Tơợ cr’noọ bh’rợ băn ađuh thương phẩm, muy c’lâng lướt t’mêê liêm choom xoọc dưr vaih, chroi k’rong zooi đhanuôr vêy thu nhập tệêm ngăn, r’dợ z’lâh đha rựt đanh mâng

Đhị vel Thới Xuân, chr’val Cờ Đỏ, cr’noọ bh’rợ băn ađuh âng anoo Mai Dũng xoọc pa chô bh’nơơn liêm choom, vaih nắc c’lâng xăl cơn bhrợ cha liêm choom cơnh lâng pr’đơợ bhrợ têng xoọc lưm bấc k’đhap k’ra.

Năc tơợp băn a đuh mơ bơr c’moo, anoo Mai Dũng đoọng năl, cr’chăl tr’nơợp dzợ lưm k’đhap. Đhơ cơnh đêêc, đươi vêy pa zay pa choom ta mooh kinh nghiệm tơợ zập pr’loọng băn lalăm, pa bhlầng năc chấc năl tơợ cr’noọ bh’rợ bhrợ têng vêy pa chô bh’nơơn dal đhị Sóc Trăng (ty), pr’loọng anoo nắc ơy r’dợ năl ghit kỹ thuật lâng năl cơnh bhrợ têng.

Ting cơnh kinh nghiệm âng anoo Dũng, băn a đuh doọ lâh k’đhap, zên k’rong bhrợ tr’nơợp doọ bấc, cr’chăl băn pa văl cung đâh. Zập tuh băn nắc mơ bơr c’xêê ơy choom pa chô  bh’nơơn, zập c’moo choom băn mơ 5-6 chu. Ha dang k’rang lêy liêm, nắc zập ruh a đuh ma mông bấc, pa câl cung z’zăng.

Coh đhr’năng băn, anoo Mai Dũng pa ghit chơih m’ma bh’nơơn dal, pa liêm đác băn lâng pa sạch a bóc băn tơợ tơợp hân noo. Ting cơnh anoo Dũng, pleng p’răng a đuh đâh pậ, ha dợ boo nắc pa ghit đhr’năng đác, xăl đác pa đâh, pa xoọng vitami lâng khoáng chất đoọng cha groong pr’luh. Đươi crêê cơnh kỹ thuật băn nắc pa câl a đuh vêy pa chô thu nhập, tr’mông tr’meh âng đong anoo ơy ha dưr lâh. Cr’chăl tước đâu, anoo Mai Dũng moon băn pa dưr cớ, băn t’bấc lâh lâng pác kinh nghiệm đoọng ha đhanuôr lơơng.

“Cr’nọo bh’rợ nâu băn liêm choom lâh băn coh tông, a đuh đâh pậ lâng chr’năp pa câl dal lâh. Băn bơr c’xêê nắc ơy choom pa câl, bêl pleng boo a đuh chooh m’bứi lâh bêl p’răng, bêl hân noo p’răng chooh bấc pa bhlầng”.

Cung băn a đuh, pr’căn Danh Thị Sương, ặt vel Thới Xuân đoọng năl, pr’loọng ơy băn a đuh bơr c’moo lâng bấc ruh băn, bh’rợ nua năc ting pa chô bh’nơơn dal, vaih thu nhập bha lầng đọong ha pr’loọng đong.

Ting cơnh pr’căn Sương, cr’chăl tr’nơợp tu căh ơy vêy kinh nghiệm băn nắc bh’nơơn pa chô căh vêy dal. Tơợ zập ruh băn, pr’căn Sương pa chô kinh nghiệm, pa choom băn, ra pặ m’ma, đươi cơnh đêêc nắc g’luh băn t’tun liêm choom lâh g’luh l’lăm, bh’nơơn ting dal lâh. Coh bơr c’moo hay, pr’loọng đong pr’căn Sương ơy pa câl 4 chu, zập ruh mơ 5.000 p’nong, bấc mơ 1 tấn. Chr’năp pa câl tơợ 37.000đ tước 45.000đ/kg, tơợ ơy lơi zên k’rong băn nắc zập ruh dzợ pa chô k’nặ 20 ức đồng.

“Bh’nơơn kinh tế nắc cung vêy, tu băn ếp t’ngay, mơ 2 c’xêê nắc ơy pa câl, đâh lâh băn a’ọc. M’ma đay câl tr’nơợp nắc 1 r’bhầu đồng 1 p’nong, xoọc tơợp zên vốn căh bấc nắc đong zi băn 5.000 p’nong, coh t’tun đâu nắc băn bấc lâh k’zệt r’bhầu p’nong”.

Căh muy tơợ c’rơ pa zay âng zập pr’loọng đong, zập cr’noọ bh’rợ  bhrợ cha liêm choom nâu zêng vêy c’rơ ting bhrợ âng tổ chức Hội pân đil cơ sở. Pr’căn Thạch Thị Út Lan, Chi hội trưởng Chi hội pân đil vel Thới Xuân đoọng năl, cr’chăl a hay, tơợ cr’noọ bh’rợ ghit liêm, bấc hội viên pân đil, pa bhlầng năc pân đil Khmer ơy ha dưr thu nhập, pr’ặt tr’mông tệêm ngăn lâh mơ.

Ting cơnh pr’căn Út Lan, Chi hội pa zưm lâng Ngân hàng Chính sách xã hội đoọng hội viên vặ zên t’đui đoọng, t’vaih pr’đơợ pa dưr kinh tế pr’loọng đong. Jưah lâng băn ađuh, apêê cr’nọo bh’rợ băn lươn, choh prớ cung xoọc pa chô bh’nơơn. Pr’căn Thạch Thi Út Lan, Chi hội trưởng Chi hội Pân đil vel Thới Xuân đoọng năl:

“Lalăm năc đươi vêy Pân đil chr’val k’rang đoọng ha pân đil Khmer, pa zưm lâng ngân hàng chính sách đoọng vặ zên t’đui đoọng, t’vaih pr’đơợ k’rong bhrợ pa dưr kinh tế pr’loọng đong, pa xiêr đha rựt đanh mâng. Acu rơơm nắc hội viên hêê pa zay bhrợ, lêy đhr’năng lalua đoong pa dưr kinh tế pr’loọng đong”.

T’cooh Lư Thanh Hiền, Phó Chủ tịch UBND chr’val Cờ Đỏ đoọng năl, xoọc chr’val vêy 1.600 pr’loọng lâng 6.728 cha nắc đhanuôr acoon coh. Năl ghit bh’rợ k’rang pr’ặt tr’mông đhanuôr acoon coh nắc đoo bh’rợ chính trị chr’năp bhlầng, cr’chăl hay, vel đong ơy xay bhrợ vêy bh’nơơn zập chính sách âng Đảng, Nhà nước, pa bhlầng nắc xa nay bh’rợ âng k’tiếc k’ruung pa dưr kinh tế, xã hội zr’lụ đhanuôr acoon coh. Pazêng chính sách ta nih liêm ơy zooi đhanuôr acoon coh tệêm loom pa bhrợ ta têng, pa dưr pr’ặt tr’mông. Tước nâu kêi, đợ pr’loọng đha rựt coh đhanuôr acoon coh Khmer đhị chr’val nắc dzợ 2 pr’loọng, pay tỉ lệ 0,12%.

“Cr’chăl hay nắc cung vêy cr’nọo bh’rợ đoọng ha đhanuôr acoon coh pa dưr pr’ặt tr’mông, z’lâh đha rựt, pa têệt lâng bấc dự án, coh đêêc vêy dự án zr’lụ đhanuôr acoon coh đhị chr’hoong Cờ Đỏ (ty), xoọc đâu nắc chr’val Cờ Đỏ cung ơy ra pặ đoọng ha đhanuôr căh  vêy k’tiếc ặt lâng choh  bhrợ đong đại đoàn kết, lalăm nắc đhanuôr vêy đhị ặt ma mông. Pa têệt lâng đêêc nắc coh cr’chăl a hay bhrợ tiểu dự án cung vêy zooi zên lâng vặ zên ngân hàng chính sách xã hội đoọng đhanuôr acoon coh bhrợ cha”.

Đhr’năng lalua tơợ zập  bh’rợ băn a đuh thương phẩm đhị vel Thới Xuân đoọng lêy, bêl vêy rau ting bhrợ đh’rưah âng chính quyền vel đong, apêê tổ chức đoàn thể lâng c’rơ ha dưr âng đhanuôr, bhiệc pa xiêr đha rựt coh đhanuôr Khmer nắc zêng liêm choom. Cr’chăl tước, chr’val Cờ Đỏ nắc t’bhưah đợ cr’noọ bh’rợ liêm choom cơnh lâng zr’lụ nâu đoọng pa dưr dal pr’ặt tr’mông đhanuôr, chroi k’rong pa xiêr đha rựt đanh mâng lâng bhrợ têng vel bhươl t’mêê ha dưr dal đhị vel đong./.

MÔ HÌNH NUÔI ẾCH GIÚP NGƯỜI DÂN Ở XÃ CỜ ĐỎ, CẦN THƠ THOÁT NGHÈO

Trong bối cảnh giá lúa có nhiều biến động, nhiều hộ đồng bào Khmer ở xã Cờ Đỏ, TP. Cần Thơ đã mạnh dạn chuyển đổi sinh kế, lựa chọn những mô hình chăn nuôi ngắn ngày, phù hợp điều kiện thực tế. Từ mô hình nuôi ếch thương phẩm, một hướng đi hiệu quả đang dần hình thành, góp phần giúp người dân ổn định thu nhập, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững

Tại ấp Thới Xuân, xã Cờ Đỏ, mô hình nuôi ếch thương phẩm của anh Mai Dũng đang cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, trở thành hướng chuyển đổi sản xuất phù hợp trong điều kiện sản xuất nông nghiệp truyền thống gặp nhiều khó khăn.

Bắt đầu nuôi ếch cách đây khoảng hai năm, anh Mai Dũng cho biết, thời gian đầu còn nhiều bỡ ngỡ. Tuy nhiên, nhờ chịu khó học hỏi kinh nghiệm từ các hộ nuôi đi trước, đặc biệt là tham khảo các mô hình hiệu quả ở Sóc Trăng (cũ), gia đình anh dần nắm vững kỹ thuật và chủ động trong sản xuất.

Theo kinh nghiệm của anh Dũng, nuôi ếch không quá phức tạp, chi phí đầu tư ban đầu vừa phải, thời gian quay vòng nhanh. Mỗi lứa nuôi chỉ khoảng hai tháng là có thể thu hoạch, trung bình mỗi năm nuôi được từ 5 đến 6 vụ. Nếu chăm sóc tốt, các lứa ếch đều đạt tỷ lệ sống cao, trọng lượng đạt yêu cầu, đầu ra tương đối ổn định.

Trong quá trình nuôi, anh Mai Dũng chú trọng chọn con giống bảo đảm chất lượng, xử lý nguồn nước và vệ sinh ao nuôi ngay từ đầu vụ. Theo anh Dũng, mùa nắng ếch sinh trưởng nhanh, còn mùa mưa cần theo dõi sát môi trường nước, thay nước kịp thời, bổ sung vitamin và khoáng chất để phòng bệnh. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, mô hình có thu nhập, cuộc sống gia đình anh được cải thiện. Thời gian tới, anh Mai Dũng dự định tiếp tục duy trì, mở rộng mô hình và chia sẻ kinh nghiệm với bà con trong vùng.

“Mô hình này thấy đạt hơn nuôi ở đìa, tính ra ếch mau ăn hơn và có giá hơn. Mình nuôi hai tháng thu hoạch một lần, mùa mưa ếch ăn ít hơn mùa nắng, mùa nắng ăn mạnh”.

Gắn bó với mô hình nuôi ếch thương phẩm, bà Danh Thị Sương, ngụ ấp Thới Xuân cho biết, gia đình đã nuôi ếch được khoảng hai năm và qua nhiều lứa nuôi, mô hình ngày càng phát huy hiệu quả, trở thành nguồn thu nhập chính.

Theo bà Sương, thời gian đầu do thiếu kinh nghiệm nên hiệu quả chưa cao. Sau mỗi lứa nuôi, bà rút kinh nghiệm, chủ động học hỏi thêm kỹ thuật chăm sóc, phân loại con giống, nhờ đó các đợt nuôi sau đạt kết quả tốt hơn. Trong hai năm qua, gia đình bà Sương đã xuất bán 4 lứa ếch, mỗi lứa khoảng 5.000 con, sản lượng bình quân gần 1 tấn. Giá bán dao động từ 37.000 đến 45.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, mỗi lứa mang lại lợi nhuận gần 20 triệu đồng.

“Hiệu quả kinh tế thì cũng được, tại vì mình nuôi ngắn hạn, hai tháng, hai tháng mấy mình xuất bán, mau hơn mình chăn nuôi heo, chăn nuôi heo thì hơi lâu. Con giống ban đầu mình mua của người ta 1 ngàn đồng/con, ban đầu mình vốn liếng ít thì mình nuôi được 5.000 con ban đầu, sau này mình nuôi được hơi nhiều, cỡ mười mấy ngàn”.

Không chỉ từ nỗ lực của từng hộ, các mô hình sinh kế hiệu quả này còn có sự đồng hành tích cực của tổ chức Hội Phụ nữ cơ sở. Bà Thạch Thị Út Lan, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ ấp Thới Xuân cho biết, thời gian qua, thông qua các mô hình cụ thể, nhiều hội viên, đặc biệt là phụ nữ đồng bào Khmer, đã từng bước cải thiện thu nhập, ổn định cuộc sống.

Theo bà Út Lan, Chi hội phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội để giới thiệu hội viên đủ điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tạo điều kiện đầu tư phát triển mô hình kinh tế hộ gia đình. Bên cạnh nuôi ếch, các mô hình như nuôi lươn không bùn, trồng ớt cũng bước đầu mang lại hiệu quả, được hội viên mạnh dạn nhân rộng. Bà Thạch Thị Út Lan, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ ấp Thới Xuân cho biết:

“Trước tiên cũng nhờ phụ nữ xã quan tâm đến người dân tộc Khmer, giới thiệu qua ngân hàng chính sách cho vay nguồn vốn thì mình giới thiệu hồ sơ cho vay. Cũng nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước giúp đỡ người Khmer có mô hình làm ăn phát triển kinh tế gia đình giảm nghèo bền vững. Mình mong muốn hội viên mình gắng học hỏi, coi thực tế để mình về phát triển kinh tế gia đình”.

Ông Lư Thanh Hiền, Phó Chủ tịch UBND xã Cờ Đỏ cho biết, hiện xã có 1.660 hộ với 6.728 nhân khẩu là đồng bào dân tộc thiểu số. Xác định công tác chăm lo cho đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thời gian qua, địa phương đã triển khai hiệu quả các chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những chính sách thiết thực đã góp phần giúp đồng bào dân tộc thiểu số yên tâm lao động, sản xuất, phát triển kinh tế, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống. Đến nay, số hộ nghèo trong đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn xã chỉ còn 2 hộ, chiếm tỷ lệ 0,12%.

“Thời gian qua thì cũng có mô hình để bà con đồng bào dân tộc phát triển để vươn lên thoát nghèo, gắn với chuỗi dự án, trong đó có dự án khu đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn của huyện Cờ Đỏ (cũ), hiện nay là xã Cờ Đỏ thì cũng đã bố trí bà con không có đất ở thì được vào ở và cất nhà đại đoàn kết, thì trước mắt bà con cơ bản được chỗ ở. Gắn với đó sinh kế trong thời gian qua thì thực hiện theo tiểu dự án thì cũng có hỗ trợ kinh phí cũng như vay vốn ngân hàng chính sách xã hội để phát triển kinh tế cho bà con đồng bào dân tộc thiểu số”.

Thực tiễn từ các mô hình nuôi ếch thương phẩm ở ấp Thới Xuân cho thấy, khi có sự đồng hành của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và sự chủ động vươn lên của người dân, việc giảm nghèo trong đồng bào Khmer là hoàn toàn khả thi. Thời gian tới, xã Cờ Đỏ tiếp tục xác định nhân rộng các mô hình sinh kế phù hợp là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới nâng cao trên địa bàn./.