Hân đhơ cơnh đêếc, du lịch âng zr’lụ nâu cắh ơy padưr pa’xớc liêm choom, crêê cơnh mơ cr’noọ. bấc chuyên gia, apêê đông lêy cha’mêết, apêê k’đhơợng zư lâng doanh nghiệp xay moon bấc c’moo bh’rợ ta’lấh padưr ooy c’lâng padưr pa’xớc du lịch zr’lụ nâu cr’chăl nâu a’tốh.

     Zr’lụ miền Trung-Tây Nguyên vêy bấc râu liêm choom lâng râu chr’nắp du lịch hân đhơ cơnh đêếc, râu padưr pa’xớc cắh ơi liêm choom cơnh lâng cr’noọ. Giáo sư-tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Trung ương đoọng năl, Miền Trung-Tây nguyên cung cắh ơy dưr zi’lấh bhiệc bhrợ têng ting cơnh bh’nơơn pr’đươi âng apêê câl đươi hadợ cắh chấc k’noọ tước chất lượng. ting cơnh giáo sư, tiến sĩ Trần Đình Thiên, lâng râu dưr n’léh váih lang apêê trung lưu cóh Châu Á xoọc dưr váih k’rơ đấh bhrợ padưr bhiệc kiêng lướt lêy chi’ớh, ooy đâu miền Trung Việt Nam dưr váih nắc đhị chr’nắp pr’hay lấh. tu cơnh đâu, hadang bhrợ du lịch ting cơnh cr’noọ bh’rợ ty nắc cắh liêm choom cơnh cr’noọ: “Miền Trung-tây Nguyên nắc zâp vel đông zêng vêy pr’đươi bh’rợ du lịch liêm chr’nắp. đoọng liêm choom padưr du lịch đhị pr’đơợ văn hoá liêm choom. nắc bhiệc bhrợ têng cắh liêm crêê bhrợ ta’mooi dưr mứt zêng. Hạ tầng p’têết pazưm liêm choom, pazưm lâng bha’lang k’tiếc. pazêng đợ bh’rợ du lịch chr’nắp nắc lêy vêy k’rong bhrợ pậ chr’nắp, vêy mưy đhị bha’lâng lêy p’têết pazưm zâp đông du lịch nắc ahêê vêy choom bhrợ têng. Nâu đoo nắc râu bha’lâng đoọng padưr pa’xớc du lịch lêy chô tước mơ du lịch miền Trung.”

    Tiến sĩ Trần Du Lịch, trưởng c’bhúh xay moon zr’lụ kinh tế bha’lâng miền Trung đoọng năl, xoọc đâu, ahêê cắh ơy xay moon liêm crêê đợ mơ chr’nắp liêm lâng râu chrooi đoọng âng kinh tế du lịch. Ngành Du lịch nắc ơy bhrợ padưr zâp bh’nơơn pr’đươi cóh vel đông chr’nắp bhlâng, cắh vêy nắc ngành công nghiệp, bhrợ crêê tước công nghiệp lâng zâp ngành lơơng padưr pa’xớc k’rơ. Du lịch nắc ngành xuất khẩu đhị đâu, pachô zên đhị đâu. lalua lêy, chính sách đoọng ha du lịch moon zr’nưm lâng dịch vụ moon lalay xoọc cắh liêm ma mơ. Cơnh đắh zên thuê k’tiếc, doanh nghiệp nắc lêy bhrợ k’tiếc bhrợ công nghiệp nắc doọ pay thuế 15 c’moo, ha dợ bhrợ du lịch nắc lêy chroót zên thuê k’tiếc. đắh zên điện nắc ngành du lịch, khách sạn lêy chroóy dal đoọng pachô đợ mơ ta’bhứch ha ngành nam păn lâng xi măng. Tiến sĩ Trần Du Lịch p’gít lêy, bhrợ têng du lịch nắc lêy cha’mêết gít c’lâng lêy chô tước thị trường n’đoo. Pa’đhang moon cơnh cóh Phuket Thái Lan, thị trường lêy chô bấc bhlâng nắc ta’mooi đắh Châu Âu, tơợ bhrợ têng zâp đhị zr’lụ ặt chi’ớh bhui har, đhị c’câl tước bhiệc bhrợ têng, apêê bhrợ têng lêy liêm glặp lâng ta’mooi Châu Âu. Ha dợ ta’mooi Châu Á nắc lướt ooy vel đông lơơng. Ting cơnh tiến sĩ Trần Du Lịch, Việt Nam hêê bhrợ du lịch cắh liêm gít c’lâg pr’lướt: “Ahêê la lấh bấc râu liêm chr’nắp đắh du lịch, ha đhị cung nặc chr’nắp liêm zêng, tu cơnh đâu, zâp đhị đâu xoọc váih bấc. đắh k’tiếc k’ruung nắc lêy pay ha đhị đoọng bhrợ padưr thương hiệu. Acu k’noọ, ta’mooi lướt lêy chi’ớh k’tiếc k’ruung n’đoo nắc cung doọ ngai xay moon mốp râu rị. bhiệc âng hêê nắc lêy ra’văng đắh cr’loọng, lêy đương hơnh déh ta’mooi zâp đắh ha cơnh. xoọc đâu, ooy k’tiếc k’ruung hêê, đợ công ty vêy thương hiệu liêm choom nắc cắh vêy bấc. bhrợ ha cơnh đoọng ngành du lịch Việt Nam đắh bh’rợ k’đhơợng zư nhà nước, oó đoọng apêê bhrợ mốp lết ắt váih bhrợ têng, vêy cơnh đâu nắc vêt choom padưr pa’xớc.”

     Đoọng du lịch zr’lụ miền Trung-Tây Nguyên lalua dưr váih ngành kinh tế bha’lâng, bấc boọp p’rá xay moon lêy t’bhlâng p’têết pazưm đh’rứah. P’têết pazưm âng zâp vel đông cóh zr’lụ, âng zâp đơn vị lữ hành, đhị lướt tước, nhà hàng khách sạn… p’gít lêy k’rong p’têết hạ tầng c’lâng c’tốch liêm choom âng zâp vel đông, lâng tour, tuyến, đhị du lịch… lêy padưr k’rơ zâp đắh bh’rợ, lấh mơ nắc đông k’rong bhrợ pậ chr’nắp bhrợ bha’lâng p’têết pazưm đoọng ha zâp c’bhúh du lịch bhrợ padưr liêm choom. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam moon, cắh ngai bhrợ du lịch lâng cộng đồng. Ahêê nắc lêy oó k’noọ bhrợ bấc iiiy bhiệc pay thuế tơợ bhrợ du lịch, nắc lêy k’noọ đhanuôr bhrợ du lịch, tr’nơợp, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr bơơn padưr. Cơ quan k’đhơợng zư nắc lêy trứah bhlếh đợ râu zr’nắh k’đhạp xoọc bhrợ, đoọng pa’xiêr du lịch cộng đồng padưr pa’xớc. lêy oó k’đhơợng bhrợ pa’nhâm lấh, bhrợ pr’đơợ đoọng ha đhanuôr bhrợ crêê. Bh’nơơn du lịch vêy liêm chr’nắp hay cắh, vêy pachô bấc zên hay cắh nắc ha y chroo tơợ bh’nơơn du lịch nâu bơơn bhrợ, cắh vêy đắh khách sạn 5 ch’menh. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam moon gít tước bh’rợ p’têết pazưm ooy đắh padưr pa’xớc du lịch: “Bộ Chính trị nắc ơy vêy Nghị quyết nắc pa’xoọng mưy căn cứ, cung nặc râu k’đươi moon âng zâp cấp uỷ, chính quyền nắc lêy lalua moót bhrợ lâng lêy bhrợ liêm gít đoọng du lịch dưr váih ngành kinh tế bha’lâng lalua. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc lêy p’têết pazưm râu lalua, nắc lêy p’têết padưr liêm choom đợ xa’nay bh’rợ doọ vêy bhrợ cơnh pân’lơơng. Xoọc đâu, zâp vel đông vêy mưy râu liêm chr’nắp lalay đắh tự nhiên, văn hoá, xã hội, vêy bấc râu dzợ, lêy chấc râu liêm chr’nắp đoọng dưr váih chr’nắp bha’lâng”./.

Du lịch Miền Trung - Tây Nguyên:

Kết nối cùng lan tỏa

PV Đình Thiệu-VOV miền Trung

     Khu vực Miền Trung - Tây Nguyên có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020 tầm nhìn 2030; đóng góp quan trọng vào việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn. Tuy nhiên, du lịch của khu vực này chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý và doanh nghiệp nêu lên nhiều giải pháp mang tính gợi mở về hướng phát triển du lịch khu vực này trong thời gian tới.

      Khu vực Miền Trung -Tây Nguyên có nhiều lợi thế và tiềm năng du lịch nhưng sự phát triển chưa xứng với tiềm năng. Giáo sư - Tiến sỹ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Trung ương cho rằng, Miền Trung - Tây Nguyên vẫn chưa thoát khỏi cách làm chạy theo “sản lượng” khách mà chưa tính đến chất lượng. Theo Giáo sư - Tiến sỹ Trần Đình Thiên, với sự xuất hiện tầng lớp trung lưu ở Châu Á đang tăng nhanh sẽ tạo ra làn sóng đi du lịch, hưởng thụ trong thời gian tới rất lớn. Việt Nam là nơi thu hút khách du lịch, trong đó Miền Trung Việt Nam trở thành điểm hấp dẫn. Vì vậy, nếu làm du lịch theo tư duy cũ thì  không đáp ứng được nhu cầu: “Miền Trung – Tây Nguyên là các địa phương đều có tài nguyên du lịch cực kỳ tốt. Để có đẳng cấp du lịch nền tảng văn hóa phải tốt. Còn kiểu làm ăn chộp giật, văn hóa kiếm chác thì khách họ bỏ chạy thôi. Hạ tầng kết nối phải tốt, kết nối tốt với quốc tế. Chủ thể du lịch đặc biệt là phải có nhà đầu tư lớn có một trụ cột để liên kết các nhà du lịch lại thi chúng ta mới thống nhất hành động. Đây là điểm mấu chốt cho phát triển du lịch để tiến tới đẳng cấp của du lịch Miền Trung.”

     Tiến sỹ Trần Du lịch, Trưởng nhóm Tư vấn Vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung cho rằng: hiện nay, chúng ta chưa đánh giá đúng mức tầm quan trọng và đóng góp của kinh tế du lịch. Ngành Du lịch đã tạo ra sản phẩm nội địa hóa cao nhất chứ không phải là ngành công nghiệp, tác động cho công nghiệp và các ngành khác phát triển mạnh. Du lịch là ngành xuất khẩu tại chỗ, thu ngoại tệ tại chỗ. Thực tế hiện nay, chính sách cho du lịch nói chung và dịch vụ nói riêng đang bị phân biệt đối xử. Đơn cử, về giá thuê đất, doanh nghiệp thuê đất làm công nghiệp thì được miễn thuế 15 năm, còn làm du lịch phải trả tiền thuê đất. Về giá điện thì ngành du lịch, khách sạn phải trả cao để bù lỗ cho ngành thép và xi măng. Tiến sỹ Trần Du Lịch lưu ý, làm du lịch thì phải xác định rõ hướng đến thị trường nào. Ví dụ như ở Phuket Thái Lan, thị trường chủ yếu hướng đến khách Châu Âu, từ quy hoạch các điểm vui chơi, mua sắm đến cung cách phục vụ, họ quy hoạch phải phù hợp với khách Châu Âu. Còn khách Châu Á thì qua địa phương khác. Theo Tiến sỹ Trần Du Lịch, Việt Nam chúng ta làm du lịch chưa rõ định hướng: “Chúng ta quá nhiều tiềm năng du lịch, chỗ nào cũng là "nàng tiên" hết, thành ra các "nàng tiên" đang trải đều. Về mặt quốc gia phải có chọn điểm để xây dựng thương hiệu. Tôi nghĩ rằng, khách du lịch nước nào, từ đâu đến không chê ai hết. Vấn đề của ta là chuẩn bị bên trong, đón các khách khác nhau như thế nào. Hiện nay, ngay trong nước mình, những công ty lữ hành giả thương hiệu, nhái thương hiệu của những công ty có thương hiệu tốt cực kỳ nghiêm trọng. Làm sao ngành du lịch Việt Nam về quản lý nhà nước không có đất cho những người làm ăn gian dối tồn tại thì mới phát triển được.”

      Để du lịch khu vực Miền Trung - Tây Nguyên thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, nhiều ý kiến cho rằng, cần tăng cường liên kết. Liên kết giữa các địa phương trong khu vực, giữa các đơn vị lữ hành, điểm đến, nhà hàng khách sạn…; Chú trọng đầu tư kết nối hạ tầng giao thông hoàn thiện giữa các địa phương, với tour, tuyến, địa điểm du lịch…; Cần đẩy mạnh huy động nguồn lực, đặc biệt nhà đầu tư lớn làm trụ cột liên kết cho các lực lượng du lịch tạo ra sự lan tỏa. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định, không ai làm du lịch bằng cộng đồng. Chúng ta không nên nghĩ nhiều về chuyện thu thuế từ làm du lịch mà phải nghĩ người dân làm du lịch, đầu tiên đời sống người dân được nâng lên. Cơ quan quản lý phải tháo bỏ mọi vướng mắc đang làm hạn chế du lịch cộng đồng phát triển. Không phải tăng cường quản lý để siết chặt mà tạo điều kiện cho người dân làm đúng. Sản phẩm du lịch có độc đáo, có giá trị hay không, có thu được nhiều tiền hay không thì sau này chính từ sản phẩm du lịch cộng đồng chứ không phải từ các khách sạn 5 sao. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh đến vai trò kết nối trong phát triển du lịch: “Bộ Chính trị đã có Nghị quyết là thêm một căn cứ, cũng là mệnh lệnh tất cả các cấp ủy đảng, chính quyền phải thực sự vào việc và bằng hành động cụ thể để du lịch sớm trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, mũi nhọn thực sự. Thế thì phải kết nối thực sự, mà kết nối sẽ khắc phục được câu chuyện không có bắt chước. Bây giờ, từng địa phương một có lợi thế riêng về tự nhiên, văn hóa, xã hội, rất nhiều thứ, mình tìm ra cái gì độc đáo để trở thành mũi nhọn./.”