Hân đhơ cắh ơy bhrợ têng, nắc lêy pr’ắt bh’rợ âng Bhiệc bhan cà phê Buôn Ma Thuột g’lúh 6 lâng Liên hoan văn hoá chiing goong Tây Nguyên c’moo 2017 nắc ơy dưr r’rộ zâp prang vel bhươl ch’ngai đăn. Đhị tỉnh Kon Tum, cóh vel Năng Lớn 3, chr’val Đăk Sao, chr’hoong Tu Mơ Rông, 25 nghệ nhân âng vel nắc bơơn k’đươi lướt pấh bhiệc bhan đấh hân ra’văng lâng p’zay pachoom lâng cr’noọ cr’niêng âng đơơng tước t’ngay bhiệc bhan đợ râu văn hoá liêm chr’nắp bhlâng âng acoon cóh đay. Khoa Điềm, PV Đài p’rá Việt Nam xay moon:

          Tơợ thành phố Kon Tum lướt ting c’lâng Tây Bắc k’dâng 80km xang nặc rạch chô cớ truíh mưy c’lâng j’đấc nắc vêy tước vel Năng Lớn 3. Hân đhơ xoọc g’lúh doọ lấh trơ vâng, nắc 75 pr’loọng đhanuôr cóh vel nắc lêy ma trơ vâng zăng bấc. Bêl ta’moóh nắc vêy bơơn đhanuôr moon nắc xoọc pr’hân ra’văng pr’đươi pr’dua, tr’coọ xa’nưl lâng t’bhlâng pachoom zâp tiết mục đoọng k’noọ tước đâu nắc lướt pấh Liên hoan văn hoá chiing goong Tây Nguyên đhị thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc. đhanuôr cóh vel tin đươi, k’đươi bhrợ trưởng c’bhúh nghệ nhân, anoo A Bâu đoọng năl, đhanuôr tự hào bhlâng bêl vel bhươl bơơn p’cắh mặt đoọng ha acoon cóh Sê Đăng cóh Kon Tum ting pấh bhiệc bhan:

           Đhanuôr, đhi noo cóh vel bhươl hâng hơnh bhlâng, t’bhlâng pachoom lâng rơơm kiêng đoọng pấh chi’ớh giao lưu lâng zâp đhi noo acoon cóh zâp tỉnh đhị Đắc Lắc. rơơm kiêng zâp ngai nắc năl tước văn hoá âng manứih Sê Đăng.

            Tước lâng Liên hoan văn hoá chiing goong Tây Nguyên c’moo đâu đhị thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc, zâp nghệ nhân vel Năng Lớn 3 ra’văng 5 tiết mục pr’hay chr’nắp bhlâng âng acoon cóh đay pazêng, xay moon bhiệc bhan bhrợ c’lang đác, chi’ớh Klông pút, hát ba boóch, chi’ớh bhiệc bhan tắc ta’rí hơnh déh đông gươl t’mêê, chi’ớh chiing goong xoang vel bhươl moót ooy bhiệc bhan lâng hơnh déh chiến thắng. đoọng zâp tiết mục liêm choom, glặp lâng không gian sân khấu liêm chr’nắp, nghệ nhân vel Năng Lớn 3 vêy bấc râu pa’tộc bhrợ ooy đắh ra’văng pr’đươi pr’dua, tr’coọ xa’nưl chi’ớh, cơnh bhrợ đợ zâp pr’đươi bh’rợ chr’nắp bhrợ p’cắh bhiệc bhan bhrợ c’lang đác, đươi bhrợ lâng cram, cr’đêê bhrợ pr’đươi đoọng đấu sĩ bêl chi’ớh bhiệc bhan tắc ta’rí hơnh déh đông gươl t’mêê, đươi dua xong k’tiếc bông bêl bhiệc bhan cắt tiết xong k’tiếc bhuốih Giàng… Ting pấh xay moon bhiệc bhan bhrợ c’lang đác âng manứh Sê Dăng, Nghệ nhân A Nghíc lâng A Nuân đoọng năl, râu âng zâp apêê anoo lêy kiêng bhlâng nắ chi’ớh crêê cơnh bhiệc bhan bhrợ têng cóh vel zâp c’moo:

            "Zâp c’moo buôn lêy k’dâng c’xêê 8, c’xêê 9 nắc zâp ngai cóh vel đông pazưm lướt bhrợ c’lang đác đác tơợ tu toọm đơơng chô ooy vel đoọng đhanuôr đươi đác liêm zâp. bhrợ c’lang đác nâu chr’nắp bhlâng lâng đhanuôr".

         "Tr’nơợp t’coóh vel lướt chấc toọm đác liêm xang nắc vêy chô xay moon ooy đhanuôr, xang nặc đhanuôr lướt vốch bhrợ têng. Cr’noọ bh’rợ nâu nắc clang đác đơơng chô đoọng ha pr’loọng đhanuôr cha ha’roo t’mêê, vêy đác âm, vêy đác zêệ cha cha".

             Tu năl gít zư lêy nắc hân đhơ pr’ắt tr’mung hiện đại xoọc bhrợ padưr k’đhạp lâng không gian văn hoá truyền thống, hân đhơ cơnh đêếc, đhanuôr vel Năng Lớn 3 dzợ zư đợc lâng padưr truyền thống văn hoá âng acoon cóh đay ooy pr’ắt tr’mung. Lâng p’rá xa’nay, chữ xrặ bơơn đươi dua zâp t’ngay, pr’loọng đông ngai cóh vel cung vêy xa’nập xập truyền thống. Bhiệc bhan liêm crêê âng đhanuôr lâng đhị pr’đơợ bh’rợ zâp pr’loọng đông bơơn đhanuôr chắp lêy, zư đợc bhrợ têng taluôn. Amoó Huỳnh Thị Ngọc Lành, cán bộ Phòng Văn hoá, Thông tin chr’hoong Tu Mơ Rông đoọng năl, nâu đoo nắc râu tu đoọng tỉnh Kon Tum lêy pay đội nghệ nhân vel Năng Lớn 3, chr’val Đắc Sao pấh bhrợ Liên hoan văn hoá chiing goong Tây Nguyên c’moo đâu:

              Râu tu đoọng Phòng văn hoá, Thông tin chr’hoong lêy pay vel Năng Lớn 3 lướt liên hoan cóh Đắc Lắc g’lúh nâu nắc Đắc Sao nắc đhị tơợp váih chiing goong, múa xoang tơợ ahay tước đâu. bh’rợ pachoom đoọng chiing goong, zâp pr’múa cóh đâu bhrợ liêm choom. Cóh đâu bấc nghệ nhân p’niên bhlâng. Phòng văn hoá lêy pay đợ nghệ nhân p’niên lướt giao lưu lâng tỉnh pr’zợc đoọng giao lưu, ta’moóh pachoom đợ kinh nghiệm tơợ đợ đoàn lơơng.

                Đh’rứah lâng 25 nghệ nhân vel Năng Lớn 3, chr’val Đắc Sao, chr’hoong Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum dzợ vêy 5 nghệ nhân pấh bhrợ cr’liêng xa’nay thi boọc bhrợ tượng đhị Liên hoan văn hoá chiing goong Tây Nguyên cóh thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc. zâp ngai nắc p’zay pachoom ặt đương tước t’ngay lướt pấh bhiệc bhan pậ chr’nắp./.

NGƯỜI SÊ ĐĂNG CHUẨN BỊ CHO NGÀY HỘI LỚN

             Mặc dù chưa chính thức diễn ra, song không khí của Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 6 và Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên năm 2017 đã lan tỏa đến khắp buôn gần, làng xa. Tại tỉnh Kon Tum, ở làng Năng Lớn 3, xã Đăk Sao, huyện Tu Mơ Rông, 25 nghệ nhân của làng được cử đi tham gia lễ hội đang khẩn trương chuẩn bị và hăng say luyện tập với mong muốn mang đến ngày hội lớn những nét văn hóa đặc sắc nhất của dân tộc mình. Khoa Điềm PV Đài TNVN phản ánh.

         Từ thành phố Kon Tum đi theo hướng Tây Bắc khoảng 80km rồi ngược lên một con dốc dựng đứng thì đến làng Năng Lớn 3. Mặc dù là thời điểm nông nhàn, song 75 hộ dân trong làng lại tỏ ra khá bận rộn. Hỏi ra được biết bà con đang khẩn trương chuẩn bị đạo cụ và tích cực luyện tập các tiết mục để vài ngày nữa lên đường tham gia Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk. Được dân làng tín nhiệm bầu làm trưởng đoàn nghệ nhân, anh A Bâu cho biết bà con rất tự hào khi làng mình được đại diện cho dân tộc Sêdang ở Kon Tum tham gia lễ hội:

           “Bà con anh em trong làng háo hức, cố gắng luyện tập mong muốn rằng để tham gia giao lưu với tất cả anh em các tỉnh tại Đăk Lăk. Mong muốn rằng mọi người biết được văn hóa của người Sêdang”

            Đến với Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên năm nay tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk, các nghệ nhân làng Năng Lớn 3 chuẩn bị 5 tiết mục đặc sắc nhất của dân tộc mình, gồm: giới thiệu lễ hội bắc máng nước; độc tấu Klông pút; hát giao duyên; trình diễn lễ hội đâm trâu mừng Nhà rông mới; biểu diễn, hòa tấu cồng chiêng xoang buôn làng vào hội và mừng chiến thắng. Để các tiết mục hài hòa, phù hợp với không gian sân khấu hiện đại, nghệ nhân làng Năng Lớn 3 có nhiều sáng tạo trong chuẩn bị đạo cụ trình diễn, như: làm sẵn các vật dụng, mô hình cần thiết mô phỏng trong lễ hội bắc máng nước; sử dụng vật liệu tre, nứa làm đạo cụ cho đấu sĩ trong trình diễn lễ hội đâm trâu mừng Nhà rông mới; sử dụng con dúi bông trong lễ thức cắt tiết dúi cúng Giàng.v.v. Tham gia nội dung giới thiệu lễ hội bắc máng nước của người Sêdang, Nghệ nhân A Nghíc và A Nuân cho biết, điều mà các anh thấy rất thích thú là được “diễn” đúng như lễ hội tổ chức ở làng hàng năm:

          “Hàng năm thường thường khoảng tháng 8, tháng 9 là cả làng tập trung đi bắc máng nước từ đầu nguồn về đến làng để bà con đủ nước sinh hoạt. Máng nước này là rất quan trọng đối với bà con” 

           “Đầu tiên già làng đi kiếm nguồn nước song rồi mới về báo cho dân làng, rồi dân làng ra cả làng. Ý nghĩa của nó là mang nước về phục vụ cho hộ gia đình để ăn lúa mới, có nước uống, có nước nấu cơm”

           Nhờ có ý thức giữ gìn nên dẫu cuộc sống hiện đại đang tạo ra áp lực rất lớn đối với không gian văn hóa truyền thống, song người dân làng Năng Lớn 3 vẫn duy trì, bảo tồn và phát huy được truyền thống văn hóa của dân tộc mình ngay trong cuộc sống. Cùng với tiếng nói, chữ viết được sử dụng hàng ngày, gia đình nào trong làng cũng có trang phục truyền thống. Hệ thống lễ hội tốt đẹp của cộng đồng và trong phạm vi từng gia đình được bà con trân trọng giữ gìn tổ chức thường xuyên. Chị Huỳnh Thị Ngọc Lành, cán bộ Phòng Văn hóa, Thông tin huyện Tu Mơ Rông cho biết, đây chính là lý do để tỉnh Kon Tum lựa chọn đội nghệ nhân làng Năng Lớn 3, xã Đăk Sao tham gia Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên năm nay:

            “Lý do để Phòng Văn hóa, Thông tin huyện chọn làng Năng Lớn 3 đi liên hoan ở Đăk Lăk lần này thứ nhất Đăk Sao là cái nôi của cồng chiêng, múa xoang từ trước đến giờ. Công tác truyền dạy lại cồng chiêng, các điệu múa ở đây đã làm rất tốt. Ở đây đa số các nghệ nhân rất là trẻ. Phòng Văn hóa chọn những nghệ nhân trẻ đi giao lưu với tỉnh bạn để mà giao lưu, học hỏi những kinh nghiệm từ những đoàn khác”   

               Cùng với 25 nghệ nhân làng Năng Lớn 3, xã Đăk Sao, huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum còn có 5 nghệ nhân tham gia nội dung thi tạc tượng tại Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên ở thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk. Tất cả đang hăng say luyện tập chờ ngày lên đường tới ngày hội lớn./.