Pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết xoọc dưr váih k’rơ cớ đhị apêê tỉnh miền Trung lâng k’nặ 16 r’bhâu cha nắc manuýh crêê, bấc lấh 3 chu t’piing lâng c’moo ahay. Zr’lụ n’nâu công nắc zr’lụ xay moon 3 cóh pazêng 4 cha nắc crêê Zika cóh prang k’tiếc k’ruung. Xoọc đâu, pleng k’tiếc p’răng boo cắh crêê cơnh nắc rau liêm buôn đoọng ha k’gơu pa trơơi pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết lâng zika váih k’rơ, tu cơnh đêếc đhr’năng dưr váih pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết lâng zika nắc bấc pa bhlâng. Tu cơnh đêếc, apêê vel đong miền Trung xoọc bhrợ têng bấc bh’rợ đơớh loon zâl cha groong lâng đhr’năng dưr váih bấc cơnh âng pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết lâng zika, cắh choom đớc pr’lúh cr’ăy trơơi boọ bấc ooy.

     Tơợ tr’nơớp c’xêê 9 tước nâu cơy, pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết vêy đhr’năng dưr váih k’rơ cớ đhị muy bơr vel đong miền Trung. Nắc cóh tuần bêl đêếc ahay, prang zr’lụ ơy vêy 415 cha nắc crêê k’hir xuất huyết, dzoóc 18% t’piing lâng tuần l’lăm ahay, pa dưr đợ manuýh crêê k’hir xuất huyết đhị 11 tỉnh zr’lụ miền Trung tơợ tr’nơớp c’moo tước nâu cơy k’nặ 16 cha nắc, bấc lấh 3 chu t’piing lâng c’moo ahay, cóh đêếc ơy 2 cha nắc lấh chêết bil. Tỉnh Khánh Hoà nắc vel đong vêy đợ manuýh crêê k’hir xuất huyết bấc pa bhlâng cóh zr’lụ, lâng lấh 3.900 cha nắc manuýh crêê. Vel đong n’nâu công nắc vel đong vêy 2 cha nắc lấh chêết. Xang n’nắc nắc tỉnh Bình Định lấh 3.340 cha nắc manúyh crêê, thành phố Đà Nẵng k’nặ 2.500 cha nắc. t’coóh Nguyễn Tam Lãm, Trưởng khoa ch’mêết lêy pr’lúh cr’ăy trơơi boọ lâng vắc xin sinh phẩm, Trung tâm Y tế Dự phòng thành phố Đà Nẵng xay moon, bơr pêê c’moo đăn đâu, pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết đhị thành phố n’nâu nắc vêy 50 cha nắc manuýh t’mêê crêê. Đơớh loon zâl cha groong lâng đhr’năng dưr váih âng pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết lâng pr’lúh cr’ăy Zika trơơi ooy thành phố, ngành Y tế thành phố ơy t’bhlâng bhrợ têng bh’rợ đương ch’mêết lêy, đươi dua hoá chất lêệng c’chêết k’gơu đhị pazêng zr’lụ pr’lúh k’hir xuất huyết váih k’rơ: “Azi bhrợ bhiệc lâng apêê phường, ta đang moon lêệng c’chêết cr’vóc cr’véc. Lâng zr’lụ vêy bấc k’gơu azi nắc đươi hoá chất. Đơớh loon bhrợ têng bh’rợ ch’mêết lêy, pay mẫu, zâl cha groong pr’lúh. Azi ơy vêy 2 c’bhúh đương zâl cha groong pr’lúh lâng muy q uận nắc vêy 1 c’bhúh zâl cha groong đơớh hân, xay bhrợ crêê cơnh âng xa nay bh’rợ zâl cha groong pr’lúh.”

     Cóh đhr’năng pleng k’tiếc tr’xăl, p’răng boo dưr váih bấc cơnh cơnh xoọc đâu, xay moon đớc pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết nắc dưr váih k’rơ cóh c’xêê 10 lâng c’xêê 11ga y. Đh’rứah lâng pr’lúh cr’ăy k’hir xuất huyết, zr’lụ miền trung ơy xay moon 3 cha nắc crêê pr’lúh Zika cóh pazêng 4 cha nắc vey ta bơơn lêy cóh prang k’tiếc k’ruung hêê. Rau choom moon bhlâng, pr’lúh cr’ăy âng Zika xoọc dưr váih bấc cơnh đhị apêê k’tiếc k’ruung cóh zr’lụ cơnh Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia… Tu cơnh đêếc, bh’rợ ch’mêết lêy đợ rau pa trơơi pr’lúh cr’ăy nắc vêy apêê vel đong vêy cửa khẩu hàng không Quốc tế cơnh thành phố Đà Nẵng, tỉnh Khánh Hoà… xay bhrợ gít pa bhlâng. t’coóh Phạm Trúc Lâm, Giám đốc Trung tâm ch’mêết lêy pr’lúh Y tế quốc tế đhị thành phố Đà Nẵng xay moon: Trung tâm ơy bhrợ bhiệc lâng Cảng vụ, Cảng Hàng không quốc tế Đà Nẵng, Công an xuất nhập cảnh lâng Hải quan đoọng ch’mêết lêy ta mooi đhị tang bhuông păr quốc tế Đà Nẵng: “Azi t’bhlâng lướt xay moon p’too pa choom ooy pr’lúh cóh apêê cửa khẩu ga ng’tước, ga ng’lướt quốc tế lâng k’tiếc k’ruung; ra văng zập pazêng rau z’nươu tr’hau, pr’đươi, hoá chất. Đhị cửa khẩu ng’tước azi ta luôn vêy 2 camera động ch’mêết lêy nhiệt độ tơợ ch’ngai lâng tia hồng ngoại, pa bhrợ đh’rứah g’đéch đhr’năng ta lơi. Đhị đêếc cậ, nắc vêy pr’đươi ch’mêết a chắc azân lâng tia hồng ngoại ng’k’đhơợng đoọng ch’mêết lêy pr’lúh. Ha dang ta mooi vêy đhr’năng crêê pr’lúh nắc azi đươi xe cấp cứu 115 chở đơơng zr’lụ đoọng ắt la lay âng thành phố nắc Bệnh viện Đà Nẵng lâng manuýh t’coóh ta ha lâng Bệnh viện Phụ sản Nhi lâng p’niên.”

    Tiến sỹ Viên Quang Mai, Viện trưởng Viện Pasteur Nha Trang xay moon, bơr pêê c’xêê ahay, pr’lúh k’hir xuất huyết cóh zr’lụ miền Trung vêy đhr’năng u xiêr. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc tơớp mót ooy hân noo k’hir xuất huyết nắc vel đong cắh choom cắh k’rang gít, t’bhlâng xay bhrợ crêê cơnh bh’rợ zâl cha groong pr’lúh cr’ăy; ting cơnh Tiến sỹ Viên Quang Mai, apêê vel đong nắc ch’mêết lêy, đơớh loon bơơn lêy pr’lúh, đơớh loon cóh bh’rợ zâl cha groong pr’lúh cr’ăy: “Nắc muy bh’rợ a năm nắc đơớh ng’bơơn lêy, ch’mêết lêy liêm gít lâng đơớh loon ng’pa dứah, xay bhrợ liêm choom bhlâng pa xiêr đhr’năng chêết bil. Azi k’rang bhlâng zập ngai cắh t’bhlâng lêệng c’chêết cr’vóc cr’véc, lêy nắc doọ rau, vêy ta đang moon nắc đhiệp 1 cr’chăl a năm, xang n’nắc nắc công cắh ngai xay bhrợ. Rau k’gơu n’nâu ơy k’đháp ng’zâl cha groong nắc nâu cơy p’xoọng zika cậ nắc đợ rau zr’nắh k’đháp bấc lấh mơ. Tu cơnh đêếc, ahêê t’bhlâng lêệng c’chêết k’gơu ting n’nắc zâl cha groong k’hir xuất huyết lâng zâl cha groong zika”./.

Miền Trung

TẬP TRUNG PHÒNG CHỐNG DỊCH SỐT XUẤT HUYẾT VÀ ZIKA

PV /VOV-Miền Trung

      Dịch bệnh sốt xuất huyết đang gia tăng trở lại tại các tỉnh miền Trung với gần 16.000 ca mắc, tăng gấp 3 lần cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng là khu vực ghi nhận 3 trong tổng số 4 trường hợp mắc Zika trên cả nước. Hiện nay, thời tiết mưa nắng thất thường là điều kiện để muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết và zika sinh sôi, phát triển nên nguy cơ xâm nhập và bùng phát dịch bệnh sốt xuất huyết và Zika rất cao. Vì thế, các địa phương miền Trung đang triển khai nhiều giải pháp chủ động ứng phó với diễn biến phức tạp của dịch bệnh sốt xuất huyết và Zika, không để dịch bệnh lây lan trên diện rộng.

     Từ đầu tháng 9 đến nay, bệnh sốt xuất huyết có chiều hướng gia tăng trở lại tại một số địa phương miền Trung. Chỉ trong tuần qua, toàn khu vực đã ghi nhận 415 ca mắc sốt xuất huyết, tăng gần 18% so với tuần trước, nâng tổng số ca mắc sốt xuất huyết tại 11 tỉnh khu vực miền Trung từ đầu năm đến nay lên gần 16.000 ca, tăng gấp 3 lần cùng kỳ năm ngoái,  trong đó có 2 ca tử vong. Tỉnh Khánh Hòa là địa phương có số ca mắc sốt xuất huyết nhiều nhất trong khu vực, với hơn 3.900 ca. Đây cũng là địa phương có 2 trường hợp tử vong. Tiếp đến là tỉnh Bình Định hơn 3.340 ca, thành phố Đà Nẵng gần 2.500 ca. Ông Nguyễn Tam Lãm, Trưởng Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm và vắc xin sinh phẩm, Trung tâm Y tế Dự phòng thành phố Đà Nẵng cho biết, mấy tháng gần đây, bệnh sốt xuất huyết tại thành phố này tuy có giảm nhưng vẫn ở mức cao, bình quân mỗi tuần thành phố ghi nhận khoảng 50 ca mắc mới. Chủ động ứng phó với diễn biến phức tạp của bệnh sốt xuất huyết và bệnh Zika xâm nhập vào thành phố, ngành Y tế thành phố đã tăng cường công tác giám sát, xử lý hóa chất diệt muỗi chủ động tại những khu vực trọng điểm về sốt xuất huyết: “Chúng tôi làm việc với các phường  ra quân diệt bọ gậy. Còn đối với những điểm có mật độ muối cao chúng tôi sẽ xem xét xử lý hóa chất. Sẵn sàng các biện pháp điều tra lấy mẫu, phòngchống dịch . Chúng tôi đã có 2 đội phòng chống dịch cơ động và mỗi quận 1 đội phòng chống dịch cơ động sẵn sàng đáp ứng kịp thời công tác phòng chống dịch.”

       Trong điều kiện thời tiết thay đổi, mưa nắng bất thường như hiện nay, dự báo bệnh sốt xuất huyết sẽ tăng cao vào tháng 10 và tháng 11 tới. Bên cạnh bệnh sốt xuất huyết, khu vực miền Trung cũng đã ghi nhận 3 trường hợp mắc Zica trong tổng số 4 ca được phát hiện trên cả nước. Đáng lưu ý là, dịch bệnh do virut Zika đang diễn biến phức tạp tại các nước trong khu vực  như Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia…Vì thế, công tác  điều tra, giám sát truyền mầm bệnh được các địa phương có cửa khẩu hàng không Quốc tế như thành phố Đà Nẵng, tỉnh Khánh Hòa …đặc biệt  quan tâm. Ông Phạm Trúc Lâm, Giám đốc Trung tâm kiểm dịch Y tế quốc tế tại thành phố Đà Nẵng cho biết: Trung tâm đã làm việc với Cảng vụ, Cảng Hàng không quốc tế Đà Nẵng, Công an xuất nhập cảnh và Hải quan để tăng cường kiểm tra giám sát hành khách nhập cảnh tại sân bay quốc tế Đà Nẵng: “Chúng tôi tăng cường tuyên truyền thông tin về dịch ở các cửa khẩu ga đến, ga đi quốc tế và quốc nội; chuẩn bị đầy đủ thuốc men, trang thiết bị, hóa chất. Tại cửa khẩu đến chúng tôi luôn có 2 camera đo thân nhiệt từ xa bằng tia hồng ngoại hoạt động song song tránh tình trạng bỏ sót. Bên cạnh có hệ thống các trang thiết bị đo thân nhiệt bằng tia hồng ngoại cầm tay  giám sát dịch. Trong trường hợp hành khách nghi ngờ là dịch chúng tôi dùng xe cấp cứu 115 chở về khu vực cách ly của thành phố là Bệnh viện Đà Nẵng đối với người lớn và Bệnh viện Phụ sản Nhi đối với trẻ em.”

    Tiến sỹ Viên Quang Mai, Viện trưởng Viện Pasteur Nha Trang cho biết, vài tháng trước đây, dịch bệnh sốt xuất huyết ở khu vực miền Trung có xu hướng giảm. Tuy nhiên, đã bắt đầu vào mùa sốt xuất huyết nên các địa phương không được lơ là, chủ quan với công tác phòng chống dịch bệnh; Theo Tiến sỹ Viên Quang Mai, các địa phương cần tăng cường kiểm tra, giám sát, sớm phát hiện dịch bệnh, chủ động trong công tác phòng ngừa dịch bệnh: “Chỉ có cách là phát hiện sớm, giám sát chặt chẽ và cứu chữa kịp thời, đảm bảo chúng ta hạn chế tử vong. Chúng tôi lo ngại nhất mọi người không tích cực diệt lăng quăng, bọ gậy, xem có vẻ nhẹ nhàng, có kêu gọi, tổ chức vận động nhưng cũng chỉ được 1 thời gian thì nó lại chùng xuống. Loại muỗi này chúng ta đã khó khăn nhưng bây giờ thêm zika vào nữa thì khó khăn lại thêm bội phần. Do vậy, chúng ta diệt muỗi vừa phòng chống sốt xuất huyết đồng thời phòng chống zika”./.