Cr’chăl đăn đâu, bhiệc pa hư crâng đoọng chóh keo cóh zr’lụ crâng bơơn quy hoạch crâng đoọng đương zư k’tiếc nắc dzợ dưr váih bấc k’rơ. Đhị zr’lụ 435 âng chr’val Phước Ninh, chr’hoong Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam, crâng crêê ta col pa hư cóh đăn đếêc vêy cr’lặ xay moon crâng gmrâng cắh đoọng moọt bhrợ têng bơơn Hạt kiểm lâm chr’hoong clặ đớc đhị truíh bơr đắh toor c’lâng moọt ooy zr’lụ nâu. Đhị đâu, bấc n’loong cóh truíh c’lâng moọt tợơ mỏ k’chắh Nông Sơn tước đong máy thuỷ điện Khe Diên crêê ta col pa hư bấc ơl. Bấc n’loong pậ crêê ta col c’lâm. Pazêng n’loong nâu tợơ ơy col lơi nắc bơơn âng đơơng pa xó cóh lơơng, đoong lâng riáh crêê ta oóch roóh zêng. Bấc đhăm crâng ơy tat al prướh, oóch xang nắc xăl chóh  keo. Muy ch’nắc đhanuôr moon “ zr’lụ nâu crêê ta tal prướh, col lơi n’loong tợơ đanh ặ, lấh 3-4 c’xêê. Đhanuôr bơơn apêê k’đươi tal tếch, k’rong pa liêm lâng xăl chóh keo đhị zr’lụ k’tiếc nâu. Bhiệc nâu zêng bơơn ta bhrợ têng moọt hi dưm.

     Lâng đhr’năng cơnh đâu, Hạt kiểm lâm chr’hoong Nông Sơn ơy bhrợ bha ar lêy ch’mệêt đhr’năng pa hư crâng lâng k’xịa pay k’tiếc lất xa nay. Ting cơnh xay moon âng k’bhúh lướt pa bhrợ, tợơ lêy ch’mệêt lâng đăn lêy vêy pazêng 32 lô lâng đhăm bhứah 36ha crâng crêê pa hư. Cóh đếêc, zr’lụ crâng 435 lâng 433 âng chr’val Phước Ninh vêy 22 lô lâng đhăm bhứah lấh 20ha; zr’lụ 427 âng chr’val Quế Trung crêê pa hư 10 lô, bhứah 15ha. Đhr’năng lêy ch’mệêt, k’bhúh pa bhrợ cung bơơn lêy 3 bệê pớ cóh crâng lâng bhrợ bha ar oóch lơi. Lấh mơ nắc dzợ bơơn lêy apêê pa hư crâng ha dợ apêê nâu đấh dưr xó mứt. K’bhúh pa bhrợ nắc ơy xrắ bhrợ 4 bha ar pa hư crâng lâng đhăm bhứah lấh 5ha vêy bấc n’loong ga mắc. Đhăm mơ dzợ nắc bơơn lêy nắc k’tiếc cắh ơy vêy crâng, bhơi k’tang lâng vêy bơr pêê t’nơơm n’loong ga mắc. T’coóh Nguyễn Ngọc Nguyên- Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm chr’hoong Nông Sơn đoọng năl, đơn vị ơy pa zưm lâng k’bhúh công an, Viện Kiểm sát chr’hoong lêy ch’mệêt đhr’năng 4 lô vêy bấc n’loong ga mắc crêê ta col pa hư lất xa nay. Bh’nơơn đăng lêy, đợ crâng 1b nắc bhứah 3,3ha k’tiếc cắh ơy vêy crâng, lâng 2ha nắc crâng cắh lấh liêm. Hạt Kiểm lâm xoọc bhrợ têng pa xang hồ sơ đoọng tọom bhrợ ting cơnh quy định âng pháp luật. Lấh mơ, đơn vị ơy đoọng ha chr’val Quế Trung 9 tu bhiệc, chr’val Phước Ninh 20 tu bhiệc k’xía pay k’tiếc lất xa nay đoọng ha 2 vel đong lêy bhrợ ting cơnh c’rơ bh’rợ âng vel đong.

      Ting cơnh t’coóh Nguyễn Ngọc Nguyên, xoọc đâu, đhr’năng pay bơơn, âng đơơng, câl đươi n’loong lất xa nay đhị vel đong dzợ dưr váih lâng bấc râu tu, nắc cơnh tu bh’nơơn bh’rợ liêm dal, cóh đếêc pr’ắt tr’mông âng đhanuôr dzợ lưm bấc k’đháp đha rựt, cắh  vêy bh’rợ tr’nêng, k’tiếc bhrợ cha cắh vêy. Bấc đhị vel đong cắh ơy bhrợ têng liêm c’rơ bh’rợ lêy ch’mệêt crâng lâng k’tiếc bhrợ cha. Lâng đhr’năng pa hư crâng, pay k’xịa k’tiếc crâng đhị chr’val Phước Ninh, Quế Ninh lâng Quế Trung muy đắh nắc tu vel đong dzợ k’zíh đắh pazưm bhlưa apêê cơ quan crêê tước đoọng lêy ch’mệêt, bhrợ têng bhiệc zao k’tiếc, zao crâng đoọng ha đhanuôr.  Cóh c’moo 2015, vêy 4 tu bhiệc tong pay, k’xịa k’tiếc crâng crêê khởi tổ, 3 tu bhiệc bơơn toọm bhrợ nắc toọm án treo tu cơnh đếêc nắc cắh ơy bhrợ rợơng griing đoọng ha pân lơơng ting lêy xợơng, bhrợ váih đhr’năng pa hư crâng dưr váih bấc k’rơ lấh mơ, n’đhơ apêê kiểm lâm lâng chính quyền vel đong ơy xay moon.

     Đọong pa liêm đhr’năng nâu, UBND tỉnh Quảng Nam nắc ơy vêy Chỉ thị đắh t’bhlầng bhiệc k’đhợơng zư lêy crâng. Chỉ thị xay moon ghít, bh’cộ apêê ngành, vel đong, đơn vị nắc lêy pa chô trach nhiệm đoọng ha Chủ tịch UBND tỉnh đắh đhr’năng pa hư crâng, bhrợ têng, âng đơơng n’loong lất xa nay âng vel đong k’đhợơng lêy. Lấh mơ, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cung k’đươi moon UBND apêê chr’hoong, thị xã, thành phố lêy ch’mệêt, tọom bhrợ rợơng nhâm k’bhúh ma nuýh, ch’nắc ma nuýh cắh pa ghít, lu lơ cóh bhiệc k’đhợơng lêy crâng, zư lêy crâng, chr’nắp bhlầng nắc apêê ngai cha groong, đh’rứah pa zưm lâng apêê lất mốp bhrợ têng bhiệc nâu./.

PHÁ RỪNG PHÒNG HỘ ĐỂ CHIẾM ĐẤT

      Tại huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam, hàng chục héc ta rừng phòng hộ Khe Diên đang bị người dân địa phương đốn hạ để trồng rừng, chiếm đất. Điều đáng nói là, tình trạng này đã diễn ra nhiều năm nay, cơ quan chức năng đã nhiều lần kiểm tra, xử lý nhưng tình trạng này vẫn tiếp tục tái diễn.

     Thời gian gần đây, việc chặt phá rừng để trồng keo ngay trên khu vực rừng được quy hoạch rừng có chức năng phòng hộ Khe Diên tái diễn với mức độ và quy mô lớn. Tại tiểu khu 435 thuộc xã Phước Ninh (Nông Sơn), rừng ở đây bị chặt phá tan hoang trong khi biển báo rừng phòng hộ cấm xâm hại được Hạt Kiểm lâm Nông Sơn đóng dọc hai bên đường vào khu vực này. Tại hiện trường, một vệt rừng lớn dọc tuyến đường từ mỏ than Nông Sơn dẫn vào nhà máy thủy điện Khe Diên đã bị đốn hạ nham nhở. Nhiều cây gỗ lớn đã bị đốn hạ không thương tiếc. Toàn bộ cây rừng sau khi đốn hạ được vận chuyển đi nơi khác, cành và gốc đã bị đốn cháy rụi. Nhiều diện tích sau khi bị chặt phá, dọn sạch cây rừng đã được trồng keo thay thế. “Khu vực này bị đốn hạ cách đây mấy tháng. Người dân địa phương được thuê chặt, thu gom, đốt và trồng keo ngay sau đó. Tất cả đều diễn ra vào ban đêm” - một người dân cho biết.

      Trước tình trạng này, Hạt Kiểm lâm huyện Nông Sơn đã lập tổ kiểm tra việc phá rừng và lấn chiếm đất lâm nghiệp trái phép. Theo báo cáo của tổ công tác, qua kiểm tra và đo đạc có tổng cộng 32 lô với diện tích 36ha rừng bị xâm hại. Trong đó, 2 tiểu khu 435 và 433 thuộc xã Phước Ninh có 22 lô với diện tích 20,4ha; tiểu khu 427 thuộc xã Quế Trung bị xâm hại 10 lô với diện tích 15,6ha. Quá trình kiểm tra, tổ công tác cũng phát hiện 3 lán trại trong rừng và đã lập biên bản tiến hành tiêu hủy. Lực lượng chức năng phát hiện một số đối tượng phá rừng nhưng các đối tượng đã nhanh chóng bỏ trốn. Tổ công tác lập biên bản 4 vụ với diện tích 5,3ha có nhiều cây gỗ lớn. Số diện tích còn lại được xác định là đất chưa có rừng, chỉ có dây leo, cây bụi và rải rác một số cây gỗ lớn. Ông Nguyễn Ngọc Nguyên - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Nông Sơn cho biết: “đơn vị đã phối hợp với lực lượng công an, Viện Kiểm sát huyện xác minh hiện trạng 4 lô có nhiều cây thân gỗ trên diện tích bị chặt phá trái phép. Kết quả đo đạc, tính trữ lượng đã xác định được 1 lô với diện tích 3,3ha đất chưa có rừng thuộc kiểu trạng thái 1b, còn lại 3 lô với diện tích 2ha là rừng nghèo. Hạt Kiểm lâm đang củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định của phát luật. Ngoài ra, đơn vị đã chuyển cho xã Quế Trung 9 vụ, xã Phước Ninh 20 vụ lấn chiếm đất lâm nghiệp trái pháp luật để 2 địa phương xử lý theo thẩm quyền.”

    Theo ông Nguyên, hiện nay tình trạng khai thác, mua bán lâm sản trái phép trên địa bàn vẫn diễn ra do nhiều nguyên nhân như lợi nhuận cao, trong khi đó đời sống nhân dân còn khó khăn, thiếu việc làm, thiếu đất sản xuất. Một vài nơi chính quyền cấp xã chưa thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về rừng và đất lâm nghiệp. Riêng tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp tại xã Phước Ninh, Quế Ninh và Quế Trung do một phần các địa phương còn chậm trong công tác phối hợp với cơ quan liên quan trong vấn đề rà soát, lập phương án giao đất giao rừng cho nhân dân. Cũng theo ông Nguyên, trong năm 2015 có 4 vụ án xâm hại, lấn chiếm đất rừng bị khởi tố, 3 vụ được đưa ra xét xử nhưng chỉ bị phạt án treo nên không đủ độ răn đe, vì vậy tình trạng phá rừng ở địa phương vẫn diễn ra phức tạp mặc dù lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương đã nỗ lực tuyên truyền, vận động.

    Vừa qua, UBND tỉnh đã có chỉ thị về tăng cường các biện pháp cấp bách trong công tác quản lý bảo vệ rừng. Chỉ thị nêu rõ, thủ trưởng các ngành, địa phương, đơn vị phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh về các trường hợp phá rừng, khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép trên địa bàn do địa phương, đơn vị quản lý. Ngoài ra, Chủ tịch UBND tỉnh cũng chỉ đạo UBND các huyện, thị xã, thành phố điều tra, xử lý nghiêm các tập thể, cá nhân buông lõng, lơ là trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, đặc biệt là các trường hợp bao che, tiếp tay cho lâm tặc./.

Theo Minh Thanh- Báo Quảng Nam