Xay bhrợ cơnh cr’noọ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung ooy bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, tỉnh Nghệ An ơy xay moon bấc cr’noọ bh’rợ, bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc pa têết lâng bh’rợ pa dưr dal rau chr’nắp âng bh’rợ pa bhrợ đoọng dưr váih nhâm mâng. Lấh 5 c’moo ahay, tỉnh Nghệ An n’léh váih k’ha riêng pr’loọng đong đhanuôr k’van pa bhlâng.

      Pazêng c’moo đăn đâu, t’coÓh Nguyễn Trọng Hùng, ắt cóh cr’noon Phú Tân, chr’val Tây Hiếu, thị xã Thái Hoà, bấc chu lum zr’nắh k’đháp cóh bh’rợ pa câl chr’nóh chr’bêết. C’moo bơơn bấc nắc chr’nắp m’bứi tu apêê tước câl cắh mót tước ooy zr’lụ ch’chóh b’bêết cơnh nâu cơy. Nắc nâu cơy, tơợ bêy c’lâng lướt vêy ta bhrợ têng lâng nhựa lâng bê tông tước ooy pazêng bhươl cr’noon, t’coóh Hùng bhrợ têng p’xoọng bh’rợ băn l’lăm bé crol cóh c’rol, zập c’moo pa câl 4 ruúh, pay pa chô lấh 300 ức đồng, xe tước ooy zr’lụ đoọng pay câl. Đhị đêếc cậ, a đoo nắc dzợ băn 30 đhr’nong đong c’roót, zập hân noo pay pa chô 200 ức đồng. Prang cr’noon Phú Tân âng đoo vêy 80 pr’loọng đong băn bé l’mặ, 40 pr’loọng đong băn c’roót chô đơơng đợ thu nhập bấc pa bhlâng: “Cóh đâu đhanuôr bhrợ têng hàng hoá bấc pa bhlâng, cơnh cao su, cà phê xang n’nắc chóh ổi, píh đh’rứah lâng hàng n’lơơng cơnh chanh… vêy c’lâng lướt âng bhươl cr’noon t’mêê nắc liêm buôn đoọng ha đhanuôr pa dưr kinh tế.”

      Thị xã Thái Hoà nắc 1 cóh 2 đơn vị cấp chr’hoong âng tỉnh Nghệ An xay bhrợ liêm choom xa nay bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê. Xang lấh 5 c’moo, n’léh váih 206 bh’rợ tr’nêng pa dưr kinh tế tơợ bh’rợ b’băn ch’chóh, 27 bh’rợ b’băn ch’chóh âng pr’loọng đong vêy xay moon nắc crêê cơnh xa nay âng Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon. Prang tỉnh Nghệ An ơy bhrợ têng bấc bh’rợ pa bhrợ tr’câl tr’bhlêy chô đơơng rau liêm choom bấc pa bhlâng, cơnh: bh’rợ băn a tứch lêệ liêm crêê sinh học đhị apêê chr’hoong cơnh: Kỳ Sơn, Tương Dương, Quỳ Châu, Quế Phong; bh’rợ băn c’roóc m’ma đh’rứah lâng bh’rợ chóh bhơi đhị apêê chr’hoong: Thanh Chương, Nam Đàn, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Nghia Đàn, Thái Hoà… đợ pr’loọng đong đharứt cóh prang tỉnh tước nâu cơy ơy xiêr dzợ mơ 9,5%; thu nhập m’bứi bhlâng âng muy cha nắc cóh bhươl cr’noon bơơn lấh 22,5 ức đồng cóh muy c’moo. C’lâng lướt, điện, trường học, trạm y tế, đong văn hoá vêy ta bhrợ têng liêm nhâm. Nghệ An ơy vêy k’ha riêng apêê tỷ phú đhanuôr cóh pazêng rau bh’rợ tr’nêng tr’câl tr’bhlêy. T’coóh Phạm Văn Thạch, Phó Chủ tịch UBND Thị xã Thái Hoà prá: “Cóh Thái Hoà xang bêl bhrợ têng liêm xang nắc nợ m’bứi lâng pazêng zr’lụ kinh tế dưr váih, chr’nắp bhlâng nắc zr’lụ b’băn ch’chóh, pazêng rau bh’nơơn bh’rợ chr’nắp liêm lâng đhanuôr bhui har thu nhập ting t’ngay bấc lấh mơ lâng vêy pr’đơợ đoọng chroót pa chô đợ rau chrooi đoọng.”

Xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê cóh Nghệ An ơy vêy ting pấh bhrợ têng k’rơ pa bhlâng âng pazêng đhanuôr, chr’nắp bhlâng nắc cóh bh’rợ đoọng k’tiếc ha bh’rợ n’nâu nắc lấh 5 ức mét vuông. T’coóh Hồa Hoà Hồng, c’moo đâu 90 c’moo ắt cóh chr’val Nghĩa Tiến, thị xã Thái Hoà prá: “Acu bêl ahay ơy lướt bộ đội, công an vũ trang đương zư lêy đhăm k’tiếc ha k’tiếc k’ruung, nắc doọng mơ muy bơr ha riêng mét k’tiếc cóh bhươn âng đay nắc hau rau, rau đêếc bhrợ t’váih rau liêm crêê ha k’coon ch’chau cóh đanh đươnh, đoọng ha apêê đoo vêy c’lâng lướt pậ bhứah lướt chô.”

      Hân đhơ cơnh đêếc, tỉnh Nghệ An nắc dzợ nợ cóh bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê bấc pa bhlâng lâng mơ 615 tỷ đồng. t’coóh Hoàng Nghĩa Hiếu, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon Nghệ An xay moon nắc bhrợ pa đanh tước c’moo 2019. “Xoọc đâu nơ nắc chroót vr’vai. Muy c’moo bhrợ đong nắc 3 c’moo chroót pa chô nợ, nắc ahêê t’bhlâng cóh 3 c’moo ting cơnh tỉnh pazao đoọng. Ha dang ting cơnh đhr’năng n’nâu nắc cóh x’rịa c’moo 2019 nắc vêy chroót xang đợ nợ n’nâu.”

     Rau choom haanh déh bhlâng nắc xa nay bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê cóh Nghệ An ơy bhrợ tr’xăl bấc pa bhlâng ooy cr’noọ âng đhanuôr cóh bh’rợ ting bhrợ têng bhươl cr’noon, vel đong muy cơnh đơớh loon lâng nhâm mâng./.

Nghệ An

Xây dựng Nông thôn mới, xuất hiện nhiều tỷ phú nông dân

                                                                                                                                    Quốc Khánh

     Thực hiện mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới, tỉnh Nghệ An đã đưa ra chỉ tiêu, xây dựng nông thôn mới phải gắn với nâng cao giá trị gia tăng, nâng cao sản xuất nhằm phát triển bền vững và ổn định. Hơn 5 năm qua, tỉnh Nghệ An đã xuất hiện hàng trăm hộ nông dân tỷ phú.

     Những năm trước đây, ông Nguyễn Trọng Hùng, thôn Phú Tân, xã Tây Hiếu, thị xã Thái Hòa, nhiều phen lao đao trong việc tiêu thụ nông sản. Năm được mùa thì mất giá do tư thương không vào tận nơi như bây giờ. Nhưng nay, từ khi có hệ thống đường rải nhựa và bê tông đến tận các thôn, ông Hùng mở thêm nghề vỗ béo dê đực nhốt chuồng, mỗi năm ông xuất 4 lứa, thu lãi ròng 300 triệu đồng, xe đến thu mua tận chuồng. Bên cạnh đó ông còn nuôi 30 tổ ong, mỗi vụ thu 200 triệu đồng. Cả thôn Phú Tân của ông đã có 80 hộ nuôi dê vỗ béo, 40 hộ nuôi ong cho thu nhập rất cao. “Ở đây dân sản xuất hàng hóa nhiều, nào là cao su cà phê rồi là ổi, bưởi rồi các mặt hàng như chanh... Có đường giao thông nông thôn mới thuận tiện cho dân để phát tiển kinh tế.”

    Thị xã Thái Hòa là 1 trong 2 đơn vị cấp huyện của tỉnh Nghệ An đạt chuẩn Nông thôn mới. Sau hơn 5 năm, đã xuất hiện 206 mô hình phát triển kinh tế gia trại, 27 trang trại được cấp giấy chứng nhận đạt theo quy chuẩn của Bộ nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Toàn tỉnh Nghệ An đã xây dựng được nhiều mô hình sản xuất kinh doanh đem lại hiệu quả cao, như: Mô hình chăn nuôi gà thịt an toàn sinh học tại các huyện như: Kỳ Sơn, Tương Dương, Quỳ Châu, Quế Phong; mô hình chăn nuôi bò sinh sản kết hợp trồng cỏ tại các huyện: Thanh Chương, Nam Đàn, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Thái Hòa... Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh đến nay giảm chỉ còn 9,5%; Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt trên 22,5 triệu đồng/người/năm. Hệ thống đường, điện, trường, trạm, nhà văn hóa phát triển một cách đồng bộ. Nghệ An đã có hàng trăm tỷ phú nông dân trên nhiều lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác nhau. Ông Phạm Văn Thạch, Phó chủ tịch UBND Thị xã Thái Hòa cho biết: “Ở Thái Hòa sau khi xây dựng xong thì nợ ít và các cơ sở kinh tế phát triển, đặc biệt các trang trại về chăn nuôi, các trang trại về trồng trọt rồi các thương hiệu sản phẩm và người dân phấn khởi vì thu nhập càng tăng  và có điều iện để trả những cái nguồn đóng góp.”

     Chương trình xây dựng Nông thôn mới ở Nghệ An đã có sự tham gia nhiệt tình của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt trong lĩnh vực hiến đất cho phong trào này là hơn 5 triệu mét vuông. Ông Hồ Hòa Hồng, năm nay 90 tuổi ở xã Nghĩa Tiến, thị xã Thái Hòa nói. “Tôi từng đi bộ đội, công an vũ trang giữ từng tấc đất cho Tổ quốc thì hiến một vài trăm mét đất ở trong vườn của mình không nghĩa lý chi với con cháu lâu dài, cho nó có đường rộng rãi nó đi.”

     Tuy nhiên, tỉnh Nghệ An vẫn còn số nợ đọng xây dựng Nông thôn mới cao với 615 tỷ đồng. Ông Hoàng Nghĩa Hiếu, Giám đốc Sở Nông nghiệp Phát triển Nông thôn Nghệ An cho biết sẽ kéo dài đến 2019. “Hiện nay nợ thì phải trả dần. Một năm làm nhà 3 năm trả nợ, thì chúng ta cố gắng trong 3 năm theo tỉnh giao. Nếu theo đà này thì cuối năm 2019 mới hoàn thành được cái nợ này.”

     Điều đáng ghi nhân là chương trình Nông thôn mới ở Nghệ An đã làm thay đổi căn bản về nhận thức của người dân trong việc tham gia vào quá trình xây dựng bản làng, quê hương một cách chủ động và bền vững./.