Lâng rau liêm choom cóh bh’rợ bhrợ t’váih zr’lụ chóh bhrợ, đhị muy bơr vel đong âng tỉnh Lào Cai, bh’rợ chóh, pa dưr pazêng rau z’nươu ơy lâng xoọc chô đơơng thu nhập z’zăng bấc đoọng ha đhanuôr vel đong. Tơợ rau pa têết đh’rứah bhlưa doanh nghiệp lâng đhanuôr, bấc bh’nơơn bh’rợ vêy ta bhrợ têng, cắh cậ vêy ta bhrợ têng tơợ pazêng rau t’nơơm z’nươu chr’nắp cơnh cao a ti sô, z’nươu ng’họm âng đhanuôr Dao bhrôông, cắh cậ pô tam thất ơy vêy thị trường đươi dua bấc.

     Nắc cóh 4 c’moo n’nâu, ta luôn cóh zập c’xêê mơ bơr chu a moÓ Chảo Pết Mẩy đh’rứah lâng muy bơr pr’loọng đong đhanuôr cóh chr’val Tòng Sành, chr’hoong Bát Xát, tỉnh Lào Cai nắc đơơng âng muy bơr rau z’nươy chr’nắp vêy zư lêy, bhrợ têng cóh bấc lang manuýh Dao đoọng ooy doanh nghiệp ting cơnh xa nay hợp đồng ơy ta ký gr’hoót tơợ l’lăm. Cóh cr’chăl ha rêê đhuốch vêy ta bhrợ têng xang, a moó Mẩy dzợ ting bhrợ têng ooy muy bơr rau bh’rợ cóh bh’rợ bhrợ têng z’nươu họm âng Dao bhrôông tr’haanh tơợ ahay, lâng bh’rợ pa dứah đh’réh cr’ăy lâng zư lêy c’rơ đoọng ha zập ngai. Tơợ bh’rợ chóh, zư lêy t’nơơm z’nươu đoọng ooy thị trường a moó Mẩy lâng bấc pr’loọng đong cóh chr’val Tòng Sành ơy vêy thu nhập m’bứi bhlâng nắc 7 ức đồng, bấc bhlâng nắc 12 ức đồng cóh muy c’xêê. A moó Chảo Pết Mẩy prá: “Đhi noo muy cha nắc pay m’bứi cóh bhươn đong âng đay đoọng đơơng pa câl. Cóh l’lăm ahay cắh vêy công ty pay câl nắc ng’đớc cơnh đêếc. T’đui ooy bh’nơơn bh’rợ âng pr’loọng đong nắc pa câl, vêy c’xêê bơơn mơ tơợ 10 tước 12 ức đồng, m’bứi bhlâng nắc tơợ 7 tước 8 ức đồng.”

      Đh’rứah lâng bh’rợ ng’ký kết pay câl nhâm mâng đợ rau pr’đươi tơợ đhanuôr, k’rong bhrợ đợ pr’đươi đoọng bhrợ têng z’nươu, t’bhlâng chêếc lêy thị trường t’mêê, xang 15 c’moo bhrợ têng z’nươi họm, z’nươu trọm dzung ty đanh, rau xa nay bh’rợ chr’nắp bhlâng chô đơơng rau liêm choom lấh mơ cr’noọ âng Công ty cổ phần thương mại Hùng Dũng, Sa Pa vêy ta xay moon nắc bh’rợ pa têết pazêng bh’rợ cóh bh’rợ bhrợ têng, lâng rau t’béch g’lăng chr’nắp âng đhanuôr vel đong. Cơ sở công xoọc pa bhlâng rơơm kiêng bhrợ t’bấc zr’lụ chóh bhrợ đoọng bhrợ t’bhứah zr’lụ bhrợ têng, bhrợ t’váih đợ bh’nơơn bh’rợ tơợ z’nươu âng Lào Cai đoọng crêê cơnh cr’noọ đươi dua âng thị trường. T’coóh Trần Thanh Thuỳ, Phó giám đốc Công ty Cổ phần thương mại Hùng Dũng, Sa Pa prá: “Doanh nghiệp xoỌc rơơm kiêng apêê ban ngành vêy đợ xa nay chính sách la lay đoọng ha z’nươu họm đoọng pa dưr ha bh’rợ du lịch, ba bi cơnh ooy đh’nớc đoọng xay moon nắc z’nươu họm n’nâu nắc bh’nơơn bh’rợ du lịch âng tỉnh Lào Cai.”

      Lâng đhr’năng âng pleng k’tiếc liêm crêê, tỉnh Lào Cai t’mêê vêy ta lêy pay nắc muy cóh pazêng zr’lụ chóh z’nươu bha lâng âng prang k’tiếc k’ruung. Nâu đoo nắc pr’đơợ đoọng ha apêê vel đong cóh tỉnh vêy đợ c’lâng bh’rợ pa dưr lâng zư lêy pazêng rau t’nơơm z’nươu chr’nắp, chrooi đoọng bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng lâng pa dưr dal thu nhập đoọng ha đhanuôr. T’coóh Triệu Thiết Nghĩa, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng chr’hoong Sa Pa, tỉnh Lào Cai prá: “Cóh zập c’moo azi công pazum đh’rứah lâng apêê Công ty, doanh nghiệp đh’rứah lâng đhanuôr vêy crâng vêy ta đoọng zư lêy. Bêl zr’lụ n’nắc vêy đợ t’nơơm z’nươu nắc apêê doanh nghiệp pay câl pazêng rau t’nơơm z’nươu n’nắc lâng pa choom đoọng ha đhanuôr đêếh pay crêê cơnh kỹ thuật đoọng choom zư đớc đợ t’nơơm z’nươu chr’nắp n’nâu.”

      Tơợ rau pa têết đh’rứah bhlưa doanh nghiệp lâng đhanuôr cóh bh’rợ bhrợ t’víh bấc bh’nơơn bh’rợ tơợ pazêng rau t’nơơm z’nươu chr’nắp cơnh: Cao a ti sô, z’nươu họm âng manuýh Dao bhrôông, pô tam thất… nắc đoọng lêy rau c’lâng bh’rợ liêm choom pa bhlâng choom ng’bhrợ t’bhứah. Nâu đoo vêy ta lêy nắc c’lâng bh’rợ bha lâng, nắc c’rơ đoọng ha ngành z’nươu dưr váih nhâm mâng./.

Lào Cai mở rộng liên kết giữa doanh nghiệp

và người dân trong sản xuất dược liệu

                                                                                                              Thanh Thủy

         Với tiềm năng lợi thế trong phát triển vùng nguyên liệu, tại một số địa phương của tỉnh Lào Cai, việc trồng, phát triển các loại cây dược liệu đã và đang đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân địa phương. Từ sự liên kết giữa doanh nghiệp và người dân, hàng loạt các sản phẩm được chiết xuất, hoặc làm ra từ các loại cây dược liệu quý hiếm như cao a ti so, thuốc tắm đồng bào Dao đỏ, hay hoa tam thất đã được thị trường đón nhận.

      Đã 4 năm nay, đều đặn mỗi tháng hai lần chị Chảo Pết Mẩy cùng một số hộ dân ở xã Tòng Sành, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai lại mang một số thảo dược quý hiếm được truyền đời qua bao thế hệ người Dao để cung cấp cho doanh nghiệp theo những hợp đồng đã ký kết từ trước. Vào thời điểm nông nhàn, chị Mẩy còn trực tiếp tham gia vào một số công đoạn trong quy trình sản xuất thuốc tắm Dao đỏ nổi tiếng, với công đoạn chữa bệnh và bảo vệ sức khỏe cho mọi người. Từ trồng, bảo vệ cây thảo dược cung cấp ra thị trường chị Mẩy và nhiều gia đình ở xã Tòng Sành đã có thu nhập ít nhất là 7 triệu đồng, cao nhất là 12 triệu đồng một tháng. Chị Chảo Pết Mẩy cho biết: “Anh em mỗi người lấy một ít ở vườn nhà mình để đi bán. Ngày trước không có công ty thu mua thì cứ để đấy. Tuy theo sản phẩm của gia đình bán được thì có tháng được 10 đến 12 triệu, ít thì 7 đến 8 triệu.”

      Cùng với việc ký kết thu mua ổn định nguyên liệu với người dân, mạnh dạn đầu tư dây chuyền chiết xuất và chế biến dược liệu, đẩy mạnh tìm kiếm thị trường mới, sau 15 năm phát triển bài thuốc tắm, bài thuốc ngâm chân cổ truyền, yếu tố cốt lõi nhất mang lại thành công vượt mong đợi của Công ty Cổ phần thương mại Hùng Dũng, Sa Pa được xác định đó chính là việc gắn kết với mọi hoạt động trong quy trình sản xuất, với những tri thức bản địa quý báu của người dân địa phương. Cơ sở cũng đang rất mong muốn phát triển thêm vùng nguyên liệu để mở rộng quy mô sản xuất, tạo ra những sản phẩm từ dược liệu đặc trưng  nhất của Lào Cai để phục vụ nhu cầu thị trường. Ông Trần Thanh Thùy, Phó giám đốc Công ty Cổ phần thương mại Hùng Dũng, Sa Pa nói: “Doanh nghiệp đang rất mong muốn các ban ngành có các cơ chế chính sách giành riêng cho bài thuốc tắm để phát triển cho du lịch, ví dụ như về thương hiệu để chứng minh là bài thuốc tắm này chứng minh đây là sản phẩm du lịch của tỉnh Lào Cai.”

       Với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu mát mẻ, tỉnh Lào Cai vừa được lựa chọn là một trong những vùng trồng dược liệu trọng điểm của cả nước. Đây là cơ sở để các địa phương trong tỉnh có những định hướng phát triển và bảo tồn các loại cây dược liệu quý hiếm, góp phần giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Ông  Triệu Thiết Nghĩa, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai cho biết: “Hàng năm chúng tôi cũng phối hợp với các Công ty, doanh nghiệp cùng  với người dân có vùng  rừng đã được giao khoán, bảo vệ. Khi vùng đó có những cây dược liệu thì các doanh nghiệp thu mua các loại cây đó và hướng dẫn với bà con chặt hái đúng kỹ thuật để làm sao bảo tồn được nguồn cây.”

      Từ sự gắn kết giữa doanh nghiệp và người dân trong việc tạo ra hàng loạt các sản phẩm được chiết xuất, hoặc làm ra từ các loại cây dược liệu quý hiếm như: Cao a ti sô, thuốc tắm của người Dao đỏ, hoa tam thất... đã cho thấy đây thực sự là hướng đi hiệu quả cần được nhân rộng. Đây cũng được xác định là hướng đi tất yếu, là động lực cho ngành dược liệu phát triển bền vững./.