Ting cơnh quy định âng Luật Bảo hiểm xã hội, tợơ c’moo 2016, ma nuýh pa bhrợ bơơn quyền zư bha ar bảo hiểm xã hội (BHXH). Đhơ cơnh đếêc, tu bơr pêê râu k’đháp bêl bhrợ têng nắc tợơp tợơ c’moo 2017, ma nuýh pa bhrợ nắc vêy bơơn chroót pa chô bha ar. Ting đếêc, ma nuýh pa bhrợ nắc bơơn zư pazêng bha ar gốc, cơ quan bảo hiểm k’đhợơng đớc chứng từ điện tử cóh hệ thống mạng k’đhợơng lêy. Tu cơnh đếêc, ma nuýh pa bhrợ xợơng k’rệêm loom lâng ha dang lấh bhrợ bil bha ar nắc dzợ apêê cơ quan Bảo hiểm xã hội đoọng cớ. Bhiệc bhrợ nâu nắc k’đhợơng nhâm quyền lợi liêm choom âng ma nuýh pa bhrợ.

      Ting cơnh Luật BHXH bhr’lậ c’moo 2014 choom ta đươi bhrợ tợơ tợơp c’moo 2016, ma nuýh pa bhrợ vêy quyền tự k’đhợơng lêy bha ar BHXH xăl tu apêê c’la âng ma nuýh pa bhrợ zư cơnh xoọc đâu. Zập c’moo, ma nuýh pa bhrợ nắc bơơn đơn vị Bảo hiểm xã hội moon đắh bhiệc đoọng zên BHXH, choom k’đươi ma nuýh đươi dua pa bhrợ lâng cơ quan pa cắh moon zập râu xa nay. Luật cung quy định trách nhiệm âng ma nuýh đươi dua pa bhrợ mơ 6 c’xêê nắc clặ pa cắh xanay đắh bhiệc đoọng zên BHXH đoỌng ha ma nuýh pa bhrợ lâng xay moon zập ngai năl tước zập râu crêê tước âng cơ quan Bảo hiểm xã hội moon đoọng. Bấc ma nuýh pa bhrợ ting xợơng đươi cơnh c’lâng bh’rợ nâu, choom lêy cha mệêt lêy ta luôn k’đhợơng nhâm quyền lợi âng đay cóh cr’chăl pa bhrợ. A moó Hoàng Mỹ Hạnh, công nhân pa bhrợ đhị zr’lụ công nghiệp Bắc Thăng Long đoọng năl: “Acu bhrợ đhị công ty ơy bhrợ k’nặ 10 c’moo, ha dợ nắc tợơ t’ngay a cu moọt pa bhrợ tước nâu kêi, a cu cắh ơy bơơn lêy bha ar bảo hiểm xã hội cơnh ooy. Acu kiêng nắc lêy doanh nghịêp đoọng zên cơnh ooy lâng vêy crêê cắh. Zập ngai cung kiêng năl, a đay t’mọot zên ooy đếêc nắc năl ghít đắh xa nay nắc đoo. Nâu đoo nắc cung rơơm kiêng âng pazêng công nhân zi.”

       Bhiệc pa chô bha ar bảo hiểm xã hội đoọng ha ma nuýh pa bhrợ đoọng zư lêy quyền lợi liêm crêê âng ma nuýh pa bhrợ. Đhr’năng lalua vêy bấc doanh nghiệp nắc pay zên bảo hiểm xã hội zập c’xêê âng ma nuýh pa bhrợ ha dợ cắh tộ đoọng, cắh tộ đoọng nợ. Tu cơnh đếêc, ma nuýh pa bhrợ vêy quyền năl doanh nghiệp ơy đoọng bảo hiểm xã hội đoọng ha đay căh, zên đoọng nắc h’mơ lâng cóh cr’chăl đanh h’mơ. Ha dang vêy râu cắh ta níh nắc ma nuýh pa bhrợ choom kiện doanh nghiệp.

       Đhơ cơnh đếêc, pa cắh mặt bơr pêê doanh nghiệp k’đươi moon nắc zư đớc bha ar bảo hiểm xã hội âng ma nuýh pa bhrợ. Pa căn Đào Thị Thu Huyền, Chánh văn phòng Công ty TNHH Canon Việt Nam đoọng năl, công ty vêy 22 r’bhầu ch’nắc pa bhrợ, ngai bil bha ar bảo hiểm nắc dưr váih bấc râu cắh liêm choom bêl bhrợ têng cớ bha ar nâu: “Ha dang pa chô bha ar bảo hiểm đoọng ooy ma nuýh pa bhrợ nắc bấc ngai bhrợ bil bha ar BHXH âng đay. Bêl bhrợ têng apêê bh’rợ crêê tước cr’ay cr’naanh, n’niên ca coon cắh cợ đhêy pa bhrợ nắc lưm bấc râu k’đháp k’ra tu zêng trách nhiệm nắc chô muy đắh, nắc đoo doanh nghiệp. Tu cơnh đếêc, a zi k’đươi moon lâng cơ quan bảo hiểm xã hội đoọng ma nuýh pa bhrợ bơơn uỷ quyền đoọng ha ma nuýh đươi dua pa bhrợ nắc zư bha ar bảo hiểm âng đay đoọng bhrợ têng zập c’nặt bh’rợ đoọng liêm buôn, đấh lâng k’đhợơng nhâm doó choom bil bha ar.”

       Ting cơnh quy định âng Luật BHXH, ma nuýh pa bhrợ nắc zư pazêng chứng từ gốc, BHXH Việt Nam zư đớc chứng từ điện tử cóh hệ thống phần mêm k’đhợơng lêy. Lalăm, pazêng bha ar ơy pa liêm đắh pháp lý, xa nay zập zêng, nắc chroót pa chô đoọng ha ma nuýh pa bhrợ. Lâng pazêng bha ar cắh ơy zập zêng xa nay, nắc lêy pa xoọng đắh ma nuýh đong, đắh cr’chăl nộp zên bảo hiểm xã hội nắc pa liêm lâng zao pa chô. Xọoc đâu, Bảo hiểm xã hội xoọc k’rong bhrợ pa liêm hệ thống công nghệ thông tin liêm t’mêê lâng bhrợ têng liêm xang bhiệc cấp đoọng mã định danh đoọng ha pa zêng ma nuýh pa bhrợ. Đắh bhiệc pa chô bha ar bảo hiểm cắh đấh cơnh ta moon, t’coóh Trần Đình Liệu, Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam đoỌng năl: cóh đhr’năng bhrợ têng dzợ lưm k’đháp đắh lêy cha mệêt, t’mọot râu xa nay đắh ma nuýh pa bhrợ ooy dữ liệu điện tử. Tu cơnh đếêc, x’rịa c’moo 2017 cắh cợ nắc k’zíh bhlầng tước tợơp c’moo 2018 nắc bhrợ têng xang bha ar BHXH đoỌng ha ma nuýh pa bhrợ. Lâng apêê doanh nghiệp cắh mặ pa bhrợ dzợ, nợ zên bảo hiểm nắc BHXH Việt Nam lêy bhrợ têng tước t’ngay âng doanh nghiệp n’nặc đọong zên đoọng ha pêê pa bhrợ. T’coóh Trần Đình Liệu moon: “Đợ bảo hiểm xã hội âng ma nuýh pa bhrợ zập c’xêê bơơn xay moon, bơơn chroót đoọng ha ma nuýh pa bhrợ nắc apêê bơơn năl c’la doanh nghiệp  vêy đoong zập zên ha đay cắh, cr’chăl đoọng, zên lương đoọng crêê ma nuýh pa bhrợ cắh. Cơnh đếêc, ma nuýh pa bhrợ nắc tự zư lêy quyền lợi đoọng ha đay. Bhiệc pa chô bảo hiểm xã hội nắc muy râu t’mêê ha dợ lêy bhrợ đoọng zập ngai năl tước lâng zư lêy quyền lợi nhâm crêê âng ma nuýh pa bhrợ. Doanh nghiệp nắc xay moon nắc a đay đoọng zên lương h’mơ lâng ơy đoọng zập t’ngay c’xêê cắh. Bhrợ têng ghít liêm cơnh đếêc nắc bơơn zư quyền lợi âng ma nuýh pa bhrợ liêm choom lấh mơ.”

        Tước nâu kêi, đhị bơr pêê tỉnh thành phố ơy tợơp bhrợ têng bhiệc nâu lâng pa cắh đhị mạng đhr’năng đoọng zên bảo hiểm xã hội. Ma nuýh pa bhrợ nắc bơơn đoọng mã sô đoọng moọt lêy cóh hệ thống xa nay bhiệc đoọng zên lâng đợ zên ta đoọng âng doanh nghiệp./.

TRẢ SỔ BẢO HIỂM XÃ HỘI: ĐẢM BẢO

QUYỀN LỢI CHÍNH ĐÁNG CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG

(Kim Thanh-TTTin )

     Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, từ năm 2016, người lao động được quyền giữ sổ bảo hiểm xã hội (BHXH). Tuy nhiên, do một số vướng mắc khi thực hiện nên từ năm 2017, người lao động mới được trả sổ. Theo đó, người lao động sẽ được giữ toàn bộ chứng từ gốc, cơ quan bảo hiểm lưu chứng từ điện tử trên hệ thống mạng quản lý. Vì vậy, người lao động  có thể yên tâm và nếu lỡ làm mất sổ thì vẫn được cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp lại. Việc làm này đảm bảo quyền lợi chính đáng của người lao động.

     Theo Luật BHXH sửa đổi 2014 có hiệu lực đầu năm 2016, người lao động có quyền tự quản lý sổ BHXH thay vì chủ sử dụng lao động giữ như hiện nay. Hàng năm, người lao động sẽ được đơn vị Bảo hiểm xã hội xác nhận về việc đóng BHXH, được yêu cầu chủ sử dụng lao động và cơ quan cung cấp thông tin. Luật cũng quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động định kỳ 6 tháng phải niêm yết thông tin về việc đóng BHXH cho người lao động và công khai thông tin do cơ quan Bảo hiểm xã hội cung cấp. Đa số người lao động ủng hộ việc trả sổ BHXH,  có thể theo dõi thường xuyên đảm bảo quyền lợi của mình trong thời gian làm việc. Chị Hoàng Mỹ Hạnh, công nhân làm việc tại Khu công nghiệp Bắc Thăng Long  cho biết: “Tôi làm ở công ty đã được gần 10 năm rồi nhưng từ ngày tôi vào làm đến giờ, tôi chưa được nhìn thấy cái sổ bảo hiểm xã hội trông như thế nào. Nguyện vọng của chúng tôi cũng muốn nhìn xem sổ của chúng tôi được doanh nghiệp đóng như thế nào và có đúng hay không. Ai cũng muốn mình bỏ tiền ra đóng bảo hiểm thì phải biết thông tin về nó. Đây cũng là nguyện vọng chung của tất cả công nhân chúng tôi”

    Việc trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động. Thực tế có nhiều doanh nghiệp vẫn trừ tiền đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng của người lao động nhưng trốn đóng, nợ đóng. Vì vậy, người lao động có quyền biết doanh nghiệp đã đóng bảo hiểm xã hội cho mình là bao nhiêu tiền và trong thời gian bao lâu. Nếu thắc mắc, người lao động có thể khiếu kiện doanh nghiệp.

    Tuy nhiên, đại diện một số doanh nghiệp kiến nghị vẫn giữ lại sổ bảo hiểm xã hội của người lao động. Bà Đào Thị Thu Huyền, Chánh văn phòng Công ty TNHH Canon Việt Nam cho biết, công ty có 22 nghìn lao động, trường hợp người lao động làm mất sổ sẽ gây ra nhiều phiền phức về thủ tục khi làm lại sổ:“Nếu trả sổ cho người lao động thì nhiều người sẽ bị thất lạc sổ BHXH của mình. Khi giải quyết các thủ tục liên quan đến ốm đau, thai sản hay thủ tục nghỉ việc thì gặp rất nhiều khó khăn vì tất cả trách nhiệm đều quy về đầu mối là doanh nghiệp. Vì thế nên chúng tôi tiếp tục kiến nghị cơ quan bảo hiểm xã hội cho người lao động được ủy quyền cho người sử dụng lao động giữ sổ của mình để giải quyết các thủ tục được tiện lợi, nhanh chóng và đảm bảo không bị mất sổ”

    Theo quy định của Luật BHXH, người lao động sẽ giữ toàn bộ chứng từ gốc, Bảo hiểm xã hội Việt Nam giữ chứng từ điện tử trên hệ thống phần mềm quản lý. Trước mắt, những sổ đã hoàn chỉnh về thủ tục pháp lý, thông tin đã đầy đủ, sẽ trả cho người lao động. Đối với những sổ nào chưa đầy đủ thông tin, cần bổ sung về nhân thân, về thời gian đóng bảo hiểm xã hội thì sẽ điều chỉnh và bàn giao. Hiện, Bảo hiểm xã hội đang tập trung hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin hiện đại và hoàn thành việc cấp mã định danh cho toàn bộ người lao động. Về việc trả sổ chưa đúng như tiến độ, ông Trần Đình Liệu, Phó Tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết: trong quá trình thực hiện còn gặp khó khăn về rà soát, nhập thông tin của người lao động vào cơ sở dữ liệu điện tử. Vì vậy, cuối năm 2017 hoặc chậm nhất tới đầu năm 2018 sẽ hoàn thành công tác trả sổ BHXH cho người lao động. Đối với các doanh nghiệp phá sản, nợ đọng thì BHXH Việt Nam sẽ thực hiện chốt sổ đến thời điểm mà đơn vị đóng cho người lao động. Ông Trần Đình Liệu nói: “Sổ bảo hiểm xã hội của người lao động hàng tháng được công khai, được trả cho người lao động thì họ sẽ biết được chủ doanh nghiệp có đóng đủ cho mình, thời gian đóng, mức lương đóng đúng cho người lao động không. Như vậy người lao động sẽ tự bảo vệ quyền lợi cho mình. Việc trả sổ bảo hiểm xã hội là điều rất mới nhưng cần công khai và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động. Doanh nghiệp phải công khai là tôi đã đóng cho anh mức lương bao nhiêu và đã đóng đủ thời gian chưa. Rõ ràng việc công khai làm cho tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi người lao động tốt hơn”

    Đến nay, tại một số tỉnh thành phố đã thí điểm công khai thông tin trả lại sổ BHXH và cung cấp trên mạng tiến độ đóng BHXH. Người lao động đã được cấp mã số để truy cập trên hệ thống thông tin quá trình đóng và mức đóng của doanh nghiệp./.