Cắh đoọng pa’câl ha p’niên cắh cậ đoọng p’niên đươi dua búah bia, hót đhạ lâng chất bhrợ nghiện, chất kích thích zâp râu, ch’na đh’nắh cắh têêm ngăn ha p’niên… Nắc đoo đợ râu t’mêê bơơn quy định cóh Luật p’niên 2016 bơơn Quốc hội khoá 13, g’lúh pr’họp 11 nắc vêy tơợp đươi bhrợ tơợ t’ngay 1/6/2017. T’ruíh Pachoom chính sách lâng pháp luật tuần nâu, azi nhăn xay moon lâng đhanuôr pr’zợc đợ râu t’mêê âng Luật p’niên c’moo 2016.

    Luật p’niên 2016 pazêng 7 chương lâng 106 điều quy định liêm gít nắc manứih dứp 16 c’moo. Luật quy định liêm gít đợ bh’rợ cắh đoọng bhrợ pazêng:

    - Pay pachô quyền mamung âng p’niên

    - Lơi jợ, đơơng pa’câl, tông coọp, vay poóh, tông pay p’niên

    - Bhrợ lết mốp, vay zi’nắh p’niên

    - Lêy bhrợ têng, zooi zúp, g’lợc moon, pa’ép p’niên tr’bơơn tr’pay đấh.

    - Đươi dua, pr’zước g’lợc, glụ đơơng, pa’ép p’niên bhrợ têng bh’rợ cắh liêm crêê pháp luật, bhrợc cắh liêm crêê danh dự, pr’ắt tr’mung apêê lơơng.

    - Zêl cha’groong p’niên bhrợ têng quyền lâng bổn phận âng đay.

    - Cắh xay moon, p’lơớp g’đêl, zêl cha’groong bhiệc âng đơơng cr’liêng xa’nay ooy p’niên ta vay zi’nắh cắh cậ p’niên vêy đhr’năng ta zi’nắh vay cóh đông, cơ sở giáo dục, cơ quan, cha’nặc manứih vêy thẩm quyền.

    - Chấc moon t’mốp, cắh ặt đh’rứah lâng p’niên tu pr’ắt tr’mung apêê, acoon cóh, quốc tịch, j’niêng cr’bưn âng apêê p’niên.

    - Pa’câl đoọng ha pêê p’niên cắh cậ đoọng ha pêê p’niên ôộ búah bia, hót đhạ lâng chất bhrợ nghiện, chất kích thích, ch’na đh’nắh cắh têêm ngăn, bhrợ cắh liêm crêê ha p’niên.

   - Âng đơơng dịch vụ internet lâng zâp dịch vụ lơơng, bhrợ têng, sao chép, âng đơơng, k’rong zư đợc, pa’câl xuất bản phẩm, pr’đươi chr’ớh lâng đợ bh’nơơn pr’đươi lơơng đoọng ha pêê p’niên, hân đhơ cơnh đêếc cr’liêng xa’nay nắc bhrợ cắh liêm crêê tước bhiệc padưr pa’xớc âng p’niên.

     - Xay moon, p’cắh cr’liêng xa’nay ooy pr’ắt tr’mung lalay, râu p’lơớp âng apêê p’niên ha dợ cắh bơơn p’niên đoọng tơợ zâp 7 c’moo nắc a’tếh lâng âng k’căn k’conh, manứih k’đhơợng zư p’niên.

     - Lêy chấc bhrợ zi’nắh a’chặc a’rang p’niên bêl độp pay băn zư, chấc lêy váih chế độ, chính sách nhà nước lâng râu zooi zúp âng tổ chức, cha’nặc manứih đoọng ha p’niên ha dợ bhrợ râu mốp lết.

    - Cắh lêy bhrợ cắh cậ bhrợ têng cắh liêm zâp, cắh đấh loon bhiệc zooi zúp, zêl cha’groong, zư padứah p’niên vêy đhr’năng xoọc lưm râu mốp lết, k’rang k’pân crêê tước a’chặc a’rang, danh dự, pr’ắt tr’mung…

    Luật p’niên c’moo 2016 quy định quyền âng p’niên cơnh quyền mamung, quyền p’lơớp g’đêl pr’ắt tr’mung âng apêê p’niên, quyền bơơn ắt mamung đh’rứah lâng k’căn k’conh, quyền bơơn zư lêy lâng pay băn k’coon, quyền bơơn zư lêy đoọng doọ ta vay zi’nắh, doọ ta lơi jợ, đơơng pa’câl, tông coọp, quyền bơơn têêm ngăn pr’ắt tr’mung, quyền bơơn lêy pa’đăn cr’liêng xa’nay lâng pấh chi’ớh zâp bh’rợ xã hội, quyền âng p’niên cắh quốc tịch, p’niên chấc lướt ặt mamung zâp đhị./.

Luật Trẻ em 2016 có hiệu lực từ 1/6

      Nghiêm cấm bán cho trẻ em hoặc cho trẻ em sử dụng rượu bia, thuốc lá và chất gây nghiện, chất kích thích khác, thực phẩm không bảo đảm an toàn, có hại cho trẻ em… Đó là những điểm mới được quy định trong Luật Trẻ em 2016 được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 11 thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày 1/6/2017.

      Luật Trẻ em 2016 gồm 7 chương với 106 điều quy định rõ trẻ em là người dưới 16 tuổi. Luật quy định cụ thể những hành vi bị nghiêm cấm bao gồm: 

    - Tước đoạt quyền sống của trẻ em.

    - Bỏ rơi, bỏ mặc, mua bán, bắt cóc, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.

    - Xâm hại tình dục, bạo lực, lạm dụng, bóc lột trẻ em.

    -Tổ chức, hỗ trợ, xúi giục, ép buộc trẻ em tảo hôn.

    -Sử dụng, rủ rê, xúi giục, kích động, lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc trẻ em thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.

    - Cản trở trẻ em thực hiện quyền và bổn phận của mình.

    -Không cung cấp hoặc che dấu, ngăn cản việc cung cấp thông tin về trẻ em bị xâm hại hoặc trẻ em có nguy cơ bị bóc lột, bị bạo lực cho gia đình, cơ sở giáo dục, cơ quan, cá nhân có thẩm quyền.

    -Kỳ thị, phân biệt đối xử với trẻ em vì đặc điểm cá nhân, hoàn cảnh gia đình, giới tính, dân tộc, quốc tịch, tín ngưỡng, tôn giáo của trẻ em.

    -Bán cho trẻ em hoặc cho trẻ em sử dụng rượu bia, thuốc lá và chất gây nghiện, chất kích thích khác, thực phẩm không bảo đảm an toàn, có hại cho trẻ em.

    -Cung cấp dịch vụ Internet và các dịch vụ khác; sản xuất, sao chép, lưu hành, vận hành, phát tán, sở hữu, vận chuyển, tàng trữ, kinh doanh xuất bản phẩm, đồi chơi, trò chơi và những sản phẩm khác phục vụ đối tượng trẻ em nhưng có nội dung ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của trẻ em.

   - Công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em mà không được sự đồng ý của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên và của cha, mẹ, người giám hộ của trẻ em.

   -Lợi dụng việc nhận chăm sóc thay thế trẻ em để xâm hại trẻ em; lợi dụng chế độ, chính sách của Nhà nước và sự hỗ trợ, giúp đỡ của tổ chức, cá nhân dành cho trẻ em để trục lợi.

    -Từ chối, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, không kịp thời việc hỗ trợ, can thiệp, điều trị cho trẻ em có nguy cơ hoặc đang trong tình trạng nguy hiểm, bị tổn hại thân thể, danh dự, nhân phẩm,…

    Luật Trẻ em 2016 quy định quyền của trẻ em như quyền sống; quyền bí mật đời sống riêng tư; quyền được sống chung với cha, mẹ; quyền được chăm sóc thay thế và nhận làm con nuôi; quyền được bảo vệ để không bị xâm hại tình dục, không bị bóc lột sức lao động, không bị bạo lực, bỏ rơi, bỏ mặc, không bị mua, bán, bắt cóc, đánh tráo, chiếm đoạt; quyền được đảm bảo an sinh xã hội; quyền được tiếp cận thông tin và tham gia hoạt động xã hội; quyền của trẻ em không quốc tịch, trẻ em lánh nạn, tị nạn…./.