Xang bêl ta lấh p’loọng crâng h’ngoo đương hơnh déh ta mooi tơợp c’xêê 10, ra’diu n’đoo cung cơnh đêếc, lấh 100 pr’loọng đhanuôr âng 2 vel Thèn Pả lâng Háng Là cung k’đươi zâp đông 1 cha’nặc lướt cóh đâu lêy bhrợ liêm xang zâp bh’rợ đương hơnh déh ta mooi. N’jứah k’đươi moon đhanuôr bhrợ acoon pợ cha pợ chi loọn, t’coóh Giàng A Thắng, Bí thư chi bộ cóh vel Thèn Pả bhui har moon: tơợ bha nơợc dzoọc glúh tước lêy príh doóh paliêm zâp đhị zêng bơơn ban p’cắh mặt pác lêy bhiệc bhrợ liêm gít đoọng ha zâp manứih, zâp đông. T’mêê bhrợ, hân đhơ cơnh đêếc, ngai cung bhui har bhlâng: “Pazêng 2 vel nắc 126 pr’loọng, bơr pêê pr’loọng đông cung tu pr’ắt tr’mung, cóh đâu bhrợ têng ting tinh thần tự nguyện. Azi cung cắh vêy moon pr’loọng đông n’nâu nắc lêy chrooi đoọng, pr’loọng đông n’tốh cung lêy đoọng. đhị tinh thần tự nguyện chrooi đoọng t’ngay công bhrợ xang, lâng đợ zên g’lúh tr’nơợp k’noọ đợc zâp pr’loọng đhanuôr nắc lêy đoọng 1 ực”.

Cr’noọ bh’rợ padưr pa’xớc bha đưn h’ngoo váih đợ đhị zr’lụ du lịch sinh thái bơơn đhanuôr cóh vel k’đươi moon bêl lêy đợ t’ngay lứch tuần cắh cậ g’lúh đhêy bhiệc bhan nắc bấc manứih lướt chô cóh đâu. Lâng xang nặc 2 vel đông lêy họp đh’rứah k’đươi moon lâng chr’val, chr’hoong đắh bhiệc bhrợ. Lêy đhanuôr 2 vel đông acoon cóh Mông vêy tinh thần đoàn kết liêm dal, cr’noọ bh’rợ t’mêê, zr’lụ crâng âng đhanuôr chóh bhrợ, đhanuôr k’đhơợng zư đoọng bhrợ du lịch, chr’val lâng chr’hoong nắc lêy đoọng bhrợ.

C’lâng xa’nay lâng bhiệc bhrợ ơy vêy, hân đhơ cơnh đêếc, ha đhị bơơn zên bhrợ? Đợ zên lêy bhrợ kiêng vêy lấh 100 ực đồng đoọng lêy k’rong bhrợ tơợ tr’nơợp nắc doọ lấh bấc, hân đhơ cơnh đêếc, cơnh lâng zâp pr’loọng đha’rứt nắc đợ zên 1 ực đồng zâp pr’loọng lêy đoọng nắc cắh vêy m’bứi. T’coóh Giàng A Súa, đhanuôr Thèn Pả nắc ơy grơơ nhool k’đươi moon lêy vặ ngân hàng Nông nghiệp chr’hoong vặ 100 ực đồng. bơr vel đông đh’rứah đoọng t’coóh Súa lướt vặ zên bhrợ du lịch. T’coóh Súa moon cắh ha bêl đhanuôr cóh đâu vêy đoàn kết lâng bhui har cơnh đâu: “Acu pay bha ar bhrông lướt k’đhơợng cóh ngân hàng nông nghiệp vặ bơơn 100 ực. Xoọc đây bhrợ lứch 100 ực ơy, chr’hoong lêy ta mooi lướt bấc, chr’hoong lâng chr’val nắc lêy zúp đoọng 150 ực dzợ nắc vêy choom bhrợ cơnh đâu”.

Đợ zên vặ lâng zên chr’val, chr’hoong zooi zúp bơơn 2 trưởng vel xay moon p’cắh câl pr’đươi pr’dua đoọng bhrợ c’lâng c’tốch, bhrợ pợ, đông hi la đoọng ta ta mooi lêy ắt đhêy, cha’mêết râu laliêm cóh đâu. Lấh mơ, 20 cha’nặc bơơn k’đươi p’cắh mặt cóh đâu lướt lêy pa choom bhrợ ting bh’rợ du lịch zr’nưm cóh vel Cát Cát, Sa Pa.

Tơợ k’tiếc crâng h’ngoo bhứah k’zệt hécta cr’chăl đâu lấh 10 c’moo, đhanuôr Mông Tả Lèng nắc ơy bhrợ têng đoọng padưr pa xớc du lịch sinh thái, pazưm lâng văn hoá acoon cóh Mông t’pấh ta mooi du lịch cóh cr’loọng tỉnh lâng tỉnh lơơng. Hân đhơ dzợ xoọc ooy cr’chăl k’rong bhrợ hạ tầng, hân đhơ k’noọ mưy c’xêê đâu nắc ơy đương hơnh déh 6.000 g’lúh, ta mooi bơơn lấh 30 ực đồng: “G’lúh tr’nơợp acu lướt cóh đâu lâng nắc lêy pa bhlâng chắp hơnh lâng zr’lụ sinh thái nâu, tu plêệng k’tiếc đha hư tưn taách. Râu 2 nắc vệ sinh cóh đâu liêm sạch. Đhanuôr cóh đâu zay pa bhrợ ta têng”.

T’coóh Phạm Văn Kiện, Chủ tịch UBND chr’val Tả Lèng đoọng năl, đoọng têêm ngăn đương hơnh déh ta mooi, đhanuôr cóh vel đông nắc ơy bhrợ padưr bấc tổ đoọng k’đhơợng zư, bhrợ padưr, tơợ bhiệc vệ sinh tước têêm ngăn roóh cát, pr’tóh bơơn đhanuôr xay moon liêm dal: “Bhrợ padưr zâp c’lâng bh’rợ đoọng đhanuôr bhrợ têng zâp c’lâng bh’rợ bhrợ têng lêy bhiệc bhrợ du lịch. Lâng zư lêy oó bhrợ pa hư crâng zâp cơnh. Moon đoọng đhanuôr lêy pay đợ n’loong tr’đêếh đoọng bhrợ bh’rợ nâu”.

Ăt đhị dal k’dâng 1.000 mét ting lêy lâng đác biển, đhị lướt lêy chi ớh bha đưn h’ngoo Tả Lèng bơơn ta mooi xay moon nắc vêy đhị plêệng k’tiếc đha hư tưn taách cơnh cóh Đà Lạt. Tước đâu ta mooi cắh mưy bơơn lêy đắh râu la liêm âng crâng k’coong Tây Bắc nắc dzợ bơơn lêy râu liêm chr’nắp, chắp hơnh ta mooi lâng tinh thần đoàn kết padưr pa’xớc du lịch zi lấh đha’rứt âng đhanuôr Mông cóh đâu./.

Người Mông Lai Châu hồ hởi làm du lịch

                                                                 Thanh Thủy- Khắc Kiên

Từ những bàn tay chỉ quen với cày cuốc, người Mông 2 bản Thèn Pả và Háng Là, xã Tả Lèng, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu đã làm quen với cách tiếp đón, mời chào khách du lịch. Cánh rừng thông bà con trồng đầu bản cách đây gần 15 năm đã trở thành điểm du lịch thu hút hàng trăm khách mỗi ngày, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân.

Sau khi mở cửa rừng thông đón khách vào đầu tháng 10, sáng nào cũng thế, hơn 100 hộ dân của 2 bản Thèn Pả và Háng Là cũng cử mỗi nhà 1 người lên đây tiếp tục hoàn thiện các hạng mục đón khách. Vừa chỉ đạo bà con làm chòi lá cọ, ông Giàng A Thắng, Bí thư chi bộ bản Thèn Pả phấn khởi khoe: Từ bậc lên xuống đến dọn vệ sinh, lát đá, làm chòi đều được ban đại diện phân chia việc rõ ràng cho từng người, từng nhà. Mới làm thôi nhưng ai cũng hồ hởi và vui vẻ lắm:"Tổng 2 bản là 126 hộ, một số gia đình cũng do hoàn cảnh, ở đây làm trên tinh thần tự nguyện thôi. Chúng tôi cũng không có ý định bảo gia đình này phải đóng góp, gia đình kia phải đóng góp. Trên tinh thần là tự nguyện đóng góp ngày công xong làm, với mức vốn ban đầu dự định mỗi hộ dân sẽ góp 1 triệu"

Ý tưởng phát triển đổi thông thành khu du lịch sinh thái được chính bà con trong bản để xuất khi thấy những ngày cuối tuần hoặc dịp nghỉ lễ rất đông người đến đây. Và rồi hai bản họp nhau lại đề xuất với xã, huyện về cách làm. Thấy cộng đồng hai bản Mông có tinh thần đoàn kết cao, ý tưởng mới, khu rừng lại do chính dân trồng, người dân quản lý để làm du lịch, xã và huyện đã đồng ý.

Chủ trương và cách làm đã có nhưng vốn liếng đâu ra? Số tiền cần hơn 100 triệu đồng để đầu tư ban đầu không lớn, nhưng với các hộ nghèo thì số tiền 1 triệu đồng mỗi hộ phải đóng góp không phải là nhỏ. Ông Giàng A Súa, người dân Thèn Pả đã mạnh dạn đề xuất đứng tên ra Ngân hàng Nông nghiệp huyện vay 100 triệu đồng. Hai bản đồng lòng để ông Suá đi vay tiền làm du lịch. Ông Súa bảo chưa bao giờ bà con ở đây lại đoàn kết và phấn khởi thế:“Bác đứng tên lấy sổ đỏ đi cắm ở ngân hàng nông nghiệp vay được 100 triệu về. Thế bây giờ làm hết 100 triệu kia, huyện thấy khách đông, huyện với xã đã giúp cho 150 triệu nữa thì mới làm được như thế này "

  Số tiền vay và tiền xã, huyện hỗ trợ được trưởng 2 bản công khai mua nguyên vật liệu để làm đường giao thông, làm chòi, làm nhà lá cho du khách dừng chân, ngắm cảnh. Đặc biệt 20 người được cử đại diện đi học cách làm của mô hình du lịch cộng đồng bản Cát Cát, Sa Pa.
       Từ cánh rừng thông rộng hàng chục héc ta cách đây hơn 10 năm, đồng bào Mông Tả Lèng đã khai thác để phát triển du lịch sinh thái, gắn với văn hóa dân tộc Mông thu hút khách du lịch trong và ngoài tỉnh.  Dù vẫn đang trong thời gian đầu tư cơ sở hạ tầng, nhưng gần một tháng nay đã đón hơn 6.000 lượt du khách, thu được hơn 30 triệu đồng:"Lần đầu tiên tôi đặt chân lên đây và cảm giác rất là ấn tượng với khu sinh thái này vì khí hậu rất là mát mẻ và trong lành. Thứ 2 là vệ sinh ở đây rất là sạch sẽ . Bà con ở đây rất là chăm chỉ chịu khó"

Ông Phạm Văn Kiện, Chủ tịch UBND xã Tả Lèng cho biết: Để đảm bảo đón khách, người dân địa phương đã thành lập nhiều tổ để quản lý, phục vụ, từ công tác vệ sinh đến đảm bảo an toàn cháy nổ được bà con đề cao:"Xây dựng các phương án để người dân thực hiện các phương án khai thác điểm này làm du lịch. Đồng thời bảo vệ không chặt phá rừng bừa bãi. Chỉ cho nhân dân tận dụng những cây gẫy đổ để làm điểm này "

      Nằm ở độ cao khoảng 1.000 mét so với mực nước biển, điểm du lịch đồi thông Tả Lèng được du khách đánh giá có không gian, khí hậu đẹp như Đà Lạt. Đến đây du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp  của núi rừng vùng cao Tây Bắc mà còn cảm nhận được vẻ mộc mạc, giản dị giàu lòng mến khách và tinh thần cộng đồng đoàn kết phát triển du lịch vươn lên xóa nghèo của đồng bào Mông nơi đây./.