Tơợ apêê c’moo c’xêê ting pấh zêl prúh a rập Mỹ trông dấc k’tiếc k’ruung, t’coóh Mai Hoa Sen, 74 c’moo, ma nứih Pa Cô, ặt đhị vel Kà Hẹp, chr’val Tà Rụt, chr’hoong Đakrông, tỉnh Quảng Trị ta luôn đơơng cóh a chắc bêệ đài Radio. T’coóh trúih: Ti vi nắc t’mêê đâu, tơợ a hay a hêê nắc muy vêy bêệ đài k’tứi n’nâu a năm. Cóh đài k’tứi n’nâu choom xơợng zấp râu xa nay zấp tơợ. Cr’chăl zêl prúh a rập a bhuy, Đài P’rá  Việt Nam nắc muy đhị đêếc a năm choom bơơn xơợng đợ xa nay, xơợng apêê đoo đui xa nay thắng lợi âng quân lâng đha nuôr hêê; n’jứah xay trúih n’đắh Bắc c’bơớch c’mía đoọng đơơng đoọng ha miền Nam, đh’rứah p’too moon loom luônh zêl panh âng bộ đội, đha nuôr guy hàng lâng pr’hát xa nul. T’cooh Mai Hoa Sen trúih, 1972, bêl đêếc đơn vị t’coóh ặt bhrợ đhị Tà Lương ( nâu câi nắc chr’hoong A Lưới – Thừa Thiên Huế) ch’mêệt xơợng đài xay trúih cóh miền Bắc xoọc ặt zâng apeê t’ngay zr’nắh xr’dô. Mỹ p’tộ bom ooy Bắc, crêê Đài P’rá Việt Nam. Làn sóng Đài P’rá Việt Nam tr’toọt cắh choom bơơn xơợng, dâng muy tiếng đồng hồ, bhr’ươr âng ma nứih pa prá cóh đài dưr đơơr chr’va cớ, pa bhlâng ch’loọng, t’lăng xay trúih ahêê pănh p’tộ bấc bhuông păr a rập. T’coóh Sen xơợng loom luônh hâng hơnh cắh mặ k’đhơợng đác mắt, “ Ô yêm loom bhlâng! Đài P’rá Việt Nam grơơ k’rơ bhlâng!”. T’coóh xay trúih, t’coóh chắp kiêng Đài lâng rơơm kiêng ma nứih Pa Cô công bơơn cơnh bấc đhi noon a coon cóh n’lơơng, đợ bha ar xrắ ooy ma nứih Pa Cô, bhr’ươr pr’hát Pa Cô công bơơn pa xul cóh làn sóng Đài P’rá Việt Nam. Pa bhlâng nắc bơơn xơợng p’rá âng Pa Cô cóh Đài P’rá Việt Nam – nắc râu âng đương kía, râu hâng hơnh âng t’coóh. T’coóh Mai Hoa Sen moon, bơơn xơợng p’rá acoon ma nứih đay ngai cắh hâng!

Cơnh đêếc  k’zệt c’moo âi, rạch chô lâng pr’ặt tr’mông cơnh xoọc đâu, rạch chô lâng vel bhươl Pa Cô, chô lâng crâng ca coong đơơr chr’va n’jưl Ta lư, t’coóh Mai Hoa Sen công dzợ đoóc k’tiêu đơơng bêệ đài k’tứi đhị a chắc. Bêl nắc t’coóh  k’đhơợng đhị têy, bêl nắc cha bắc bếc đhị chr’lang, bêl nắc k’tiêu n’đắh hoọng… Tu cơnh lâng t’coóh, Đài P’rá Việt Nam nắc đoo pr’zớc liêm chr’nắp: “Cơnh lâng cu, Đài P’rá Việt Nam cơnh nắc ch’na zấp t’ngay. Bêl a cu mốp loom a cu công pa xul đài, bêl yêm loom công pa xul xơợng, bêl ga lêếh ga lêêng acu công pa xul xơợng. Cơnh nắc muy cha nắc pr’zớc liêm chr’nắp. bấc bêl apêê pa prá cóh Đài xay trúih bấc t’rúih crêê loom luônh cu bêl đêếc, a cu pa chắp, ớh, n’na apêê công vêy cơnh đêếc doó muy a cu. Bêệ đài Radio n’nâu t’coọng đơơng ooy ha rêê cơnh t’coọng đơơng bêệ n’jưl Ta lư.”

  Pr’ặt tr’mông âng đha nuôr zr’lụ ch’ngai bha dắh, zr’lụ đha nuôr acoon cóh nâu câi âi tr’xăl bấc râu. Lấh râu zooi đoọng âng Nhà nước, đha nuôr âi ma năl t’bhlâng bhrợ cha. Đong z’zăng nắc bơơn chóh đong ga mắc liêm, câl đươi bấc râu pr’đươi pr’dua. Đong n’đoo cắh lấh công câl muy bêệ xe máy, ti vi, điện thoại di động,… Xoọc đâu, cơnh lâng râu dưr k’rơ, bấc đhị đoọng đha nuôr choom chơớih pay xơợng lêy xa nay zấp t’ngay. N’đhơ cơnh đêếc, làn sóng Đài P’rá Việt Nam công bơơn bấc ma nứih xơợng đài chắp kiêng. T’coóh Hồ Rao, 61 c’moo, ma nứih Vân Kiều, vel Tà Leng, chr’val Ba Nang, chr’hoong Đakrông, tỉnh Quảng Trị moon: “Bêl ahay cắh âi vêy tivi nắc cắh moon. Nâu câi bấc râu choom lêy, xơợng, n’đhang acu công kiêng xơợng đài. Cóh Đài P’rá Việt Nam xay trúih bấc xa nay pr’hay, crêê. Acu công kiêng xơợng apêê c’nặt t’rúih t’bil ha ul pa xiêr đha rựt, acoon cóh lâng da ding ca coong, n’đắh văn hóa apêê acoon cóh. Xơợng đài buôn u moọt ooy loom, veye xa nul tr’coó pr’hay, veye bhr’ươr ma nứih pa prá ch’loọng, vêy bấc pr’hat pr’hay ha der loom. Xơợng Đài cơnh nắc vêy muy cha nắc pr’zớc xoọc pa prá lâng đay, cơnh muy cha nắc pân đil ca bơớp prá ha êm c’târ. A cu kiêng xợơng bhlâng!”

Xơợng lâng chắp kiêng, ma nứih xơợng đài tơợ zr’lụ ch’ngai bha dắh tước thành thị ta luôn rơơm kiêng Đài P’rá Việt Nam ta luôn pa dưr k’rơ, tr’xăl t’mêê đoọng hr’lúc lâng râu xa nay xoọc đâu n’đhang công dzợ bơơn zư đớc râu la lay âng đay, liêm ta níh, đăn lâng zấp ngai, đơơng âng loom luônh âng đha nuôr prang k’tiếc. Tước nâu câi, Đài P’rá Việt Nam âi dưr váih muy tập đoàn truyền thông bấc cơnh, cơnh lâng 09 hệ phát thanh; 02 kênh truyền hình; 01 báo in; 02 báo điện tử đh’rưah lâng bấc c’nặt t’rúih đớc đoọng ha c’bhúh ma nứih, bấc rúh c’moo…

T’rúih pa xul p’rá Cơ Tu, nắc p’rá acoon cóh g’lúh 12 âng Hệ phát thanh Acoon cóh ( VOV4), Đài P’rá Việt Nam. Ra diu 12/10/2010, t’rúih pa xul p’rá Cơ Tu nắc tơợp dưr đơơr chr’va cóh sóng phát thanh k’tiếc k’ruung. Lấh t’poọl c’moo pa xul, tơợ xa nul  t’nil, cr’liêng xa nay tr’nơợp T’rúih pa xul p’rá Cơ Tu âng Đài P’rá Việt âi dưr loóih lâng apêê xơợng đài ch’ngai đăn. Ting t’ngay ting bấc apêê xơợng đài t’đang điện tước t’rúih đoọng k’đươi, chroi đoọng boóp p’rá pa dưr t’rúih ting t’ngay ting liêm crêê lâng pr’hay lấh:

VOXPOP:

- N’đhơ p’rá Cơ Tu cóh Quảng Nam vêy râu la lay n’đhơ cơnh đêếc Cơ Tu cóh Hồng Hạ, A Lưới công choom xơợng lâng năl. Bơơn xơợng p’rá Cơ Tu hêê cóh làn sóng Đài P’rá Việt Nam pa bhlâng pr’hay liêm, hâng hơnh. Đhị t’rúih Cơ Tu n’nâu zooi đoọng pr’zớc p’niên choom năl p’xoọng lâng zư đớc p’rá âng hêê, zư đớc văn hóa truyền thống âng acoon cóh hêê.

- A zi cóh đâu bhui har bhlâng lâng hâng hơnh bhlâng bêl xơợng p’rá hêê cóh Đài P’rá Việt Nam. A zi kiêng t’rúih pa xul p’rá Cơ Tu pa xul bấc c’nặt t’rúih bhrợ cha, đoọng đha nuôr năl cơnh brhợ cha.

- Tơợ bêl p’rá CƠ Tu pa xul cóh Đài P’rá Việt Nam, đha nuôr chr’val Hương Lâm bhui har lâng hâng hơnh. Ra diu pa xul muy chu, ha dum pa xul muy chu cớ. a cu kiêng a bhlâng nắc c’nặt t’rúih jứn jứah xay moon ng’cơnh choom bhrợ cha. Kiêng xơợng pr’hát Cơ Tu.  N’đhơ cơnh đêếc apêê phát thanh viên pa prá đơớh lấh, bấc bêl đha nuôr cắh loọn xơợng. kiêng t’rúih Cơ Tu vêy bấc xa nay liêm crêê, ting t’tngay liêm liêm pr’hay lấh.

Pa chô râu chắp kiêng âng apêê xơợng đài, apêê phóng viên, BTV t’rúih p’rá Cơ Tu âi t’bhlâng bhrợ bhr’lậ t’rúih xay trúih. Xang lấh 7 c’moo pa bhrợ, t’rúih p’rá Cơ Tu âi bơơn 1 ch’ner Vàng, 2 ch’ner Bạc, muy ch’ner đồng, muy ch’ner Muy đhị bấc g’lúh liên hoan phát thanh prang k’tiếc. Trang thông tin điện tử Cơ Tu công ta luôn k’đơơng a cọ đợ apêê moọt lêy zấp c’xêê cóh pa zêng 12 râu p’rá acoon cóh âng Đài P’rá Việt Nam.

T’rúih p’rá Cơ Tu moon la lay, apêê t’rúih phát thanh âng Đài P’rá Việt Nam moon za zum ta luôn nắc p’rá âng Đnagr, âng đha nuôr. Cóh pr’đơợ pa dưr t’mêê, Đài P’rá Việt Nam – cơ quan truyền thông bấc râu cơnh lâng zấp cơnh báo chí ( phát thanh, truyền hình, báo in, báo điện tử) xoọc tr’xăl t’mêê k’rơ, crêê lâng nắc râu chắp kiêng âng apêê xơợng đài ch’ngai đăn./.

Thính giả dân tộc thiểu số miền Trung

VỚI ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM

( A lăng Lợi)

Với bà con các dân tộc thiểu số sống dọc dải Trường Sơn, từ lâu, Đài TNVN đã trở thành người bạn gần gũi, thân thiết. Nhân kỉ niệm 72 năm- ngày thành lập Đài TNVN, Phóng viên Đài TNVN ghi nhận tình cảm của thính giả dân tộc thiểu số qua bài viết sau.

Từ những năm tháng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông Mai Hoa Sen, 74 tuổi, dân tộc Pa Cô, thôn Kà Hẹp, xã biên giới Tà Rụt, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị luôn mang bên mình chiếc đài Radio. Ông tâm sự: Ti vi này là mới, từ xửa từ xưa mình chỉ có chiếc đài nhỏ này thôi. Ở trong đài nhỏ này nghe được hết tin tức trong nước, ngoài nước, trên núi, xuống biển. Thời chiến tranh, Đài TNVN là kênh duy nhất đưa các nguồn tin tức trong nước, ngoài nước, vừa đưa các tin thắng lợi của quân và dân ta; vừa đưa thông tin ngoài bắc thắt lưng buộc bụng để chi viện cho miền Nam, đồng thời động viên tinh thần chiến đấu của bộ đội, dân công hỏa tuyến bằng âm nhạc. Ông Mai Hoa Sen kể, 1972, lúc ấy đơn vị ông đóng quân tại căn cứ Tà Lương, nay thuộc huyện A Lưới – Thừa Thiên Huế, theo dõi đài thông tin ở miền Bắc đang hứng chịu những ngày ác liệt. Mỹ đánh bom ngoài Bắc, trúng vào Đài TNVN. Làn sóng Đài TNVN bị gián đoạn 9 phút, sau đó giọng cô phát thanh viên lại vang lên rất thanh, rất trong và rõ ràng đưa tin bắn được nhiều máy bay địch. Ông nghe mà lòng rạo rực mừng không cầm được nước mắt, “ôi dào mình mừng quá! Đài TNVN dũng cảm quá!”. Ông chia sẻ, ông yếu mến Đài và mong ước dân tộc Pa Cô cũng được như nhiều anh em dân tộc khác, những bài viết nói về dân tộc Pa Cô, làn điệu dân ca Pa Cô cũng được phát trên làn sóng Đài TNVN. Đặc biệt là được nghe tiếng của Pa Cô trên Đài TNVN- đó là niềm mong mỏi, niềm tự hào của ông. Ông Mai Hoa Sen bảo, nghe được tiếng mẹ đẻ của mình ai mà chẳng thích!

Cứ thế đã hơn nửa thế kỷ,  quay về cuộc sống đời thường, về với bản làng Pa Cô, về với núi rừng vang vọng tiếng đàn Ta lư, ông Mai Hoa Sen vẫn có thói quen mang chiếc đài nhỏ bên mình.  Lúc thì ông cầm trên tay, lúc thì đeo chéo ngang vai, lúc thì dắt sau hông…. Bởi với ông, Đài TNVN chính là người bạn tri kỷ: “Với tôi, Đài TNVN như món ăn tinh thần. Lúc tôi buồn tôi cũng mở nghe đài, lúc vui tôi cũng mở nghe, lúc mệt mỏi tôi cũng mở nghe các tin tức. Giống như một người bạn thân thiết. Lúc tôi mệt mỏi, buồn rầu có thể động viên tôi. Nhiều lần các anh, các chị Đài TNVN đưa nhiều câu chuyện phù hợp với tâm trạng của tôi, tôi nghĩ  à họ cũng có tâm trạng như vậy phải chi mình tôi đâu. Lúc tôi vui  thì mở nghe trong lòng hân hoan thêm. Cái đài Radio này chúng tôi đi rẫy cũng mang theo cũng như chiến đàn Ta lư, ngày xưa đi bộ đội cũng dắt theo bên người.”

Cuộc sống của bà con vùng sâu vùng xa, vùng miền núi dân tộc  nay đã có nhiều thay đổi. Ngoài sự hỗ trợ của Nhà nước, bà con đã nhận thức tự vươn lên. Nhà khá thì xây được nhà to, đẹp, sắm sửa đầy đủ tiện nghi. Nhà nào khó hơn cũng sắm được một chiếc xe máy, ti vi, điện thoại di động,… Hiện nay, với xu hướng phát triển, nhiều phương tiện truyền thông để bà con lựa chọn cập nhật tin tức hàng ngày. Thế nhưng, làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam vẫn được nhiều thính giả dành tình cảm sâu sắc. Ông Hồ Rao, 61 tuổi, dân tộc Vân Kiều, thôn Tà Leng, xã Ba Nang, huyện ĐaKrông, tỉnh Quảng Trị thổ lộ: “Hồi xưa chưa có ti vi thì không nói, bây giờ nhiều phương tiện truyền thông đa dạng, nhưng tôi vẫn thích nghe đài. Trên Đài TNVN đưa tin tức kịp thời, chính xác. Tôi cũng thích nghe các chuyên mục xóa đói giảm nghèo, dân tộc miền núi, về văn hóa các dân tộc. Nghe Đài dễ vào lòng người, có tiếng nhạc nhẹ nhàng, có giọng nói truyền cảm, có những bài hát lay động cả trái tim. Nghe Đài giống như một người bạn đang nói chuyện với mình, giống như một cô gái đang thỏ thẻ những lời ngọt dịu. Tôi rất thích nghe!”

Nghe và yêu mến, thính giả từ vùng sâu, vùng xa đến thành thị luôn mong muốn Đài Tiếng nói Việt Nam không ngừng lớn mạnh, đổi mới để hòa vào dòng chảy thông tin nhưng vẫn giữ được bản sắc của mình, gần gũi, gắn bó, mang tâm tư tình cảm của nhân dân cả nước. Đến nay, Đài Tiếng nói Việt Nam không còn đơn thuần chỉ là kênh phát thanh nữa. Đài TNVN đã trở thành một tập đoàn truyền thông đa phương tiện với 09 hệ kênh phát thanh; 01 kênh truyền hình và 1Đài Truyền hình Kỹ thuật số trực thuộc; 01 báo in; 02 báo điện tử cùng nhiều chuyên mục, tiết mục dành cho nhiều đối tượng, nhiều lứa tuổi…

  Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu, là tiếng Dân tộc thứ 12 thuộc hệ phát thanh Dân tộc ( VOV4). Sáng 12/10/2010, chương trình phát thanh tiếng Cơ Tu chính thức vang lên trên sóng phát thanh quốc gia. Hơn bảy năm phát sóng, từ nhạc hiệu, lời xướng Chương trình phát thanh tiếng Cơ Tu của Đài TNVN đã trở nên quen thuộc với thính giả gần xa. Ngày càng có nhiều bạn nghe đài gọi điện đến chương trình để yêu cầu, góp ý, nhận xét để chương trình ngày càng trở nên gần gũi hơn với thính giả:

VOXPOP:

Ông Hồ Văn Lộc: “Mặc dù tiếng Cơ Tu ở Quảng Nam có nhiều cái khác nhau nhưng Cơ Tu ở Hồng Hạ, huyện A Lưới cũng nghe và hiểu được. Được nghe tiếng mẹ đẻ của mình trên làn sóng Đài TNVN  rất thân thuộc, rất tự hào. Qua Chương trình Cơ Tu này giúp cho các bạn trẻ có thể biết và gìn giữ được tiếng nói của mình, bảo tồn được văn hóa truyền thống của dân tộc.”

Bà Bhnươch Chớp, thôn Cà Rung, xã CàDy, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam: “Chúng tôi ở đây rất phấn khởi và tự hào vô cùng khi ngồi nghe tiếng của dân tộc mình trên ĐTNVN. Chúng tôi mong chương trình phát thanh tiếng Cơtu phát nhiều tiết mục bàn nhau cách làm ăn, để người dân ở đây biết cách làm ăn, chỉ đủ ăn thôi cũng được, bây giờ chúng tôi muốn  thay đổi phương thức sản xuất, muốn kinh tế gia đình phát triển lên một chút, chỉ vừa đủ nuôi gia đình. Nhưng không biết làm thế nào, cho nên mong chương trình có thể giúp chúng tôi hướng làm ăn, sản xuất.

Băng Pơloong Thiêm, xã Hương Lâm: “Từ khi có tiếng Cơ Tu phát trên Đài TNVN, bà con xã Hương Lâm rất phấn khởi và tự hào. Buổi sáng phát một lần, buổi tối phát một lần nữa. Tôi thích nhất là tiết mục Cùng nhau bàn cách làm ăn, thích các bài hát dân ca, đặc biệt là dân ca Cơ Tu. Tôi cũng như con tôi cũng đã thuộc được một số bài hát Cơ Tu qua Chương trình rồi. Hay lắm. Tuy nhiên các phát thanh viên nói hơi nhanh, nhiều lúc bà con nghe không kịp và không rõ. Rất mong Chương trình Cơ Tu sẽ có nhiều thông tin bổ ích, ngày càng hấp dẫn và ý nghĩa hơn cho bà con.”

Đáp lại sự tin yêu của thính giả, các PV, BTV chương trình tiếng Cơ Tu đã không ngừng cải tiến nội dung và hình thức tuyên truyền. Sau hơn 7 năm hoạt động, chương trình tiếng Cơ Tu đã đoạt 1 giải Vàng, 2 giải Bạc, một giải đồng, một giải Nhất qua các kỳ liên hoan phát thanh toàn quốc. Trang thông tin điện tử  Cơ Tu cũng luôn dẫn đầu lượng truy cập hàng tháng trong số 12 thứ tiếng dân tộc thiểu số của Đài TNVN.

Chương trình tiếng Cơ Tu nói riêng, các chương trình phát thanh của Đài Tiếng nói Việt Nam nói chung luôn là tiếng nói của Đảng, của nhân dân. Trong xu thế phát triển mới, Đài  TNVN- cơ quan truyền thông đa phương tiện với đầy đủ các loại hình báo chí (phát thanh, truyền hình, báo in, báo điện tử) đang đổi mới mạnh mẽ, xứng đáng với sự tin yêu của thính giả gần xa./.

Một số hình ảnh phóng viên, biên tập viên Chương trình tiếng Cơ Tu VOV