P’zay bhrợ têng, pa choom zấp tơợ, grơơ loom tr’xăl tơơm chr’nóh, acoon bh’năn liêm glặp lâng pr’đơợ đhr’năng la lua âng pr’loọng đong, a moó Trịnh Thị Thành ặt cóh vel Bó Mi 1, chr’val Tân Phương, chr’hoong Lục Yên, tỉnh Yên Bái âi z’lấh zr’nắh k’đháp âng đay đoọng veye pr’ặt tr’mông z’zăng ta clơ cơnh xoọc đâu.

    N’niên c’moo 1988, cóh vel đha rựt Bó Mi 1, chr’val Tân Phượng, chr’hoong Lục Yên, tỉnh Yên Bái, a moó Trịnh Thị Thành bêl 4 c’moo âi pa nar ca căn, 12 c’moo nắc pa nar ca conh. Tơợ đâu, a moó nắc lơi c’lâng t]ơcs trường, xăl ooy đêếc nắc đh’rứah lâng bha bhướp đay t’coóh đhur bhrợ ha rêê t’bơơn t’mông z’lấh t’ngay.

    C’moo 2006, a moó Trịnh Thị Thành pay k’díc nắc a noó Trịnh Tiến Hiến ma nứih mr’đoo vel. Tỵ nắc p’niên pa nar ca conh ca căn, a moó bh’nhăn năl ghít râu ga lêếh ga lêêng zr’nắh xr’dô âng râu ha ul đha rựt. Tu cơnh đêếc, tơợp tơợ bêl pay k’díc, díc điêl a moó âi đơớh moọt bhrợ pa dưr tr’mông tr’mêếh. Cóh ooy vêy pr’đhang pr’hay,liêm glặp lâng pr’đơợ pr’loọng đong nắc a moó ting pa choom bhrợ. A moó Trịnh Thị Thành xay moon: “Lêy cóh lơơng apêê đoo chóh a băng cram bơơn bấc zên, acu ting pa choom bhrợ lêy chóh cóh k’tiếc bha đưn, đhị đhêl chăng cắh choom chóh cram nắc chơớc lêy tơơm râu lơơng cậ chóh. Bêl ahay cr’chăl xoọc bhrợ ruộng, xoót pay ha roo nắc cắh choom lướt ooy ị đoọng t’bơơn zên, zr’nắh a bhlâng. Nâu câi âi vêy a băng, nắc acu đêếh a băng đơơng pa câl nắc vêy váih p’xoọng zên.”

    Lấh mơ k’noọ 200 m’bur a băng mai đoọng pa chô dâng 25 ức đồng muy c’moo, xoọc đâu pr’loọng đong a moó Thành dzợ băn 3 p’nong t’rí, 10 p’nong a óc lai. Pr’loọng đong a moó công bhrợ đong pa câl zấp râu tơợ pr’đươi cơnh phân bón, z’nươu zư lêy chr’nóh, tước m’ma a bhoo, ha roo đoọng ha đha nuôr cóh zr’lụ đoọng p’xoọng râu pa chô zên. A moó Thành moon: “C’lâng lướt ooy chợ câl bhoóh, mì chính pa bhlâng ch’ngai lâng k’đháp; ca coon nắc kiêng cha bẹng kẹo, lướt câl pa bhlâng zr’nắh k’đháp. Tu cơnh đêếc acu pa câl dhd’râu đh’rí zấp râu. Muy nắc đoọng bhrợ ha c’la đay, bơr cớ nắc đoọng ha đha nuôr bêl lứch bhoóh, mì chính cắh choom lướt ooy chợ đoọng câl, tu ch’ngai.”

    Cắh muy p’zay bhrợ têng, t’bhlâng pa dưr tr’mông tr’mếêh, a moó Thành dzợ lướt l’lăm cóh bh’rợ học tập lâng xay bhrợ đợ pr’đhang bh’rợ t’mêê âng hội pân đil zấp cấp t’đang k’đươi cơnh: pr’đhang băn a óc, bhrợ boọng n’tóh đớc n’nóh x’xriing. A moó công zay ting pấh apêê bh’rợ tr’nêng văn hóa, thể thao âng vel đong, nắc ma nứih ting pấh cha ớh bóng chuyền pân đil, đội văn nghệ vel. T’coóh Bàn Trung Kiên, Trưởng vel Bó Mi 1, chr’val Tân Phượng, chr’hoong Lục Yên, tỉnh Yên Bái đoọng năl: “Pr’loọng đong a moó Thành tơợ râu p’zay bhrợ têng âi năl đươi dua khoa học kỹ thuật moọt ooy bh’rợ tr’xăl cơ cấu t’nơơm chr’nóh acoon bh’năn, tơợ đêếc pr’loọng đong âi pa dưr z’zăng t’clơ. Xoọc đâu pr’loọng đong a moó Thành choom moon nắc muy cóh bấc pr’loọng đong tr’haanh liêm choom cóh vel, nắc tấm gương đoọng a đhi a moó ting lêy.”

     P’zay pa choom zấp tơợ, zay bhrợ têng, tơợ muy p’niên pa nar đha rựt xr’dô ting bha bhướp t’bơơn t’mông z’lấh t’ngay, nâu câi a moó Trịnh Thị Thành âi vêy râu pa chô k’noọ 100 ức đồng/c’moo. Nâu đoo nắc đợ zên cắh vêy m’bứi cơnh lâng muy vel zr’lụ da ding ca coong vêy k’noọ 50% pr’loọng đha rựt. Tơợ pr’đơợ n’nâu, anhi đoo âi bơơn chóh bhrợ đhr’nong đong đh’rơơng liêm ga mắc chr’năp dâng 500 ức đồng, vêy pr’đơợ băn par 2 p’nong ca coon liêm lấh. Apêê pr’đươi cơnh xe máy, ti vi, tủ chriết, máy r’rao p’pứah… bơơn câl zấp zêng. A moó Thành đoọng năl, vêy t’bhlâng lấh mơ dzợ đoọng pr’ặt tr’mông ting t’’ngay ting dưr lấh, đh’rứah pa choom đoọng đợ kinh nghiệm âng đay tước zấp ngai, pa bhlâng nắc a đhi a moó pân đil da ding ca coong./.

 NGƯỜI PHỤ NỮ DAO GIÀU NGHỊ LỰC

Thừa Xuân VOV

    Chịu khó học hỏi, mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình, chị Trịnh Thị Thành ở thôn Bó Mi 1, xã Tân Phương, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái đã vượt qua được hoàn cảnh của mình để có cuộc sống khấm khá như hiện tại.

    Chị Trịnh Thị Thành ở thôn nghèo Bó Mi 1, xã Tân Phượng, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái khi 4 tuổi đã mồ côi mẹ, 12 tuổi mồ côi cha. Từ đây, chị phải từ biệt con đường đến trường, thay vào đó là cùng ông bà nội tuổi đã cao lên nương, xuống ruộng kiếm sống qua ngày.

Năm 2006, khi 18 tuổi chị Trịnh Thị Thành kết duyên cùng anh Trịnh Tiến Hiến người cùng thôn. Tuổi thơ mồ côi, chị càng thấu hiểu nỗi vất vả của sự nghèo đói. Vì vậy, ngay từ khi mới lập gia đình, vợ chồng chị đã bắt tay ngay vào xây dựng kinh tế. Ở đâu có mô hình hay, phù hợp với điều kiện gia đình là chị học tập làm theo. Chị Trịnh Thị Thành chia sẻ: “Nhìn ở các nơi khác họ trồng tre măng được nhiều tiền lắm, mình đi học hỏi về để tận dụng trồng vào các đồi núi, khe đá không trồng được loại cây khác. Trước đây thời điểm đang làm ruộng, gặt lúa là không đi đâu kiếm tiền được khổ lắm, giờ thời điểm này đã có măng rồi, mình chỉ cần lấy măng về bán thôi là có tiền”

     Ngoài gần 200 gốc tre măng mai cho thu nhập khoảng 25 triệu đồng mỗi năm, hiện gia đình chị Thành còn nuôi 3 con trâu, 10 con lợn lai mỗi lứa. Gia đình chị cũng mở quán bán hàng tạp hóa, cung ứng vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, ngô thóc giống cho bà con trong vùng để tăng thêm thu nhập. Chị Thành nói: “Đường sá đi chợ mua muối, mì chính rất xa và khó đi; con cái lại hay ăn bánh kẹo nữa đi mua rất khổ. Chính vì vậy tôi tự mở quán bán hàng tạp hóa, thứ nhất để tự phục vụ mình; thứ 2 là để bà con mỗi khi hết muối, mì chính không phải đi đến tận chợ xa để mua”.

    Không chỉ chịu khó học hỏi, tích cực phát triển kinh tế, chị Thành còn đi đầu trong việc học tập và triển khai các mô hình mới do hội phụ nữ các cấp phát động như: mô hình nuôi lợn, làm hố rác vệ sinh. Chị cũng nhiệt tình tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao của địa phương, là thành viên đội bóng chuyền nữ, đội văn nghệ thôn. Ông Bàn Trung Kiên, Trưởng thôn Bó Mi 1, xã Tân Phượng, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái cho biết: “Gia đình chị Thành từ cái chịu khó làm ăn đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, từ đó gia đình đã phát triển khấm khá hơn. Hiện nay gia đình chị Thành phải nói là một trong những gia đình tiêu biểu của bản, là tấm gương để chị em học hỏi.”

    Chịu khó học hỏi và làm theo, từ đứa trẻ mồ côi nghèo lay lắt theo ông bà kiếm sống qua ngày, giờ đây chị Trịnh Thị Thành đã có thu nhập gần 100 triệu đồng/năm. Đây là  số tiền không nhỏ ở một bản vùng cao có gần 50% hộ đói nghèo. Từ nguồn thu này, anh chị đã làm được ngôi nhà sàn khang trang trị giá khoảng 500 triệu đồng, có điều kiện nuôi dạy 2 con tốt hơn.  Các đồ dùng như xe máy, ti vi, tủ lạnh, máy giặt... được mua sắm đầy đủ. Chị Thành cho biết, sẽ tiếp tục phấn đấu để cuộc sống ngày càng khấm khá hơn, đồng thời chị sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm của mình đến mọi người, nhất là với các chị em phụ nữ vùng cao./.