Lấh 3 c’moo xay bhrợ Dự án cr’noọ bh’rợ trường học t’mêê(VNEN) đhị Việt Nam nắc ơy lứch. Đhị tỉnh da ding k’coong Sơn La, đhị vêy bấc học sinh ma nuýh acoon cóh, c’năl âng p’niên căh ma mơ mr’cơnh, dzợ vêy bấc cơnh boóp p’rá lalay cơnh đắh bhiệc nắc lêy bhrợ têng cơnh c’lâng học nâu hay cắh. Xay moon âng Hồng Việt, Phóng viên Đài P’rá Việt Nam.

            # Trường Tiểu học Tư thục Ngọc Linh nắc muy cóh m’bứi trường cóh vel đong thành phố Sơn La nắc cắh ting pa choom học cơnh cr’noọ bh’rợ trường học t’mêê VNEN. N’đhơ nâu đoo nắc trưởng liêm pr’đợơ nắc trường quốc gia cr’chăl 1 vêy pr’đươi pr’dua zập zêng, liêm t’mêê, vêy phòng học, phòng cha, phòng bếch lalay. Cô Nguyễn Thị Hồng, Hiệu trưởng trường Tiểu học tư thục Ngọc Linh đoọng năl: C’moo học 2014-2015, trường cung tợơp xay bhrợ c’lâng học cơnh đâu đhị lớp 3, đhơ cơnh đếêc nắc bhrợ têng đhị 1 c’moo xang nắc pa đhêy.  Ting cơnh cô Hồng, bêl pa too pa choom ting cơnh c’lâng nâu nắc cô giáo doó lấh trơ, doó prá xay bấc, doó soạn xrắ bha ar. Đhơ cơnh đếêc, nắc vêy 20% học sinh cóh lớp nắc pa dưr c’rơ âng đay, bơơn xợơng bha ar xrắ âng cô pa cắh. Ha dợ pa choom cơnh ty đanh a hay nắc đhị râu k’đhơợng pa choom âng cô giáo, học sinh nắc dzợ pa ghít pa dưr c’rơ âng đay, bơơn n’đhâng têy xay moon cơnh pa chắp âng đay, prá xay đắh bài học. Học sinh cung bơơn bh’nơơn liêm dal cóh học tập. Trường Tiểu học tư thục Ngọc Linh nắc ta luôn dzoọng cóh k’bhúh tr’nợơp âng thành phố bêl ting pấh apêê g’lúh thi âng thành phố lâng tỉnh bhrợ têng. Cô Nguyễn Thị Hồng xay moon:

            Đợ học sinh m’bứi, lớp pậ bhứah, thầy cô bơơn pa choom ghít cung cơnh nắc vêy prá xay đh’rứah, căh vêy  muy cô giáo nắc choom học cơnh c’lâng học nâu. Lâng học sinh nắc lêy r’pặ c’rơ học nắc vêy choom học cơnh c’lâng học nâu, ha dợ học sinh học cắh lấh choom cắh cợ nắc trung bình đoọng tớt muy đhị nắc cắh choom.

            Trường Tiểu học Hua La, chr’val Hua La, thành phố Sơn La vêy lấh 90% học sinh nắc ma nuýh acoon cóh, bấc bhlầng nắc ma nuýh Thái, c’rơ năl cắh ma mơ mr’cơnh. Lalăm a hay bhrợ têng ting cơnh c’lang pa choom ty, thầy cô giáo cung zăng k’đháp zr’nắh đoọng ha pêê p’niên năl ghít cr’liêng xa nay, ha dợ căh ơy moon tước bhiệc đoọng ha pêê a đhi tự prá xay, pa cắh cơnh c’la đay pa chắp ting cơnh c’lâng học VNEN. Pazêng học sinh bhriêl choom nắc mặ pa dưr c’rơ học âng đay, pazêng học sinh đhưr, cắh năl râu rị nắc ting cắh năl lấh mơ. Thầy giáo Hà Văn Pản, trường Tiểu học Hua La moon, cr’noọ bh’rợ nâu nắc cắh ơy lalua ta níh liêm glặp lâng học sinh đhị vel đong  vêy bấc học sinh ma núyh acoon cóh lâng tr’mung tr’méh dzợ bấc râu k’đháp k’ra cơnh Hua La.

            Lâng zr’lụ chr’val cung lưm k’đháp, apêê p’niên prá p’rá a duôn cắh lấh choom, tu cơnh đếêc nắc lưm k’đháp bhlầng cóh bhiệc học ting k’bhúh đoọng ha pêê t’moóh t’ơơi.

            Nắc đoo boóp p’rá âng pazêng ma nuýh trực tiếp bhrợ bh’rợ pa too pa choom, lâng k’conh k’căn học sinh cung k’rang pa bhlầng vêl acoon a đhi đay nắc pazêng c’moo hay ting pấh học cơnh c’lâng học t’mêê nâu. Bấc k’conh k’căn cắh ting xợơng lâng cơnh r’pặ bhiệc học cơnh xoọc đâu, apêê p’niên nắc pa đhiêr a chắc đoọng lêy ooy bảng cô pa choom, cơnh đếêc bhrợ cắh liêm tước a chắc a zân âng apêê p’niên. Lâng cơnh học nâu cung nắc liêm choom lâng apêê p’niên học lalua bhriêl t’béch a năm.

            Ting cơnh xay moon âng Sở Giáo dục-Đào tạo tỉnh Sơn La, cóh c’moo học 2015-2016, prang tỉnh nắc vêy 110 trường, cóh pazêng 297 trường ting học cơnh c’lâng học VNEN. Tước c’moo học 2016-2017, dzợ mơ 107 trường dzợ zư pa choom cơnh c’lâng học nâu. Báo cáo cung  xay moon ghít c’lâng pa choom nâu nắc ơy zúp đoọng ha nhà trường, giáo viên bhrợ têng liêm lấh c’lâng pa too pa choom học; học sinh pân pa cắh cơnh pa chắp âng đay. Chính quyền vel đong, đhanuôr cung ting xợơng đươi. Đhơ cơnh đếêc, t’coóh Phạm Đăng Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục-Đào tạo đhị tỉnh Sơn La cung xay moon: Đhị tỉnh da ding k’coong cơnh Sơn La, nắc c’lâng học nâu nắc cung n’léh bấc râu cắh liêm ta níh. Đợ học sinh dzợ bấc, phòng học nắc k’tứi tu cơnh đếêc r’pặ hoc sinh tớt học ting k’bhúh nắc k’đháp pa bhlầng, bhrợ cắh liêm tước apêê bh’rợ bhlưa giáo viên lâng học sinh. C’rơ bh’rợ âng giáo viên lâng học sinh cung cắh liêm ma mơ, pr’đươi pr’dua cắh zập đoọng học cơnh c’lâng học t’mêê nâu. T’coóh Phạm Đăng Quang đoọng năl:

            Azi nắc ơy vêy c’lâng bh’rợ đoọng prá xay cớ đhị zập g’lúh hội thảo đoọng xay moon ooy UBND tỉnh quyết định pa choom cơnh đâu căh cợ nắc pa đhêy c’lâng học cơnh đâu. Xọoc đâu, a zi nắc t’pấh apêê trường cóh pr’đợơ tự nguyện, pr’đợơ pr’đươi pr’dua, k’bhúh giáo viên mặ bhrợ têng nắc lêy bhrợ têng cơnh c’lâng học t’mêê nâu.

            Xăl t’mêê cóh pa choom lâng học nắc râu lêy choom bhrợ têng, ha dợ lâng pr’đợơ lalua âng vel đong, tỉnh da ding k’coong Sơn La cung lêy pa chắp đoọng ghít lêy bhrợ têng hay cắh c’lâng học nâu nắc cóh ha y./.

Nhìn lại chương trình học VNEN ở tỉnh miền núi Sơn La

            Sau 3 năm thực hiện thí điểm Dự án mô hình trường học mới (gọi tắt là VNEN) tại Việt Nam đã kết thúc. Tại tỉnh miền núi Sơn La, nơi có nhiều học sinh là con em dân tộc thiểu số, nhận thức, học lực của các em không đồng đều vẫn còn nhiều luồng ý kiến về việc có nên tiếp tục duy trì mô hình học này hay  không. Phản ánh của Hồng Việt, phóng viên Đài TNVN:

            Trường Tiểu học Tư thục Ngọc Linh là một trong số ít trường trên địa bàn thành phố Sơn La không thực hiện mô hình trường học mới VNEN. Mặc dù đây là trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1 có cơ sở vật chất khang trang, có phòng học, phòng ăn, phòng ngủ riêng. Cô Nguyễn thị Hồng, Hiệu trưởng trường tiểu học tư thục Ngọc Linh cho biết: Năm học 2014-2015, trường cũng triển khai thí điểm mô hình học này ở bậc học lớp 3, tuy nhiên chỉ thực hiện 1 năm rồi dừng lại. Theo cô Hồng, khi giảng dạy theo mô hình này, cô giáo nhàn hơn không phải nói nhiều, không phải soạn giáo án. Tuy nhiên, chỉ 20% học sinh trong lớp phát huy được tính chủ động, tiếp thu được nội dung bài giảng. Trong khi dạy và học theo mô hình cũ thì dưới sự hướng dẫn của cô giáo, học sinh vẫn có sự chủ động, được bày tỏ ý kiến, thảo luận về bài học. Học sinh vẫn đạt kết quả cao trong học tập. Trường Tiểu học tư thục Ngọc Linh vẫn luôn đứng trong tốp đầu của thành phố khi tham gia các kỳ thi của thành phố và tỉnh tổ chức. Cô Nguyễn thị Hồng bày tỏ:

                  Số lượng học sinh ít, lớp rộng, thầy cô giáo được tập huấn kỹ cũng như phải có tương tác không chỉ có cô giáo thì mới học mô hình này được. Đối tượng học sinh phải phân loại thì mới học mô hình này được, chứ học sinh yếu hoặc trung bình mà ngồi với nhau thì không được.

 
                Trường Tiểu học Hua La, xã Hua La, thành phố Sơn La có trên 90% học sinh là người dân tộc, chủ yếu là dân tộc Thái, trình độ  không đồng đều. Trước đây thực hiện theo mô hình cũ, thầy cô giáo khá vất vả để các em có thể hiểu được bài giảng, chứ chưa nói đến việc để các em tự thảo luận, bày tỏ ý kiến về bài học theo như mô hình VNEN. Những em học sinh khá giỏi thì có thể phát huy được khả năng, những học sinh yếu, dốt thì càng dốt hơn. Thầy giáo Hà Văn Pản, trường tiểu học Hua La cho rằng mô hình này chưa thực sự phù hợp với học sinh ở địa bàn có nhiều học sinh dân tộc và kinh tế còn nhiều khó khăn như Hua La. 

                  Đối với vùng xã thì cũng khó khăn, các em nói tiếng phổ thông còn chưa thạo nên cũng bất cập trong tổ chức hoạt động nhóm để các em đưa ra các câu hỏi, các câu trả lời.

             Đó là ý kiến của những người trực tiếp làm công tác giảng dạy. Đối với phụ huynh học sinh cũng không tránh khỏi lo lắng khi con em mình những năm qua là đối tượng để thực hiện thí điểm mô hình trường học mới. Nhiều phụ huynh không đồng tình với cách bố trí bàn học hiện nay, các cháu phải ngoảnh cổ, vẹo lưng  để quay lên bảng nghe cô hướng dẫn, điều đó có thể ảnh hưởng đến thể chất của các cháu. Và cách học này cũng chỉ phù hợp với các cháu có năng lực học khá, giỏi. 

          Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La, trong năm học 2015-2016, toàn tỉnh có 110 trường, trong tổng số 297 trường học triển khai mô hình VNEN. Đến năm học 2016-2017, vẫn còn 107 trường duy trì mô hình học này. Mô hình này đã giúp nhà trường, giáo viên thực hiện tốt đổi mới phương pháp dạy học; học sinh mạnh dạn, tự tin, tích cực hoạt động trong giờ học, tự tìm tòi khám phá chiếm lĩnh kiến thức và thực hành ứng dụng. Chính quyền địa phương, cộng đồng nhiệt tình ủng hộ. Tuy nhiên,  ông Phạm Đăng Quang, Phó Giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La cũng thừa nhận: Ở tỉnh miền núi như Sơn La, thì mô hình học này cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Sĩ số học sinh hiện còn quá đông, diện tích phòng nhỏ hẹp nên việc bố trí học nhóm khó khăn, ảnh hưởng đến các hoạt động tương tác giữa giáo viên và học sinh. Năng lực của giáo viên và học sinh cũng không đồng đều, cơ sở vật chất chưa đáp ứng nên khó tổ chức các hoạt động theo mô hình trường học mới. Ông Phạm Đăng Quang cho biết:

              Chúng tôi đã có kế hoạch sẽ tiếp tục có những cuộc hội thảo nghiêm túc để có thể tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định dừng hay tiếp tục mô hình này. Hiện nay chúng tôi khuyến khích các trường trên cơ sở tự nguyện, điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên có thể đáp ứng được thì vẫn tiếp tục duy trì.

            Đổi mới trong dạy học là điều nên làm, nhưng đối với điều kiện thực tế của địa phương, tỉnh miền núi Sơn La cũng nên nghiên cứu, xem xét áp dụng mô hình này phù hợp với thực tế./.