Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!Lâng cr’noọ căh choom đớc đợ rau chr’nắp pr’hay văn hoá âng đhanuôr Cor, Ca Dong, Xê Đăng, Mơ Nông dưr bil, t’cooh Dương Lai pa bhrợ đhị Trung tâm văn hoá chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam nắc đh’rưah lâng chính quyền vel đong chêếc lêy, pa dưr pazêng bhiệc bhan ty đanh âng đhanuôr. Chr’nắp bhlâng, t’cooh Lai vêy bấc g’léh c’rơ coh bh’rợ zư lêy pazêng bhiệc bhan chr’nắp pr’hay cơnh: Ch’gâr k’tiếc ta đang boo, đăh lêệ t’rí… T’mêê đâu bhlâng, t’cooh Lai nắc manuyh chêếc lêy, ta mooh lâng pa choom bh’rợ n’toong chiing đoọng ha lang k’coon ta đhi âng manuyh Cor coh chr’val Trà Kót, Trà Nú.

     Hân đhơ bh’rợ tr’nêng bha lâng trơ vâng pa bhlâng, nắc coh zập t’ngay, t’cooh Dương Lai, Phó Giám đốc TTVH chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam nắc dzợ lướt ooy chr’val Tà Kót đoọng pa choom bh’rợ n’toong chiing ha ta đhâm c’mor coh bhươl cr’noon. Nắc lang k’coon ta đhi manuyh Cor n’niên coh lang t’tun n’nâu, t’cooh Lai chơợ pa bhlâng bêl coh đanh đươnh bh’rợ n’toong chiing căh vêy ta bhrợ. Lâng rau la lua n’nắc, t’cooh Lai ơy lướt ooy chr’hoong Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi đoọng chêếc n’năl, ta mooh đợ apêê g’lăng z’hai t’cooh ta ha ooy bh’rợ n’toong chiing n’nâu. Lâng mơ muy c’moo, t’cooh Lai n’năl ghít bh’rợ n’toong chiing. Xoọc đâu, t’cooh Lai chô đơơng đợ rau c’năl âng đay pa choom đoọng ha lang ta đhâm c’mor coh chr’val Tà Kót, Trà Nú, zr’lụ vêy tước lấh 5 r’bhâu đhanuôr Cor ắt mamông. Ađhi Trần Thị Liễu ắt coh cr’noon 3, chr’val Trà Kót prá: “Vêy a noo Dương Lai tước zúp zooi azi coh bh’rợ pa choom pazêng cơnh tơ nơớt, đươi n’đoóh a doo cơnh ty ahay âng manuyh Cor ai, acu bhui har pa bhlâng bêl bơơn ting pâh t’nơớt coh c’bhuh t’nơớt. Lâng xoọc đâu nắc vêy p’xoọng bh’rợ n’toong chiing âng chr’val. Acu đương lêy nắc pr’hay pa bhlâng, bhui har, xay p’căh xa nay bh’rợ đoàn kết âng đhanuôr acoon coh zi lâng xay p’căh c’rơ âng manuyh pân juýh bêl p’căh t’bech g’lăng âng đay lâng zập ngai.”

     T’cooh Trần Văn Dưng, Phó Chủ tịch UBND chr’val Trà Kót, chr’hoong Bắc Trà My prá: “Rau chr’nắp bhlâng, đồng chí xay bhrợ lâng cr’noọ cr’niêng liêm crêê pa bhlâng, pa choom đoọng ha lang ta đhâm c’mor cơnh azi coh xoọc đâu, công vêy đợ rau chrooi đoọng ga mắc pa bhlâng âng đồng chí Dương Lai, lâng vel đong, đồng chí ta luôn xay moon, p’too pa choom đoọng ha lang ta đhâm c’mor, pa bhlâng nắc xa nay bh’rợ văn hoá.”

     Cắh muy chắp hơnh văn hoá âng đhanuôr Cor, coh xa nay bh’rợ âng đay, t’cooh Lai công chêếc n’năl, pa chắp ch’mêết lêy bấc pa bhlâng ooy văn hoá chr’nắp âng đhanuôr Ca Dong, Xê Đăng, Mơ Nông coh chr’hoong Bắc Trà My. Lâng ađoo công nắc manuyh ting bhrợ têng trực tiếp coh bh’rợ chêếc lêy lâh 150 pr’đươi âng đhanuôr acoon coh đhi đoo đoọng p’căh đhị Quảng trường Văn hoá chr’hoong. Lâng manuyh pân juyh Cor bha lâng n’nâu, cr’noỌ zư đớc đợ rau chr’nắp pr’hay văn hoá ty đanh âng đhanuôr Cor moon la lay lâng pazêng apêê đhanuôr acoon coh đhi đoo n’lơơng xoọc ắt mamông đhị zr’lụ chr’hoong đoọng ha lang t’tun nắc rau ađoo k’noọ bấc pa bhlâng. T’cooh Dương Lai prá: “Acu rơơm kiêng zập ngai đh’rưah lâng cu đoọng đh’rưah xay bhrợ, lêy văn hoá, rau chr’nắp pr’hay âng đay, bhrợ têng cơnh ooy đoọng doọ choom bil, bhrợ cơnh ooy đoọng ha lang t’tun n’năl ooy văn hoá âng đhanuôr acoon coh đay.”

    Ơy k’đhơợng bhrợ bấc bh’rợ tr’nêng la lay, t’cooh Dương Lai bơơn chêếc n’năl đợ rau chr’nắp pr’hay văn hoá âng pazêng đhi noo acoon co xoọc ắt mamông đhị zr’lụ Bắc Trà My. Lâng cr’noọ t’bhlâng xay bhrợ âng đay, t’cooh Lai ơy lâng xoọc chrooi đoọng bấc pa bhlâng ooy bh’rợ zư lêy, pa dưr đợ rau chr’nắp pr’hay văn hoá ty đanh âng đhanuôr acoon coh đhị đhăm k’tiếc vêy ta đớc nắc da ding k’coong ngọc quế n’nâu./.

DƯƠNG LAI- NGƯỜI LƯU GIỮ HỒN VĂN HÓA DÂN TỘC COR

(CTV Tấn Sĩ )

     Với tâm nguyện không để những nét văn hóa độc đáo của dân tộc Cor, Ca Dong, Xê Đăng, Mơ Nông bị mai một, ông Dương Lai công tác tại Trung tâm Văn hóa (TTVH) huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam đã cùng chính quyền địa phương sưu tầm, phục dựng các lễ hội truyền thống của đồng bào. Đặc biệt, ông Lai đã có công rất lớn trong việc bảo tồn các lễ hội độc đáo như: Trống đất cầu mưa, ăn trâu huê, lấp lỗ chân trâu… Mới đây nhất, chính ông Lai là người đã sưu tầm, học hỏi và truyền dạy nghệ thuật “đấu chiêng” cho thế hê trẻ là con em người Cor ở xã Trà Kót, Trà Nú.

    Mặc dù công việc chuyên môn rất bận, song hàng ngày, ông Dương Lai, Phó Giám đốc TTVH huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam vẫn dành một khoản thời gian nhất định để về lại xã Trà Kót truyền dạy nghệ thuật “đấu chiêng” cho thanh niên trong làng. Là thế hệ con em người Cor sinh sau đẻ muộn, ông Lai rất buồn khi một thời gian dài loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian “đấu chiêng” bị mai một. Trước thực tế đó, ông Lai đã lặn lội sang tận huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi để tìm hiểu, học hỏi những nghệ nhân cao niên về loại hình “đấu chiêng” này. Và gần một năm trời, ông Lai đã lĩnh hội hầu hết những tuyệt kỹ khó nhất, hay nhất, đẹp nhất của nghệ thuật “đấu chiêng”. Giờ đây, ông đã Lai đem những gì học hỏi được truyền lại cho thế hệ trẻ ở xã Trà Kót, Trà Nú, nơi có hơn 5.000 đồng bào Cor sinh sống. Em Trần Thị Liễu ở Thôn 3, xã Trà Kót cho biết: “Có anh Dương Lai đã tận tình giúp đỡ bọn em trong việc tập luyện từng điệu múa theo đúng y phong tục tập quán trước đây của người Cor chúng em, riêng em cũng rất tự hào vì được tham gia đội múa. Và hôm nay thêm tiết mục đấu chiêng của xã. Thì riêng em đứng xem thì thấy rất là hấp dẫn, vui, thể hiện tinh thần đoàn kết của dân tộc bọn em và thể hiện sức mạnh của người đàn ông khi thể hiện trước đám đông.”

     Ông Trần Văn Dưng, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Kót, huyện Bắc Trà My cho hay: “Đặc biệt, đồng chí cũng hết sức tâm huyết, tập luyện cho thế hệ trẻ như chúng tôi hiện nay, cũng có sự góp phần lớn của đồng chí Dương Lai, đối với địa phương, đồng chí hết sức thường xuyên nhắc nhở, hướng dẫn cho các thế hệ trẻ, nhất là lĩnh vực văn hóa.”

    Không chỉ tâm huyết với văn hóa dân tộc Cor, trên lĩnh vực công tác của mình, ông Lai cũng tìm hiểu, nghiên cứu khá nhiều nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Ca Dong, Xê Đăng, Mơ Nông ở huyện Bắc Trà My. Và ông cũng chính là người đã tham gia trực tiếp trong việc sưu tầm hơn 150 hiện vật của các dân tộc anh em để trưng bày tại Quảng trường Văn hóa huyện. Với người đàn ông Cor này, tâm nguyện lưu giữ những nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình nói riêng và các thành phần dân tộc anh em đang sinh sống trên địa bàn huyện cho thế hệ mai sau là điều mà ông luôn đau đáu. Ông Dương Lai tâm nguyện: “Tôi mong muốn rằng mọi người cùng với tôi để cùng tâm huyết, nhìn nhận về văn hóa, bản sắc của mình, làm như thế nào để đừng mai một, làm như thế nào để thế hệ mai sau hiểu biết về văn hóa của dân tộc mình.”

    Từng trải qua nhiều cương vị công tác,  ông Dương Lai có cơ hội trải nghiệm, tìm hiểu những nét đẹp văn hóa của các thành phần dân tộc anh em đang sinh sống trên địa bàn huyện Bắc Trà My. Và, cùng với tâm huyết của mình, ông Lai đã và đang góp một phần không nhỏ trong công tác bảo tồn, và phát huy những nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc ở mảnh đất được mệnh danh là “cao sơn ngọc quế” này./.