Cr’noon Vêy chr’val Tân Long, chr’hoong Hướng Hoá vêy 100% đhanuôr nắc đhanuôr Vân Kiều. XoỌc đâu, cr’noon n’nâu cắh crêê cơnh xa nay ooy đợ bấc âng đhanuôr, tu cơnh đêếc nắc pazum. Chính quyền vel đong ơy xay moon pazum cr’noon Vây lâng cr’noon Long Phụng, nắc đăn cr’noon tr’đăn. Hân đhơ cơnh đêếc, cr’noon Long Phụng nắc cr’noon 100% lứch đhanuôr Kinh ắt mamông. Tu pr’ắt tr’mông, j’niêng cr’bưn âng bơr cr’noon la lay cơnh, đhanuôr cóh đâu k’rang pa bhlâng bêl đương xơợng xa nay bh’rợ pazum bơr cr’noon nắc váih muy cr’noon. Tu cơnh đêếc, chính quyền vel đong nắc lum bấc rau zr’nắh k’đháp cóh bh’rợ k’đhơợng xay công cơnh ta đang moon ooy đhanuôr. T’coóh Ăm Rạp, ắt cóh cr’noon Xy Núc, chr’val Tân Long, chr’hoong Hướng Hoá prá: “Pazum nắc liêm pa bhlâng, đhanuôr zi mr’cơnh cr’noọ xa nay. Hân đhơ cơnh đêếc, đoo bêl pazum nắc vêy bấc rau zr’nắh k’đháp. Tr’nơớp nắc ooy p’rá xa nay; rau bơr nắc ooy j’niêng cr’bưn lâng rau pêê nắc bh’rợ lướt chô, zr’nắh k’đháp pa bhlâng tu cr’noon ooy ch’val mơ 3 cây số, tu cơnh đêếc đhanuôr công đớp k’rang”.

Ooy pazêng rau zr’nắh k’đháp cóh vel đong, t’coóh Trương Đình Tùng, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân chr’val Tân Long, chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị xay moon p’xoọng: “Bhlưa 2 cr’noon cóh l’lăm ahay ch’ngai bhlâng. Tu cơnh đêếc đoo bêl sinh hoạt cr’noon công vêy bấc rau zr’nắh k’đháp, tu tước ooy g’lúh sinh hoạt nắc pác bấc chu đoọng xay moon c’lâng xa nay, chính sách âng Đảng, Nhà nước tước ooy đhanuôr. Tu cơnh đêếc pazêng rau zr’nắh k’đháp nắc ra pặ cớ tổ chức hệ thống chính trị cóh bhươl cr’noon, bộ máy cóh cr’noon công cơnh bh’rợ sinh hoạt, j’niêng cr’bưn âng đhanuôr”.

Chr’hoong Hứơng Hoá vêy 192 bhươl cr’noon, zr’lụ phố, cóh đêếc 128 bhươl cr’noon cắh crêê cơnh xa nay. Ting cơnh cr’noọ xa nay, tơợ c’moo 2018 tước c’moo 2021 Hướng Hoá nắc ch’mêết lêy đoọng pazum 48 bhươl cr’noon; cr’chăl 2020 tước ooy c’moo 2030 nắc pazum 44 bhươl cr’noon. Xang bêl pazum nắc dợ mơ 100 bhươl cr’noon crêê cơnh xa nay. Tu đhr’năng âng k’tiếc k’ruung lâng zr’lụ đhanuôr ắt mamông, tu cơnh đêếc bh’rợ ch’mêết lêy lâng bhrợ xa nay bh’rợ pazum đoọng lêy nắc đoọng bhrợ têng bh’rợ n’nâu Hướng Hoá lum bấc rau zr’nắh k’đháp. P’rá, j’niêng cr’bưn công cơnh đhr’năng ắt mamông âng pazêng bhươl cr’noon vêy manúyh Kinh lâng đhanuôr acoon cóh nắc la lay cơnh. Ting n’nắc Hướng Hoá xoọc vêy lấh 50 bhươl cr’noon c’noong k’tiếc lâng lấh 100 bhươl cr’noon nắc bhươl cr’noon zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Ha dang bhrợ têng bh’rợ pazum nắc bhrợ t’váih rau k’đháp ooy bh’rợ pa dưr kinh tế xã hội âng apêê bhươl cr’noon. T’coóh Trần Đình Dũng, Trưởng phòng Nội vụ chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị prá p’xoỌng: “Bh’rợ n’nâu nắc t’bhlâng bhrợ bh’rợ prá xay p’too pa choom, prang hệ thống chính trị, cấp chr’val t’bhlâng lướt xay moon p’too pa choom đoọng bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ bh’rợ âng tỉnh bhrợ têng. Rau k’đháp g’lúh 2 cóh xa nay bh’rợ n’nâu nắc bêl pazum vêy muy bơr bhươl cr’noon xoọc đươi chính sách zr’nắh k’đháp ooy bhươl cr’noon doọ zr’nắh k’đháp. Ha dang pazum cóh cr’chăl n’nâu nắc muy bơr bhươl cr’noon cắh bơơn đươi dua, tu cơnh đêếc kiêng xay moon ooy zập cấp vêy thẩm quyền bêl pazum nắc đoọng đhanuôr cóh cr’noon n’nắc dợ bơơn đươi xa nay bh’rợ đharứt bêl pazum”.

Xoọc đâu, chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị xoọc t’bhlâng xay moon tước ooy pazêng bhươl cr’noon, zr’lụ phố ooy c’lâng xa nay pazum, đoọng ting t’ngay bhrợ t’váih rau mr’cơnh cr’noọ xa nay cóh đhanuôr. Rau la lua đoọng lêy, bấc đhanuôr xoọc mr’cơnh cr’noọ xa nay ting bhrợ têng. Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng bêl bhrợ têng cơnh xa nay bh’rợ vêy bơơn liêm buôn, nắc bhrợ bhr’lậ liêm choom lấh mơ đợ rau zr’nắh k’đháp cóh xoọc đâu, pa bhlâng nắc lâng đhanuôr acoon cóh, bhrợ t’váih rau mr’cơnh cr’noọ xa nay, đoọng bhrợ têng liêm choom bhlâng bêl xay bhrợ c’lâng xa nay n’nâu cóh rau la lua./.

Hướng Hóa- Quảng Trị khó khăn trong sáp nhập thôn bản

                                            CTV Bích Liên

Thực hiện chủ trương sáp nhập thôn, khu phố không đạt chuẩn nhằm tinh gọn và nâng cao hoạt động của bộ máy hành chính, đến nay huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã hoàn tất khâu khảo sát và xây dựng Đề án. Tuy nhiên, đặc thù là huyện miền núi với hơn một nửa dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, vấn đề sáp nhập thôn bản đang đặt ra những khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi cần phải có thời gian, lộ trình hợp lý.

Thôn Làng Vây xã Tân Long, huyện Hướng Hóa có 100% dân số là đồng bào dân tộc Vân Kiều. Hiện nay, thôn này không đạt tiêu chuẩn về quy mô dân số nên phải sáp nhập. Chính quyền địa phương đã quyết định sáp nhập thôn Làng Vây vào thôn Long Phụng, là thôn liền kề. Tuy nhiên, thôn Long Phụng lại là thôn có 100% dân số là người Kinh. Do đặc thù về phong tục tập quán của mỗi thôn khác nhau, người dân ở đây không khỏi băn khoăn, lo lắng khi tiếp nhận chủ trương sáp nhập hai thôn làm một. Vì vậy, chính quyền địa phương thì gặp không ít khó khăn trong quá trình chỉ đạo cũng như vận động nhân dân. Ông Ăm Rạp, ở bản Xy Núc, xã Tân Long, huyện Hướng Hóa nói: “Sáp nhập thì rất tốt, bà con chúng tôi hưởng ứng. Nhưng khi sáp nhập thì có nhiều khó khăn. Thứ nhất là về vấn đề ngôn ngữ; thứ 2 là về phong tục tập quán và thứ 3 là việc đi lại, rất khó khăn vì thôn cách xã 3 cây số cho nên bà con cũng hơi lo lắng và băn khoăn”.

Về những khó khăn tại địa phương, ông Trương Đình Tùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Long, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cho biết thêm: “Giữa 2 thôn trước đây cách xa nhau. Vì vậy một lần sinh hoạt thôn cũng có nhiều khó khăn vì trong một lần sinh hoạt thôn phải chia nhiều đợt sinh hoạt để tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với bà con. Chính vì vậy những khó khăn cơ bản là sắp xếp lại những tổ chức hệ thống chính trị ở thôn, bộ máy ở thôn cũng như quá trình sinh hoạt, tập quán của bà con”.

Huyện Hướng Hóa có 192 thôn, khu phố, trong đó 128 thôn, khu phố không đạt chuẩn. Theo kế hoạch, từ năm 2018 đến năm 2021 Hướng Hóa sẽ khảo sát để sáp nhập 48 thôn; giai đoạn 2012 đến 2030 sẽ sáp nhập tiếp 44 thôn. Sau khi sáp nhập sẽ còn lại 100 thôn đạt chuẩn. Do đặc điểm địa hình và phân bố dân cư nên qua quá trình khảo sát lập đề án sáp nhập cho thấy để triển khai đề án này, Hướng Hóa gặp rất nhiều khó khăn. Ngôn ngữ, phong tục tập quán cũng như điều kiện sinh sống của các thôn có người Kinh và người dân tộc thiểu số là rất khác nhau. Bên cạnh đó Hướng Hóa hiện có hơn 50 thôn thuộc diện biên giới và hơn 100 thôn thuộc diện đặc biệt khó khăn. Nếu tiến hành sáp nhập thì dễ gây xáo trộn, tác động đến quá trình phát triển kinh tế xã hội của các thôn. Ông Trần Đình Dũng, Trưởng phòng Nội vụ huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cho biết thêm: “Việc này thì tiếp tục thực hiện công tác tuyên truyền, cả hệ thống chính trị, cấp huyện, cấp xã tăng cường tuyên truyền, vận động để thực hiện đúng theo lộ trình kế hoạch theo Đề án của tỉnh ban hành. Khó khăn thứ 2 trong đề án này là khi sáp nhập có một số thôn đang hưởng chính sách khó khăn khi nhập vào thôn không khó khăn. Nếu nhập trong giai đoạn này thì một số thôn không được thụ hưởng nên muốn đề xuất các cấp có thẩm quyền khi nhập vào thì cho bà con trong thôn được bảo lưu thụ hưởng chương trình nghèo khi sáp nhập”. 

Hiện nay, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đang tích cực tuyên truyền vận động về tận các thôn bản, khu phố về chủ trương sáp nhập, nhằm từng bước tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Thực tế cho thấy, phần đông bà con nhân đồng tình chấp thuận. Tuy nhiên, để quá trình triển khai Đề án được thuận lợi cần giải quyết thấu đáo những khó khăn vướng mắc hiện tại, nhất là đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tạo sự đồng thuận thống nhất cao trong nhân dân, nhằm đem lại kết quả cao nhất khi chủ trương này được thực thi./.