Xang t’ngay Cách mạng c’xêê T’cool liêm choom, cóh pr’đơợ a rập clang  cr’loọng, a bhuy clang nguôi, k’tiếc k’ruung lum bấc râu zr’nắh k’đháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh công ta luôn k’rang tước bh’rợ t’moóh, p’too moon zấp ngal năl chắp hay lâng lứch loom luônh zooi đoọng thương binh, pr’loọng đong liệt sĩ. Cóh Thư pa gơi Ban Thường trực âng ban Tổ chức “ T’ngay thương binh prang k’tiếc”, A va p’too moon: “ Thương binh nắc đợ apêê ngai âi đớc ooy hoọng pr’loọng đong, lơi jợ a ham n’hang âng đay đoọng zư lêy K’tiếc k’ruung, zư lêy đha nuôr. Tu râu liêm crêê âng k’tiếc k’ruung, âng đha nuôr, nắc apeê đồng chí lăm ặt zâng râu oom oóch, râu khúch goo.  Tu cơnh đêếc, K’tiếc k’ruung lâng đha nuôr nắc choom chắp hơnh, choom zooi đoọng ha pêê acoon ma nứih grơơ  n’nắc”. Bơơn râu k’rang k’đhơợng xay âng A va, t’ngay 27/7/1947 – T’ngay Thương binh prang k’tiếc bơơn tơợp bhrợ lâng g’lúh mít-tinh ga mắc ta bhrợ đhị chr’val Hùng Sơn, chr’hoong Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Xang chiến thắng ga mắc chr’nắp Điện Biên Phủ, Đảng, Nhà nước hêê bh’nhăn pa bhlâng k’rang bhrợ lấh mơ tước bh’rợ zư x’mir lêy thương binh, liệt sĩ, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng. Tơợ c’xêê 7/1955, T’ngay Thương binh prang k’tiếc bơơn xăl váih t’ngay Thương binh – Liệt sĩ.

     T’ngay Thương binh – Liệt sĩ nắc bh’rợ chính trị - xã hội chr’nắp bhlâng. Nâu đoo nắc bêl prang Đảng, pa zêng đha nuôr lâng pa zêng quân hêê chắp hơnh, hay tước apêê ngai lướt bhrợ cách mạng l’lăm, anh hùng liệt sĩ, apêê ma nứih acoon ưu tú âng acoon ma nứih hêê âi grơơ loom gung dưr zêl prúh a rập a bhuy, chêệt bil; chắp hay apêê thương binh âi đơơng đoọng a ham n’hang âng đay ha bh’rợ gung dưr trông dấc acoon ma nứih, pa zum k’tiếc k’ruung, công cơnh cóh g’lúh bhrợ pa dưr lâng zư lêy K’tiếc k’ruung lâng bhrợ liêm bh;rợ bha lang k’tiếc; k’rang tước zooi đoọng thương binh, bệnh binh, pr’loọng đong liệt sĩ. Apêê lang ma nứih Việt Nam nắc toọt lang ha y ha y hay đớc đợ bh’nơơn ga mắc chr’nắp ga mắc, râu cheệt bil grơơ k’rơ, râu đơơng đoọng ga măc ga mai âng đha nuôr, chiến sĩ prang k’tiếc tu độc lập, tự do âng K’tiếc k’ruung,  tu têêm ngăn âng đha nuôr.

     Đoọng pa chô dưm, chắp hơnh râu chêệt bil, đơơng đoọng ga mắc chr’nắp âng apêê anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, pr’loọng đong liệt sĩ, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng, năl ghít c’lâng xa nay “ Ộm đác hay tước tu toọm”, “ Cha p’lêê hay tước ma nứih chóh” âng acoon ma nứih hêê, cóh prang 70 c’moo ha nua, Đảng, Nhà nước hêê ta luôn k’rang k’đhơợng xay bhrợ liêm bh’rợ zư x’mir lêy thương binh, liệt sĩ, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng lâng p’too moon pa zêng đha nuôr t’bhlâng ting pấh apêê bh’rợ “ pa chô dưm c’rơ g’lêếh”, “      Pa zêng đha nuôr zư x’mir lêy apêê pr’loọng đong thương binh, liệt sĩ lâng ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng”. Bấc chủ trương, chính sách, pháp luật n’đắh tui đoọng cơnh lâng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, pr’loọng đong liệt sĩ, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng âi bơơn xrắ pa glúh; apêê bơơn đươi dua chính sách bơơn bhrợ t’bhứah, apêê chế độ t’đui đoọng tr’xin bơơn bhrợ liêm xang, pa cắh râu chắp hơnh, hay tước, zư x’mir lêy âng Đảng, Nhà nước lâng đha nuôr cơnh lâng ma nứih vêy c’rơ g’lêếh.

     Lấh đhị bh’rợ zư x’mir lêy, chắp hơnh ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng lâng ma nứih đong, bh’rợ bhrợ bhr’lậ, bhrợ pa liêm apêê bha nụ ping xal, bia xrắ đh’nớc, đền bhuốih liệt sĩ, k’rong k’tập đớc n’hang lâng xay moon đh’nớc liệt sĩ bơơn p’zay bhrợ têng. Bấc bh’rợ xrắ đớc c’rơ g’lêếh liệt sĩ – đợ apêê anh hùng “ Zăng a đay chêệt đoọng K’tiếc k’ruung dưr ma mông” âi dưr váih c’kir lịch sử, bh’rợ văn hóa, c’léh âng loom luônh, loom grơơ t’bhlâng tr’zêêng pa chô độc lập lâng cr’noọ cr’niêng râu têêm ngăn âng acoon ma nứih Việt Nam, vêy chr’nắp p’too moon truyền thống chắp hơnh k’tiếc k’ruung, cách mạng, t’đang t’pấh bấc ơl đha nuôr, chiến sĩ prang k’tiếc lâng pr’zớc chr’ớh bha lang k’tiếc lum lêy, hay chơớc, cơnh bha nụ ping xal Điện Biên Phủ, Bha nụ ping xal liệt sĩ Trường Sơn, C’lâng 9, Đền Chắp hay tước liệt sĩ Bến Dược – Củ Chi, Zr’lụ hay tước liệt sĩ đha đhâm c’mâr xung phong p’lêếh pêê Đồng Lộc, Truông Bồn, lam Hạ…

    Bấc chế độ t’đui đoọng cơnh lâng ma nứih vêy c’rơ g’lêếh cóh bh’rợ y tế, p’too pa choom…công bơơn xay brhợ liêm. Moọt apêê bhiệc bhan, tết tóc, t’ngay 27/7 zấp c’moo, lấh pr’hêl đoọng âng Chủ tịch k’tiêc sk’ruung, apêê ban, ngành, đoàn thế, vel đong zêng bhrợ lum mặt, lum t’moóh, cher đoọng pr’hêl ha pêê pr’loọng đong chính sách. Zấp ngai đha nuôr, apêê tổ chức lâng cha nắc ma nứih ting t’ngay t’bhlâng ting pấh apêê bh’rợ “ pa chô dưm c’rơ g’lêếh”, “ Ộm đác hay tước tu tọom”, chroi đoọng brhợ bhr’lậ, pa dưr dal pr’ặt tr’mông âng ma nứih vêy c’rơ g’lêếh.

     Đươi vêy apêê c’lâng bh’rợ p’zay t’bhlâng liêm choom, tước nâu câi, prang k’tiếc vêy 97 % pr’loọng đong ma nứih vêy c’rơ g’lêếh vêy pr’ặt tr’mông ma mơ cắh cậ dal lấh apêê lơơng đhị vel đong. Dưr váih ting t’ngay ting bấc tấm gương tr’haanh âng thương binh, bệnh binh, pr’loọng đong liệt sĩ, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng loom grơơ pa chắp chắp hơnh, âi t’bhlâng z’lấh cóh bh’rợ tr’nêng, zêl prúh a rập a bhuy, pa bhrợ ta têng, ting pấh apêê bh’rợ thi đua chắp kiêng k’tiếc k’ruung, lướt l’lăm đhị trận tuyến zêl ha ul đha rựt, mốp lệt, chroi đoọng bhrợ pa dưr vel đong, k’tiếc k’ruung ting t’ngay ting ca van k’bhố.

     Đoọng pa dưr đợ bh’nơơn âi bơơn cóh 70 c’moo ha nua, đh’rứah lâng t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ zư x’mir lêy thương binh, pr’loọng đong liệt sĩ, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng, cr’chăl ha y, zấp cấp, zấp ngành choom k’đhơợng xay liêm bhrơợng, t’bhlâng xơợng bhrợ liêm choom apêê chủ trương, chính sách âng Đảng, Nhà nước n’đăh t’đui đoọng ma nứih vêy c’rơ g’lêếh, bha lâng nắc Nghị quyết Đại hội g’lúh XII âng Đảng, Chỉ thị số 14 – CT/TW âng ban Bí thư Trung ương Đảng ( khóa XII) n’đắh t’bhlâng pa dưr râu k’đhơợng xay âng Đảng cơnh alang bh’rợ zư x’mir lêy ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng.

     K’rong k’đhơợng xay bhrợ zấp prang chính sách âng Đảng, pháp luật âng Nhà nước cơnh lâng thương binh, bệnh binh, pr’loọng đong liệt sĩ, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng. Cóh đêếc, pa bhlâng k’rang tước apêê pr’loọng đong chính sách lum zr’nắh k’đháp, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh xoọc ma mông k’mai da dô, cắh đhị za nươr, apêê pr’loọng đong chính sách zr’lụ đha nuôr acoon cóh, zr’lụ ch’ngai bha dắh, zr’lụ đhăm cách mạng l’lăm a hay, t’bhlâng cắh đớc pr’loọng đong ma nứih vêy c’rơ g’lêếh ặt đhị đha rựt.

     T’bhlâng ch’mêệt lêy, p’xoọng, bhrợ liêm xang c’bhúh chính sách, pháp luật, t’đui đoọng ma nứih vêuy c’rơ g’lêếh, pa bhlâng nắc p’ghít tước xay bhrợ apêê râu zr’nắh k’đháp, cắh âi liêm choom dưr váih crêê tước đoọng loon đơớh bhrợ bhr’lậ, p’xoọng đoọng liêm glặp lâng pr’đơợ kinh tế - xã hội âng k’tiếc k’ruung. Loọn đơớh xay bhrợ apêê hồ sơ k’đươi moon xay moon ma nứih vêy c’rơ g’lêếh dzợ k’đoong, k’đhơợng nhâm crêê liêm đoọng apêê ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng pr’loọng đong bơơn đươi dua zấp prang apêê chính sách t’đui đoọng âng Đảng, Nhà nước.

     Chắp lêy, hơnh déh đợ gương thương binh, bệnh binh, pr’loọng đong liệt sĩ, ma nứih vêy c’rơ g’lêếh ai pa dưr loom grơơ a bốc bhriêl z;lấh zr’năh k’đháp, t’bhlâng bhrợ têng, ting pấh bh;’rợ thi đua chắp kiêng k’tiếc k’ruung, t’bil ha ul pa xiêr đha rựt… Loon đơớh bơơn năl, bhrợ t’bhứah apêê ngai tr’haanh liêm choom, déh hơnh apêê tập thể, cha nắc ma nứih vêy bấc bh’nơơn, t’bhlâng chroi đoọng apêê pr’loọng đong chinhs ách bhrợ bhr’lậ zr’nắh k’đháp, bhrợ bhr’lậ pr’ặt tr’mông.

      Hơnh déh 70 c’moo T’ngay thương binh – Liệt sĩ, zấp cấp, zấp ngành choom brhợ bấc bh’rợ liêm choon, c’bơớch, liêm choom lâng quy mô, bh’rợ liêm glặp lâng bh;rợ xợợng bhrợ chính trị âng cơ quan, đơn vị, vel đong. T’bhlâng bhrợ k’rơ đhộ bhứah apêê bh’rợ “ pa chô dưm c’rơ g’lêếh”, “ pa zêng đha nuôr zư x’mỉ rlêy pr’loọng đong thương binh, liệt sĩ lâng ma nứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng”, lâng bh;rợ tr’nêng liêm ghít, zư x’mir lêy pr’ặt tr’mông, pa cắh loom chắp hay cắh cơnh, râu chắp hiwnh âng Đảng, Nhà nước lâng đha nuôr cơnh lâng ma nứih vêy c’rơ g’lêếh, chroi đoọng bhrợ pa liêm văn hóa Việt Nam, bhrợ pa dưr truyền thống liêm chr’nắp âng acoon ma nứih hêê./.

       Kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ

               (27/7/1947 - 27/7/2017)

THẤM NHUẦN ĐẠO LÝ “UỐNG NƯỚC NHỚ NGUỒN”,

THỰC HIỆN TỐT CÔNG TÁC THƯƠNG BINH, LIỆT SĨ,

NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG

----------

                                                                                          GS. TS. Trần Đại Quang

                                                               Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam

     Sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, trong bối cảnh thù trong giặc ngoài, đất nước gặp muôn vàn khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn quan tâm thăm hỏi, động viên, nhắc nhở mọi người biết ơn và hết lòng giúp đỡ thương binh, gia đình liệt sĩ. Trong Thư gửi Ban Thường trực của Ban Tổ chức “Ngày Thương binh toàn quốc”, Người căn dặn: “Thương binh là những người hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì lợi ích của Tổ quốc, của đồng bào, mà các đồng chí chịu ốm yếu, què quặt. Vì vậy, Tổ quốc và đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy”. Được sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp của Người, ngày 27 tháng 7 năm 1947 - Ngày Thương binh toàn quốc được mở đầu bằng cuộc mít-tinh lớn tổ chức tại xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Sau chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, Đảng, Nhà nước ta càng đặc biệt quan tâm hơn đến công tác thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng. Từ tháng 7 năm 1955, Ngày Thương binh toàn quốc được đổi thành Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

      Ngày Thương binh - Liệt sĩ là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Đây là dịp toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta kính cẩn tưởng nhớ, tri ân các bậc cách mạng tiền bối, anh hùng liệt sĩ, những người con ưu tú của dân tộc đã dũng cảm chiến đấu, anh dũng hy sinh; biết ơn các thương binh đã cống hiến một phần xương máu của mình trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và làm tròn nghĩa vụ quốc tế; quan tâm giúp đỡ thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ. Các thế hệ người Việt Nam mãi mãi khắc ghi những chiến công hào hùng, sự hy sinh oanh liệt, cống hiến to lớn của đồng bào, chiến sĩ cả nước vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân.

      Để đền đáp, tôn vinh sự hy sinh, cống hiến to lớn của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng, thấm nhuần đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây” của dân tộc, trong suốt 70 năm qua, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng và tổ chức vận động toàn dân tích cực tham gia các phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, “Toàn dân chăm sóc các gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng”. Nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật về ưu đãi đối với liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng đã được ban hành; đối tượng hưởng chính sách ưu đãi được mở rộng, các chế độ ưu đãi từng bước được hoàn thiện, thể hiện sự trân trọng, biết ơn, chăm lo của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với người có công.

     Bên cạnh việc chăm sóc, tri ân người có công với cách mạng và thân nhân, công tác tu bổ, nâng cấp các nghĩa trang liệt sĩ, bia ghi danh, đền thờ liệt sĩ, quy tập hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ được nỗ lực thực hiện. Nhiều công trình ghi công liệt sĩ - những người anh hùng “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” đã trở thành di tích lịch sử, công trình văn hóa, biểu tượng của tinh thần, ý chí đấu tranh giành độc lập và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam, có ý nghĩa giáo dục sâu sắc truyền thống yêu nước, cách mạng, thu hút đông đảo đồng bào, chiến sĩ cả nước và bạn bè quốc tế đến thăm viếng, tưởng niệm, như Nghĩa trang Điện Biên Phủ, Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, Nghĩa trang Đường 9, Đền Tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược - Củ Chi, Khu Tưởng niệm liệt sĩ thanh niên xung phong ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn, Lam Hạ…

     Nhiều chế độ ưu đãi đối với người có công trong lĩnh vực y tế, giáo dục… cũng được triển khai thực hiện tốt. Vào các dịp lễ, tết, ngày 27 tháng 7 hằng năm, ngoài quà tặng của Chủ tịch nước, các ban, ngành, đoàn thể, địa phương đều tổ chức gặp mặt, thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách. Các tầng lớp nhân dân, các tổ chức và cá nhân ngày càng tích cực tham gia các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”, góp phần cải thiện, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người có công.

     Nhờ các giải pháp tích cực, đến nay, cả nước có 97% gia đình người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức trung bình nơi cư trú. Xuất hiện ngày càng nhiều tấm gương tiêu biểu của thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với ý chí và nghị lực rất đáng khâm phục, đã nỗ lực phấn đấu, vượt khó vươn lên trong công tác, chiến đấu, lao động, sản xuất, kinh doanh, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, đi đầu trên trận tuyến chống đói nghèo, lạc hậu, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp.

    Để phát huy những kết quả, thành tích đạt được trong 70 năm qua, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh công tác chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng, thời gian tới, các cấp, các ngành cần quán triệt sâu sắc, tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về ưu đãi người có công, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng, Chỉ thị số 14-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng (Khóa XII) về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng.

     Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đầy đủ chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đối với thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công. Trong đó, đặc biệt quan tâm các gia đình chính sách có nhiều khó khăn, người có công hiện đang sống cô đơn, không nơi nương tựa, các gia đình chính sách vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ địa cách mạng trước đây, phấn đấu không để hộ người có công thuộc diện hộ nghèo.

    Tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật ưu đãi người có công, đặc biệt chú trọng giải quyết các vướng mắc, tồn tại phát sinh liên quan để kịp thời điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước. Kịp thời giải quyết những hồ sơ đề nghị xác nhận người có công còn tồn đọng, bảo đảm chặt chẽ, thấu lý, đạt tình để những người có công và gia đình được thụ hưởng đầy đủ các chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước.

   Tôn vinh, biểu dương những tấm gương thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công đã phát huy ý chí tự lực, tự cường, vượt khó vươn lên, tích cực lao động, sản xuất, tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xóa đói, giảm nghèo... Kịp thời phát hiện, nhân rộng các điển hình tiên tiến, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có nhiều thành tích, tích cực đóng góp giúp đỡ các gia đình chính sách khắc phục khó khăn, cải thiện đời sống.

     Kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, các cấp, các ngành cần tổ chức các hoạt động thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả với quy mô, hình thức phù hợp gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị, địa phương. Tiếp tục đẩy mạnh sâu rộng các phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, “Toàn dân chăm sóc các gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng” bằng những việc làm cụ thể, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc, sự tôn vinh của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với người có công, góp phần tô đậm nét đẹp văn hóa Việt Nam, làm giàu thêm truyền thống nhân văn của dân tộc ta./.