm âi k’zệ lơi. Chủ tịch UBND chr’hoong Alưới Hồ Xuân Trăng đoọng năl: bấc c’moo ha nua, tỉnh Thừa Thiên Huế âi k’rong  apêê bh’rợ pa dưr, ha dưr dal pr’ặt tr’mông đoọng ha đha nuôr acoon cóh cóh da ding ca coong. Cóh đêếc, vêy bh’rợ xa nay 135 căh cậ 134 zooi đha nuôr n’đắh đong ặt âi chô đơơng râu liêm ghít, bhrợ t’váih pr’dưr pr’dzoọng vel bhươl da ding ca coong t’mêê. Đhị apêê chr’val, c’bhúh trường học, điện, c’lâng, trạm y tế bơơn chóh bhrợ liêm cra 100%. Apêê bha nậ đác lâng c’bhúh z’roóh đác bơơn bhrợ t’mâng, đhêêng đác ha bh’rợ tưới chr’nóh chr’bêệt 2 hân noo cóh c’moo. Điện lưới âi chô tước vel, bhươl zr’lụ ch’ngai bha dắh lâng  vêy lấh 85% đợ pr’loọng bơơn đươi dua điện, k’noọ 70% đợ pr’loọng bơơn đươi dua đác ch’ngaach, liêm ta níh.

Ma nứih Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu, Pa Hu cóh A Lưới t’ngay đâu ta luôn ơn Đảng lâng Ava Hồ, lấh mơ ngai apêê đoo âi ting bhrợ têng cơnh pr’ặt bh’rợ Ava Hồ dhị zấp râu bh’rợ,. cơnh Ava âi p’too moon “ đha nuôr zấp đoo c’bhúh ma nứih, cắh xay moon ga mắc k’tứi, hắt rúp, nắc zêng năl cr’er, tr’zooi tr’doọng đh’rứah, đoàn kết liêm crêê cơnh đhi noo mr’đoo pun xoóh”. Azi chắp xơợng râu đêếc bêl apêê vel bhươl cóh A Lưới t’ngay đâu xoọc “ tr’loó n’căr tr’xăl n’hang” nắc lâng loom âng apêê t’coóh vel grơơ k’rơ, gương mẫu lâng bấc ngai chắp, cơnh “ tơơm n’loong ga mắc đanh” cóh m’pâng crâng ca coong Trường Sơn ma bhuy z’nghít./.