Bh’rợ nha nhự môi trường biển dưr váih moọt m’pâng c’xêê 4 c’moo ahay âi bhrợ ha pêê ngành kinh tế biển cơnh t’bơơn, băn zư a chông a xiu, apêê ngành phụ trợ hậu cần bh’rợ a xiu, du lịch biển cóh apêê tỉnh miền Trung ặt đhị đhr’năng zr’nắh k’đháp, pr’ặt tr’mông âng k’bhan đha nuôr ặt đhị xr’dô. Xang muy c’moo bh’rợ nha nhự môi trường biển, đha nuôr bơơn a chông a xiu tỉnh Quảng Nam, vel đong vêy đợ bhuông lâng pa bhrợ cóh biển bấc bhlâng cóh apêê tỉnh miền Trung âi z’lấh zr’nắh k’đháp, t’bhlâng ga bọ biển. Bha ar xrắ âng Thanh Hà, phóng viên Đài P’rá Việt Nam.

          Chợ a xiu Nam Lý, thành phố Đồng Hới hân noo n’nâu âi bấc ơl ma nứih tước câl. A moó Nguyễn Thị Đào ặt cóh chr’val Quảng Phú, ma nứih pa câl a xiu đanh đhị chợ Nam Lý trúih, ch’nang doó dzợ ngoóp ngáp cơnh l’lăm ahay, bh’rợ đươi dua a chông a xiu dưr đơớh:

           “A xiu bè yêm, a xiu n’nâu apêê đoo ha béh cóh 3 t’ngay nắc apêê chô. A xiu n’nâu câl 75 r’bhâu đồng muy lý, pa câl 80 r’bhâu đồng. Xang bêl môi trường biển dưr liêm ch’ngaach cớ cơnh ahay, lướt bhrợ cha, tơợ ma nứih lướt biển tước ma nứih tợt pa câl zêng bơơn liêm choom lấh.”

            Đhị Quảng Bình, muy cóh 4 vel đong ặt zâng lâng râu ha lêêng âng bh’rợ nha nhự biển, tước nâu câi bh’rợ biển âi vêy c’léh dưr liêm ch’ngaach cớ. Bh’rợ câl apêê pr’đươi a chông a xiu dưr váih buôn lấh. Đh’rứah lâng n’nắc, nắc đợ cr’chăng chr’va âng apêê đha nuôr bơơn a chông a xiu bêl bơơn đợ c’bhúh a xiu ga mắc lâng bơơn pa câl đợ pr’đươi yêm đha hum. Đha nuôr bơơn a chông a xiu Nguyễn văn Thẹo, ặt cóh chr’val Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình bhui har:

              “Đợ bhuông n’nâu lướt biển chô vêy bêl bơơn 3, 4 ha riêng ức đồng. Ngai z’roonh nắc công bơơn 6, 7ha riêng ức đồng muy g’lúh. Vêy ngai bấc nắc tr’pác muy cha nắc bơơn 5, 6 ức đồng.”

             Tước nâu câi cr’chăl n’nâu âi vêy 60/62 chr’val, phường đhị tỉnh Quảng Bình bơơn ơơi đoọng chr’nắp chroót râu bil hư tơợ nha nhự môi trường biển cơnh lâng pa zêng zên lấh 2 r’bhâu tỷ đồng, cóh đêếc lấh 1.833 tỷ đồng âng Trung ương pay đoọng, mơ dzợ nắc vel đong zước pay ngân sách chroót đoọng l’lă. Xang bêl bơơn đớp zên chroót pa chô, đha nuôr ma năl câl p’xoọng pr’đươi pr’dua, bhrợ pa dưr bh’rợ biển. T’cóoh Nguyễn Đức Cường, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình đoọng năl, đh’rứah lâng bh’rợ chroót đoọng zên, vel đong p’too moon đha nuôr nắc xăl tơợ bh’rợ t’bơơn đăn toor dzang t’bơơn ch’ngai toor:

            “Azi p’too moon lâng pa choom đoọng ha đha nuôr xăl r’dợ tơợ t’bơơn đăn toor dzang bh’rợ râu lơơng, đh’rứah lâng bhrợ t’váih pr’đơợ ha đha nuôr bơơn vặ zên bhrợ bhr’lậ bhuông ga bọ biển, p’too moon t’bơơn ch’ngai toor, p’ghít pr’đơợ thị trường đươi dua a chông a xiu ha đha nuôr.”

            Râu choom p’ghít, bh’rợ du lịch cóh vel đong n’nâu công r’dợ dưr r’rộ r’răm. Xoọc đâu, đợ apêê pay phòng khách sạn tơợ 3 sao nắc a tếh ha bêl g’lúh đhêy 30/4-1/5 c’moo đâu âi bơơn 50-60% công suất phòng, vêy đhị bơơn 80-90% công suất phòng, cơnh zr’lụ đhêy ặt cấp dal Sun Spa Resort Quảng Bình, bơơn lấh 90% công suất phòng. Quý 1 cmoo đâu, đợ t’mooi tước du lich đhị Quảng Bình lấh 600 r’bhâu chu, ma mơ lâng t’mooi quý 1 c’moo ahay. T’coóh Nguyễn Hữu Hoài, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình đoọng năl, vel đong xoọc bhrợ k’rơ bh’rợ xay trúih t’đang t’pấh t’mooi du lịch chô lâng Quảng Bình:

             “Xang bêl Bộ Tài nguyên lâng Môi trường xay trúih biển âi ặ u ch’ngaach liêm, Bộ Y tế xay trúih a chông a xiu âi liêm, doó dzợ nha nhự, nắc a zi xay trúih k’rơ bh’rợ xa nay đoọng t’mooi du lịch k’rêêm loom bêl tước đắh a chông a xiu Quảng Bình. Râu bơr cớ, biển nâu câi âi u liêm, cóh 4 tỉnh tơợ Hà Tĩnh tước Thừa Thiên Huế nắc biển âi u liêm. Kiêng xay trúih bhứah đhị apêê pr’đươi truyền thông đoọng đha nuôr lâng t’mooi du lịch năl ghít nắc biển Quảng Bình âi ặ u ch’ngaach liêm.”

           Muy c’moo xang bh’rợ nha nhự môi trường biển, đha nuôr 4 tỉnh miền Trung âi lâng xoọc z’lấh cắh năl mơ zr’năhs k’đháp, nắc cớ t’bhlâng ga bọ biển./.

Một năm sau sự cố môi trường:

Biển hồi sinh, hải sản tươi ngon

          Sự cố môi trường biển xảy ra vào giữa tháng Tư năm ngoái đã làm cho các ngành kinh tế biển như đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản, các ngành phụ trợ hậu cần nghề cá, du lịch biển ở các tỉnh miền Trung lâm vào cảnh khó khăn, cuộc sống của hàng vạn người dân bị đảo lộn. Một năm sau sự cố môi trường biển, ngư dân tỉnh Quảng Bình, địa phương có số tàu thuyền và lao động nghề biển nhiều nhất các tỉnh miền Trung đã vượt qua khó khăn, tiếp tục vươn khơi bám biển. Thanh Hà , PV Đài TNVN phản ánh:

          Chợ cá Nam Lý, thành phố Đồng Hới mùa này đã tấp nập người bán kẻ mua. Chị Nguyễn Thị Đào ở xã Quảng Phú, người bán cá lâu năm tại chợ Nam Lý khoe rằng, cảng không còn vắng vẻ như trước,việc tiêu thụ thủy sản tăng nhanh:

         Cá Bè tươi, cá ni là họ đi câu trong 3 ngày là họ về. Cá ni là mua 75 ngàn đồng một ký, bán 80 ngàn đồng. Sau khi phục hồi môi trường biển trở lại bình thường. Đi làm ăn, từ người biển đến người chủ nậu đến người buôn bán nhỏ được hưởng quyền lợi tốt.

          Tại Quảng Bình, một trong 4 địa phương chịu thiệt hại nặng nề sau sự cố môi trường biển, đến nay nghề biển đã có dấu hiệu hồi phục. Cảnh mua bán các mặt hàng thủy hải sản trở nên tấp nập. Cùng với đó là những nụ cười giòn của các ngư dân khi trúng được những mẻ cá lớn và bán được lô hàng tươi, ngon. Ngư dân Nguyễn Văn Thẹo, ở xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình phấn khởi:

          Số tàu vây nớ đi khơi về có khi được 3,4 trăm triệu đồng. Anh mô nhằm (trúng) thì được 6,7 trăm triệu đồng một chuyến. Bạn thì nhiều người nữa, chia ra mỗi người được 5,6 triệu đồng.

          Đến thời điểm này đã có 60/62 xã, phường tại tỉnh Quảng Bình được phê duyệt giá trị bồi thường thiệt hại từ sự cố môi trường biển với tổng số tiền hơn 2 ngàn tỷ đồng, trong đó hơn 1.833 tỷ đồng do Trung ương tạm cấp số còn lại địa phương tạm ứng ngân sách chi trả. Sau khi nhận tiền đền bù, ngư dân chủ động mua sắm ngư cụ, khôi phục nghề biển. Ông Nguyễn Đức Cường, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình cho biết, cùng với việc chi trả tiền đền bù, địa phương vận động ngư dân chuyển từ đánh bắt gần bờ sang đi khơi xa:

          Chúng tôi khuyến khích và hướng dẫn bà con ngư dân chuyển dần từ đánh bắt gần bờ sang ngành nghề khác. Đồng thời tạo điều kiện cho ngư dân tiếp cận vốn vay cải hoán tàu thuyền vươn khơi bám biển, khuyến khích đánh bắt xa bờ, chú trọng tiềm thị trường tiêu thụ hải sản cho ngư dân.

             Đáng chú ý, hoạt động du lịch ở địa phương này cũng dần trở nên sôi động. Hiện tại, số lượng người đặt phòng khách sạn từ 3 sao trở lên cho dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5 năm nay đã đạt 50 – 60% công suất phòng, có nơi đạt 80 – 90% công suất phòng, như khu nghỉ dưỡng cao cấp Sun Spa Resort Quảng Bình, đạt hơn 90% công suất phòng. Quý I năm nay, lượng khách du lịch đến  Quảng Bình hơn 600 ngàn lượt, bằng lượng khách Quý I năm ngoái. Ông Nguyễn Hữu Hoài, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cho biết, địa phương đang đẩy mạnh quảng bá thu hút khách du lịch về với Quảng Bình:

              Sau khi Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố biển đã sạch, Bộ Y tế công bố hải sản đã sạch, không còn ô nhiễm nữa thì chúng tôi tuyên truyền mạnh mẽ vấn đề nay để khách du lịch yên tâm khi đến ăn hải sản Quảng Bình. Thứ hai nữa, biển bây giờ đã sạch. Bây giờ, trong 4 tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế là biển đã sạch rồi. Muốn thông báo rộng rãi trên các phương tiện truyền thông để người dân và khách du lịch biết rằng là biển Quảng Bình đã sạch.

               Một năm sau sự cố môi trường biển, ngư dân 4 tỉnh miền Trung đã và đang vượt qua vô vàn khó khăn, tiếp tục ra khơi bám biển../.