K’dâng 10 c’moo a hay, bêl vêy nhà nước đoọng vặ zên bhrợ cha, bấc pr’loọng đong đhanuôr Cadong cóh chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam đớc lơi zên, tu apêê đoo cắh n’năl zên n’nắc nắc ha ooy ng’dươi lâng tước ooy c’moo chroót pa chô nắc apêê đoo pay zên n’nắc chroót pa chô ooy ngân hàng… đợ rau bh’rợ: k’chăng mặ hooi đác mắt cơnh đêếc nắc nâu cơy doọ dzợ, đhanuôr Cadong cóh chr’hoong Nam Trà My ơy n’năl vặ zên đoọng pa dưr kinh tế, t’bil ha ul đharứt nhâm mâng.

     3 c’moo ahay, pr’loọng đong a noo Nguyễn Thanh Truyền, đhanuôr Cadong ắt cóh cr’noon 2 chr’val Trà Mai, chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam nắc pr’loọng đong ha ul cha, đha rứt đha rắh. Xang bêl vêy cán bộ chr’val, chr’hoong xay moon p’too pa choom, a noo ơy vặ 20 ức đồng âng Ngân hàng Chính sách xã hội Nam Trà My. Vêy zên, nắc dzợ vêy cán bộ pa choom, díc điêl a noo Truyền câl 2 p’nong c’roóc, câl m’ma lâng chóh 3 hécta keo lai đh’rứah lâng 5 r’bhâu t’nơơm prí mốc. Lấh 3 c’moo, c’roóc pr’loong đong a noo Truyền rứah tước 5 p’nong. Muy c’moo tơợ bh’rợ pa câl c’roóc, keo lai, pr’loọng đong a noo công vêy thu nhập tơợ 50 – 80 ức đồng. Xoọc đâu, pr’loong đong a noo Truyền ơy vêy rau cha, rau đớc, t’bhlâng bhrợ cha nắc dưr váih pr’loọng đong z’zăng k’bhố k’van cóh chr’val. A noo Nguyễn Thanh Truyền bhui har prá: “Bơr díc điêl zi nhăn xay moon ơy choom t’bil lơi ha ul đharứt, xang n’nắc chr’val p’too moon a zi nhăn t’bil lơi đharứt nhâm mâng, tỉnh công cher đoọng 5 ức đồng, chr’hoong đoọng 3 ức đồng, đợ zên n’nắc nắc acu câl p’xoọng m’bé, a ọc, xoọc đâu pr’loọng đong cu doọ dzợ lấh mơ ahay.”

     Cóh x’rịa c’moo 2015, chr’val Trà Mai vêy tước 44 pr’loọng đong nhăn xay moon t’bil lơi đharứt lâng prang chr’hoong Nam Trà My vêy 320 pr’loọng đong ơy choom t’bil lơi đharứt nhâm mâng. Cóh pazêng apêê n’nắc nắc lứch đươi dua crêê cơnh zên tơợ Ngân hàng Chính sách Xã hội đớc đoọng ha pr’loọng đong đharứt. Đoọng bơơn đợ bh’nơơn bh’rợ cơnh đêếc, lấh ooy xa nay t’đui đoọng zên vặ ha pr’loọng đong đharứt, chr’hoong Nam Trà My ơy đoọng cán bộ chô pa choom đhanuôr h’cơnh ng’đươi zên n’nắc nắc crêê cơnh. Lâng xa nay vặ zên ngân hàng cắh n’năl rau chêếc bhrợ nắc doọ dzợ dưr váih cóh đhanuôr Cadong, chr’hoong Nam Trà My. T’coóh Trần Văn Quang, Giám đốc Ngân hàng chính sách xã hội chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam prá: “Pazêng zên đoọng vặ tước nâu cơy nắc 106 tỷ đồng lấh 4.490 pr’loọng đong vặ, pazêng n’nắc nắc lứch đươi zên vặ crêê cơnh. Bêl l’lăm ahay, cóh c’moo 2004 công bấc pr’loọng đong vặ zên nắc chô đớc cóh n’coo am. Cóh 9 c’xêê nắc ơy đoọng 311 pr’loọng đong vặ, bấc bhlâng nắc băn c’roóc, chóh t’nơơm z’nươu, sâm ngọc linh lâng prị, t’mêê bêl đêếc ahay nắc chr’hoong, âng ngân hàng chính sách tước ch’mêết lêy, xay moon bấc zên vặ nắc vêy ta đươi crêê cơnh.”

    Đoọng đhanuôr Cadong xăl cr’noọ, bh’rợ cóh bh’rợ đươi dua zên vặ h’cơnh choom liêm choom, chr’hoong Nam Trà My ơy lâng xoọc bhrợ têng bh’rợ: 3 công chức zúp zooi pr’loọng đong đharứt. Bh’rợ n’nâu nắc đoọng zúp zooi đhanuôr xăl bh’rợ pa bhrợ, bêl k’nặ vặ zên âng ngân hàng. Rau liêm choom tơợ bh’rợ đươi dua zên vặ âng nhà nước, t’bhlâng bhrợ t’váih cr’van cr’bhộ cóh apêê chr’val Trà Mai, Trà Linh, Trà Nam… ơy lâng xoọc vêy đhanuôr Cadong cóh chr’hoong Nam Trà My bhrợ têng, t’bhlâng t’bil ha ul đharứt nhâm mâng./.

ĐỒNG VỐN GIẢM NGHÈO CỦA ĐỒNG BÀO CƠDONG

CTV Tấn Sĩ

    Khoảng 10 năm trở về trước, khi được nhà nước cho vay vốn, không ít hộ đồng bào Cadong ở huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam đem tiền cất trên giàn bếp, vì họ không biết dùng số tiền đó để làm gì và đến kỳ hạn thì đem nguyên số tiền đó trả lại cho ngân hàng… Những câu chuyện “cười ra nước mắt” như vạy giờ đã không còn, bởi đồng bào Cadong ở huyện Nam Trà My giờ đây đã biết vay vốn để đầu tư phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững.

    3 năm trước, gia đình anh Nguyễn Thanh Truyền, dân tộc Cadong ở thôn 2 xã Trà Mai, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam thuộc diện đói ăn, thiếu mặc. Sau khi được cán bộ xã, huyện tuyên truyền vận động, anh mạnh dạn vay 20 triệu của Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Nam Trà My. Có vốn, lại được cán bộ trực tiếp hướng dẫn, vợ chồng anh Truyền mua 2 con bò, mua giống và trồng được 3ha keo lai cùng 5.000 cây chuối mốc. Sau 3 năm, đàn bò của gia đình anh Truyền  tăng lên 5 con. Mỗi năm từ việc bán chuối, keo lai, gia đình anh thu nhập từ 50 đến 80 triệu đồng. Giờ đây, gia đình anh Truyền đã có của ăn, của để, vươn lên thành hộ khá trong thôn, trong xã. Anh Nguyễn Thanh Truyền vui mừng nói: “Hai vợ chồng tôi đăng ký thoát nghèo, sau đó xã khuyến khích mình đăng ký thoát nghèo bền vững, tỉnh ủng hộ 5 triệu, huyện 3 triệu, tận dụng tiền đó tôi mua thêm con dê, heo. Hiện tại gia đình tôi được hơn hồi trước.”

     Cuối năm 2015, xã Trà Mai có đến 44 hộ đăng ký thoát nghèo và cả huyện Nam Trà My có 320 hộ thoát nghèo bền vững. Tất cả trong số họ đều sử dụng khá hiệu quả nguồn vốn vay của Ngân hàng Chính sách Xã hội dành cho hộ nghèo. Để có được kết quả này, ngoài chủ trương ưu tiên vốn cho hộ nghèo, huyện Nam Trà My đã cử cán bộ đứng điểm, hướng dẫn bà con cách sử dụng đồng vốn cho hiệu quả.  Và câu chuyện về việc đem tiền vay ngân hàng “cất trên giàn bếp” đã không còn xảy ra trong bà con đồng bào Cadong, huyện  Nam Trà My. Ông Trần Văn Quang, Giám đốc Ngân hàng chính sách xã hội huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cho biết thêm: “Tổng nguồn vốn đến nay là 106 tỷ đồng trên 4490 hộ vay, tất cả đều sử dụng nguồn vốn vay rất hiệu quả. Trước kia năm 2004 cũng có nhiều trường hợp vay vốn về bỏ ống tre. Trong 9 tháng đã giải ngân cho 311 hộ chủ yếu chăn nuôi bò, trồng dược liệu, sâm ngọc linh và chuối mốc, vừa qua thành lập đoàn kiểm tra của huyện, ngân hàng chính sách tiến hành kiểm tra đánh giá thì đa số vay vốn sử dụng vốn rất hiệu quả.”

     Để đồng bào Cadong thay đổi cách nghĩ, cách làm trong sử dụng đồng vốn vay hiệu quả, huyện Nam Trà My đã và đang triển khai mô hình “3 công chức giúp hộ nghèo”. Cách làm này nhằm giúp bà con thay đổi phương thức canh tác, tập quán sản xuất, trước khi tiếp cận với đồng vốn vay của ngân hàng. Hiệu quả từ những mô hình sử dụng nguồn vốn vay của nhà nước, vươn lên làm giàu ởcác xã Trà Mai, Trà Linh, Trà Nam…đã và đang được đồng bào Cadong ở huyện Nam Trà My học tập, làm theo, vươn lên thoát nghèo bền vững./.