Gia Lai nắc vel đong vêy đợ đhăm crâng crêê ta tal k’xịa pay k’tiếc lất xa nay bấc pa bhlâng. Đợ đhăm k’tiếc n’nâu, xang đợ cr’chăl bhrợ ha rêê đhuốch nắc cắh dzợ liêm. Tỉnh Gia Lai xoọc bhrợ têng bấc bh’rợ đoọng pay pa chô đhăm k’tiếc crêê ta k’xịa pay đoọng chóh bhrợ crâng. Bh’rợ n’nâu n’jứah đoọng pa dưr đợ gâm ngút âng crâng, n’jứah bhrợ t’váih pr’đơợ đoọng đhanuôr pa dưr kinh tế đươi dua ooy crâng. Công Bắc, PV Đài P’rá VN vêy bha ar xrặ ooy rau la lua n’nâu.

L’lăm ahay, tu cr’noọ đươi dua k’tiếc pa bhrợ bấc lấh mơ, pr’loọng đong a noo R’ô Nhân ắt cóh chr’val Chư Rcăm, chr’hoong Krông Pa, tỉnh Gia Lai ơy prá lấh 1 hecta crâng đoọng bhrợ ha rêê. Xang lấh 10 c’moo bhrợ ha rêê, k’tiếc cắh dzợ u liêm. Bêl vêy vel đong ta đang moon bhrợ têng bh’rợ pay pa chô k’tiếc crâng crêê ta k’xịa pay đoọng chóh crâng crêê cơnh cr’noọ xa nay lâm nghiệp, pr’loọng đong a noo Nhân ơy xay moon ting bhrợ têng. Rau bhrợ ha a noo k’rang nắc bêl đợ k’tiếc bhrợ ha rêê cắh dzợ bấc nắc bhrợ rau cắh liêm crêê tước ooy pr’ắt tr’mông âng pr’loọng đong. A noo R’ô Nhân prá:

L’lăm ahay, a cu tal crâng nắc đoọng vêy k’tiếc pa bhrợ. Xoọc đâu nhà nước ta đang moon chóh crâng nắc pr’loọng đong công ting xơợng bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc acu k’rang nắc cắh zập k’tiếc pa bhrợ nắc ta bhúch rau cha đắh. Acu rơơm kiêng bêl pay pa chô, nhà nước bhrợ t’váih rau liêm buôn đoọng ha acu băn k’coon.

Rau k’rang âng a noo R’ô Nhân công nắc rau k’rang zazum âng bấc pr’loọng đong nhăn bhrợ têng xăl k’tiếc crâng crêê ta k’xịa đoọng chóh crâng cóh g’lúh n’nâu đhị chr’hoong Krông Pa, tỉnh Gia Lai. Crêê tước ooy xa nay n’nâu, t’coóh Trương Quốc Dụng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm, Trưởng ban pay pa chô k’tiếc crâng chr’hoong Krông Pa xay moon, chr’hoong ơy vêy xa nay pay pa chô 7 r’bhâu hecta k’tiếc. Chr’hoong xoọc ta đang moon, đoọng đhanuôr n’năl chính sách pay pa chô k’tiếc âng tỉnh. Bêl pa chô k’tiếc crêê ta k’xịa pay, đh’rứah lâng bh’rợ vêy ta đoọng bha ar quyền đươi dua k’tiếc đoọng chóh crâng, apêê pr’loọng đong chóh crâng nắc dzợ vêy ta đoọng 7 ức đồng ha muy hecta. Bêl crâng chóh ga mắc, đhanuôr nắc choom đươi k’tiếc n’nắc đoọng chóh chr’nóh chr’bêết rau lơơng lâng đhanuôr công vêy k’tiếc đoọng pa bhrợ pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông. T’coóh Trương Quốc Dụng prá:

Xoọc đâu lâng cóh ha y, azi t’bhlâng bhrợ têng bh’rợ xay moon, p’too pa choom đhanuôr ting xay moon đợ đhăm k’tiếc âng đhanuôr lấh k’xịa pay. T’đui đoọng, nắc xay bhrợ xang cóh c’moo 2017 n’nâu đoọng cóh c’moo 2018 bhrợ têng bh’rợ chóh crâng ting cơnh Nghị định 75 lâng Quyết định 38 âng Chính phủ.

Ting cơnh t’coóh Trương Phước Anh, Giám đốc Sở NN lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon tỉnh Gia Lai, cr’noọ bh’rợ tơợ nâu cơy tước c’moo 2020, tỉnh pay pa chô 30 r’bhâu hecta crâng crêê ta k’xịa đoọng bhrợ têng bh’rợ chóh crâng. Cóh đêếc, tỉnh t’bhlâng bhrợ têng m’bứi bhlâng 10 r’bhâu hecta cóh c’moo đâu lang cóh c’moo ha y. 20 r’bhâu hecta ha mơ dzợ nắc pay pa chô cóh c’moo 2019. Đoọng xay bhrợ liêm choom bh’rợ n’nâu, tỉnh ơy bhrợ 4 c’bhúh lướt ch’mêết lêy, ta đang moon apêê chr’hoong, thị xã lâng pazêng crêê tước t’bhlâng xay bhrợ. Bh’rợ pay pa chô k’tiếc đoọng ha xa nay bh’rợ chóh crâng nắc đoọng bhrợ t’bấc đợ gâm ngút âng crâng, bhrợ bhr’lậ cớ ngành lâm nghiệp cóh vel đong. Ting n’nắc, bêl xay bhrợ, tỉnh t’bhlâng pa têết lâng bh’rợ bhrợ t’váih rau liêm crêê, đươi dua chính sách crêê cơnh đoọng đhanuôr vel đong ting chóh crâng, nhâm mâng pr’ắt tr’mông lâng pa dưr dal thu nhập:

Rau la lua cậ âng bh’rợ pay pa chô k’tiếc crâng nắc đoọng bhrợ têng bh’rợ chóh crâng, ng’moon pay pa chô nắc ting cơnh xa nay âng nhà nước, ha dzợ bh’rợ n’nâu nắc vêy bh’rợ pazum xay bhrợ liêm choom âng prang hệ thống chính trị, đoọng xay moon ha đhanuôr n’năl ghít. Cơnh đêếc nắc, ahêê xăl đợ đhăm k’tiếc chóh chr’nóh, bấc bhlâng nắc đợ đhăm k’tiếc cắh dzợ liêm nắc đoọng chóh crâng. N’jứah vêy bh’rợ ting bhrợ đh’rứah, bhrợ t’váih bh’nơơn bh’rợ, nắc tước ooy cr’chăl pay pa chô nắc tr’pác. Xang n’nắc cóh chế độ 38 nắc dzợ vêy k’tiếc cắh vêy ta chóh rau rị nắc đoọng ha apêê đoo chóh r’véh r’đoong, lâng nắc choom vặ zên âng ngân hàng chính sách đoọng pa dưr bh’rợ b’băn cóh crâng.

Pay pa chô k’tiếc crâng crêê ta k’xịa pa chô ooy cr’noọ xa nay chóh crâng nắc c’lâng xa nay liêm crêê. Hân đhơ cơnh đêếc, nâu đoo nắc rau tr’nơớp âng bh’rợ chóh bhrợ cớ crâng, zúp zooi đhanuôr nhâm mâng pr’ắt tr’mông lâng zư lêy crâng. Đoọng chính sách n’nâu chô đơơng rau liêm choom, nắc t’bhlâng ting xay bhrợ, trách nhiệm âng cơ quan chức năng lâng chính quyền vel đong, zúp zooi đhanuôr la lua bơơn đợ rau liêm choom ooy kinh tế tơợ bh’rợ pazum nông nghiệp lâng lâm nghiệp./.

Gia Lai: Thu hồi đất, tái sinh rừng

và kỳ vọng ổn định cuộc sống người dân

Gia Lai là địa phương có diện tích rừng bị lấn chiếm trái phép rất lớn. Những diện tích này, sau thời gian đưa vào canh tác nương rẫy đã bị xói mòn, bạc màu và kém hiệu quả. Tỉnh Gia Lai đang triển khai các giải pháp để thu hồi diện tích bị lấn chiếm để trả về cho mục đích lâm nghiệp. Việc làm này vừa nhằm tăng độ che phủ rừng, vừa tạo điều kiện để người dân phát triển kinh tế nhờ lâm nghiệp. Công Bắc, Phóng viên Đài TNVN có bài đề cập thực tế.

Trước đây, do nhu cầu đất sản xuất, gia đình anh R’ô Nhân ở xã Chư Rcăm, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai đã khai phá hơn 1 ha rừng để làm rẫy. Sau hơn 10 năm canh tác, đất rẫy đã bạc màu. Khi được địa phương vận động thực hiện chủ trương thu hồi đất rừng bị lấn chiếm để chuyển sang cây trồng cây phù hợp mục đích lâm nghiệp, gia đình anh Nhân đã đăng ký thực hiện. Điều khiến anh lo lắng là khi quỹ đất canh tác nương rẫy bị thu hẹp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của gia đình. Anh R’ô Nhân, nói:

  “Trước đây, mình phát rừng là để có đất sản xuất. Giờ nhà nước vận động trồng rừng thì gia đình mình thực hiện thôi. Nhưng mình lo là thiếu đất canh tác thì sẽ thiếu cái ăn. Mình mong là khi thu hồi, nhà nước tạo điều kiện để mình nuôi con cái.”

Điều lo lắng của anh R’ô Nhân cũng là nỗi lo lắng chung của các hộ đăng ký thực hiện chuyển đổi đất rừng bị lấn chiếm để trồng rừng trong đợt này tại huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai. Liên quan tới vấn đề này, ông Trương Quốc Dụng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm, Trưởng ban thu hồi đất rừng huyện Krông Pa, cho biết, huyện đã lên kế hoạch thu hồi 7.000 ha. Huyện đang tiến hành vận động, tuyên truyền để người dân hiểu được chính sách thu hồi đất của tỉnh. Khi trả đất đã lấn chiếm, cùng với việc được cấp quyền sử dụng đất để trồng cây lâm nghiệp, các hộ trồng rừng còn được nhận hỗ trợ 7 triệu đồng cho mỗi héc ta. Trước khi rừng trồng khép tán, người dân có thể tận dụng quỹ đất để canh tác nông nghiệp và người dân cũng được dành một phần đất để canh tác, ổn định cuộc sống.

Ông Trương Quốc Dụng, nói:

  “Hiện tại và sắp tới, chúng tôi chú trọng công tác tuyên truyền, vận động người dân tự nguyện kê khai diện tích người dân đã lấn chiếm. Ưu tiên, là xong trong năm 2017 này để trong năm 2018 tiến hành trồng rừng theo Nghị 75 và Quyết định 38 của Chính phủ.”

          Theo ông Trương Phước Anh, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Gia Lai, kế hoạch từ nay đến năm 2020, tỉnh sẽ tiến hành thu hồi 30.000ha rừng bị lấn chiếm để trả về cho mục đích lâm nghiệp. Trong đó, tỉnh sẽ cố gắng thực hiện được ít nhất 10.000ha trong năm nay và năm tới. 20 nghìn ha còn lại sẽ thu hồi trong năm 2019. Để thực hiện được mục tiêu này, tỉnh đã thành lập 4 đoàn để kiểm tra, đôn đốc các huyện, thị xã và các đơn vị liên quan. Việc thu hồi đất trả về cho mục đích lâm nghiệp nhằm nâng cao độ che phủ rừng, tái cơ cấu ngành lâm nghiệp ở địa phương. Đồng thời, trong quá trình thực hiện, tỉnh sẽ gắn với việc tạo điều kiện, áp dụng các chính sách phù hợp để bà con địa phương tham gia trồng rừng, ổn định cuộc sống và nâng cao thu nhập. 

          “Thực chất thu hồi đất rừng để trả về mục tiêu lâm nghiệp và trồng rừng, nói thu hồi là theo văn tự nhà nước, còn việc này phải có sự phối hợp tốt của hệ thống chính trị để nói cho dân rõ. Nghĩa là chúng ta chuyển một số diện tích cây trồng, thậm chí là phần đông diện tích cây trồng bạc màu, kém hiệu quả thì chuyển, đưa vô trồng rừng. Vừa có liên kết, tạo ra sản phẩm, khi tới thời kỳ thu hoạch thì chia. Rồi trong chế độ 38 thì còn có diện tích đất trống để dành cho họ trồng cây nông nghiệp, và có thể vay vốn của ngân hàng chính sách để phát triển chăn nuôi dưới tán rừng.”

Thu hồi đất rừng bị lấn chiếm trả về cho mục đích lâm nghiệp là chủ trương đúng. Tuy nhiên, đây mới chỉ là khởi đầu cho hành trình tái sinh rừng, giúp người dân ổn định cuộc sống và gắn bó với rừng. Để chính sách này đem lại hiệu quả, cần thêm sự kiên trì, trách nhiệm của cơ quan chức năng và chính quyền địa phương, giúp người dân thật sự đạt được hiệu quả kinh tế nhờ kết hợp nông nghiệp và lâm nghiệp ./.