Nắc lấh mơ m’pâng c’xêê xang bêl Hội đồng nghiệm thu âng Tập đoàn Điện lực nghiệm thu lâng nắc đhiệp muy g’lúh túh cắh lấh ga mắc cóh miền Trung, ha dzợ c’lâng ch’hooi đác vêy ta bhrợ âng Thuỷ điện Sông Bung 2 tỉnh Quảng Nam crêê cr’đoóh ha voóh. Prá xay ooy rau cắh liêm crêê n’nâu, c’la k’rong bhrợ têng xay moon nắc tu tr’xăl âng pleng k’tiếc, đác túh bấc lâng xay moon gít pr’đươi nắc nhâm mâng. Đhị đêếc cậ, muy bơr apêê chuyên gia, manuýh bhrợ bh’rợ khoa học xay moon, túh êếh rau tu bhrợ t’váih rau cắh liêm crêê n’nâu. Vêy ngai xay moon nắc đoo đhr’năng liêm choom âng bh’rợ.

      T’coóh Lê Trí Tập, manuýh chuyên gia ooy bha nậ đác, bêl ahay bhrợ Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam xay moon, boo túh âng đhí boo số 4 bêl đêếc ahay nắc doọ bấc, doọ rau bhrợ rau cắh liêm crêê. Rau n’léh gít nắc đợ đác cóh k’ruung lứch ắt đhị ếp đợ đác ng’moon đác pậ cóh mức 1. Tu cơnh đêếc c’la bhrợ têng xay moon tu boo ngân bhrợ t’váih ha voóh cr’đọp số 2 cóh c’lâng hầm ch’hooi ta bhrợ âng Thuỷ điện Sông Bung 2 nắc cắh ơy crêê. Ting cơnh t’coóh Lê Trí Tập, rau la lua cậ nắc c’la bhrợ têng ơy k’đọp cr’đọp đoọng pa nong đác, ting cơnh xa nay nắc cr’đọp n’nắc nắc mặ u pa nong đác ga mắc. Tu a bóc đác nắc mặ u pa nong tước 94 ức mét khối đác, ha dang túh ga mắc lấh mơ nắc cr’đọp n’nắc nắc mặ đương pa nong đợ đác túh bấc lấh mơ dzợ. Đhị đêếc cậ, ting cơnh c’la bhrợ têng, cr’chăl dưr váih cr’đọp số 2 bha nậ đác dưr ha voóh loong nắc bhrợ đác hooi ooy hâm ch’hooi đác, xoọc đêếc a bóc đác đhiệp pa nong mơ 28 ức mét khối đác, lâng cr’đọp bha nậ đác nắc clơơng 125 tấn crêê ta p’loong, vêy cơnh cậ nắc đợ rau liêm choom âng bh’rợ nắc vêy cơnh. T’coóh Lê Trí Tập xay moon, nắc bấc t’ngay c’xêê đoọng ch’mêết lêy, tơợ pazêng rau bh’rợ cơnh tơợ xrặ bhrợ, bhrợ têng, ha dzợ cắh choom xay moon nắc tu âng pleng k’tiếc: “Rau đêếc nắc la lua vêy cơnh. Ting cơnh acu nắc oó ơy đơớh ng’moon rau tu nắc tu đhí boo túh bhlong. Rau la lua ơy k’đọp cr’đọp đoọng pa nong đác nắc cr’đọp n’nắc nắc mặt u pa nong đác. Ha dzợ, đác đhiệp nong mơ m’bứi a năm nắc ha voóh cr’đọp n’nắc, nắc đơớh ng’lêy, ch’mêết lêy gít nắc hau tu. Nắc ơy vêy xa nay k’đọp cr’đọp đoọng pa nong đác, ra văng ha bh’rợ pa ang điện. Nắc oó chêếc xay moon nắc tu pleng boo.”

     Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hồng Giang, Chủ tịch Hội bha nậ đác ga mắc lâng pa dưr đác Việt Nam xay moon, bh’rợ k’đọp cr’đọp c’lâng hâm ch’hooi đác đoọng pa nong đác nắc cắh choom bhrợ têng cóh hân noo boo túh, nắc ng’bhrợ cóh hân noo xơớt goóh. Ting cơnh t’coóh Phạm Hồng Giang, túh nắc êếh rau tu bhrợ t’váih rau cắh liêm crêê âng Sông Bung 2. Tu đợ đác cóh a bóc xoọc đêếc m’bứi. T’coóh Phạm Hồng Giang xay moon rau tu âng bh’rợ đác mót ooy c’lâng hầm c’hooi n’nâu vêy cơnh nắc tu rau nhâm mâng âng bh’rợ: “Đoọng xay moon gít rau tu nắc đơớh vêy bh’rợ ch’mêết lêy, xay moon ta níh đha nâng, tơợ bh’rợ đương ch’mêết lêy, xrặ bhrợ tước ooy bh’rợ bhrợ têng. Bh’rợ t’mêê vêy ta nghiệm thu lâng xay moon rau liêm choom âng bh’rợ. Gít nắc tơợ bh’rợ n’nâu xay moon bấc rau cắh ơy gít ooy rau liêm choom âng bh’rợ. Rau liêm choom âng đơn vị bhrợ têng nắc công ch’mêết lêy, xay moon cóh g’lúh n’nâu.”

     Ting cơnh Tiến sĩ Đào Trọng Tứ, manúyh cóh c’bhúh ch’mêết lêy, k’đhơợng xay ooy k’ruung đác Việt Nam, c’la k’rong bhrợ k’đọp c’lâng hâm c’hooi đác cóh hân noo boo nắc cắh crêê. T’coóh Đào Trọng Tứ ta moóh, hau tu Hội đồng nghiệm thu zập cấp đoọng c’la bhrợ têng bhậ bha nậ đác đoọng groọng pr’đươi cóh aral âng c’lâng hâm c’hooi đác cóh hân noo boo?. Ooy bh’rợ bhrợ tyêng, đong thầu đươi 2 cr’đọp pa nong đác clơợng 125 tấn nắc cắh crêê. Tu cắh vêy t’clặ sắt hân đoo mặ ắt lâng đhr’năng hooi âng đác túh cóh hân noo boo túh. T’coóh Đào Trọng Tứ xay moon, xa nay bha lâng đoọng bhrợ têng nắc bhậ k’ruung đoọng đhr’năng cắh vêy đác cóh hân noo xơớt goóh. Bh’rợ bha nậ n’nắc nắc đoọng bhrợ goóh c’lâng hầm ch’hooi đác, xang n’nắc nắc vêy choom k’đọp cr’đọp. Ting cơnh t’coóh Tứ, ooy xa nay bha lâng ng’bhrợ nắc p’loọng ch’hooi đác cóh hầm nắc ng’loọng đoọng đác túh hooi. Tiến sĩ Đào Trọng Tứ xay moon gít, bh’rợ đác túh p’loong cr’đọp số 2 c’lâng hầm ch’hooi đác nắc vêy bh’rợ cắh crêê ooy kỹ thuật. “Cắh ơy loon bhrợ bha nậ ga ving đoọng bhrợ têng nắc đác công hooi, ha dzợ nắc pa nong đác. Cơnh đêếc nắc cắh crêê, ha dang k’đọp cr’đọp c’lâng ch’hooi đác nắc cắh crêê. Buôn nắc apêê đoo đoọng u xrêết đác cóh c’lâng ch’hooi đác cóh hân noo xơớt goóh, ha dzợ pa goóh cóh hân noo boo nắc pa bhlâng cắh u crêê. Đác túh nắc ga mắc, nắc đoọng đác hooi, nắc vêy c’lâng ch’hooi đác ooy k’ruung, ngai chêếc bhậ k’ruung đác bêl vêy boo cơnh xoọc đâu, cắh crêê cơnh. Cắh ơy zập pr’đơợ đoọng pa nong đác, ha dzợ pay pa nong nắc pa bhlâng cắh crêê. Prá xay ooy xa nay n’nâu nắc acu lêy vêy cơnh.”

     Đhị đêếc cậ, ta ơơi pa chô rau ta moóh âng PV Đài P’rá Việt Nam, t’coóh Ngô Việt Hải, Tổng Giám đốc Tổng Công ty pa ang điện 2, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, c’la k’rong bhrợ têng dự án thuỷ điện Sông Bung 2 xa moon, đoọng pa ong đác cóh a bóc đác nắc ơy vêy Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở, Hội đồng nghiệm thu cấp c’la k’rong bhrợ. Cóh l’lăm ahay nắc dzợ đươi tơợ bh’rợ ch’mêết lêy âng Hội đồng nghiệm thu cấp k’tiếc k’ruung nắc nâu cơy ơy pa zao đoọng ooy UBND tỉnh. Xang bêl ch’mêết lêy zập pazêng rau bha ar bha tơ, UBND tỉnh Quảng Nam bhrợ quyết định đoọng pa nong đác. Ooy trách nhiệm n’nâu, t’coóh Huỳnh Khánh Toàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam xay moon, bh’rợ thuỷ điện Sông Bung 2 nắc Hội đồng nghiệm thu âng c’lang bhrợ têng nắc Tập đoàn Điện lực Việt Nam bhrợ têng lâng nắc đoọng pa nong đác cóh t’ngay 25/8/2016. Bh’rợ nắc ắt cóh xa nay rau têêm ngăn âng năng lượng k’tiếc k’ruung, nắc vêy Bộ Công thương xay moon bhrợ têng, tu cơnh đêếc thẩm quyền nắc âng Bộ n’nâu, tỉnh Quảng Nam cắh crêê tước. Cơnh đêếc nắc, bhlưa pazêng n’đắh crêê tước nắc cr’chụt rau n’lất?.

     Ting cơnh t’coóh Ngô Việt Hải, c’la k’rong bhrợ nắc ơy paylấh 5 r’bhâu tỷ đồng đoỌng bhrợ têng bh’rợ n’nâu, lâng đơớh hân kiêng đoọng pa ang điện, đoọng pay pa chô zên bhrợ têng. Vêy cơnh cậ nâu đoo nắc muy cóh pazêng rau tu bhrợ rau cắh liêm crêê ooy rau nhâm mâng? C’la k’rong bhrợ kiêng đơớh pay pa chô zên tơợ bh’rợ pa ang điện ha dzợ đơơh hân pa nong đác? Ta ơơi pa chô rau ta moóh ooy rau liêm choom âng bh’rợ thuỷ điện Sông Bung 2, t’coóh Ngô Việt Hải xay moon: “Azi xoọc ch’mêết lêy pazêng rau tu âng bh’rợ cắh liêm crêê n’nâu. Tu cơnh đêếc, tước nâu cơy, ooy xa nay âng c’la k’rong bhrợ, azi nhăn xay moon gít nắc doọ vêy dưr váih rau cắh liêm choom bêl bhrợ têng đoọng dưr váih đhr’năng n’nâu. Hân đhơ cơnh đêếc nắc azi ch’mêết lêy cớ crêê cơnh xa nay đoọng xay moon tu nắc n’hau.”

     Nắc oó xay moon tu ooy boo túh ga mắc. Tu đợ đác boo cơnh bêl đêếc ahay nắc êếh rau ngân pa bhlâng cóh zr’lụ da ding k’coong Quang Nam. Zập ngai rơơm kiêng, apêê cơ quan chức năng nắc xay moon gít đợ rau tu lâng trách nhiệm âng pazêng đơn vị crêê tước. Tơợ đêếc, vêy bh’rợ toom crêê cơnh ooy đợ rau cắh liêm crêê n’nâu./.

Sự cố Thủy điện Sông Bung 2:

Chất lượng công trình có vấn đề ?

Thanh Hà VOV

      Mới hơn nửa tháng sau khi được Hội đồng nghiệm thu của Tập đoàn Điện lực nghiệm thu và chỉ qua một cơn lũ chưa lớn ở miền Trung mà đường hầm dẫn dòng thi công của Thủy điện Sông Bung 2 tỉnh Quảng Nam bị bục vỡ. Nói về sự cố này, nhà đầu tư đã đổ lỗi do biến đổi khí hậu, lũ to và khẳng định công trình vẫn an toàn. Trong khi đó, một số chuyên gia, nhà khoa học lại cho rằng, lũ không phải nguyên nhân gây ra sự cố này. Có người đặt nghi vấn về chất lượng công trình.

     Ông Lê Trí Tập, chuyên gia thủy lợi, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho rằng, mưa lũ do bão số 4 vừa qua là không lớn, không bất thường. Bằng chứng là mực nước ở các sông đều ở dưới mức báo động I. Vì vậy chủ đầu tư đổ lỗi do mưa lớn dẫn đến vỡ cửa van số 2 hầm dẫn dòng thi công của Thủy điện sông Bung 2 là không ổn. Theo ông Lê Trí Tập, thực tế là nhà đầu tư đã đóng van lại để tích nước thì nguyên tắc là tấm van ấy phải chịu được áp lực nước lớn. Bởi dung tích hồ chứa là 94 triệu mét khối nước thì nếu lũ to hơn nữa tấm van đó phải chịu đựng được lũ lớn hơn nhiều. Trong khi đó, theo chủ đầu tư, thời điểm xảy ra sự cố trôi cửa van số 2 làm nước tràn vào Hầm dẫn dòng thì hồ chứa mới chỉ tích được 28 triệu mét khối nước mà tấm van nặng 125 tấn đã bị cuốn trôi, Phải chăng chất lượng công trình là có vấn đề. Ông Lê Trí Tập cho rằng, cần phải có thời gian kiểm tra, rà soát quy trình tất cả các khâu từ thiết kế, thi công, chứ không thể đổ lỗi cho nguyên nhân thời tiết: “Cái đấy thì đúng là có vấn đề rồi. Theo mình thì đừng kết luận vội là do thiên tai bão lũ gì hết. Thực tế anh đóng van lại để tích nước thì cái van đó phải chịu đựng được. Nhưng mới lên có chút xíu đã vỡ van rồi thì cái việc ấy phải xem lại, phải kiểm tra đến nơi đến chốn thử cái gốc nó ở đâu. Anh đã có quyết định đóng van lại để tích nước để chuẩn bị phát điện. Chứ đừng đổ tại trời mưa.”

     Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hồng Giang, Chủ tịch Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước Việt Nam cho rằng việc đóng van Hầm dẫn dòng để tích nước không thể thực hiện trong mùa mưa lũ mà phải làm trong mùa khô. Theo ông Phạm Hồng Giang, lũ không phải là nguyên nhân gây ra sự cố Sông Bung 2. Bởi mức nước trong hồ lúc ấy rất thấp. Ông Phạm Hồng Giang cho rằng nguyên nhân sâu xa của sự cố nước tràn vào hầm dẫn dòng có thể do chất lượng công trình: “Để khẳng định được nguyên nhân vụ việc thì phải có những khảo sát đánh giá thật nghiêm túc, từ khâu khảo sát, thiết kế cho đến thi công. Công trình vừa mới nghiệm thu và đánh giá chất lượng rồi. Rõ ràng là qua sự việc này đặt ra nhiều nghi vấn về chất lượng công trình. Chất lượng của đơn vị thi công cũng có nhiều nghi vấn cần đặt ra lúc này.”

     Theo Tiến sĩ Đào Trọng Tứ, thành viên mạng lưới Sông ngòi Việt Nam, chủ đầu tư cho bít hầm dẫn dòng trong mùa mưa là không đúng. Ông Đào Trọng Tứ đặt câu hỏi vì sao Hội đồng nghiệm thu các cấp lại cho phép chủ đầu tư đắp đê quây hạ lưu hạng mục Hầm dẫn dòng ngay vào mùa mưa?. Về phương pháp thi công, nhà thầu dùng 2 cửa van chắn nước nặng 125 tấn là không phù hợp. Bởi không tấm sắt nào có thể chịu được sức nước của mùa lũ. Ông Đào Trọng Tứ cho biết, nguyên tắc thi công là phải đắp đê quây để “hành kiệt” vào mùa khô. Hành kiệt là khâu thi công nhằm mục đích làm khô hầm dẫn dòng, sau đó mới bít lại hầm dẫn thì thi công này. Theo ông Tứ, về nguyên tắc thi công thì cửa Hầm dẫn dòng phải mở để thoát nước lũ. Tiến sĩ Đào Trọng Tứ khẳng định, xảy ra sự cố nước cuốn trôi cánh van số 2 hầm dẫn dòng là có vấn đề về lỗi kỹ thuật: “Chưa kịp làm đê quây thi công thì nước nó vẫn phải về mà anh đã bắt đầu tích nước rồi. Điều đó là không đúng, nếu mà đóng cống dẫn dòng là không đúng. Thường thường người ta hành kiệt đường dẫn dòng vào mùa khô chứ anh hành kiệt vào mùa mưa thì anh “toi” rồi. Lũ là rất lớn, phải thoát nước ra phía sau chứ, phải có đường dẫn nước ra sông chứ, ai lại chặn dòng vào giữa lúc đang mưa như thế này, không phù hợp. Chưa đủ điều kiện tích nước mà đã tích nước là căng rồi. Nên câu chuyện này mình thấy có vấn đề.”

     Trong khi đó, trả lời PV Đài TNVN, ông Ngô Việt Hải, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Phát điện 2, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, chủ đầu tư dự án thủy điện Sông Bung 2 cho biết, để tích nước lòng hồ đã trải qua Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở, Hội đồng nghiệm thu cấp chủ đầu tư. Trước đây còn phải thông qua Hội đồng nghiệm thu cấp Quốc gia nhưng bây giờ đã giao cho UBND tỉnh. Sau khi kiểm tra đầy đủ các hồ sơ, UBND tỉnh Quảng Nam đã ra quyết định cho tích nước hồ chứa. Về trách nhiệm này, ông Huỳnh Khánh Toàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, công trình thủy điện Sông Bung 2 do Hội đồng nghiệm thu của chủ đầu tư là Tập đoàn Điện lực Việt Nam tổ chức nghiệm thu và thống nhất cho tích nước hồ chứa vào ngày 25/8/2016. Công trình nằm trong đề án an ninh năng lượng quốc gia, được Bộ Công thương phê duyệt nên thẩm quyền thuộc về Bộ này, tỉnh Quảng Nam không liên quan. Vậy là, giữa các bên liên quan đang đổ lỗi cho nhau?.

    Theo ông Ngô Việt Hải, chủ đầu tư đã bỏ ra hơn 5000 tỷ đồng xây dựng công trình này, rất nóng lòng để công trình sớm phát điện, sớm thu hồi vốn. Liệu đây có phải là một trong những nguyên nhân làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình?. Nhà đầu tư muốn sớm thu lợi nhuận từ việc phát điện mà vội vàng tích nước?. Trả lời câu hỏi về chất lượng công trình thủy điện Sông Bung 2, ông Ngô Việt Hải cho rằng: “Chúng tôi đang kiểm tra đánh giá lại toàn bộ nguyên nhân của sự cố này. Do vậy đến giờ này, về góc độ của chủ đầu tư, chúng tôi khẳng định không có sự bất cẩn trong thi công để xảy ra tình trạng này. Nhưng chúng tôi sẽ  kiểm tra lại theo đúng quy trình để xác định đó là nguyên nhân gì.”

    Xin đừng đổ lỗi cho mưa lũ lớn. Vì với lượng mưa như vừa qua chưa phải to lắm ở miền núi tỉnh Quảng Nam. Dư luận mong rằng, các cơ quan chức năng cần làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của các đơn vị liên quan. Từ đó, có biện pháp xử lý nghiêm minh những sai phạm dẫn đến sự cố này./.