Tran đác GaRăng cóh chr’val Tà Bhing, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam ơy dưr váih đhị lướt lêy chi’ớh âng bấc ta’mooi, cắh mưy váih tran đác liêm pr’hay nắc dzợ chr’nắp váih bấc cơnh. Đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah tước lưm tran đác GaRăng ooy t’ruíh Lướt l’lêy cóh sóng phát thanh bêl đâu.

 Tợơ zr’lụ Bến Giằng truíh c’lâng HCM, chr’hoong Nam Giang-Quảng Nam, ting c’lâng 14D đắh c’lâng lướt cửa khẩu Đắc Ốôc-Đắc Tà Oọc lấh 10 phút nắc tước đhị zr’lụ zư lêy cruung dading k’ruung Đhool. Đhị đâu, ta’mooi nắc plêếh đắh a’tâm ting c’lâng pachoom chi’ol, lướt zi’lấh ha’rêê chóh ha’roo ha’bhoo, lướt moót lêy bấc ra’đang đhêl k’tứi, ta moon nắc tam giác GaRăng. Tran GaRăng. Lướt dzung zi’lấh bấc đhị c’lâng j’đấc văng, bấc đhêl pa’pậ lâng đợ ha’úh n’loong cóh tâm bhrợ cơnh poong buôn lướt vốch, ta’mooi nắc xâng  cóh ch’ngai đắh dading vêy xa’nưl âng đác ha’tộ hooi. Đợ ga’lêếh ga’lêêng bêl lướt vốch nắc choom lướt bil zêng bêl dzoọng đhị tran GaRăng xâng đha’hư mát. Liêm bhlâng cóh GaRăng nắc tran thứ 3, dal lấh 30 mét, lêy đác ha’tộ hooi laliêm đhị râu đhi’ngụ đha’hư cóh crâng dading Trường Sơn.

Hadang g’lúh tr’nơợp pr’zợc lướt ooy tran GaRăng, nắc ahêê choom k’đươi apêê p’niên manứih Cơtu vêy cr’chăng liêm ta’níh âng đơơng lướt lêy tran đác. Xang bêl lướt lêy chi’ớh đác hooi, đhi’lục nhưr, tơơm n’loong lâng dading đhêl, ta’mooi choom xiêr hoọm lâng xâng đha’hư mát. Râu chr’nắp pr’hay lấh mơ nắc lêy bha’nụ đâu tran đác dưr váih cắh bhr’nêy, lêy đắh mưy dading đhêl, 1 đắh nắc ta’huung dhô. Xa’nưl đác hooi ha’tộ ga’râm lâng xanag đha’hư mát cắh dzợ cơnh bêl ặt đhị đâu, bêl ahay nắc mưy xâng apêê xay moon hadợ. Zâp râu ga’lêếh ga’lêêng dưr bil bêl ặt dzoọng đhị tran GaRăng váih đhi’lục nhưr đhị râu đhi’ngụ âng Trường Sơn.

Đhị m’pâng crâng dading grốh grắh, ặt xang đha’hư mát, ta’mooi nắc âm cha đợ râu pr’âm ch’na âng đay âng đơơng, vêy lâng a’xiu tâm ta’bóh, lâng đợ a’bóc đác cha’ngaách đhị zr’lụ tran đác. Tơợ bêl tam giác GaRăng bơơn t’moót ooy tour du lịch âng C’moo du lịch quốc gia Quảng Nam 2006 tước đâu, acoon c’lâng moót ooy tran đác nắc ơy bơơn chính quyền lâng đhanuôr cóh vel đông bhrợ padưr đợ pa’pan, đợ võng lâng t’nơơm n’loong, a’ngoọn pa’pậ đhêy ắt đoọng ha ta’mooi.

Tran GaRăng nắc 1 đhị bha’nụ tran 3 tầng nắc bơơn ta moon 3 tran. Liêm bhlâng nắc tran 3 dal lấh 30 mét, đác lướt păr lâng đhi’lục nhưr bhoọc đợ đhị ra’đang đhêl váih boọ ma’liịc. đhị đâunắc đhị ta’mooi ắt đhêy bấc bhlâng. Hân đhơ cơnh đêếc, hadang pr’zợc mặ lướt nắc lướt dzoọc ting c’lâng dading j’đấc đoọng lêy cha’mêết 2 tầng tran ping.

Apêê acoon cóh cóh đâu moon tran đác nâu nắc Đác GaRăng-ting cơnh xay moon âng đhanuôr cóh đâu, Đác nắc k’ruung, acoon tâm, hadợ GaRăng nắc a’xiu gaRăng ậh.

Xa’nay t’ruíh bêl ahay nắc tran đác laliêm cắh ngai lướt lêy chi’ớh, đhị cr’loọng tâm tran đác vêy râu a’xiu pr’hắt nắc GaRăng. Mơ 10 hân noo bhrợ ha’rêê nắc váih 1 chu, đợ a’xiu ga’răng pa’pậ k’rơ nắc lướt dzoọc zi’lấh 3 tran cóh đâu đoọng váih a’xiu mabhưi chr’nắp. vêy mặ bhrợ cơnh đêếc nắc a’xiu ga’răng vêy choom ặt mamung.

C’moo n’nắc ahay, hân noo lướt zi’lấh tran đác lưm túh cắh crêê hân noo ka c’xêê bhrợ tran đác ga’ur lướt hooi k’rơ. Đợ a’xiu ga’răng hân đhơ bhrợ pa’rêệ đác nắc cắh dzợ mặ, cắh ha mơ choom lướt zi’lấh tran đác k’rơ đác hooi… lâng apêê nắc chêết, a’xiu ga’răng lướt loong truíh toor tâm. Tơợ đêếc đhanuôr cóh đâu moon nắc tran GaRăng cung cung tơợ đêếc râu a’xiu ga’răng nâu cắh dzợ váih bấc đhị tâm k’ruung. Truíh c’lâng  lướt lêy cha’mêết tam giác GaRăng, ta’mooi dzợ vêy g’lúh lướt lêy vel bhươl taanh n’đoóh a’doóh truyền thống âng manứih Cơtu cóh vel Zơ Ra, lưm lêy vel Rô-đhị băn p’lơớp nhà thơ Tố Hữu lâng đông cách mạng Huỳnh Ngọc Huệ truíh c’lâng lướt zi’lấh Đăklei, lưm lêy zr’lụ zư lêy cruung dading k’ruung Đhool…moót g’lúh vel bhươl Cơtu bhrợ têng hơnh déh cha ha’roo t’mêê, ta’mooi nắc bơơn ắt mamung đh’rứah bhui har chr’nắp lâng xâng r’rộ đh’riêng xa’nưl âng chiing cha’gâr lâng pr’múa tân tung da’dặ, váih a’vị hor, âm búah tà vạc, nắc râu chr’nắp pr’hắt âng crâng dading Nam Giang.

Dưr chô đắh tran GaRăng, k’ruung Đhool, k’ruung Bung ta’mooi nắc xâng cóh loom dzợ kiêng chô lêy cớ ooy 1 t’ngay cắh mơ đenh: đác k’ruung Bung dzợ ặt hooi tơợ tu ríah crâng t’coóh, k’đơơng đợ cr’liêng chúah k’tứi nha’nhar chô ooy k’tiếc ch’ngai bha’dắh…