Đoọng zúp zooi, p’too pa choom đợ ta đhâm c’mor n’huông n’lất n’năl đợ rau n’lất âng đay lâng t’bhlâng pa liêm pa crêê, ting ắt đh’rứah lâng zập ngai, c’moo 2012, Tỉnh Đoàn Đắc Lắc bhrợ têng xa nay bh’rợ: Zúp zooi ta đhâm c’mor ơy chô ắt liêm crêê, cai nghiện choom ting ắt đh’rứah lâng pr’ắt tr’mông zazum. Xang 5 c’moo xay bhrợ, xa nay bh’rợ n’nâu ơy chô đơơng bấc rau liêm choom, zúp zooi đoọng ha ta đhâm c’mor huông lất chô ắt cơnh liêm crêê.

     Zập t’ngay, t’bhlâng bhrợ têng bh’rợ âng manuýh thợ mộc, bhrợ pa liêm đoọng ha bấc đhr’nong đong lâng bấc rau bh’nơơn chr’nắp tơợ n’loong, a noo Trần Văn Sơn ắt cóh chr’val Ea Khanh, chr’hoong Ea Hleo, tỉnh Đắc Lắc công bhrợ bhrợ pa liêm đoọng ha lang đay đoọng t’bil lơi n’lất cóh bêl ahay. C’moo 2008, a noo Sơn crêê Toà án toọm 2 c’moo 9 c’xêê ắt tù, tu bh’rợ lêệng c’chêết manuýh đhị đhr’năng ta pa zol. Cóh c’xêê c’moo ắt tù, a noo ơy n’năl ghít rau n’lất âng đay lâng t’bhlâng ắt pa liêm đoọng đơớh bhrợ pa dưr cớ lang đay. Bêl chô tơợ tù, la lay lâng bấc ngai n’lơơng xoọc dợ k’rang ooy pr’ắt tr’mông cóh ya chroo âng đay nắc a noo Sơn t’bhlâng bhr’lậ rau n’lất âng đay lâng pa bhrợ. Cóh tr’nơớp, a noo lum bấc rau zr’nắh k’đháp, cơnh cắh vêy zên, cắh ơy vêy manuýh tước câl, muy bơr cha nắc manuýh cắh kiêng ắt đh’rứah lâng a noo… Nắc đươi vêy rau p’too pa choom, zúp zooi âng pr’loong đong, apêê pr’zớc lâng tổ chức Đoàn, a noo nắc bơơn vặ zên zúp zooi ta đhâm c’mor bhrợ pa dưr lang đay lâng đợ zên mơ 20 ức đồng đoọng bhrợ têng zr’lụ bhrợ mộc. Tơợ rau t’bhlâng bhrợ têng, vêy trách nhiệm cóh bh’rợ a noo vêy bh’rợ tr’nêng ta luôn, thu nhập ting t’ngay dưr bấc. Lâng bh’rợ cóh xoọc đâu, a noo Sơn vêy pr’ắt tr’mông nhâm mâng, thu nhập 150 ức đồng cóh muy c’moo, bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha 2 cha nắc lâng đợ zên lương mơ 3 ức đồng cóh muy c’xêê. A noo Trần Văn Sơn prá: “Cóh tr’nơớp chô acu vêy đợ cr’noọ xr’dô, hân đhơ cơnh đêếc vêy đợ rau p’too pa choom âng pr’loọng đong, rau k’rang zúp zooi âng apêê Đoàn viên đh’rứah lâng chính quyền vel đong, acu nắc nhăn lướt pa bhrợ ha apêê n’lơơng, ting t’ngay nắc vặ zên bhrợ têng zr’lụ bhrợ mộc la lay. Acu k’noọ nắc đhiệp muy pa dưr kinh tế liêm choom nắc vêy choom nhâm mâng ooy pr’ắt tr’mông âng pr’loọng đong lâng bhrợ t’váih rau tin đươi lâng apêê n’lơơng, đoọng apêê đoo n’năl đợ manuýh huông lất cơnh azi nắc công vêy cr’noọ cr’niêng liêm crêê, cộng kiêng bhrợ pa dưr cớ lang đay.”

     Lấh 5 c’moo, xay bhrợ xa nay bh’rợ: Zúp zooi ta đhâm c’mor ơy chô ắt liêm crêê, cai nghiện choom ting ắt đh’rứah lâng pr’ắt tr’mông zazum, bấc ta đhâm c’mor cóh tỉnh nắc bơơn vêy ta k’rang lêy, zúp zooi âng zập cấp bộ Đoàn, Hội lâng bấc bh’rợ tr’nêng liêm chr’nắp, zúp zooi apêê đoo dưr váih manuýh đhanuôr liêm crêê. Chr’nắp bhlâng, xa nay bh’rợ pazum bhrợ đh’rứah p’too pa choom phạm nhân ta đhâm c’mor lâng zúp zooi apêê đoo chô ắt đh’rứah lâng pr’ắt tr’mông zazum bhlưa Tỉnh Đoàn lâng trại giam Đắc Tân, Đắc Trung ( Tổng cục 8 Bộ Công an) ơy ơy p’too pa choom, pa dưr đợ apêê ta đhâm c’mor n’huông n’lất bhrợ pa dưr cr’noọ cr’niêng, ắt cải tạo liêm choom, đơớh bơơn chô ooy pr’ắt tr’mông, lâng pr’loong đong. Đại tá Lương Xuân Ngợi, Giám thị Trại giam Đắc Tân, chr’hoong Mđrăk prá: “Pa dưr c’rơ âng rau pazum bhrợ đh’rứah âng apêê đoàn thể âng Hội Liên hiệp ta đhâm c’mor tỉnh lâng bán giám thị trại giam Đắc Tân, Đắc Trung ta luôn vêy bh’rợ pazum bhrợ đh’rứah nhâm mâng đoọng p’too moon xay bhrợ liêm choom xa nay bh’rợ n’nâu. La lua nắc p’too pa choom apêê phạm nhân đoọng apêê ađhi lêy đợ rau chr’nắ âng bh’rợ ting ắt đh’rứah lâng pr’ắt tr’mông zazum, đoọng cắh đoọng muy phạm nhân hân đoo ơy chô ắt ooy pr’ắt tr’mông zazum nắc dưr bhrợ cớ bh’rợ lất xa nay pháp luật.”

     N’năl ghít cr’noọ cr’niêng âng bấc ta đhâm c’mor t’mêê chô ắt lâng rau liêm crêê, cóh t’ngay c’xêê tr’nơớp chô ooy pr’ắt tr’mông c’xu nắc lứch xơợng xr’dô, apêê cấp bộ Đoàn, Hội đơớh loon k’rang, tước lum lêy, p’too pa choom, xay moon c’lâng bh’rợ đoọng apêê ađhi đơớh choom ắt lâng pr’ắt tr’mông zazum. Cóh 5 c’moo xay bhrợ xa nay bh’rợ n’nâu, đh’rứah lâng ting bhrợ têng âng bấc ban, ngành vel đong, nắc vêy lấh 2 r’bhâu ta đhâm c’mor xang bêl cải tạo nắc vêy ta xay moon bh’rợ tr’nêng. Cóh pazêng n’nắc, nắc vêy lấh 200 ta đhâm c’mor vêy bh’rợ tr’nêng nhâm mâng cóh apêê công ty, doanh nghiệp, lấh 23 ta đhâm c’mor bơơn vặ zên pa dưr kinh tế lâng đợ zên k’nặ 800 ức đồng. A noo Y Nhuân Byă, Bí thư tỉnh Đoàn Đắc Lắc xay moon, bấc apêê ta đhâm c’mor ting bhrợ têng xa nay bh’rợ n’nâu cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay ơy liêm choom bấc pa bhlâng, ắt mamông liêm crêê lâng t’bhlâng bhrợ têng đợ rau cr’noọ cr’niêng âng đay. Cóh pazêng t’ngay c’xêê ha y, bh’rợ zúp zooi ta đhâm c’mor xang bêl cải tạo chô ắt ooy pr’ắt tr’mông zazum nắc dợ vêy ta bhrợ ta luôn lâng xăl t’mêê đoọng crêê cơnh lấh mơ lâng đhr’năng la lua. “Tỉnh Đoàn ơy pazum đh’rứah lâng ngân hàng chính sách xã hội, tơợ zên đớc đoọng ha apêê pr’zớc n’nâu nắc vêy la lay, tỉnh đoàn xoọc ch’mêết lêy t’nooi đoọng bhrợ pay động ha apêê pr’zớc vêy cr’noọ kiêng vặ zên pa dưr kinh tế lâng zúp zooi apêê pr’zớc đươi dua zên crêê cơnh, liêm choom. Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng xa nay bh’rợ n’nâu liêm choom lấh mơ nắc đơớh vêy ting bhrợ têng âng bấc ban, ngành, đoàn thể lâng rau k’rang âng chính quyền vel đong đoọng zúp zooi ta đhâm c’mor vêy pr’đơợ t’bhlâng chô ắt mamông liêm crêê.”

     Rơơm kiêng, lâng rau t’bhlâng âng zập cấp ngành, đơn vị, vel đong cóh đêếc nắc vêy ting xay bhrợ liêm choom lấh mơ âng Đoàn ta đhâm c’mor tỉnh Đắc Lắc nắc zúp zooi bấc lấh mơ đợ apêê ta đhâm c’mor n’huông n’lất dưr liêm crêê, ắt mamông liêm choom ha pr’loọng lâng ha xã hội./.

THẮP SÁNG ƯỚC MƠ CHO THANH NIÊN LẦM LỖI

Hương Lý

    Nhằm giúp đỡ, giáo dục thanh niên lầm lỡ nhận ra lỗi lầm của mình và quyết tâm sửa chữa, tái hòa nhập cộng đồng, năm 2012, Tỉnh Đoàn Đắk Lăk xây dựng Đề án “Hỗ trợ thanh niên sau phạm tội, cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng”. Sau 5 năm triển khai, Đề án mang lại hiệu quả thiết thực giúp đỡ cho nhiều thanh niên hoàn lương.

    Hàng ngày, tỷ mẩn với công việc của một người thợ mộc, làm đẹp cho bao ngôi nhà với nhiều sản phẩm từ gỗ, anh Trần Văn Sơn ở xã Ea Khanh, huyện Ea Hleo, tỉnh Đắc Lắc cũng đang làm đẹp cho cuộc đời mình để xóa đi những lỗi lầm đã qua. Năm 2008, anh Sơn bị Tòa án tuyên phạt 2 năm 9 tháng về tội “ Giết người trong trạng thái bị kích động”. Thời gian ở tù, anh nhận ra những sai trái của mình, anh rất ân hận và quyết tâm cải tạo thật tốt để có cơ hội làm lại cuộc đời. Khi trở về, khác với nhiều người còn đang mặc cảm, hoang mang trước tương lai thì anh Sơn đã quyết tâm sửa đổi lỗi lầm bằng lao động. Ban đầu, anh phải đối mặt với rất nhiều khó khăn như: thiếu vốn, chưa có khách hàng, một số người còn ngại tiếp cận với mình… Nhưng nhờ sự động viên của gia đình, bạn bè và tổ chức Đoàn, anh được tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ thanh niên hoàn lương với số vốn 20 triệu đồng để mở xưởng mộc. Từ sự chịu khó, chăm chỉ có trách nhiệm trong công việc anh có việc làm đều đặn, thu nhập tốt dần lên. Với công việc hiện nay, anh Sơn có cuộc sống ổn định, thu nhập 150 triệu đồng/năm, tạo việc làm cho 2 lao động khác với mức lương 3 triệu đồng/tháng. Anh Trần Văn Sơn nói: “Lúc đầu về tôi có chút mặc cảm, nhưng nhờ sự động viên của gia đình, sự quan tâm của các bạn Đoàn viên cùng chính quyền địa phương tôi đã mạnh dạn xin đi làm thuê, dần được vay vốn mở xưởng mộc riêng. Tôi suy nghĩ chỉ có phát triển kinh tế tốt mới ổn định cuộc sống gia đình và tạo niền tin với những người xung quanh để họ hiểu rằng những người lầm lỗi như chúng tôi cũng có ước mơ, cũng có khao khát làm lại cuộc đời sau lầm lỗi.”

    Qua 5 năm, thực hiện Đề án “Hỗ trợ thanh niên sau phạm tội, cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng”, nhiều thanh niên trong tỉnh đã nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp bộ Đoàn, Hội với nhiều hoạt động thiết thực giúp họ trở thành người công dân có ích. Đặc biệt, chương trình phối hợp giáo dục phạm nhân trong độ tuổi thanh niên và giúp đỡ họ tái hòa nhập cộng đồng giữa Tỉnh Đoàn và trại giam Trại giam Đắc Tân, Đắc Trung ( Tổng cục 8 Bộ Công an ) đã động viên, khích lệ những thanh niên phạm tội xây dựng được mục tiêu, động lực cải tạo tốt, sớm trở về với cuộc sống, với gia đình. Đại tá Lương Xuân Ngợi, Giám thị Trại giam Đắc Tân, huyện Mđrăk cho biết: “Phát huy thế mạnh của sự phối hợp các đoàn thể của Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh và ban giám thị trại giam Đắc Tân, Đắc Trung luôn luôn có sự phối hợp chặt chẽ để chỉ đạo thật tốt kế hoạch này. Thực sự giáo dục phạm nhân để các em thấy được ý nghĩa và tầm quan trọng của tái hòa nhập cộng đồng để không để một phạm nhân nào tái hòa nhập cộng đồng mà lại vi phạm pháp luật.”

    Nắm bắt tâm trạng của phần lớn thanh niên mới hoàn lương, thời gian đầu trở về với cuộc sống đời thường đều rất hụt hẫng, mặc cảm các cấp bộ Đoàn, Hội đã kịp thời quan tâm, thăm hỏi, động viên, định hướng để các em sớm hòa nhập cộng đồng. Trong 5 năm triển khai đề án, cùng với sự tham gia, phối hợp của nhiều ban, ngành địa phương, đã có hơn 2.000 thanh niên sau cải tạo được giới thiệu, tư vấn, định hướng việc làm. Trong số đó, đã có hơn 200 thanh niên có việc làm ổn định ở các công ty, doanh nghiệp, hơn 23 thanh niên được vay vốn phát triển kinh tế với số tiền gần 800 triệu đồng. Anh Y Nhuân Byă, Bí thư tỉnh Đoàn Đăk Lak cho biết, đa số thanh niên tham gia đề án trong thời gian qua đã có tiến bộ, sống có ích và tiếp tục phấn đấu thực hiện những ước mơ của mình. Thời gian tới, việc hỗ trợ thanh niên sau cải tạo tái hòa nhập cộng đồng vẫn được duy trì và tiếp tục đổi mới để phù hợp hơn với tình hình thực tế. “Tỉnh Đoàn đã phối hợp với ngân hàng chính sách xã hội, kênh vôn dành cho các bạn này đã có kênh riêng, tỉnh đoàn đang rà soát danh sách để làm thủ tịch giải ngân cho những bạn có nhu cầu vay vốn phát triển kinh tế và giúp các bạn sử dụng nguồn vốn đúng mục đích có hiệu quả. Nhưng để hiệu quả của công tác này thực sự được nâng cao thì rất cần sự vào cuộc của nhiều ban, ngành, đoàn thể và sự quan tâm của chính quyền địa phương nhằm giúp thanh niên có thêm điều kiện, sự nỗ lực, cố gắng và bản lĩnh để hoàn lương.”

    Hy vong, với sự nỗ lực của các cấp ngành, đơn vị, địa phương trong đó sự vào cuộc ngày càng tích cực của Đoàn thanh niên tỉnh Đăk Lak sẽ giúp đỡ nhiều hơn nữa những thanh niên từng lầm lỗi, thiếu niên chậm tiến trở nên tiến bộ, sống có mục tiêu, có ích cho gia đình và cộng đồng xã hội./.