Bơr pêê c’xêê n’nâu, boóp p’rá âng đhanuôr tỉnh Quảng Nam lâng thành phố Đà Nẵng k’rang tước ooy bh’rợ UBND tỉnh Quảng Nam xay moon pa tơơi đong máy thép Việt – Pháp tơợ thị xã Điện Bàn ooy chr’hoong da ding k’coong Nam Giang. Hân đhơ chính quyền vel đong ơy pa họp đhanuôr đoọng xay moon, vêy cơnh cậ nắc dzợ bhrợ têng bh’rợ pr’họp xay moon gít ooy dự án n’nâu, hân đhơ cơnh đêếc đhanuôr công cắh ơy têêm loom ooy đhr’năng nha nhự môi trường, rau cắh liêm crêê ooy pr’ắt tr’mông bêl đong máy pa bhrợ. Đhanuôr lâng pr’zớc đương xơợng rau xay truíh âng Vinh Thông – phóng viên Đài P’rá Việt Nam

             Dự án đong máy thép Việt – Pháp nắc Công ty Việt Pháp bhrợ c’la bhrợ têng, vêy đợ zên bhrợ têng k’nặ 1 r’bhâu tỷ đồng, c’rơ pa bhrợ nắc 180 r’bhâu tấn cóh muy c’moo, xay moon đớc nắc vêy ta bhrợ têng đhị cr’noon Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam. Đong máy n’nâu ắt đhị đhăm quy hoạch lấh 17 hecta, ch’ngai tơợ zr’lụ thị trấn Thạnh Mỹ k’dâng 5 km. Zr’lụ n’nâu vêy k’nặ 20 pr’loọng đong đhanuôr ắt mamông, bấc bhlâng nắc đhanuôr Tày tơợ tỉnh Cao Bằng mót ắt mamông cóh 20 c’moo n’nâu. Đợ đhanuôr n’nâu nắc tơơi ooy lơơng đoọng pay đoọng k’tiếc ha đong máy thép. T’coÓh Lương Văn Thắng, đhanuôr ắt cóh cr’noon Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ xay moon, pr’loỌng đong đoo lâng k’zệt pr’loọng đong n’lơơng cóh đâu k’rang pa bhlâng lâng cắh yêm loom bêl bơơn xơợng đong xang, k’tiếc k’bunh, bhươn tược bhrợ têng cóh k’zệt c’moo n’nâu nắc ta pay pa chô đoọng pay đoọng k’tiếc bhrợ têng đong máy thép.

            Đong máy ta bhrợ cóh lơơng bhrợ rau nha nhự nắc ta đơơng pa tơơi ooy đâu. Tu vêy cơnh nắc tu đác, khí pa glúh vêy ta bhrợ bhr’lậ cắh crêê cơnh. Ha dang bhrợ đhị đâu nắc công cơnh đêếc a năm, k’pân nha nhự môi trường. Azi lêy cắh crêê cơnh.

              T’coóh Lê Văn Bê, đhanuôr ắt mamông đăn zr’lụ bhrợ têng đong máy thép k’rang:

            Ắt mamông đhị đâu tơợ đanh ặ, bêl tơơi ooy lơơng nắc vêy têêm ngăn hay cắh nắc cắh n’năl. K’tiếc bhrợ ha rêê đhuốch zr’nắh k’đháp. Cóh đâu nắc k’tiếc bhrợ têng liêm buôn, bh’rợ bhrợ cha công liêm crêê lấh mơ.

             L’lăm đêếc, cóh c’xêê 8, UBND tỉnh Quảng Nam vêy bha ar xay moon mr’cơnh cr’noọ xa nay đoọng Công ty thép Việt Pháp bhrợ têng đong máy bhrợ têng thép Việt Pháp đhị cr’noon Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang. Xang bêl vêy chính quyền vel đong xay moon, đhanuôr cr’noon Hoa k’rang pa bhlâng lâng cắh yêm loom. Đhị zr’lụ bhrợ têng đong máy nắc cóh tu âng k’ruung Vua Gia. Đhanuôr k’rang nắc công crêê, tu đong máy thép Việt Pháp xoỌc ắt cóh phường Điện Nam Đông, thị xã Điện Bàn, nắc vêy UBND tỉnh Quảng Nam đoọng bhrợ têng cóh c’moo 2010, tơớp pa bhrợ cóh c’moo 2012 lâng c’rơ pa bhrợ mơ 48 r’bhâu tấn cóh muy c’moo. 5 c’moo ahay, đhanuôr ắt mamông cóh zr’lụ đong mát ta luôn xay moon đong máy bhrợ nha nhự môi trường, bhrợ zr’nắh k’đháp ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr, đhị đêếc cậ đợ chỉ số ooy môi trường âng đong máy n’nâu ta luôn vêy ta xay moon… nắc liêm choom!

               T’coóh Nguyễn Trọng Quên ắt cóh cr’noon Hoa xay moon: bh’rợ pa tơơi đong máy tước ooy zr’lụ tu k’ruung, thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang nắc k’đháp pa bhlâng pân moon doọ váih đhr’năng bhrợ nha nhự môi trường.

               Đhanuôr cóh đâu lêy bh’rợ bhrợ têng đong máy đhị đâu nắc cắh crêê cơnh, bhrợ nha nhự môi trường. Lấh n’nắc, chô đơơng đong máy ooy đâu nắc pa tơơi đhanuôr ha ooy, ắt đhị ooy? Rau liêm sạch âng môi trường nắc cắh nhâm mâng. Cắh choom ắt bhrợ đhị đâu bhrợ nha nhự ha dzợ choom đơơng pa tơơi ooy lơơng. Đhanuôr zi ta đang moon đong máy nắc ch’mêết lêy cớ.

          Rau xay moon ooy rau crêê tước ooy môi trường nắc vêy Sở Tài nguyên lâng Môi trường tỉnh Quảng Nam ch’mêết lêy: Đong máy thép Việt Pháp ta bhrợ têng đhị cr’noon Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, ch’ngai tơợ tu k’ruung Vu Gia k’dâng 5km, vêy c’rơ pa bhrợ mơ 180 t’bhâu tấn cóh muy c’moo. Đong máy đươi lò điện đoọng zêệ pa cloóch thép ty (cắh đươi quặng) đoọng bhrợ têng phôi thép, tu cơnh đêếc nắc bhrợ bấc pa bhlâng pui pai lâng khí u glúh. Đác vêy ta đươi nắc ta pay tơợ giếng khoan lâng tơợ tọm đác đăn cóh zr’lụ dự án. Đác vêy ta đươi bấc bhlâng nắc đác đươi cóh pr’ắt tr’mông. Đác bhrợ ch’ngaách pr’đươi nắc vêy ta t’mót ooy bể pác n’xiêng, bể pa clếch ra lóc chất griing lâng chất nha nhự. Pui, khí glúh nắc vêy ta bhrợ pa liêm cóh 3 cơnh bh’rợ. Đong máy ơy ký gr’hoót lâng đơn vị chức năng đoọng k’rong pazêng chất n’griing lâng chất cắh liêm crêê. Bh’nơơn âng đong máy nắc phôi thép lâng thép ơy ta bhrợ xang, công ty k’rong bhrợ muy lò zêệ thép ting cơnh pr’đươi lò điện. Xay moon đớc k’dâng quý 3 c’moo 2019 đong máy nắc tơớp pa bhrợ.

           T’coóh Bh’nướch Sơn, Trưởng cr’noon Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ xay moon, prang cr’noon vêy 118 pr’loọng đong, cóh đêếc k’nặ 20 pr’loọng đong nắc ắt cóh zr’lụ dự án bhrợ têng đong máy thép. T’coóh Bh’nướch Sơn ta đang moon, chính quyền vel đong lâng apêê cơ quan chuyên môn nắc xay moon gít đoọng đhanuôr n’năl ooy đhr’năng nha nhự ooy môi trường bêl đong máy pa bhrợ.

          Đong máy hân đhơ vêy pa dzoóc ngân sách đoọng ha vel đong, bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng ha dang bhrợ nha nhự môi trường nắc đhanuôr cắh đoọng. Cơ quan crêê tước xay moon gít đhr’năng, đong máy bhrợ têng đhị đâu nắc rau cắh liêm crêê cơnh ooy, crêê tước cơnh ooy, nắc xay moon gít. Xay moon đợ chỉ số môi trường, đợ manuýh vêy chuyên môn nắc n’năl, đhanuôr nắc ngai vêy chêếc n’năl.

          T’coóh Chơ Rum Nhiên, Bí thư huyện uỷ Nam Giang xay moon: bh’rợ k’rong bhrợ têng dong máy bhrợ thép Việt Pháp đhị cr’noon Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ nắc crêê cơnh lâng cr’noọ xa nay quy hoạch pa dưr công nghiệp âng vel đong. Chr’hoong lâng p’cắh mặt apêê t’coóh xa nay đong máy ơy pa họp đhanuôr, xay moon gít bh’rợ quy hoạch, đương xơợng boóp p’rá xay moon âng đhanuôr. Ting cơnh t’coóh Nhiên, bấc boóp p’rá âng đhanuôr crêê ta pa tơơi nắc mr’cơnh cr’noọ xa nay đoọng k’tiếc bhrợ têng đong máy. Hân đhơ cơnh đêếc, rau k’rang bhlâng nắc ooy môi trường, chroót pa chô cr’van, đhị ắt mamông t’mêê lâng bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng bêl k’tiếc ơy ta pay pa chô. Tơợ nâu cơy tước x’rịa c’moo, chr’hoong Nam Giang nắc bhrợ têng liêm xang bh’rợ dáp lêy cr’van, xay moon chr’nắp đoọng chroót pa chô, pa tơơi đhanuôr đoọng tước tr’nơớp c’moo 2017 nắc pazao đoọng k’tiếc ooy đong máy bhrợ têng. T’coóh Chơ Rum Nhiên, Bí thư huyện uỷ Nam Giang xay moon p’xoọng: Vel đong công xoọc bhrợ têng zr’lụ ắt mamông t’mêê đoọng ha pazêng pr’loọng đong đhanuôr crêê ta pa tơơi:

              Azi ta đang moon ooy công ty, xang bêl mr’cơnh cr’noọ xa nay bhrợ têng dự án, công ty nắc vêy xa nay gr’hoót lâng chính quyền vel đong lâng ting cơnh cr’noọ âng đhanuôr đoọng nhâm mâng ooy rau liêm crêê, xa nay bh’rợ bhrợ têng đh’rứah cóh đanh đươnh bhlưa công ty lâng đhanuôr đhị đêếc. Pa bhlâng nắc cóh bh’rợ pa bhrợ, công ty gr’hoót đoọng vel đong ting ch’mêết lêy, đoọng vêy pr’đơợ xay moon ooy tỉnh lâng đợ rau xa nay crêê tước ooy môi trường, rau têêm ngăn…

             T’coóh xa nay Chính quyền – gít nắc nắc UBND tỉnh Quảng Nam lâng c’la bhrợ têng ơy họp xay moon lâng bhrợ bha ar xay moon gít bh’rợ pa tơơi đong máy thép ooy chr’hoong Nam Giang doọ bhrợ nha nhự môi trường. Nắc ơy vêy bh’rợ tr’lum lâng đhanuôr cóh zr’lụ dự án lâng đợ rau gr’hoót moon công cơnh đêếc. Hân đhơ cơnh đêếc, rau la lua đoọng lêy cóh ha y chrooi đong máy vêy bhrợ nha nhự hay doọ? Vêy ting chrooi đoọng ooy ngân sách crêê cơnh hay cắh? Vêy bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha đhanuôr cóh zr’lụ dự án hay cắh? Trách nhiệm tr’nơớp nắc ooy t’coóh xa nay UBND tỉnh Quảng Nam, c’la bhrợ têng dự án lâng đhanuôr nắc vêy đợ rau gr’hoót gít lấh mơ lâng đợ rau gr’hoót moon./.

DI DỜI NHÀ MÁY THÉP LÊN THƯỢNG NGUỒN

CHÍNH QUYỀN QUYẾT TÂM, NGƯỜI DÂN LO NGẠI

          Mấy tháng nay, dư luận người dân tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng lo ngại trước việc UBND tỉnh Quảng Nam quyết định di dời Nhà máy thép Việt - Pháp từ  thị xã Điện Bàn lên huyện miền núi Nam Giang. Mặc dù chính quyền địa phương đã  họp dân  để vận động, giải thích, thậm chí  còn tổ chức họp báo để thông tin cụ thể về dự án này, tuy nhiên người dân vẫn chưa an tâm về nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống khi nhà máy đi vào họat động. Mời bà con và các bạn cùng nghe phản ánh của Vinh Thông- PV  Đài TNVN

          Dự án Nhà máy thép Việt – Pháp do Công ty Việt Pháp làm chủ đầu tư, có tổng vốn đầu tư gần 1.000 tỉ đồng, công suất 180.000 tấn/năm dự kiến sẽ được xây dựng tại thôn Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam. Nhà máy này nằm trên diện tích quy hoạch hơn 17ha, cách trung tâm thị trấn Thạnh Mỹ khoảng 5km. Khu vực này có gần 20 hộ dân, hầu hết là người dân tộc Tày từ tỉnh Cao Bằng vào sinh sống trên 20 năm nay. Số hộ dân này sẽ phải di dời đến nơi khác để nhường đất cho nhà máy thép. Ông Lương Văn Thắng, người dân ở thôn Hoa, Thị trấn Thạnh Mỹ cho biết, gia đình ông cùng hàng chục hộ dân ở đây rất lo lắng và bức xúc khi hay tin nhà cửa,đất đai, vườn tược gầy dựng hàng chục năm nay sẽ bị thu hồi để nhường đất xây dựng nhà máy thép.

          ( Nhà máy làm ở khu vực khác bị ô nhiễm rồi mới di dời lên đây. Bởi vì có thể là do nguồn nước, khí thải xử lý không đạt. Nếu làm ở đây thì chắc cũng vậy thôi, sợ ô nhiễm môi trường. Chúng tôi thấy không hợp lý.)

          Ông Lê Văn Bê người dân sống gần khu vự dự án nhà máy thép lo lắng:

          (Sống ở đây hồi nào đến giờ rồi, khi đi tới nơi khác thì có ổn định hay không thì chưa biết được. Đất đai canh tác khó khăn. Ở đây thì đất đai  dễ canh tác, thuận lợi công ăn việc làm hơn.)

          Trước đó, vào tháng 8, UBND tỉnh Quảng Nam có văn bản đồng ý  chủ trương cho phép Công ty Việt Pháp đầu tư xây dựng Nhà máy luyện cán thép Việt Pháp tại thôn Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang. Sau khi được chính quyền địa phương công bố thông tin, người dân thôn Hoa hết sức lo lắng và bức xúc. Bởi Nhà máy thép Việt Pháp hiện nằm ở phường Điện Nam Đông, thị xã Điện Bàn, được UBND tỉnh Quảng Nam cấp phép đầu năm 2010, đi vào hoạt động năm 2012 với công suất 48.000 tấn/năm. 5 năm qua, người dân sống quanh khu vực nhà máy liên tục phản đối vì cho rằng nhà máy gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh hoạt của người dân, trong khi những chỉ số về môi trường của nhà máy này luôn được đánh giá là…“đạt chuẩn”!

               Ông Nguyễn Trọng Quên ở thôn Hoa cho rằng: việc di dời nhà máy lên khu vực thượng nguồn, thị trấn Thạnh Mỹ huyện Nam Giang khó tránh khỏi nguy cơ gây ô nhiễm môi trường:

            ( Bà con ở đây nhận thấy rằng việc đặt nhà máy ở đây là không hợp lý, gây ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, đưa nhà máy về đây thì đưa người dân đi đâu? ở đâu? Về môi sinh cũng không đảm bảo. Không phải là cứ ở khu vực này bị ô nhiễm là lại mang sang khu vực kia. Người dân chúng tôi yêu cầu nhà máy xem xét lại.)

             Báo cáo đánh giá tác động môi trường được Sở Tài nguyên và Môi trưởng tỉnh Quảng Nam thẩm định: Nhà máy thép Việt Pháp đặt tại thôn Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, cách thượng nguồn sông Vu Gia khoảng 5km, có công suất 180 ngàn tấn/năm. Nhà máy sử dụng lò điện để nấu chảy sắt thép phế liệu (không sử dụng quặng) để sản xuất ra phôi thép nên chủ yếu phát sinh bụi và khí thải. Nước lấy từ các giếng khoang và khe suối gần khu vực dự án. Nước thải chủ yếu là nước sinh hoạt. Nước làm mát thiết bị được đưa vào tái sử dụng, không thải ra môi trường. Bụi, khí thải được xử lý qua 3 công đoạn. Nhà máy đã ký hợp đồng với đơn vị chức năng để thu gom xử lý chất thải rắn và chất thải nguy hại. Dự kiến khoảng quý 3-2019, nhà máy sẽ chính thức bước vào sản xuất.

                    Ông Bhnướch Sơn, Trưởng thôn Hoa, Thị trấn Thạnh Mỹ cho biết, cả thôn có 118 hộ, trong đó gần 20 hộ nằm trong vùng dự án xây dựng nhà máy thép. Ông Bhnướch Sơn yêu cầu, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn cần có đánh giá và phân tích cụ thể để người dân biết và hiểu hơn về mức độ và phạm vi ô nhiễm môi trường khi nhà máy đi vào hoạt động:

             (  Nhà máy  tuy có tăng ngân sách cho địa phương, giải quyết công ăn việc làm nhưng nếu ô nhiễm môi trường thì chắc chắn người dân không cho. Cơ quan có liên quan phải phân tích rõ mức độ, nếu nhà máy đặt ở đây sẽ thiệt hại như thế nào, ảnh hưởng như thế nào, phỉ nói rõ. Đưa ra những chỉ số môi trường, những người có chuyên môn thì hiểu, còn người dân thì ai hiểu được như thế nào.)

            Ông Chơ Rum Nhiên, Bí thư huyện ủy Nam Giang cho rằng: Việc đầu tư xây dựng Nhà máy luyện cán thép Việt Pháp tại thôn Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ phù hợp với định hướng quy hoạch phát triển công nghiệp của địa phương. Huyện và đại diện lãnh đạo nhà máy đã tổ chức họp dân, thông báo quy hoạch, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của người dân. Theo đó, đa số ý kiến của các hộ dân bị ảnh hưởng đều thống nhất việc nhường đất để xây dựng nhà máy. Từ nay đến cuối năm, huyện Nam Giang sẽ hoàn thành công tác kiểm đếm, áp giá đền bù, giải phóng mặt bằng để đến đầu năm 2017 giao mặt bằng cho nhà đầu tư triển khai dự án. Ông Chơ Rum Nhiên, Bí thư huyện ủy Nam Giang cho biết thêm: Địa phương cũng đang triển khai xây dựng khu tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

          ( Chúng tôi đề nghị với công ty, sau khi thống nhất chủ trương đầu tư dự án, công ty phải có cam kết với chính quyền địa phương và theo yêu cầu của người dân để bảo đảm được vấn đề an sinh, mối quan hệ lâu dài giữa công ty với người dân tại chỗ. Nhất là trong quá trình sản xuất, công ty phải cam kết để địa phương phối hợp kiểm tra, giám sát để có cơ sở báo cáo với tỉnh những vấn đề liên quan đến môi trường, an ninh trật tự…)

            UBND tỉnh Quảng Nam và Chủ đầu tư đã tổ chức họp báo và ra văn bản khẳng định việc di chuyển nhà máy thép lên địa bàn huyện Nam Giang không gây ô nhiễm môi trường. Người dân vùng dự án mong muốn UBND tỉnh Quảng Nam, Chủ đầu tư Dự án và người dân cần có những cam kết rõ ràng hơn là những lời hứa./.