Cơnh lâng đha nuôr đha dựt, cắh râu bhui har lấh mơ bêl bơơn đoọng đhr’nong đong, pa bhlâng nắc đha nuôr acoon cóh đha rựt đhị c’noong k’tiếc. râu bhui har n’nắc xoọc bơơn băr dzang đhị apêê zr’lụ đhăm ặt t’mêê zr’lụ c’noong k’tiếc.  Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước. Nâu đoo nắc bh’nơơn tơợ râu t’bhlâng âng bấ ngành, bấc cấp lâng râu pa zum c’rơ âng zấp tổ chức xã hội, apêê đơn vị, cha nắc ma nứih cóh tỉnh lâng tỉnh n’lơơng. Bấc đhr’nong đong t’mêê nhâm mâng, ga mắc liêm vêy zooi đoọng ha đha nuôr cóh đâu vêy pr’đợ z’lấh đha rựt, yêm têêm pr’ặt tr’mông.

     Pr’loọng đong a moó Thị Nhơ bêl ahay ặt cóh c’bhúh 6 vel Tân Lập, chr’val Phú Nghĩa, chr’hoong Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước nắc muy cóh bấc vel buôn ặt k’đoong bêl hân noo boo túh. Cắh vêy điện, cắh vêy c’lâng, cắh vêy trường, cắh vêy trạm, pr’ặt tr’mông âng pr’loọng đong a moó nắc ặt g’nưm ooy cr’van âng crâng ca coong. Tơợ bêl xa nay cắh dzợ đoọng moọt ooy crâng bơơn bhrợ, k’tiếc dự án bơơn bhrợ pa dưr, đợ pr’loọng đong cơnh pr’loọng a moó Thị Nhơ bh’nhăn dưr váih k;đháp k’ra lấh. đhị đhr’năng n’nâu, chính quyền vel đong âi bhrợ pa dưr zr’lụ đhăm ặt đoọng ha 40 pr’loọng đha nuôr S’tiêng cóh vel Tân Lập đhị vel Hai Căn, chr’val Phú Nghĩa. Xang k’noọ 2 c’moo chô ặt ma mông cóh zr’lụ đhăm ặt t’mêê, pr’ặt tr’mông âng pr’loọng đong a moó Thị Nhơ r’dợ yêm têêm: “Bêl ahay ma mông cóh crâng, ha ul cha bhlâng xang nắc ca ay ca naanh cớ. nâu câi chô ooy zr’lụ t’mêê n’nâu bhui har bhlâng. Nhà nước bhrợ đoọng đong năc dzợ vêy ang điện, đác, trường học trạm xá vey lứch, đha nuôr ngai công bhui har bhlâng.”

    Cóh đhr’nong đong t’mêê ga mắc ga mai k’noọ 50 mét vuông, pr’loọng đong a noo Điểu So ặt cóh vel Hai Căn, chr’val Phú Nghĩa công cắh mặ p’lơớp râu bhui har. A noo moon, ha dang cắh vêy râu k’rang lêy âng Đảng, Nhà nước nắc đhr’nong đong nhâm mâng cơnh lâng a noo công dzợ nắc râu pâm poo pâm pô. A noo Điểu So đoọng năl: “Pr’loọng đong zr’nắh k’đháp, bhrợ cắh zấp cha nắc cớ bơơn zooi đoọng đong ặt bhui har bhlâng. Nâu câi doó dzợ k’rang râu rí dzợ. Cắh muy đoọng ha ca coon c’roóc, Nhà nước dzợ pay đoọng tivi, gọ điện zêệ a vị. cảm ơn nhà nước.”

    Tơợ bêl chô ặt cóh đhăm ặt t’mêê đhị vel Hai Căn n’nâu, pr’ặt tr’mông âng anhi díc điê p’niên Điểu So liêm buôn bấc râu. Lấh bh’rợ zư x’mỉ rlêy 1 hecta tơơm điều lâng a bhoo, díc điêl a noo dzợ bơơn đớp p’xoọng cr’liêng điều bhrợ bêl doó tr’vâng. Đhăm k’tiếc n’noóh n’đắh hoọng đong a noo chóh p’xoọng bơ lâng bhơi r’véh. Bơr p’nong ca coon âng a noo bơơn tước trường, doó dzợ vêy đhr’năng bhặ tiết đấc ooy ha rêê cơnh bêl ahay. Lêy apêê đhr’nong đong t’mêê, nhâm mâng dưr chặt váih đhị đhăm ặt  n’nâu, zấp ngai buôn bơơn lêy râu tr’mông c’rơ t’mêê cóh đâu. T’coóh Đặng Sĩ Oánh, Chủ tịch UBND chr’val Phú Nghĩa, chr’hoong Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước đoỌng năl: “Tơợ bêl bơơn pa tơơi muy bơr đha nuôr acoon cóh cóh bha nụ 6 vel Tân Lập chô ặt đhị đhăm t’mêê, nắc pr’ặt tr’mông đha nuôr z’zăng lấh. Đhị ặt ty c’lâng lướt ra vạch k’đháp, cắh vêy điện, cắh vêy đác, đong xang zir ha ruôi. Nâu câi zr’lụ ặt t’mêê vêy đong xây, vêy c’lâng bê tông, c’lâng nhựa, vêy điện, vêy đác. C’bhúh Kinh tế Quốc phòng 778 bhrợ têng xang đong dzợ đoọng ti vi, quạt máy, gọ điện. bêl chô ặt cóh zr’lụ t’mêê n’nâu nắc pr’ặt tr’mông âng đha nuôr liêm crêê lấh.”

    Râu bhui har vêy đong t’mêê cắh muy tước lâng a moó Thị Nhơ, a noo Điểu So nắc dzợ tước lâng bấc pr’loọng đong đha rựt ma nứih S’tiêng n’lơơng cóh bha nụ 6, vel Tân Lập. Nắc đoo 15 đhr’nong đong t’mêê ( muy đhr’nong đong chr’val lấh 60 ức đồng), âng C’bhúh Kinh tế Quốc phòng 778 bhrợ c’la bhrợ têng xoọc chóh bhrợ, vêy bơơn xang lâng pa đớp đoọng ha đha nuôr moọt x’ría c’moo đâu. Râu pa zum têy chroi c’rơ âng n’đắh Kinh tế Quốc phòng 778- đơn vị ặt bhrợ cóh c’noong k’tiếc Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước lâng đha nuôr pa bhlâng chr’nắp. t’coóh Đặng Công Bầu- Đoàn Trưởng Đoàn Kinh tế Quốc phòng 778 đoọng năl: “K’đươi apêê đoo chô ặt đhị t’mêê nắc công choom zooi đoỌng ha pêê đoo choom ma mông đhị đhăm t’mêê. Râu  bơr cớ nắc zooi đoọng ha pêê đoo năl chóh bêệt băn rơơi, pa choom đoọng ha pêê bh’rợ zêl lâng cha groong pr’lúh cr’ay, pa liêm môi trường đoọng k’đhơợng nhâm ng’cơnh đhị ặt t’mêê nắc liêm crêê lấh đhị ty. Xoọc đâu, đha nuôr âi năl chóh bhơi r’véh. T’mêê ha nua, azi đh’rứah lâng công ty Hải Vương zooi đoọng m’ma bơ đoọng ha đha nuôr chóh, muy pr’loọng bơơn đoọng 5-7 t’nơơm.”

    Lấh dự án đhăm ặt t’mêê đhị vel Hai Căn ( Tiểu khu 119), chr’val Phú Nghĩa, chr’hoong Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước công âi bhrợ têng xang 9 dự án  ặt ma mông mâng đanh ha đha nuôr acoon cóh zooi 681 pr’loọng đha nuôr yêm têêm pr’ặt tr’mông. Apêê vel đong dzợ zooi đoọng m’am chr’nóh, acoon bh’năn, phân bón ha đha nuôr zr’lụ ặt ma mông đanh mâng, pa dưr bh’rợ tr’nêng, yêm têêm pr’ặt tr’mông. Bh’rợ xa nay ặt ma mông đanh mâng âi chroi đoọng pa xiêr đha rựt nhâm mâng cóh zr’lụ đha nuôr acoon cóh.

    Tỉnh Bình Phước vêy lấh 14.600 pr’loọng đha rựt, cóh đêếc pr’loọng dha rựt ma nứih acoon cóh bơơn lấh 44% bấc nắc ma nứih S’tiêng, M’nông lâng Khmer. Cóh apêê n’nâu dzợ vêy pa bhlâng bấc pr’loọng đong kiêng vêy đong ặt. tu cơnh đêếc, cr’chăl ha y, zấp cấp chính quyền cóh đâu nắc t’bhlâng k’rong zấp pr’đơợ, k’rong apêê đong liêm loom cóh tỉnh lâng tỉnh n’lơơng k’rang lêy đhị ặt ma mông ha đha nuôr acoon cóh./.

ẤM LÒNG NGƯỜI NGHÈO NƠI BIÊN GIỚI

Đoàn Sĩ

        Đối với người nghèo, không niềm vui nào hơn khi được tặng nhà ở, đặc biệt đồng bào dân tộc thiểu số nghèo nơi biên giới. Niềm vui ấy đang được lan tỏa tại các khu định cư mới vùng biên giới Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước. Đây là kết quả từ sự nỗ lực của nhiều ngành, nhiều cấp và sự chung sức của các tổ chức xã hội, các đơn vị, cá nhân trong và ngoài tỉnh. Những căn nhà mới kiên cố, khang trang sẽ giúp cho đồng bào nơi đây cơ hội thoát nghèo, ổn định cuộc sống.

    Gia đình chị Thị Nhơ trước đây ở đội 6 thôn Tân Lập, xã Phú Nghĩa, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước, nơi thôn thường bị chia cắt vào mùa mưa lũ. Không điện, không đường, không trường, không trạm, cuộc sống của gia đình chị chủ yếu dựa vào “sản vật” của núi rừng. Từ khi cửa rừng bị cấm, đất dự án được khai thông, những hộ dân như gia đình chị Thị Nhơ càng trở nên bế tắc hơn. Trước thực tế này, chính quyền địa phương đã xây dựng khu tái định cư cho 40 hộ đồng bào S’Tiêng ở thôn Tân Lập tại sóc Hai Căn, xã Phú Nghĩa. Sau gần 2 năm về sinh sống trên khu tái định cư, cuộc sống của gia đình chị Nhơ dần dần ổn định.  “Trước đây sống trong rừng, đói khát lắm rồi bệnh tật nữa. Nay về khu ở mới này thấy vui lắm. Nhà nước làm nhà rồi còn kéo điện, nước, trường học trạm xá có hết, bà con ai cũng phấn khởi. Vui lắm, giờ lo làm ăn thôi.”

     Trong căn nhà mới khang trang rộng gần 50m², gia đình anh Điểu So ở sóc Hai Căn, xã Phú Nghĩa cũng không giấu được niềm vui. Anh cho biết, nếu không có sự quan tâm của Đảng, Nhà nước thì căn nhà kiên cố đối với anh vẫn còn là niềm mong ước. Anh Điểu So cho biết:  “Gia đình khó khăn, làm không đủ ăn mà được hỗ trợ xây nhà thì mừng lắm. Giờ thì không lo nữa rồi. Không chỉ cấp cho con bò, Nhà nước còn cấp cho tivi, nồi cơm điện nữa cám ơn nhiều lắm.”

     Từ khi chuyển về khu tái định cư tại sóc Hai Căn này, cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ Điểu So thuận tiện hơn rất nhiều. Ngoài việc chăm sóc 1 ha cây điều và bắp, vợ chồng anh còn nhận thêm hạt điều về làm lúc nhàn rỗi. Mảnh đất trống sau nhà anh trồng thêm cây bơ và rau củ. Hai đứa con của anh được đến trường, không còn cảnh phải gùi con lên rẫy như trước đây nữa. Nhìn những ngôi nhà mới, kiên cố mọc lên tại khu tái định cư này, ai cũng dễ dàng cảm nhận được sức sống mới ở nơi đây. Ông Đặng Sỹ Oánh – Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Nghĩa, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước cho biết: “Từ khi chuyển được một số đồng bào dân tộc ở đội 6 thôn Tân Lập ra khu định cư mới thì đời sống bà con khá hơn. Ở chỗ cũ đường đi lại khó, không có điện, không có nước, nhà cửa rách nát. Giờ ra khu ở mới có nhà xây, có đường bê-tông, đưởng xỏi, rồi có điện, có nước. Đoàn Kinh tế Quốc phòng 778 xây  dựng nhà xong còn cho thêm tivi, quạt máy, nồi cơm điện. Khi ra ở khu mới này thì đời sống bà con khởi sắc hơn.”

     Niềm vui có nhà mới còn đến với nhiều hộ nghèo người dân tộc S’Tiêng khác ở đội 6, thôn Tân Lập. Đó là 15 căn  nhà mới (mỗi căn trị giá trên 60 triệu đồng) do Đoàn Kinh tế Quốc phòng 778 làm chủ đầu tư đang xây dựng, sẽ được hoàn thành và bàn giao cho đồng bào vào cuối năm nay. Sự chung tay góp công, góp của từ phía Đoàn Kinh tế Quốc phòng 778 – đơn vị đóng trên địa bàn biên giới Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước với bà con thật ý nghĩa. Ông Đặng Công Bầu – Đoàn trưởng Đoàn Kinh tế Quốc phòng 778 cho biết:  “Mời người ta về ở nơi mới thì phải giúp đỡ cho người ta thích nghi với nơi ở mới. Thứ hai nữa giúp cho người ta biết chăn nuôi, chồng trọt, hướng dẫn cho người ta công tác phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường để đảm bảo làm sao nơi ở mới phải hơn chổ ở cũ. Hiện nay, đồng bào đã biết trồng rau. Vừa qua, chúng tôi cùng với công ty Hải Vương hỗ trợ giống cây bơ cho bà con trồng, mỗi hộ được 5 – 7 cây.”

     Ngoài dự án tái định cư tại sóc Hai Căn (tiểu khu 119), xã Phú Nghĩa, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước cũng đã hoàn thành 9 dự án định canh, định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số giúp 681 hộ dân ổn định cuộc sống. Các địa phương còn hỗ trợ cây, con giống, phân bón cho đồng bào khu vực định canh, định cư phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống. Chương trình định canh, định cư đã góp phần giảm nghèo bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. 

    Tỉnh Bình Phước có hơn 14.600 hộ nghèo, trong đó hộ nghèo người dân tộc thiểu số chiếm trên 44%, chủ yếu là người S’Tiêng, M’Nông và Khmer. Trong số này còn có rất nhiều hộ rất cần có nhà ở. Thời gian tới, các cấp chính quyền nơi đây tiếp tục tập trung mọi nguồn lực, huy động các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh để lo chuyện chỗ ở cho đồng bào./.