Xang 3 c’moo tỉnh Kon Tum bhrợ têng xa nay bh’rợ âng Bộ Quốc phòng: T’bhlâng xay mon p’too pa choom pháp luật đoọng ha cán bộ, đhanuôr cóh zr’lụ k’noong k’tiếc, hải đảo cr’chăl c’moo 2013 – 2016, c’năl ooy pháp luật lâng cr’noọ xơợng đươi xa nay pháp luật âng cán bộ, đhanuôr vêy ta ha dưr dal; pazêng bh’rợ bhrợ lất pháp luật cóh zr’lụ k’noong k’tiếc xiêr âi bơơn bấc.

    Tỉnh Kon Tum ắt n’đắh Bắc âng Tây Nguyên vêy c’lâng k’noong k’tiếc âng k’tiếc k’ruung n’juối dal 280,7km đăn ooy k’tiếc k’ruung pr’zớc Lào lâng Campuchia. Cóh truíh k’noong k’tiếc vêy 101 bhươl cr’noon nắc âng 13 chr’val âng 4 chr’hoong lâng mơ 21 rau đhi noo acoon manuýh đh’rứah ắt mamông, cóh đêếc đhanuôr acoon cóh tước 90%. Tu pr’ắt tr’mông dợ bấc rau zr’nắh k’đháp, c’năl ooy xa nay pháp luật âng đhanuôr dợ cắh mamơ, tu cơnh đêếc bh’rợ bh’rợ bhrợ lất xa nay pháp luật ta luôn u váih, pa bhlâng nắc bh’rợ xuất nhập cảnh lất xa nay; tr’bơơn tr’pay díc điêl lâng manuýh âng k’tiếc k’ruung n’lơơng; khiếu kiện tr’zeng k’tiếc k’bunh; pa hư crâng lất xa nay; xay moon đạo lất xa nay pháp luật; bhrợ lất xa nay bh’rợ cóh zr’lụ k’noong k’tiếc…

    Lêy ghít nâu doo nắc rau đoọng ha c’bhúh arọp a bhuy lâng c’bhúh n’lất mốp đươi đoọng xay bhrợ bh’rợ n’lất n’mốp, t’bil khối đại đoàn kết bhlưa Đảng, chính quyền lâng đhanuôr, bhrợ bil rau têêm ngăn âng chính trị, xã hội cóh zr’lụ k’noong k’tiếc, xang bêl Bộ Quốc phòng vêy bh’rợ: T’bhlâng xay moon p’too pa choom pháp luật đoọng ha cán bộ, đhanuôr cóh zr’lụ k’noong k’tiếc, hải đảo cr’chăl c’moo 2013 – 2016, UBND tỉnh Kon Tum k’đươi apêê lực lượng biên phòng c’bhúh bha lâng bhrợ t’váih Ban p’too moon xa nay bh’rợ âng tỉnh lâng ghít nắc cóh pazêng rau bh’rợ xay moon xa nay p’too pa choom pháp luật cóh zr’lụ k’noong k’tiếc. t’coóh Lương Văn Huân, Phó Chủ tịch UBND chr’val Đắk Xú, chr’hoong Ngọc Hồi, vel đong vêy lấh 10km c’lâng k’noong k’tiếc đăn lâng k’tiếc k’ruung pr’zớc Lào prá: “Tơợ bêl vêy xa nay bh’rợ đhị chr’val nắc pazêng ban ngành đoàn thể pazum đh’rứah lâng Đồn Biên phòng lâng rau ting xay bhrợ âng Đảng uỷ, chính quyền vel đong ơy bhrợ têng bh’rợ xay moon p’too pa choom xa nay pháp luật tước ooy đhanuôr, chr’nắp bhlâng nắc bh’rợ đơơng âng, pa câl hàng hoá lất xa nay cóh zr’lụ k’noong k’tiếc nắc ơy vêy ta bhrợ têng liêm choom. Nắc ơy choom pa dưr c’năl âng đhanuôr. Tước cr’chăl n’nâu xoọc đâu pa châng bhlưa tơợ c’moo 2013 tước c’moo 2016 đợ bh’rợ bhrợ lất xiêr bấc pa bhlâng.”

    Cóh 3 c’moo bhrợ têng đề án, đoọng c’lâng xa nay âng Đảng, chính sách, pháp luật âng Nhà nước tước lâng cán bộ, đhanuôr cóh zr’lụ k’noong k’tiếc, Ban p’too moon âng Đề án tỉnh Kon Tum ơy xrặ bhrợ 46 đề cương, bha ar xay moon pazêng rau xa nay Luật, Nghị định t’mêê crêê tước ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cóh zr’lụ k’noong k’tiếc. Đoọng bh’rợ xay moon xa nay pháp luật tr’đăn lấh mơ, buôn n’năl, buôn hay lâng đhanuôr, chính quyền, đoàn thể lâng apêê cơ quan chức năng ơy vêy bấc bh’rợ bhrợ têng bấc cơnh, cơnh: hội nghị pa choom, bh’rợ tr’thi, bh’rợ tr’thi chêếc n’năl xa nay pháp luật; bhrợ têng đh’rứah cóh pazêng pr’họp âng cơ quan, đơn vị, vel đong, chào cờ cóh tr’nơớp tuần; xay moon cóh loa truyền thanh cơ sở; prá xay trực tiếp, loon đơớh xay bhrợ pazêng rau zr’nắh k’đháp cóh đhanuôr… Nắc muy cóh 3 chr’val k’noong k’tiếc âng chr’hoong Đắk Glei, l’lăm ahay Đắk Nhoong dưr váih zr’lụ bha lâng ooy bh’rợ bhrợ têng khoáng sản lất xa nay, hân đhơ cơnh đêếc tu xay bhrợ liêm choom âng Câu lạc bộ xay moon xa nay pháp luật, chr’val Đăk Nhoong nắc doọ dợ vêy đhr’năng n’nâu. T’coóh A Nang, Chủ tịch UBND chr’val xay moon: “Lấh 3 c’moo bhrợ têng Đề án, tước nâu cơy bh’rợ lướt z’lấh k’noong k’tiếc lất xa nay đhị zr’lụ doọ dợ vêy, bhrợ têng vàng, khoáng sản đhị zr’lụ công doọ dợ. Nâu đoo nắc rau t’bhlâng âng hệ thống chính trị âng chr’val, chr’nắp bhlâng nắc Câu lạc bộ zúp zooi pháp lý ơy xay bhrợ crêê cơnh. Đhanuôr vêy cr’noọ xơợng đươi bấc lấh mơ, xơợng đươi c’lâng xa nay âng Đảng, chính sách pháp luật âng Nhà nước bấc lấh mơ.”

    Đh’rứah lâng bh’rợ t’bhlâng xay moon xa nay pháp luật đoọng ha cán bộ, đhanuôr cóh zr’lụ k’noong k’tiếc âng k’tiếc k’ruung hêê, tơợ bh’rợ đối ngoại biên phòng, đối ngoại đhanuôr, lực lượng biên phòng Kon Tum lâng chính quyền, đoàn thể pazêng vel đong dợ t’bhlâng xay moon xa nay pháp luật đoọng ha cán bộ lâng đhanuôr k’tiếc k’ruung pr’zớc. Thiếu tá Phạm Tiến Dũng, Chính trị viên Đồn Biên phòng cửa khẩu Quốc tế Bờ Y prá: “Đơn vị ta luôn bhrợ têng liêm choom bh’rợ đối ngoại cơnh prá xay cóh định kỳ, đơớh hân, bhrợ têng bh’rợ lướt ch’mêết lêy k’noong k’tiếc bơr n’đắh, chr’nắp bhlâng nắc bh’rợ zr’ziêng lâng Đồn Công an cửa khẩu Phu Cưa âng Lào, bhlưa cr’noon Iệc, chr’val Bờ Y lâng cr’noon Phu Cưa âng Lào. Đơn vị ơy xay bhrợ đh’rứah bhlưa xa nay xay moon pháp luật đoỌng ha cán bộ, lực lượng zư lêy k’noong k’tiếc, đhanuôr âng k’tiếc k’ruung pr’zớc n’năl ghít Hiệp định xa nay bh’rợ k’noong k’tiếc lâng pazêng rau xa nay gr’hoót âng Chính phủ bơr k’tiếc k’ruung ơy ký. Xơợng đươi ta níh đha nâng pháp luật âng Việt Nam bêl lướt lum lêy bhúh xoọng công cơnh tr’câl tr’bhlêy hàng hoá.”

    Đoọng xay moon, p’too pa choom xa nay pháp luật đoọng ha cán bộ, đhanuôr cóh zr’lụ k’noong k’tiếc đhậu ghít lấh mơ, bhrợ t’váih rau liêm choom cóh đanh đươnh, Ban k’đhơợng xay Đề án tỉnh Kon Tum t’bhlâng pa choom, đương ch’mêết lêy loon đơớh bh’rợ âng 10 Câu lạc bộ xay moon xa nay pháp luật, 163 Tổ pr’liêm, 36 bê grăng đớc sách pháp luật, 17 tổ xay moon văn hoá… Đươi vêy cơnh đêếc, c’năl ooy pháp luật lâng cr’noọ xơợng đươi xa nay pháp luật âng cán bộ, đhanuôr đhị zr’lụ k’noong k’tiếc âng tỉnh vêy ta ha dưr dal. Thượng tá Nguyễn Bá Hưng, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng tỉnh Kon Tum prá: “Acu lêy vêy bấc rau tr’xăl liêm choom. Đợ bh’rợ bhrợ lất xa nay pháp luật cóh c’lăm ahay nắc tu c’năl ooy pháp luật cắh lấh liêm choom, nâu cơy ơy xiêr bấc pa bhlâng. Ghít nắc đhr’năng đơớh bơơn k’díc k’điêl, xơợng đươi xa nay Luật liêm crêê c’lâng p’rang. Zư lêy tài nguyên môi trường cóh zr’lụ k’noong k’tiếc vêy bấc rau liêm choom lâng ghít lấh mơ. đhanuôr ơy ha dưr dal cr’noọ xa nay ắt mamông lâng bhrợ bhiệc ting cơnh Hiến pháp lâng Pháp luật.”

    Xang 3 c’moo xay bhrợ Đề án: T’bhlâng xay mon p’too pa choom pháp luật đoọng ha cán bộ, đhanuôr cóh zr’lụ k’noong k’tiếc, hải đảo cr’chăl c’moo 2013 – 2016, ting cơnh xay moon âng Ban k’đhơợng xay Đề án tỉnh Kon Tum, bh’rợ xay moon, p’too pa choom xa nay pháp luật liêm choom nắc chrooi đoọng loon đơớh đơơng âng c’lâng xa nay âng Đảng, chính sách pháp luật âng Nhà nước lướt mót ooy pr’ắt tr’mông; ha dưr dal cr’noọ ắt mamông lâng xay bhrợ ting cơnh Hiến pháp lâng pháp luật âng cán bộ, đhanuôr, ting chrooi đoọng ooy bh’rợ xay bhrợ liêm choom xa nay bh’rợ pa dưr kinh tế, xã hội, bhrợ nhâm mâng quốc phòng an ninh, bhrợ têng cơ sở chính trị apêê chr’val cóh zr’lụ k’noong k’tiếc âng tỉnh nhâm mâng lấh mơ. Công đươi tơợ c’năl n’năl ooy xa nay pháp luật lâng xơợng đươi xa nay pháp luật âng cán bộ, đhanuôr vêy ta ha dưr dal nắc ơy choom pa xiêr bấc bh’rợ bhrợ lất xa nay pháp luật cóh zr’lụ k’noong k’tiếc./.

Kon Tum: Nỗ lực nâng cao hiểu biết và ý thức

chấp hành pháp luật cho người dân khu vực biên giới

(PV Khoa Điềm)

    Sau 3 năm tỉnh Kon Tum triển khai thực hiện Đề án của Bộ Quốc phòng: “Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo giai đoạn 2013- 2016”, nhận thức, hiểu biết về pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân được nâng lên; các vụ việc vi phạm pháp luật trên khu vực biên giới giảm đáng kể.

    Tỉnh Kon Tum ở phía Bắc của Tây Nguyên có đường biên giới quốc gia dài hơn 280km tiếp giáp với nước bạn Lào và Campuchia. Trên dọc tuyến biên giới có 101 thôn làng thuộc 13 xã của 4 huyện với 21 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó dân tộc thiểu số chiếm trên 90%. Điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, nhận thức, hiểu biết pháp luật của người dân còn hạn chế nên vi phạm pháp luật xảy ra thường xuyên, điển hình là tình trạng xuất nhập cảnh trái phép; kết hôn với người nước ngoài; khiếu kiện tranh chấp đất đai; khai thác lâm sản, khoáng sản trái phép; truyền đạo trái pháp luật; vi phạm quy chế biến giới…

    Sau khi Bộ Quốc phòng có Đề án “Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo giai đoạn 2013- 2016”, UBND tỉnh Kon Tum mà nòng cốt là lực lượng biên phòng đã thành lập ngay Ban chỉ đạo Đề án của tỉnh và cụ thể các hoạt động tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật trên khu vực biên giới. Ông Lương Văn Huân, Phó Chủ tịch UBND xã Đăk Xú, huyện Ngọc Hồi, địa phương có trên 10km đường biên giới giáp với nước bạn Lào cho biết: “Từ khi có Đề án trên địa bàn xã tất cả các ban ngành đoàn thể phối hợp với Đồn Biên phòng và sự vào cuộc của Đảng ủy, chính quyền địa phương đã tổ chức tuyên truyền pháp luật đến bà con nhân dân đặc biệt là vấn đề vận chuyển, buôn lậu hàng hóa qua biên giới đã được triển khai thực hiện tốt. Đến thời điểm hiện tại so sánh giữa năm 2013 đến năm 2016 tỷ lệ vi phạm hạn chế rất là nhiều”.

    Trong 3 năm thực hiện Đề án, để chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, nhân dân khu vực biên giới, Ban chỉ đạo Đề án tỉnh Kon Tum đã biên soạn, phát hành 46 đề cương, tờ gấp tuyên truyền, nội dung các Luật, Nghị định mới liên quan trực tiếp tới đời sống của nhân dân khu vực biên giới. Việc tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ với người dân, thông qua nhiều hình thức như: hội nghị tập huấn, hội thi, cuộc thi tìm hiểu pháp luật; lồng ghép trong các cuộc họp, sinh hoạt cơ quan, đơn vị, địa phương, chào cờ đầu tuần; phổ biến trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở; Mặt khác, đối thoại trực tiếp, kịp thời giải quyết các vướng mắc trong nhân dân… Là một trong 3 xã biên giới của huyện Đăk Glei, trước đây Đăk Nhoong đã từng là điểm nóng về khai thác khoáng sản và tình trạng vượt biên trái phép, song nhờ duy trì tốt hoạt động của Câu lạc bộ tư vấn pháp luật,  tình trạng này đã chấm dứt. Ông A Nang, Chủ tịch UBND xã Đăk Nhoong cho biết: “Qua 3 năm thực hiện Đề án, đến nay vi phạm vượt biên trái phép trên địa bàn không có, khai thác vàng, khoáng sản trên địa bàn cũng không xảy ra. Đây là nỗ lực của hệ thống chính trị của xã đặc biệt là Câu lạc bộ trợ giúp pháp lý đã hoạt động có nề nếp. Người dân có ý thức nhiều hơn, chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nhiều hơn”.

    Thông qua hoạt động đối ngoại biên phòng, đối ngoại nhân dân, lực lượng biên phòng Kon Tum và chính quyền, đoàn thể các địa phương còn tích cực tuyên truyền, phố biến pháp luật cho cán bộ và người dân nước bạn. Thiếu tá Phạm Tiến Dũng, Chính trị viên Đồn Biên phòng cửa khẩu Quốc tế Bờ Y cho biết: “Đơn vị đã thường xuyên làm tốt công tác đối ngoại như trao đổi định kỳ, đột xuất, tổ chức tuần tra song phương đặc biệt thông qua các hoạt động như kết nghĩa với Đồn Công an cửa khẩu Phu Cưa của Lào; giữa thôn Iệc, xã Bờ Y với bản Phu Cưa của Lào. Đơn vị đã lồng ghép nội dung tuyên truyền phổ biến pháp luật cho cán bộ, lực lượng bảo vệ biên giới, nhân dân của nước bạn nắm được Hiệp định quy chế biên giới và các thỏa thuận mà Chính phủ hai nước đã ký kết. Chấp hành nghiêm pháp luật của Việt Nam trong quá trình sang thăm thân cũng như trao đổi hàng hóa”.  

    Để việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân khu vực biên giới đi vào chiều sâu, tạo hiệu quả lâu dài, tỉnh Kon Tum tích cực chủ động hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra kịp thời hoạt động của 10 Câu lạc bộ tư vấn pháp luật, 163 Tổ hòa giải, 36 ngăn sách, tủ sách pháp luật, 17 Tổ tuyên truyền văn hóa…. Thượng tá Nguyễn Bá Hưng, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng tỉnh Kon Tum cho biết:“Tôi thấy rằng có nhiều chuyển biến tích cực. Những hành vi vi phạm pháp luật trước đây do nhận thức về pháp luật còn hạn chế nay đã giảm đáng kể. Cụ thể như tình trạng tảo hôn, chấp hành Luật giao thông đường bộ. Bảo vệ tài nguyên môi trường ở trên khu vực biên giới có chuyển biến rất tiến bộ và rõ nét. Nhân dân đã nâng cao được ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật”.

    Sau 3 năm thực hiện Đề án “Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo giai đoạn 2013- 2016”, nhận thức, hiểu biết về pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân được nâng lên đã hạn chế đáng kể các vụ việc vi phạm pháp luật trên khu vực biên giới./.