Tu k’tiếc k’bunh zr’nắh k’đháp, Trường Tiểu học Chư Pui 2, chr’val Chư Pui, chr’hoong Krông Bông, tỉnh Đắc Lắc vêy 7 zr’lụ trường, cóh đêếc vêy zr’lụ trường ch’ngai bhlâng cóh da ding Ea Rớt, ch’ngai tơợ zr’lụ ch’val mơ 20km. Đoọng tước ooy zr’lụ trường n’nâu, apêê giáo viên nắc lướt z’lấh bấc đhr’đác đhr’luônh, pa bhlâng nắc đhr’đấc da ding Ea Lang nắc bấc ngai đớc P’loọng pleng, tu pa bhlâng u dal. Lấh 10 c’moo ahay, bấc thầy cô giáo âng Trường Tiểu học Chư Pui 2 nắc dzợ t’bhlâng z’lấh zr’nắh k’đháp đoọng đơơng âng cr’liêng chữ tước ooy k’ha riêng p’niên k’tứi cóh zr’lụ ch’ngai bha dắh n’nâu. Đh’rứah lâng Thế Thắng  phóng viên Đài P’rá Việt Nam tước lâng apêê thầy cô giáo cóh đâu đhị bha ar xrặ cơnh đâu:

           Lướt z’lấh bấc c’lâng ving lâng đhr’đấc đhr’luônh k’tiếc c’tiêr, ch’ngai bha dắh cóh crâng, ađhi nắc vêy tước ooy p’loọng pleng Ea Rớt. Rau n’léh váih lâng zi nắc muy zr’lụ trường lâng mơ 6 phòng t’mêê lâng muy đhr’nong đong ắt âng giáo viên lứch ma zir xrắh. Cr’noon Ea Rớt ắt ch’ngai cóh crâng k’coong, vêy lấh 200 pr’loọng đong, k’nặ 1300 cha nắc manuýh, bấc bhlâng nắc đhanuôr acoon cóh: Mông, Mường, Dao tơơi tơợ apêê tỉnh n’đắh Bắc mót ooy đâu. C’moo học n’nâu, zr’lụ trường Ea Rớt vêy 8 lớp tiểu học, k’nặ 200 học sinh. Thầy giáo Phạm Duy Thắng lâng 7 cha nắc thầy cô giáo dzợ p’niên nhăn lướt pa bhrợ cóh trường n’nâu. Pazêng apêê đoo nắc lứch zay lâng bh’rợ tr’nêng âng đay. Lấh ooy bh’rợ pa choom, apêê thầy cô nắc dzợ tước ooy đong apêê ađhi học sinh zr’nắh k’đháp, buôn đhêy học đoỌng k’dua apêê a đhi tước ooy lớp, pa choom p’xoọng đoọng ha học sinh học cắh lấh choom, xay moon ooy apêê k’conh k’căn học sinh cắh choom đoọng k’coon đhêy học. C’lâng lướt chô zr’nắh k’đháp pa bhlâng, cắh vêy điện, ta bhúch đác, muy chu ng’câl ch’néh, r’véh nắc đươi prang tuần… nắc cóh zập ha dum, apêê thầy cô dzợ bắt dầu đoọng pa choom apêê ađhi học xrặ, pa choom hát, p’rá âng apêê thầy lâng trò nắc chr’val cóh zr’lụ crâng k’coong. Thầy giáo Phạm Duy Thắng prá:

              Tr’nơớp c’moo đâu a cu lâng apêê giáo viên dzợ p’niên nhăn lướt pa bhrợ. Muy pâng zr’nắh k’đháp bhlâng nắc cắh vêy điện, đác đoọng ha giáo viên đươi dua, zr’lụ cắh vêy điện, bêl pleng boo đhơ ngụ cơnh đâu nắc cóh phòng học cắh zập tr’ang. Pr’đươi cơnh pa pan, tr’nớt cắh vêy u liêm cơnh cóh ngoài n’tốh. Pr’ắt tr’mông âng đhanuôr zr’nắh k’đháp pa bhlâng, cóh đêếc zr’nắh k’đháp bhlâng nắc c’lâng lướt chô… Hân đhơ zr’nắh k’đháp cơnh đêếc nắc azi công bhui har lâng k’er apêê ađhi học sinh cóh đâu, tu cơnh đêếc nắc t’bhlâng ắt pa choom.

         Tơợ tốh da ding Ea Lang nắc zr’lụ trường Ea Ô, âng Trường Tiểu học Chư Pui 2, ch’ngai tơợ zr’lụ chr’val. Hân đhơ cơnh đêếc apêê thầy cô giáo p’niên cắh k’pân ch’ngai bha dắh, zập t’ngay đơơng âng cr’liêng chữ tước ooy k’ha riêng apêê ađhi học sinh. Tơợ thị trấn Krông Kmar, chr’hoong Krông Bông, zập t’ngay cô giáo Nguyễn Thị Dung lướt lấh 25 km tước ooy zr’lụ trường n’nâu. Ha dang cắh vêy cr’noọ chắp hơnh bh’rợ tr’nêng, cắh vêy cr’noọ k’er da dô apêê ađhi học sinh nắc cắh mặ ắt pa bhrợ cóh zr’lụ k’tiếc n’nâu:

            Da dêr k’er học sinh, lứch loom luônh tu apêê ađhi hcọ sinh, tu học sinh cóh đâu bấc bhlâng nắc prá p’rá âng vel đong đay. Zr’nắh k’đháp bhlâng nắc lớp 1, apêê mót học nắc cắh n’năl p’rá, nắc công t’bhlâng pa choom đoọng apêê ađhi n’năl xrặ.

            N’năl apêê thầy cô giáo ắt ch’ngai đong, bấc rau ta bhúch, k’conh k’căn âng học sinh manuýh Mông, Mán, Mường… cóh cr’noon Ea Ô, cr’noọ Ea Rớt, chr’val Chư Pui nắc đhiệp n’năl chêếc đoọng r’véh r’đoong, đoọng vêy pr’dzăm bêl cha cha. Cóh zr’lụ n’nâu, pazêng apêê ađhi nắc lứch manuýh acoon cóh, p’rá la lay cơnh, nắc bấc apêê k’conh k’căn ơy tước bhrợ bh’rợ ta ơơi pa chô boóp p’rá, zúp zooi apêê thầy cô pa choom kiến thức đoọng ha học sinh. T’coóh Sín Chứ Chơ, ắt cóh cr’noon Ea Ô, chr’val Chư Pui prá:

           Bấc bhlâng cóh đâu nắc manuýh Mông cắh lấh n’năl ooy p’rá a duôn, tu cơnh đêếc zr’nắh k’đháp ha apêê thầy cô. Apêê thầy cô pa choom zay pa bhlâng lâng t’bhlâng pa choom đoọng ha p’niên học, công vêy p’niên choom học. Manuýh Mông zi chắp hơnh pa bhlâng apêê thầy cô.

              Trường Tiểu học Chư Pui 2 ắt đăn zr’lụ chr’val, nắc vêy tước 7 zr’lụ trường ắt ch’ngai tu crâng k’coong. Trường vêy 1.535 học sinh, lấh 70% học sinh nắc manuýh acoon cóh lâng lấh muy pâng học sinh nắc học đhị apêê zr’lụ trường ch’ngai tơợ zr’lụ chr’val. Hiệu trưởng Vũ Đình Tùng xay moon, nhà trường vêy lấh 80 cán bộ, giáo viên nắc muy pâng giáo viên nắc đợ apêê thầy cô giáo dzợ p’niên tước ắt pa choom cóh zr’lụ ch’ngai đoọng pa choom cr’liêng chữ:

            Zr’lụ Ea Rớt nắc zr’lụ ch’ngai pa bhlâng, c’lâng lướt zr’nắh k’đháp, pr’ắt tr’mông công zr’nắh k’đháp. Bêl ahay đợ học sinh cắh n’năl chữ tước lấh 80%, nắc tước nâu cơy đợ học sinh tước ooy trường tước 97%. Lấh ooy bh’rợ lướt pa choom, thầy cô ta luôn lướt ooy pr’loọng đong zr’nắh k’đháp đoọng k’dua apêê ađhi học sinh buôn đhêy học tước ooy lớp. Ting n’nắc pa choom muy bơr a đhi học cắh lấh choom bh’rợ học cóh đong lâng ting lướt đh’rứah lâng c’bhúh bhrợ bh’rợ liêm loom. Lấh ooy rau chế độ k’đơơng t’pấh giáo viên âng nhà nước, nhà trường công cher đoọng zên xăng xe lướt chô đoo bêl họp hành cắh cậ bhrợ têng bh’rợ chuyên môn, câl pr’đươi điện năng lượng, giếng đác lâng zúp zooi p’xoọng pr’đươi đoọng ha thầy cô lâng ta luôn tước lum lêy apêê thầy cô bêl lum zr’nắh k’đháp…

            Pa choom cr’liêng chữ cóh zr’lụ ch’ngai bha dắh bhlâng, cơnh tước ooy p’loọng pleng Ea Rớt lâng bấc rau zr’nắh k’đháp, nắc tu cr’noọ da dêr học trò lâng chắp hơnh bh’rợ tr’nêng ơy bhrợ đoọng ha pazêng apêê thầy cô giáo dzợ p’niên cóh pazêng zr’lụ trường âng Trường Tiểu học Cư Pui 2 z’lấh pazêng rau zr’nắh k’đháp đoọng bhrợ t’váih rau chr’nắp ga mắc, đơơng âng cr’liêng chữ tước ooy đhanuôr acoon cóh đhị zr’lụ ch’ngai bha dắh n’nâu./.

Gieo chữ trên “cổng trời” Ea Rớt

         Do địa hình rừng núi cách trở, Trường Tiểu học Chư Pui 2, xã Chư Pui, huyện Krông Bông, tỉnh Đắc Lắc có đến 7 điểm trường, trong đó có điểm trường xa nhất trong núi sâu Ea Rớt, cách trung tâm xã hơn 20 km. Để đến được điểm trường này, các giao viên phải vượt qua rất nhiều dốc cao ven núi, nhất là dốc núi Ea Lang mà mọi người thường gọi là “Cổng trời” vì độ cao và và nguy hiểm. Hơn mười năm qua, nhiều thầy cô giáo của Trường Tiểu học Chư Pui 2 vẫn ngày đêm cần mẫn, bám trụ, vượt bao khó khăn, thiếu thốn để đem con chữ đến với hàng trăm trẻ em nơi thâm sơn cùng cốc này. Phóng sự “Gieo chữ trên cổng trời Ea Rớt” của PV Đài TNVN thường trú tại Tây Nguyên, mời quý vị và các bạn cùng nghe:

              Vượt qua nhiều đoạn đường quanh co và những dốc dài trơn trượt, hút hút giữa rừng sâu, chúng tôi đã đến được “cổng trời” Ea Rớt. Hình ảnh đầu tiên hiện ra là một điểm trường với 6 căn phòng mới và một căn nhà ở của giáo viên rất tuềnh toàng. Thôn Ea Rớt nằm cách biệt giữa rừng sâu, có hơn 200 hộ, gần 1300 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào các dân tộc: Mông, Mường, Dao di cư vào từ các tỉnh phía Bắc. Năm học này, điểm trường Ea Rớt có 8 lớp tiểu học, gần 200 học sinh. Thầy giáo Phạm Duy Thắng và bảy cô giáo trẻ đã xung phong vào công tác ở điểm trường này. Tất cả đều rất tâm huyết với nghề. Ngoài buổi đi dạy, các thầy cô còn đến nhà các em học sinh khó khăn, hay nghỉ học để vận động các em đến lớp, dạy thêm miễn phí cho học sinh yếu, tuyên truyền cho phụ huynh không cho con nghỉ học sớm. Đường đi lại rất khó khăn, thiếu điện, thiếu nước, một lần mua thức ăn dùng cả tuần… Nhưng đêm đêm, các thầy cô vẫn thắp đèn dạy các em học vẽ, dạy hát, tiếng thầy trò phá tan sự tĩnh mịnh chốn thâm sơn này. Thầy giáo Phạm Duy Thắng cho biết:

             “Đầu năm nay em và các giáo viên trẻ xung phong vào công tác. Một phần khá khó khăn do thiếu thốn điện, nước sinh hoạt cho giáo viên, điểm trường không có điện, hầu hết trời mưa âm u như thế này thì trong phòng học không đảm bảo ánh sáng. Cơ sở vật chất bàn ghế không được tốt như ngoài kia. Đời sống bà con đồng bào khá khó khăn, trong đó địa bàn đi lại và cuộc sống khó khăn... Dù điều kiện gian khó nhưng chúng tôi vẫn cảm thấy vui và rất thương học sinh trong này nên gắn bó ...”

                 Phía bên kia dãy núi Ea Lang là điểm trường Ea Ô, thuộc Trường Tiểu học Chư Pui 2, cách biệt trung tâm xã. Thế nhưng các thầy cô giáo trẻ vẫn không quản ngại xa xôi, ngày ngày đem con chữ đến với hàng trăm trẻ em. Từ thị trấn Krông Kmar, huyện Krông Bông, hàng ngày cô giáo Nguyễn Thị Dung vượt hơn 25km để đến với điểm trường này. Nếu không tâm huyết với nghề, không vì tình thương dành con trẻ, thì rất khó gắn bó với vùng đất này.

                “Yêu học sinh, hết lòng vì học sinh, vì học sinh ở đây đa số nói tiếng địa phương. Khó khăn nhất là lớp 1, các em vô thì khó khăn vì không hiểu được tiếng địa phương nhưng vẫn chịu khó để rèn các cháu biết đọc biết viết.”

                  Biết các thầy cô giáo nhà xa, rất thiếu thốn, phụ huynh đồng bào các dân tộc Mông, Mán, Mường… ở thôn Ea Ô, thôn Ea Rớt, xã Chư Pui chỉ biết động viên, chia sẻ bằng nắm rau, mớ khoai, để cải thiện bữa ăn hàng ngày. Ở khu vực này, hầu hết con em đều là dân tộc thiểu số, bất đồng ngôn ngữ, nên nhiều phụ huynh đã tình nguyện làm “phiên dịch viên”, hỗ trợ thầy cô truyền thụ kiến thức cho học sinh. Ông Sín Chứ Chơ, ở thôn Ea Ô, xã Chư Pui cho biết:

              “Đa số ở đây là người Mông ít biết tiếng phổ thông cho nên khó khăn cho các thầy cô dạy. Thầy cô dạy rất nhiệt tình và cố gắng dạy cho các con học, có một số cũng học được. Người Mông mình rất yêu quý thầy cô.”

         Trường tiểu học Chư Pui 2 ở gần trung tâm xã, nhưng có đến 7 điểm trường nằm xa xôi cách trở bởi núi rừng. Trường có 1.535 học sinh, hơn 70% học sinh dân tộc thiểu số và hơn nửa học sinh phải học tại các điểm trường xa trung tâm này. Hiệu trưởng Vũ Đình Tùng cho biết, nhà trường có hơn 80 cán bộ, giáo viên thì gần nửa giáo viên, chủ yếu là những thầy cô giáo trẻ bám trụ ở những điểm trường xa để dạy học.

         “Ea Rơt là điểm xa nhất, đường xá đi lại khó khăn, điều kiện kinh tế gặp rất nhiều khó khăn. Trước đây tỉ lệ học sinh mù chữ chiếm trên 80%, nhưng đến nay tỉ lệ học sinh được đến trường gần 97%. Ngoài công việc đi dạy thầy cô thường đi xuống các gia đình khó khăn để vận động các học sinh hay nghỉ học ra lớp. Đồng thời hướng dẫn 1 số em có học lực yếu kém cách học ở nhà và tham gia các nhóm đi làm từ thiện. Ngoài chế độ thu hút theo quy định của nhà nước, nhà trường hỗ trợ tiền xăng xe đi lại mỗi khi họp hành hoặc sinh hoạt chuyên môn, mua sắm hệ thống điện năng lượng, giếng nước và hỗ trợ thêm đồ dùng cho thầy cô và thường xuyên vào thăm động viên thầy cô lúc khó khăn…”

          Dạy học ở những vùng núi xa xôi nhất, như đến tận “cổng trời” Ea Rớt với biết bao gian khó, nhưng tình yêu học trò và tâm huyết với nghề giáo đã giúp các thầy cô giáo trẻ ở các điểm trường của Trường Tiểu học Chư Pui 2 vượt lên tất cả để gieo những mầm xanh, đem con chữ đến với đồng bào các dân tộc vùng xa xôi này.