Bấc c’moo hanua, bhrợ têng xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung đắh zư lêy p’niên, đhị tỉnh Đắc Lắc nắc ơy n’léh váih bấc bh’rợ, câu lạc bộ zooi zúp apêê p’niên dưr zi’lấh zr’nắh k’đhạp ooy pr’ắt tr’mung. Câu lạc bộ zư lêy p’niên za’nươr ooy đhanuôr đhị vel Kniết, chr’val Ea Ktur, chr’hoong Cư Kuin, nắc mưy cơnh đêếc. bh’rợ âng Câu lạc bộ cắh mưy chrooi pa’xoọng padưr dal c’năl bh’rợ âng đhanuôr acoon cóh đắh quyền lâng râu liêm chr’nắp âng p’niên, nắc dzợ trực tiếp zúp đoọng bấc p’niên lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp bơơn tước ooy trường.

     Bhrợ padưr tơợ c’xêê 8/2014 tước đâu, Câu lạc bộ zư lêy p’niên za’nươr ooy đhanuôr cóh vel Kniêt, chr’val Ea Ktur, chr’hoong Cư Kuin nắc dưr váih đhị liêm chr’nắp lâng apêê p’niên xa’dơơr manứih Ê Đê. Câu lạc bộ xoọc đâu vêy 45 cha’nặc, ooy đâu 5 cha’nặc nắc ooy c’bhúh zư lêy, pachoom đoọng lâng 40 p’niên lấh mơ nắc p’niên ooy zâp pr’loọng đông lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp. zâp c’xêê câu lạc bộ sinh hoạt mưy chu. Lấh mơ nắc dzợ vêy zâp g’lúh sinh hoạt pazưm ting zâp g’lúh liêm gít cơnh t’ngay quốc tế p’niên 1/6, tết trung thu… ooy zâp g’lúh sinh hoạt, apêê ađhi bơơn moon pachoom c’lâng bh’rợ zêl cha’groong tr’vay tr’lin cóh pr’loọng đông, oó đoọng ta vay zi’nắh, zêl cha’groong bhrêy tắh, đh’rứah lâng bhiệc chấc lêy năl ooy quyền lợi âng apêê p’niên. Lâng zâp apêê ađhi nắc dzợ bơơn chi’ớh zâp râu chr’ớh bh’lêê bh’la, ting pấh múa hát tập thể… ađhi H’sơ Ron Êban, 14 c’moo xay moon: “Acu bhui har bhlâng vêy bơơn pấh pachoom cóh câu lạc bộ zư lêy p’niên. Câu lạc bộ zúp zooi bấc apêê pr’zợc lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp ooy pr’ắt tr’mung, học tập lâng moon k’đươi apêê ađhi oó lơi học, câu lạc bộ cung đoọng ha zi bha ar, bút đoọng học.”

      Đợ bh’rợ âng câu lạc bộ crêê tước trực tiếp tước pr’ắt tr’mung zâp t’ngay âng đhanuôr cóh vel Kniết, nắc ơy ting bhr’dzang chrooi pa’xoọng zúp zooi đhanuôr, k’conh k’căn lâng zâp apêê p’niên xa’dơơr năl gít lấh mơ ooy đợ c’lâng xa’nay chính sách âng Đảng, nhà nước lâng apêê p’niên, cung cơnh trách nhiệm, bh’rợ tr’nêng âng pr’loọng đông, quyền lợi âng apêê p’niên. Câu lạc bộ zư lêy p’niên za’nươr ooy đhanuôr fzợ đấh loon zooi zúp bấc apêê ađhi lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp dưr zi’lấh. cơnh ađhi H’la Zem Kbuôr, nắc đhiệp 11 c’moo hadợ, nắc ơy lấh lơi học đoọng bhrợ thuê rơơm kiêng zooi zúp k’căn k’conh. C’moo học t’mêê đâu, tu vêy râu k’đươi moon âng câu lạc bộ, ađhi nắc ơy chô học cớ lâng thi moót ooy trường THCS dân tộc nội trú chr’hoong Cư Kuin. G’lúh nâu, H’La Zem bơơn câu lạc bộ cher đoọng 1 bêệ xe đạp đoọng buôn lướt ooy trường. Nâu đoo nắc râu pậ chr’nắp bhlâng đoọng zúp ađhi lâng pr’loọng đông vêy cr’noọ dưr zi’lấh zr’nắh k’đhạp: “Acu nắc H’La Zem Kbuôr. C’moo đâu acu học lớp 6. acu bhui har bhlâng vêy bơơn moót pachoom bấc râu chr’nắp liêm ooy câu lạc bộ. acu cảm ơn apêê thầy cô lâng anoo amoó, pr’zợc ơy zooi zúp ha cu.”

    Xang 2 c’moo bhrợ padưr, câu lạc bộ zư lêy p’niên zanươr ooy đhanuôr cóh vel Kniêt nắc ơy k’đươi moon 16 cha’nặc p’niên lơi học chô học cớ. Bhiệc học sinh lơi học cóh vel đông cung xiêr. P’niên bơơn đhanuôr k’rang zư lêy bấc lấh.

     Lêy cha’mêết ooy bh’rợ cha’mêết đhr’năng p’niên cóh vel bhươl, câu lạc bộ nắc ơy bơơn lêy lâng moon pachoom, zooi zúp zâp pr’loọng đông lướt bhrợ bha ar khai sinh đoọng ha pêê ađhi, k’đươi moon chính quyền vel đông đoọng pa’xoọng thẻ bảo hiểm y tế đoọng ha 34 p’niên dứp 6 c’moo… câu lạc bộ dzợ moon k’đươi, zước bơơn đoọng lấh 2 ực đồng zúp đoọng ha 5 apêê ađhi lưm tr’mung pabhlâng zr’nắh k’đhạp, cher đoọng 2 xe đạp lâng pr’đươi pr’dua cơnh xa’nập xập, bha ar pa’tơ đoọng ha pêê p’niên. Amoó Amí Hoa, k’đhơợng bhrợ câu lạc bộ đoọng năl: “Acu lêy bhui har bhlâng tu vêy bơơn câu lạc bộ pachoom đoọng. vêy bấc cơnh c’lâng bh’rợ zooi zúp azi cơnh sinh hoạt chi’ớh pr’hát xa’nưl, giao lưu lâng apêê p’niên zâp vel đông lơơng. Pachoom đoọng ha pêê ađhi đắh quyền âng apêê p’niên. Bêl lêy cha’mêết nắc vêy 15 apêê ađhi cắh váih bha ar khai sinh. Acu k’đươi moon k’căn k’conh lâng đơơng apêê lướt bhrợ bha ar khai sinh đhị uỷ ban chr’val.”

     T’coóh Lương Viết Gia, Phó chủ tịch UBND chr’val Ea Ktur xay moon, câu lạc bộ zư lêy p’niên g’nưm ooy đhanuôr nắc ơy bhrợ liêm ma mơ lâng zâp g’lúh padưr pa’xớc đoọng ha pêê p’niên đắh a’chặc a’rang lâng tinh thần. pr’loọng đông apêê ađhi cung bhui har đhị râu k’rang lêy âng đhanuôr, tơợ đêếc apêê vêy trách nhiệm lấh mơ đắh bhiệc pazưm bhrợ, zư lêy apêê ađhi: “Lâng bh’rợ câu lạc bộ zư lêy p’niên zanươr ooy đhanuôr ting cơnh xay moon zâp c’mô, zâp c’xêê âng câu lạc bộ nắc lêy vêy bấc râu liêm choom, bhrợ đoọng tang chi’ớh ha pêê ađhi. Tơợ câu lạc bộ, apêê ađhi nắc bơơn quyền lợi âng đay. Cr’chăl nâu nắc p’têết pazưm lâng giáo dục đắh chính trị, pr’ắt tr’mung, pa’đăn đươi lâng chính sách âng chr’val lâng zâp apêê p’niên.”

     Câu lạc bộ zư lêy p’niên za’nươr ooy đhanuôr đhị vel Kniêt, chr’val Ea Ktur, chr’hoong Cư Kuin, tỉnh Đắc Lắc nắc lalua padưr liêm choom, chrooi pa’xoọng padưr dal c’năl bh’rợ âng đhanuôr đắh bhiệc zư lêy p’niên. Câu lạc bộ cơnh nắc ơy pa’xoọng 1 đhị tang chi’ớh, mưy đhr’nông đông đoọng ha p’niên đhị zr’lụ zr’nắh k’đhạp, zr’lụ đhanuôr acoon cóh./.

Hiệu quả Câu lạc bộ “Chăm sóc

trẻ em dựa vào cộng đồng” ở Ea Ktur

     Những năm qua, thực hiện Chương trình Quốc gia bảo vệ trẻ em, tại tỉnh Dak Lak đã xuất hiện nhiều mô hình, câu lạc bộ giúp đỡ các em vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống. Câu lạc bộ “Chăm sóc trẻ em dựa vào cộng đồng” tại Buôn Kniêt, xã Ea Ktur, huyện Cư Kuin, là một ví dụ. Hoạt động của Câu lạc bộ không chỉ góp phần nâng cao nhận thức của người dân tộc thiểu số về quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, mà còn trực tiếp giúp nhiều trẻ em khó khăn được tiếp tục đến trường. Bài viết của Za Wút, PV Đài TNVN nói rõ hơn về điều này.

     Thành lập từ tháng 8-2014, đến nay, Câu lạc bộ “Chăm sóc trẻ em dựa vào cộng đồng” buôn Kniêt, xã Ea Ktur (huyện Cư Kuin) đã trở nên quen thuộc với các em thanh thiếu nhi người Êđê.  Câu lạc bộ hiện có 45 thành viên, trong đó 5 người thuộc nhóm thành viên chăm sóc, giảng dạy và 40 trẻ em, chủ yếu là thiếu nhi trong các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Định kỳ mỗi tháng câu lạc bộ sinh hoạt một lần.  Ngoài ra còn có các buổi sinh hoạt tập trung theo từng dịp cụ thể, như ngày quốc tế thiếu nhi 1/6, tết trung thu… Trong các buổi sinh hoạt, các em được hướng dẫn cách phòng chống bạo lực gia đình, tránh bị xâm hại, lợi dụng và phòng tránh các tai nạn, cùng tìm hiểu về quyền lợi, bổn phận của trẻ em. Đồng thời, các em còn được chơi các trò chơi dân gian, tham gia múa hát tập thể… Em H’Sơ Ron Êban, 14 tuổi, kể: “Em rất vui được tham gia câu lạc bộ bảo vệ chăm  sóc trẻ em. Câu lạc bộ giúp đỡ nhiều bạn có hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống, học tập, động viên các bạn đã bỏ học đi học lại. Câu lạc bộ cũng cho em sách vở, bút để học.”

     Những hoạt động của câu lạc bộ liên quan trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày của bà con buôn Kniêt, đã từng bước góp phần giúp cộng đồng, cha mẹ và các em thiếu nhi hiểu rõ hơn về những chủ trương chính sách của Đảng Nhà nước đối với trẻ em; cũng như  trách nhiệm, nghĩa vụ của gia đình; quyền lợi, bổn phận của trẻ em.  Câu lạc bộ “Chăm sóc trẻ em dựa vào cộng đồng” còn kịp thời giúp đỡ nhiều em có hoàn cảnh khó khăn vượt khó. Như em H’La Zem Kbuôr, mới 11 tuổi đã bỏ học để đi làm thuê mong muốn phụ giúp cha mẹ. Năm học vừa qua, nhờ sự vận động của câu lạc bộ, em đã đi học lại và thi đỗ vào Trường THCS Dân tộc nội trú huyện Cư Kuin. Dịp này, H’La Zem được Câu lạc bộ tặng 1 chiếc xe đạp làm phương tiện đến trường.  Đây là nguồn động viên rất lớn giúp em và gia đình thêm cố gắng vượt qua khó khăn: “Em tên là H’La zem kbuôr. Năm nay em học lớp 6. Em rất vui khi được tham gia học hỏi nhiều điều bổ ích ở câu lạc bộ. Em cảm ơn thầy cô và tất các anh chị, các bạn  luôn giúp đỡ em.”

     Sau 2 năm thành lập, Câu lạc bộ “Chăm sóc trẻ em dựa vào cộng đồng” buôn Kniêt đã vận động được 16 trường hợp trẻ em bỏ học trở lại trường lớp.  Tình trạng học sinh bỏ học ở địa phương cũng giảm hẳn.  Trẻ em được cộng đồng quan tâm chăm sóc nhiều hơn.

Thông qua hoạt động điều tra thực trạng về trẻ em trong buôn, câu lạc bộ đã phát hiện và hướng dẫn, hỗ trợ các gia đình đi làm giấy khai sinh cho các em; đề nghị chính quyền địa phương cấp bổ sung thẻ bảo hiểm y tế cho 34 trẻ dưới 6 tuổi… Câu lạc bộ còn vận động quyên góp được hơn 2 triệu đồng giúp đỡ cho 5 em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; tặng 2 xe đạp và đồ dùng như quần áo, sách vở cho các em. Chị Amí Hoa, phụ trách câu lạc bộ, cho biết: “Tôi thấy vui vì khi tham gia dạy cho câu lạc bộ. Có nhiều hình thức giúp các em được học hỏi trong câu lạc bộ như sinh hoạt văn nghệ, giao lưu với trẻ em các thôn buôn khác. Dạy cho các em biết về quyền của trẻ em, bổn phận của trẻ em. Khi rà soát biết có 15 em chưa có giấy khai sinh. Tôi vận động phụ huynh và dẫn phụ huynh đăng ký giấy khai sinh quá hạn cho các em tại uỷ ban xã.”

      Ông Lương Viết Gia – Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Ea Ktur, đánh giá, Câu lạc bộ “Chăm sóc trẻ em dựa vào cộng đồng” đã tạo sự bình đẳng và mọi cơ hội phát triển cho trẻ em cả về thể chất lẫn tinh thần.  Gia đình các em cũng phấn khởi trước sự quan tâm của cộng đồng, từ đó họ có trách nhiệm hơn trong việc phối hợp chăm sóc, bảo vệ các em: “Đối với công tác câu lạc bộ chăm sóc trẻ em dựa vào cộng đồng theo đánh giá hàng năm, quý, tháng của câu lạc bộ thấy mang lại hiệu quả thiết thực. Tạo được sân chơi cho các em. Từ câu lạc bộ, các em biết được quyền lợi của mình. Bên cạnh đó lồng ghép vào giáo dục về chính trị, đạo đức, lối sống, tiếp cận chính sách của xã hội đối với trẻ em.”

     Câu lạc bộ “Chăm sóc trẻ em dựa vào cộng đồng” tại buôn Kniêt, xã Ea Ktur, huyện Cư Kuin, tỉnh Dak Lak đã thực sự phát huy hiệu quả góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong việc chăm sóc giáo dục trẻ em. Câu lạc bộ như đã tạo thêm một sân chơi, một “mái nhà” cho trẻ em ở vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số./.