Đhr’năng p’niên đơớh lướt pa bhrợ, vêy cơnh cậ bấc ađhi lơi học đoọng lướt pa bhrợ nắc dợ váih cóh apêê vel đong. Đợ zên chroót đoọng ha g’lêếh c’rơ pa bhrợ pa bhlâng m’bứi, bhrợ đhị zr’lụ cắh liêm crêê, p’niên k’tứi pa bhrợ nắc cóh zập t’ngay ắt lâng đhr’năng pa bhrợ ha lêệng, bil bấc c’rơ. Bhrợ têng cơnh ooy đoọng pa xiêr đhr’năng n’nâu, xoọc đâu nắc rau zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Tu pazêng rau tu bhrợ t’váih đhr’năng p’niên k’tứi đơớh lướt pa bhrợ nắc tu đharứt ha ul. Bha ar xrặ âng phóng viên Kim Thanh:

                Bh’nơơn tơợ bh’rợ ch’mêết lêy âng Cục zư lêy lâng băn par p’niên k’tứi, Bộ Lao động – Thương binh lâng Xã hội đoọng lêy, prang k’tiếc k’ruung vêy k’dâng 1 ức 750 r’bhâu p’niên k’tứi ting pa bhrợ, pay 9,6% pazêng dân số p’niên k’tứi. Đợ p’niên k’tứi pa bhrợ bấc bhlâng nắc cóh zr’lụ thành phố ga mắc, cóh đêếc vêy Hà Nội lâng thành phố Hồ Chí Minh. P’niên tơớp pa bhrợ bấc bhlâng nắc tơợ 12- 13 c’moo, bấc bhlâng nắc cóh 3 bh’rợ: nông nghiệp, dịch vụ, công nghiệp – xây dựng, cóh đêếc, nông nghiệp bấc lấh mơ lâng k’nặ 1 ức 180 r’bhâu p’niên. Rau k’rang pa bhlâng nắc, 1,3 ức p’niên vêy đhr’năng pa bhrợ cóh apêê bh’rợ cắh choom đoọng p’niên bhrợ têng cắh cậ đhr’năng pa bhrợ cắh liêm crêê lâng lấh muy pâng p’niên pa bhrợ nắc lơi học.

Ting cơnh t’coóh Đặng Văn Bất, Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh lâng Xã hội Hà Nội, p’niên ting pa bhrợ têng kinh tế bấc bhlâng nắc cóh bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng. Bấc apêê a conh a căn nắc dợ p’loon đươi c’rơ âng p’niên k’tứi đoọng pa dưr thu nhập âng pr’loọng đong. Đhr’năng p’niên k’tứi lâng manuýh cắh ơy ta đhâm c’mor ting pa bhrợ bấc bhlâng nắc tơợ 15- 17 c’moo. T’coóh Đặng Văn Bất prá:

                     Đợ pr’loọng đong đharứt cóh Hà Nội xoọc đâu nắc doọ lấh bấc, nắc tu cr’noọ ooy pr’ắt tr’mông, cr’noọ ooy thu nhập nắc bấc ngai p’loon đươi dua p’niên k’tứi pa bhrợ… Tu cơnh đêếc đợ bh’rợ doọ cắh lấh liêm crêê, doọ ha lêệng nắc dợ pa dưr thu nhập ha pr’loọng đong nắc apêê công bhrợ. Nâu đoo nắc rau tu bhrợ bhrợ cóh muy bơr zr’lụ, bh’rợ đươi dua p’niên pa bhrợ nắc dợ cắh crêê cơnh xa nay âng pháp luật.

                 Bấc p’niên cóh bấc vel đong tước ooy thành phố ga mắc, pa bhrợ đhị zr’lụ công trình xây dựng, đong pa câl chr’na đha nắh cắh cậ lướt pa câlng hàng, đánh giày… Đợ zên ta chroót pa chô pa bhlâng m’bứi, nắc pa bhrợ cóh đhr’năng cắh liêm crêê, buôn bhrợ têng bil bấc g’lêếh c’rơ. P’niên k’tứi buôn crêê ta moon, k’dua pa bhrợ tơợ 11- 12 tiếng đồng hồ, cắh cậ tước 16 tiếng đồng hồ cóh muy t’ngay. Lâng p’niên pa bhrợ cóh quan pa câl chr’na đha nắh, đợ zên lương tơợ 1,8 ức đồng tước 2 ức đồng cóh muy c’xêê vêy ta lêy nắc đợ thu nhập z’zăng bấc. Tu bấc p’niên pa bhrợ nắc cắh vêy ta chroót đoọng lương.

                  Pr’căn Đào Hồng Lan, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh lâng Xã hội xay moon, ha ul đharứt nắc rau tu bha lâng bhrợ ha p’niên ting bhrợ têng bh’rợ kinh tế, tơợ đêếc bhrợ t’váih đhr’năng p’niên pa bhrợ. Bh’rợ bhrợ p’niên đơớh ting pa bhrợ cắh muy bhrợ rau cắh liêm crêê ooy rau dưr pậ banh âng a chắc a zân lâng cr’noọ âng p’niên k’tứi, ting n’nắc nắc dợ bhrợ zr’nắh k’đháp ooy bh’rợ đươi dua xa nay bh’rợ giáo dục crêê cơnh, bhrợ zr’nắh k’đháp ooy bh’rợ ra văng ooy pr’ắt tr’mông cóh ha y chroo âng đay liêm choom lấh mơ. Pr’căn Đào Hồng Lan prá:

                           Bh’rợ ch’mêết lêy lâng toom đợ bh’rợ n’lất crêê tước ooy p’niên k’tứi pa bhrợ, pa bhlâng nắc cóh zr’lụ kinh tế la léh ma múuch dợ bấc rau cắh liêm crêê, cắh ơy xay moon gít tước ooy pazêng vel đong xa nay lâng bh’rợ xay moon p’niên k’tứi pa bhrợ. Đhị đêếc cậ, xa nay p’niên k’tứi pa bhrợ công nắc rau zr’nắh k’đháp cóh bh’rợ ting ắt đh’rứah lâng bha lang k’tiếc ng’moon zazum lâng cóh bh’rợ xay bhrợ pazêng rau hiệp định thương mại tự do ng’moon la lay, lâng pa xiêr đợ p’niên pa bhrợ.

                 Xa nay bh’rợ zâl cha groong, pa xiêr p’niên pa bhrợ cóh cr’chăl 2016 – 2020 nắc vêy ta bhrợ têng lêy bh’rợ zúp zooi, xay bhrợ đoọng pa xiêr đợ p’niên pa bhrợ. Bh’rợ nắc vêy ta bhrợ têng cóh apêê chr’val, phường, thị trấn vêy bấc p’niên pa bhrợ cắh cậ nắc apêê bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh, zr’lụ pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy cóh zr’lụ kinh tế la léh ma muúch vêy p’niên k’tứi pa choom bh’rợ tr’nêng lâng ting pa bhrợ. T’coóh Chang Hee Lee, Giám đốc Văn phòng c’bhúh pa bhrợ âng bha lang k’tiếc (ILO) đhị Việt Nam xay moon, bh’rợ t’bil lơi đhr’năng k’dua pa bhrợ, pa câl manuýh lâng p’niên k’tứi pa bhrợ nắc muy rau bh’rợ bha lâng đoọng pa dưr rau dưr váih âng kinh tế cóh đanh đươnh, đhậu bhứah lâng nhâm mâng, bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng zập prang lâng liêm choom lâng bh’rợ liêm choom ha zập ngai. P’cắh mặt ILO gr’hoót nắc pazum đh’rứah nhâm mâng lâng Bộ Lao động – Thương binh lâng Xã hội lâng apêê cơ quan, c’bhúh crêê tước zúp zooi bhrợ têng xa nay bh’rợ zâl cha groong, pa xiêr p’niên k’tứi pa bhrợ. T’coóh Chang Hee Lee prá:

                  Đh’rứah lâng bh’rợ ta đang moon bhrợ têng bh’rợ zâl cha groong, pa xiêr đợ p’niên k’tứi pa bhrợ lâng pazum têy xay bhrợ đh’rứah tu cr’noọ dưr váih nhâm mâng 8.7, ahêê xoọc gr’hoót đh’rứah bhrợ têng, cắh muy cóh cấp bha lang k’tiếc lâng âng k’tiếc k’ruung, nắc dợ đh’rứah đhị cấp tỉnh lâng cấp chr’hoong, chr’val đoọng xay moon đợ rau t’bhlâng liêm choom bhlâng, choom t’bil lơi đhr’năng p’niên k’tứi đơớh pa bhrợ, t’bhlâng xay bhrợ tu muy pr’ắt tr’mông liêm crêê cóh ha chroo ha p’niên k’tứi, chr’nắp bhlâng nắc lâng p’niên lum pr’ắt tr’mông pa bhlâng zr’nắh k’đháp, bhrợ t’váih pr’ắt tr’mông cóh ha y chroo liêm crêê lấh mơ ha xã hội Việt Nam.

                           Đoọng zư lêy lâng bhrợ t’váih liêm choom bhlâng ha p’niên k’tứi, vel đong nắc ting xay bhrợ, ting n’nắc apêê pr’loọng đong, nhà trường lâng xã hội ch’mêết lêy cr’noọ zâl cha groong lâng pa xiêr p’niên pa bhrợ nắc bh’rợ tr’nêng lâng trách nhiệm lâng lang manuýh ha y chroo./.

ĐÓI NGHÈO LÀ NGUYÊN NHÂN CHÍNH

KHIẾN TRẺ EM PHẢI LAO ĐỘNG SỚM

                  Tình trạng trẻ em phải tham gia lao động sớm, thậm chí nhiều em phải bỏ học để đi làm vẫn xảy ra tại các địa phương. Mức giá nhân công rẻ, phải lao động trong môi trường và điều kiện không đảm bảo, lao động là trẻ em vẫn đang từng ngày buộc phải đối mặt với nguy cơ bị bóc lột sức lao động. Làm thế nào để hạn chế được tình trạng này hiện vẫn đang là một bài toán không đơn giản. Bởi một trong những nguyên nhân khiến các em phải tham gia lao động sớm là do nghèo đói. Bài viết viên Kim Thanh- PV Đài TNVN:

                 Kết quả điều tra của Cục Bảo vệ và Chăm sóc trẻ em, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội cho thấy, cả nước có khoảng 1 triệu 750 nghìn trẻ em tham gia lao động, chiếm 9,6% tổng dân số trẻ em. Tỷ lệ lao động trẻ em tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn, trong đó có Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Trẻ em bắt đầu làm việc phổ biến ở độ tuổi 12 - 13 tuổi, tập trung chủ yếu ở 3 ngành nghề: nông nghiệp, dịch vụ, công nghiệp - xây dựng, trong đó, nông nghiệp chiếm tỷ lệ cao nhất với gần 1 triệu 180 nghìn em. Đáng lo ngại, 1,3 triệu trẻ em có nguy cơ làm trong các nghề bị cấm sử dụng lao động chưa thành niên hoặc điều kiện lao động có hại và hơn một nửa lao động trẻ em phải bỏ học.

                        Theo ông Đặng Văn Bất, Phó Giám đốc Sở Lao động-Thương binh và Xã hội thành phố Hà Nội, trẻ em tham gia vào các hoạt động kinh tế tập trung nhiều ở các làng nghề. Nhiều bậc cha mẹ vẫn tận dụng sức lao động của trẻ em để tăng thu nhập cho gia đình. Nguy cơ trẻ em và người chưa thành niên tham gia lao động tập trung nhiều ở độ tuổi 15 đến 17. Ông Đặng Văn Bất nói:

                       “ Tỷ lệ hộ nghèo ở Hà Nội hiện nay không phải là cao nhưng vì nhu cầu cuộc sống, nhu cầu về thu nhập nên nhiều người muốn tận dụng thời gian nhàn rỗi của các cháu…Nên những nghề mà không độc hại, không nặng nhọc nhưng vẫn tăng thu nhập cho gia đình thì các em vẫn làm. Đây cũng là nguyên nhân khiến cho đâu đó, việc sử dụng lao động trẻ em vẫn chưa đúng với quy định của pháp luật”

          Không ít trẻ em ở nhiều địa phương đến các thành phố lớn, làm việc tại các công trình xây dựng, cửa hàng ăn uống hoặc bán hàng rong, đánh giầy…Mức giá nhân công rẻ, phải lao động trong một môi trường và điều kiện không đảm bảo, lao động là trẻ em vẫn đang từng ngày buộc phải đối mặt với nguy cơ bị bóc lột sức lao động. Các em có thể bị chủ sử dụng ép làm việc từ 11- 12 tiếng, thậm chí lên tới 16 tiếng/ngày. Đối với những lao động trẻ em phục vụ tại các quán ăn, số tiền lương 1,8 triệu đến 2 triệu đồng/tháng được xem là khoản thu nhập khá. Bởi vẫn còn không ít trường hợp trẻ phải làm việc mà không được trả lương.

          Bà Đào Hồng Lan, Thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội cho rằng, đói nghèo là nguyên nhân chính dẫn đến việc trẻ em tham gia các hoạt động kinh tế, từ đó dẫn đến nguy cơ lao động trẻ em. Việc tham gia lao động sớm không chỉ cản trở sự phát triển về thể chất và tâm lý của trẻ em mà còn cản trở việc tiếp cận và thụ hưởng nền giáo dục phù hợp, cản trở việc chuẩn bị một tương lai tốt hơn cho chính các em. Bà Đào Hồng Lan nói:

          “Việc thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm liên quan đến lao động trẻ em, đặc biệt trong khu vực kinh tế phi chính thức còn nhiều bất cập, chưa phổ biến được đầy đủ đến các địa phương khái niệm và cách xác định lao động trẻ em. Bên cạnh đó, vấn đề lao động trẻ em cũng là thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế nói chung và trong việc thực hiện các hiệp định thương mại tự do nói riêng và giảm thiểu lao động trẻ em”.

                Chương trình phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2016-2020 sẽ triển khai thí điểm mô hình hỗ trợ, can thiệp để giảm thiểu lao động trẻ em. Mô hình tập trung vào các xã, phường, thị trấn có nhiều trẻ em tham gia lao động hoặc các làng nghề truyền thống, cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc thuộc khu vực kinh tế phi chính thức có trẻ em học nghề và tham gia lao động. Ông Chang Hee Lee, Giám đốc Văn phòng Tổ chức lao động quôc tế (ILO) tại Việt Nam cho rằng, việc chấm dứt lao động cưỡng bức, buôn bán người và lao động trẻ em là một bước cơ bản để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn, rộng mở và bền vững, tạo việc làm đầy đủ và năng suất và công việc tốt cho tất cả mọi người. Đại diện ILO cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội và các cơ quan, tổ chức liên quan hỗ trợ việc triển khai chương trình phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em. Ông Chang Hee Lee cho biết:

                              “Cùng với việc phát động chương trình phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em và chung tay hợp tác trong liên minh mục tiêu phát triển bền vững 8.7, chúng ta đang cam kết cùng hành động không chỉ tại cấp quốc tế và quốc gia, mà động thời tại cấp tỉnh và cấp địa phương để đưa ra những nỗ lực tốt nhất nhằm xóa bỏ lao động trẻ em, đấu tranh vì một tương lai tốt đẹp hơn cho trẻ, đặc biệt các em trong hoàn cảnh khó khăn, mang lại một tương lai tươi sáng hơn cho xã hội Việt Nam”.

          Để bảo vệ và chăm sóc tốt nhất cho trẻ em, không chỉ các Bộ, ngành, địa phương phải vào cuộc mà các gia đình, nhà trường và xã hội cần xem mục tiêu phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em là nhiệm vụ và trách nhiệm đối với thế hệ tương lai./.